༩. ཚ་ནྣ་ཝ་གྒོ
༡. པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༤. ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཏ་ཉྩ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན, ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཀ་ཐི་ཏེ ཨི་ཏ་ར་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི བྱ་བྷི་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
༢. སུ་ཉྙ་ཏ་ལོ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༥. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ད་ནྟི ཨ་ཏྟ་ནི་ཡནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀེ་ནཱ’’ཏི.
༣. སཾ་ཁི་ཏྟ་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༦. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦནྟི ཁ་ནྡྷི་ཡ་ཝ་གྒེ ཁ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ, ཨི་དྷ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ.
༤. ཚ་ནྣ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༧. ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་ཧི པ་ཊི་ས་ལླཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཾ, ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི. ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧཱ་ར་ཀ་ས་ཏྠཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཧ་ར་ཎ་ཏོ, ས་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ས་ས་ན་ཏོ ཧིཾ་ས་ན་ཏོ. པ་རི་ཙ་རི་ཏོཏི པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏོ. ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ནྟི དཱི་པེ་ཏི.
ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫནྟི པ་རེ་ཧི ན ཨུ་པ་ཝ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ’’ནྟི. ‘‘ནེ་ཏཾ མ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ དཱི་པེ་ནྟོ ཝ་ད་ཏི ཨ་ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནེ་ན. ཀི་ཉྩཱ་པི ཐེ་རོ པུ་ཙྪི་ཏཾ པ་ཉྷཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི, ‘‘ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ན ཝ་ད་ནྟོ ཀི་ཉྩི ནི་པྥ་ཏྟིཾ ན ཀ་ཐེ་སི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨི་ད་མྤི མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨི་དཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཀི་ལེ་ས་པ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཝཱུ་པ་ས་མོ. བྷ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ པུ་ན བྷ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ. ཨཱ་ལ་ཡ་ནི་ཀ་ནྟི པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེཏི བྷ་ཝ་ནྟ་རེ ཨ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཉྙི་ཏེ ཨཱ་ལ་ཡེ ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཏྟི་ཡཱ. ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙ་བྷ་ཝ་ཏོ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏི ནཱ་མ. ཙུ་ཏི་ཝ་སེ་ན ག་མ་ནནྟི ཙ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཨི་ཏོ ག་ཏི. ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ག་མ་ནཾ ག་ཏི ནཱ་མ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ན ཧོ་ཏི. ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏོ ཨ་པ་རཱ་པ་ར་བྷ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཙུ་ཏི, ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་པཱ་ཏོ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏེ ཨ་ས་ཏི ནེ་ཝི་དྷ ན ཨི་དྷ ལོ་ཀེ. ན ཧུ་རཾ ན པ་ར་ལོ་ཀེ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ན ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ནྟོ ཨ་ཡཾ ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ པ་ར་ལོ་ཀེ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ – ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པཱ་ཋེ པ་ར་མྤ་རཱ་ག་ཏོ པ་མཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཏྠོ.
ཡེ པ་ནཱཏི ས་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝེ་ན བྷ་ཝ་ནྟ་ར་ས་མྦ་ནྡྷོ ཡུ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི. ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝ་སྶ ནཱ་མ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཙུ་ཏི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ན་ནྟ་ར་ཉྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝ་སྶ…པེ… པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ བྷཱ་ཝོཏི ཨ་ཏྠི་ཏཱ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་པྤ་ཀ་ར་ཎེ (ཀ་ཐཱ. ༥༠༥-༥༠༧) པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨ་ནྟ་རེ་ནཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཀ་ཐ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནྟ་རེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝི་ཀ་པྤ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཀ་པྤ་ནྟ་རཾ, ཏ་སྶ དཱི་པ་ནཾ ‘‘ཨ་ནྟ་རེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ. ན ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝ་དཱི་པ་ནཾ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ན་ཏོ པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ. ཡ་ཏྠ ཧི ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ, ཏ་ཏྠ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ས་ཧ་བྷཱ་ཝཱི་ན་ཉྩ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝོ་ཏི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶ་ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏེ་ཝཱ་ཏི ནཱ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ དེ་ས་དཱུ་ར་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ནེ་ཝ ཨི་དྷ ན ཧུ་ར’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་དྭ་ཡ་ཏོ ཨ་པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ན ‘‘ན ཨུ་བྷ་ཡ’’ནྟི, ཏ་ཏྠ་པི ན ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཨ་ནྟ་རེ་ནཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཝི་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མཱ་ན་ཏྠོ ནི་པཱ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ནེ་ཝི་དྷ, ན ཧུ་རཾ, ཨུ་བྷ་ཡཾ ཝི་ནཱ་པི ནེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨཱ་ཧ་རཱིཏི ཚི་ནྣ་ཝ་སེ་ན ག་ཎྷི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཎྛ་ནཱ་ལ༹ཾ ཚི་ནྡཱི’’ཏི. པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོཏི ས་མྨ་ས་ནྟོ. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཾ ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ‘‘ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫཾ ཚ་ནྣེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ’’ནྟི, ཀ་ཐེ་སཱིཏི ཨ་སེ་ཀྑ་ཀཱ་ལེ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི.
ཨི་མི་ནཱཏི ‘‘ཨུ་པ་ཝ་ཛྫ་ཀུ་ལཱ་ནཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན. ཐེ་རོཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ. ཨེ་ཝནྟི ཨེ་ཝཾ པུ་བྦ་ཀཱ་ལེ་སུ སཾ་ས་ཊྛ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ པ་ཙྪཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ས་ངྐ་ནྟོ པུ་ཙྪ་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཚ་ནྣ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥-༦. པུ་ཎྞ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༨-༨༩. ཏནྟི ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པ་དྭ་ཡཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩེ་ཝ རཱུ་པ་ཉྩཱ’’ཏི. ན་ནྡི་ས་མུ་ད་ཡཱཏི ན་ནྡི་ཡཱ ས་མུ་ད་ཡ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ སེ་ས་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ན་ནྡི་ཡཱ ས་མུ་དི་ཏི ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ན་ནྡི་ས་མུ་ད་ཡོ, ཏ་སྨཱ ན་ནྡི་ས་མུ་ད་ཡཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ཡ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ན ས་མུ་དི་ཏི པ་ཝ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ས་ཧ ས་མུ་ད་ཡེ་ན དུ་ཀྑ་སྶ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཝ་ཊྚཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ནི་རོ་དྷཱུ་པཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་རོ་དྷ་སྶ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཝི་ཝ་ཊྚཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི. པུ་ཙྪཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷཱི’’ཏི.
ཙ་ཎྜཱཏི ཀོ་དྷ་ནཱ. དུ་ཊྛཱཏི དོ་ས་ཝ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀི་བྦི་སཱཏི པཱ་པཱ. ཀ་ཀྑ་ལཱ༹ཏི དཱ་རུ་ཎཱ. གྷ་ཊི་ཀ་མུ་གྒ་རེ་ནཱཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཀྑེ གྷ་ཊི་ཀཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏེ་ན ར་སྶ་ད་ཎྜེ་ན. ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་ས་ན་ཏོ ས་ཏྠཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཧ་ར་ཎ་ཏོ ཧཱ་ར་ཀ་ཉྩཱ་ཏི ས་ཏྠ་ཧཱ་ར་ཀཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ ‘‘ད་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ད་མ་ན་ཏོ. པ་ཉྙཱ ‘‘ད་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ཀི་ལེ་ས་ཝི་སེ་ཝི་ཏཱ་ནཾ ད་མ་ན་ཏོ ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏོ. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ‘‘ད་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཨ་ས་མ་སྶ ད་མ་ན་ཏོ. ཁ་ནྟི ‘‘ད་མོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ད་མ་ན་ཏོ ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་ས་མོ་ཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི.
ཨེ་ཏྠཱཏི སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཛ་ན་པ་དེ. ཨེ་ཏེ དྭེཏི ཨ་ཡཾ པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རོ ཏ་སྶ ཀ་ནི་ཊྛོ་ཏི ཨེ་ཏེ དྭེ བྷཱ་ཏ་རོ. ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཨ་ཊྛཱ་སི ཨུ་ལཱ༹་རཾ བུ་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ པཱི་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ. ས་ཏྟ སཱི་ཧ་ནཱ་དེ ན་དི་ཏྭཱཏི མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀཱ་ན་མྤི ཨ་ཀྐོ་ས་པ་རི་བྷཱ་སཱ་ནཾ ཁ་མ་ནེ ས་ནྟོ་སཱ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནཾ, པཱ་ཎི་པྤ་ཧཱ་ར་སྶ, ལེ་ཌྜུ་པྤ་ཧཱ་ར་སྶ, ད་ཎྜ་པྤ་ཧཱ་ར་སྶ, ས་ཏྠ་པྤ་ཧཱ་ར་སྶ, ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝོ་རོ་པ་ན་སྶ, ཁ་མ་ནེ ས་ནྟོ་སཱ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ སཱི་ཧ་ནཱ་དེ ན་དི་ཏྭཱ. ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝ་སི་ཏ་ཏྟཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནུ་དྡེ་སི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ ཝི་ཧ་ར་ཏི’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ.
ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སཱུཏི ཨ་བྦུ་ཧ་ཏྠ་པ་བྦ་ཏེ, ས་མུ་དྡ་གི་རི་ཝི་ཧཱ་རེ, མཱ་ཏུ་ལ་གི་རི་མྷི, མ་ཀུ་ལ༹་ཀཱ་རཱ་མ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཏི ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ. ཏནྟི ཙ་ངྐ་མཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཙ་ངྐ་མི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ན་ཏྠི མ་ཧ་ཏཱ ས་མུ་དྡ་པ་རི་སྶ་ཡེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎ་ན་ཏོ. ཨུ་པྤཱ་ཏི་ཀནྟི ཨུ་པྤཱ་ཏ་ཀ་རཾ མ་ཧཱ་ས་ངྑོ་བྷཾ ཨུ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. ས་མྨུ་ཁེཏི ཨ་ནི་ལ་པ་དེ་སེ. པ་ཊི་ཝེ་དེ་སུནྟི པ་ཝེ་དེ་སུཾ.
ཨཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱཏི མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལ༹་སྶ ཀཱ་ཏུཾ པ་ཐ་ཝཱི་མི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི. ས་ཙྩ་བ་ནྡྷེ་ན པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིནྟི ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ མ་ཧཱ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ.
ས་ཙྩ་བ་ནྡྷ་ནཱ་མོཏི ས་ཙྩ་བ་ནྡྷེ པ་བྦ་ཏེ ཙི་ར་ནི་ཝཱ་སི་ཏཱ་ཡ ‘‘ས་ཙྩ་བ་ནྡྷོ’’ཏྭེ་ཝ ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱིཏི པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ་པ་རི་ཝཱ་རཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་གྒེ་ནེ་ཝ་སྶ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི.
ཏ་སྨིཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནཱ ཀེ་ཙི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ, ཀེ་ཙི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ, ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ, ཀེ་ཙི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་ཏྠཱ་པི ཀེ་ཙི ཏེ་ཝི་ཛྫཱ, ཀེ་ཙི ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ, ཀེ་ཙི པ་ཊི་ས་མྦྷི་ད་པྤ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ བ་ནྡྷ་ན་མོ་ཀྑོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི. ཡེ པ་ན ཏ་ཏྠ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་པ་ཉྩ་སཱི་ལ་ད་ས་སཱི་ལ་ས་མཱ་དཱ་ནེ་ན ལ་དྡྷཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ, ཏེ་སཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན ‘‘མ་ཧ་ནྟཾ བུ་དྡྷ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་རུ་ཎཾ པ་ན མ་ཧཱ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཊྛ་པེ་སི དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ ཀུ་ལཱ་ནུ་ད་ཡཱ་ཡ ཙ. ཨ་པཱ་ཡ་མ་གྒེ ཨོ་ཏཱ་རི་ཏོ ‘‘ཀོ་ཙི ལོ་ཀ་སྶ ས་ཛི་ཏཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་སཾ་ཧཱ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཡཾ པ་ཛཱ ས་ནཱ་ཐཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཡུ་ཉྫ་ཏི ཙ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཀ་མྨེ’’ཏི མི་ཙྪཱ་གཱ་ཧེ་ཧི. པ་རི་ཙ་རི་ཏ་བྦཾ ཡཱ་ཙི ‘‘ཨེ་ཏྠ མ་ཡཱ ཙི་རཾ ཝ་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི.
ཚ་ཊྛནྟི བཱ་ཧི་ཡ་སུ་ཏྟཾ. ཏཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ.
པུ་ཎྞ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧-༨. པ་ཋ་མ་ཨེ་ཛཱ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༠-༩༡. ཨེ་ཛ་ཏི ཚ་ལཱ༹་ར་མྨ་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཛཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཙ་ལ་ན་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི. ཨཱ་བཱ་དྷ་ན་ཊྛེ་ན པཱི་ལ༹་ན་ཊྛེ་ན. ཨ་ནྟོ དོ་ས་ན་ཊྛེ་ནཱཏི ཨ་ནྟོ་ཙི་ཏྟེ ཨེ་ཝ པ་དུ་སྶ་ན་ཊྛེ་ན. ནི་ཀ་ནྟ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི ཚི་ནྡ་ན་ཊྛེ་ན. ཧེ་ཊྛཱ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱཏི ཧེ་ཊྛཱ མ་ཉྙི་ཏ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་སཱ་རུ་པྤ་སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ མ་ཉྙི་ཏ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་སུ་ཏྟེ.
པ་ཋ་མ་ཨེ་ཛཱ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩-༡༠. པ་ཋ་མ་དྭ་ཡ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༢-༩༣. དྭ་ཡནྟི དུ་ཀཾ. པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་མེ་ཌི་ཏ་ལོ་པེ་ན ནི་དྡེ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དྭེ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ’’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨེ་ཏཾ ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པ་ཉྩཱ་ཏི དྭ་ཡཾ. ཙ་ལ་ཏཱིཏི ཨ་ན་ཝ་ཊྛཱ་ནེ་ན པ་ཙ་ལ་ཏི. བྱ་ཐ་ཏཱིཏི ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན ཙ པ་ཝེ་དྷ་ཏི. ཧེ་ཏུ ཙེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟ་ཏྟཱ. ས་ཧ་ག་ཏཱིཏི ས་ཧ་པྤ་ཝ་ཏྟི, ཏཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ས་ངྒ་ཏཱི’’ཏི ཕ་སྶོ ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི. ཡ་སྨཱ ཙ སཾ་ག་ཙྪ་མཱ་ན་དྷ་མྨ་ཝི་མུ་ཏྟཱ ས་ངྒ་ཏི ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་ཐཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ས་མ་ཝཱ་ཡཱ, ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ནི་བྦ་ཏྟོ ཕ་སྶོ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་མི་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཝ་ཏྠཱུཏི ཙ་ཀྑུ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨཱ་ར་མྨ་ཎནྟི རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན. ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ, ཏེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཡཾ ཧེ་ཏཱུཏི ཨ་ཡཾ ཏི་ཝི་དྷོ ཧེ་ཏཱུ. ཕ་སྶེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡ་སྨཱ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ ཕ་སྶེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕུ་ས་ན་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟེ ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཀི་ཙྩཾ, ས་ཉྙཱ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཕ་སྶེ་ན ཕུ་ཊྛ་མེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ཨི་དཱ་ནི པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཕུ་ཊྛོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཉྩེ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་མ་ཏིཾ་སཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝུ་ཏྟཱ. ཀ་སྨཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཐ’’ནྟི་ཨཱ་དི. རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་སུ རུ་ཀྑ་ཝོ་ཧཱ་རོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀེ་ཀ་དྷ་མྨེ་པི ཁ་ནྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི (ཡ་མ. ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀ ༢).
པ་ཋ་མ་དྭ་ཡ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཚ་ནྣ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.