༡. པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. དུ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་ནི་པི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ དེ་སི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་སུ་ཏྟ’’ནྟི. ཏ་ཏྲཱཏི པ་དཾ ཡེ དེ་ས་ཀཱ་ལཱ ཨི་དྷ ཝི་ཧ་ར་ཎ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ པ་རི་དཱི་པ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡཾ ས་མ་ཡཾ…པེ… དཱི་པེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ-ས་དྡོ ཧི ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ པ་ཊི་ནི་དྡེ་སོ, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ དེ་ས་སྶ ཀཱ་ལ་སྶ ཝཱ པ་ཊི་ནི་དྡེ་སོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་སྶ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཏ་ཏྲ་ས་དྡ་སྶ པ་ཊི་ནི་དྡེ་ས་བྷཱ་ཝེ ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨཱི་དི་སེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཏ་ཏྲ་ས་དྡོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཝི་སི་ཊྛཾ དེ་སཾ ཀཱ་ལ་ཉྩ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྷཱ་སི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟེ ཝཱ དེ་ས་ཀཱ་ལེ’’ཏི. ཏེ་ན ཏ་ཏྲཱཏི ཡ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏྠཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ལ་པི ཨ་བྷཱ་སི, ཏཱ་དི་སེ དེ་སེ, ཀཱ་ལེ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཧཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ས་མ་ཏྠེ་ཏི.
ན་ནུ ཙ ཡ་ཏྠ ཋི་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ ཏཱ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བཱ་ཧི་ཡ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཋི་ཏོ་ཝ ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སཱི་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ. ཨ་དེ་སེ་ཏ་བྦ་ཀཱ་ལེ ཨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཧི ཨི་དཾ ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ ཏཱ་ཝཱ’’ཏི. ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛ་མྷཱ’’ཏི, ཏ་མྤི ཏ་སྶ ཨ་ཀཱ་ལ་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཧི ཏ་དཱ ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་སྶ་མེ་ན རཱུ་པ་ཀཱ་ཡེ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི, བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་ཝེ་གེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མཾ ཨཱ་ག་མེ་ནྟོ པ་པ་ཉྩ་པ་རི་ཧཱ་ར་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ’’ཏི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཨ་དེ་སེ་ཏ་བྦ་དེ་སེ ཨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ན ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎཾ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི, ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ ཨི་དྷ ཨཱ་དིས་དྡེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ. ‘‘ས ཁོ སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ བཱ་ལོ ཨི་དྷ པཱ་པཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རི་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༢༤༨) པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ ཁོ-ས་དྡོ, ‘‘དུ་ཀྑཾ ཁོ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༤.༢༡) ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ, ‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྠུ པ་ཝི་ཝི་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ཝེ་ཀཾ ནཱ་ནུ་སི་ཀྑ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༣༡) ཨཱ་དི་ཀཱ་ལ་ཏྠེ, ཝཱ་ཀྱཱ་ར་མྦྷེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ པ་ད་པཱུ་ར་ཎེ་ན ཝ་ཙ་ནཱ་ལ་ངྐཱ་ར་མ་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་དི་ཀཱ་ལ་ཏྠེ་ན ཝཱ་ཀྱ་སྶ ཨུ་པ་ཉྙཱ་ས་མ་ཏྟཾ, ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠེ་ན པ་ན ནི་ཡ་མ་ད་སྶ་ནཾ. ‘‘ཏ་སྨཱ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི ཨེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་མ་ནྟ་ནེ ནི་ཡ་མོ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
‘‘བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ལོ་ཀ་ག་རུ་དཱི་པ་ན’’ནྟི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ པུ་བྦེ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི པ་དཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ཡ་དི་པི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཎ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་ཏྟུ་ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ན་པ་རཾ, ན ཨཱ་མ་ནྟ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཨི་དྷ པ་ན ཨཱ་མ་ནྟ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཏ་སྨཱ ཏ་ད་ཏྠཾ པུ་ན བྷ་ག་ཝཱ་ཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་སྶ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ལོ་ཀ་ག་རུ་དཱི་པ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཀ་ཐཱ་ས་ཝ་ན་ཡུ་ཏྟ་པུ་གྒ་ལ་ཝ་ཙ་ནནྟི ཝ་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་ཝ་ན་ཡོ་གྱ་པུ་གྒ་ལ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཙ་ཏཱུ་སུ་པི པ་རི་སཱ་སུ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ ཨེ་དི་སཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ་ནཾ ཝི་སེ་སེ་ན བྷཱ་ཛ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི སཱ་ཏི་ས་ཡེ་ན སཱ་ས་ན་ས་མྤ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ་ག་ཧ་ཎ་ནྟི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ས་དྡ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑ་ཀོ་ཏི བྷི་ཀྑཱུཏི བྷི་ཀྑ་ན་སཱི་ལ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑ་ན་དྷ་མྨ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་ཏོཏི བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི་པི ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་ཏཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨུ་ཉྪཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ. ཡོ ཧི ཀོ་ཙི ཨ་པྤཾ ཝཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, སོ ཀ་སི་གོ་ར་ཀྑཱ་དཱི་ཧི ཛཱི་ཝི་ཀ་ཀ་པྤ་ནཾ ཧི་ཏྭཱ ལི་ངྒ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནེ་ནེ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ. པ་ར་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཏྟཱ ཝཱ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཀཱ་ཛ་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ་པི བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་ཏོ་ཏི བྷི་ཀྑུ པི་ཎྜི་ཡཱ་ལོ་པ་བྷོ་ཛ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ཝཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་ཏོ་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ནཱཏི ‘‘བྷི་ནྣ་པ་ཊ་དྷ་རོ་ཏི བྷི་ཀྑུ, བྷི་ནྡ་ཏི པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ་ཏི བྷི་ཀྑུ, བྷི་ནྣ་ཏྟཱ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་བྷ་ངྒེ (ཝི་བྷ. ༥༠༩) ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན. ཉཱ་པ་ནེཏི ཨ་ཝ་བོ་དྷ་ནེ, པ་ཊི་ཝེ་ད་ནེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷི་ཀྑ་ན་སཱི་ལ་ཏཱ, ན ཀ་སི་ཝཱ་ཎི་ཛྫཱ་དཱི་ཧི ཛཱི་ཝ་ན་སཱི་ལ་ཏཱ. བྷི་ཀྑ་ན་དྷ་མྨ་ཏཱ ‘‘ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་རི་ཡཱ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’ཏི (ཛཱ. ༡.༧.༥༩) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་བྷི་ཀྑ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ, ན ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཀོ་ཧ་ཉྙ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ. བྷི་ཀྑ་ནེ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རི་ཏཱ ‘‘ཨུ་ཏྟི་ཊྛེ ན་པྤ་མ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི (དྷ. པ. ༡༦༨) ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་མ་ཛྫ་ཏཱ. ཨ་ཐ ཝཱ སཱི་ལཾ ནཱ་མ པ་ཀ་ཏི་ས་བྷཱ་ཝོ. ཨི་དྷ པ་ན ཏ་ཐཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ. དྷ་མྨོཏི ཝ་ཏཾ. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘སཱི་ལཾ ནཱ་མ ཝ་ཏ་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་དཱ་ནཾ. དྷ་མྨོ ནཱ་མ པ་ཝེ་ཎི-ཨཱ་ག་ཏཾ ཙཱ་རི་ཏྟཾ. སཱ་དྷུ་ཀཱ་རི་ཏཱ ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀཱ་རི་ཏཱ ཨཱ་ད་ར་ཀི་རི་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཎྞེ་ནྟི.
ཧཱི་ནཱ་དྷི་ཀ་ཛ་ན་སེ་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟིནྟི ཡེ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏཱ་པི ཛཱ་ཏི་མ་དཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཏཱ ཨུ་ནྣ་ལཱ༹, ཡེ ཙ གི་ཧི་བྷཱ་ཝེ པ་རེ་སུ ཨ་ཏྠི་ཀ་བྷཱ་ཝ་མྤི ཨ་ནུ་པ་ག་ཏ་ཏཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ར་མ་ཀཱ་པ་ཉྙཾ མ་ཉྙ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨུ་བྷ་ཡེ་ས་མྤི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཧཱི་ན་ཛ་ནེ་ཧི ད་ལི་དྡེ་ཧི པ་ར་མ་ཀཱ་པ་ཉྙ་ཏཾ པ་ཏྟེ་ཧི པ་ར་ཀུ་ལེ་སུ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟེ་ཧི སེ་ཝི་ཏཾ ཝུ་ཏྟིཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨུ་དྡྷ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ནི་གྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་དྷི་ཀ་ཛ་ནེ་ཧི ཨུ་ལཱ༹་ར་བྷོ་ག་ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལཱ་དི་ཏོ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧི བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སོ་དྷ་ན་ཏྠཾ སེ་ཝི་ཏཾ ཝུ་ཏྟིཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ དཱི་ན་བྷཱ་ཝ་ནི་གྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་སྨཱ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་མ་ནྟ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་མུ་ཁཱི་ཀ་ར་ཎཾ, པ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ཏོ ཙ སུ་སྶཱུ་སཱ་ཛ་ན་ནཾ, ས་ཀྐ་ཙྩ་ས་ཝ་ན་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ནི་ཡོ་ཛ་ན་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་པཱིཏི སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་ཝ་ནེ སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀཱ་རེ ཙ. ཀ་ཐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ ས་ཝ་ནཱ་ད་ཡོ སཱ་དྷུ་ཀཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི? ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཀ་ལ་སཱ་ས་ན་ས་མྤ་ཏྟི ཧ་ཏྠ་ག་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ད་ར་གཱ་ར་ཝ་ཡོ་གེ་ན ཀ་ཐཱ་དཱི་སུ ཨ་པ་རི་བྷ་ཝཱ་དི་ནཱ ཙ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ཎ་ནྟོ ས་དྡྷ་མྨཾ བྷ་བྦོ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ན ཀ་ཐཾ པ་རི་བྷོ་ཏི, ན ཀ་ཐི་ཀཾ པ་རི་བྷོ་ཏི, ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་ཏི, ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟོ, ཡོ་ནི་སོ ཙ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ཎ་ནྟོ ས་དྡྷ་མྨཾ བྷ་བྦོ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟ’’ནྟི (ཨ. ནི. ༥.༡༥༡). ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་ཡ་ཏྟཱ ཧི སཱ་ས་ན་ས་མྤ་ཏྟཱི’’ཏི. སཱ་ས་ན་ས་མྤ་ཏྟི ནཱ་མ སཱི་ལཱ་དི་ནི་པྥ་ཏྟི. པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་དྷི་ག་མ་ཝ་སེ་ན. ས་ཏྠུ་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཝི་དྷཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཱ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎཱ་ནུ་ཊྛཱ་ནེ་ན. ཏི་ཎྞཾ ཡཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ས་ཀ་ལ་སཱ་ས་ན་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ.
ས་ནྟི་ཀ་ཏྟཱཏི ས་མཱི་པ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ས་ནྟི་ཀཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏྟཱཏི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ སཾ་ཝུ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛནྟི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཾ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ཙྩེ བྷི་ཀྑཱུཏི ཡེ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨེ དེ་ས་ནཱ་པ་སུ་ཏཱ, ཏེ. པུ་བྦེ ‘‘ས་བྦ་པ་རི་ས་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝ ཨཱ་མ་ནྟ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀི་མ་ཏྠཾ པ་ན བྷ་ག་ཝཱཏི ཙོ་ད་ནཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙཾ ཙི་ནྟེ་ནྟཱཏི ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏཱ. ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱཏི ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ. དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟཱཏི ཧི་ཡྻོ ཏ་ཏོ པ་ར་དི་ཝ་སེ་སུ ཝཱ སུ་ཏ་དྷ་མྨཾ པ་ཏི མ་ན་སཱ ཨ་ཝེ་ཀྑ་ནྟཱ. བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དེ་ས་ནཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མེ་ཝ་ཏྠཾ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་མུ་ཁེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏེ ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
བྷི་ཀྑ་ཝོཏི ཙ ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨི-ཀཱ་ར་ལོ་པོ ད་ཊྛ་བྦོ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ ཨི་ཏཱི’’ཏི, ཨ་ཡ་ཉྷི ཨི་ཏི་ས་དྡོ ཧེ་ཏུ་པ་རི་ས་མཱ་པ་ནཱ་དི་པ་ད་ཏྠ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཀཱ་རཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠ་པ་བྷེ་དོ. ཏ་ཐཱ ཧེ་ས ‘‘རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ ‘རཱུ་པ’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༣.༧༩) ཧེ་ཏུ་མྷི དི་སྶ་ཏི, ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ བྷ་ཝ་ཐ, མཱ ཨཱ་མི་ས་དཱ་ཡཱ་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༢༩) པ་རི་ས་མཱ་པ་ནེ, ‘‘ཨི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཝི་སཱུ་ཀ་ད་སྶ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༡.༡༣) ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠེ ‘‘མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ་ཏི ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་ངྑཱ ས་མ་ཉྙཱ པ་ཉྙ་ཏྟི ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མཾ ནཱ་མ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ་དྷེ་ཡྻཾ ནི་རུ་ཏྟི བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨ་བྷི་ལཱ་པོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ་ཧཱ་ནི. ༧༣, ༧༥) པ་ད་ཏྠ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ, ‘‘ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡོ བཱ་ལོ, ཨ་པྤ་ཊི་བྷ་ཡོ པ་ཎྜི་ཏོ. ས་ཨུ་པ་དྡ་ཝོ བཱ་ལོ, ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝོ པ་ཎྜི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༡༢༤) པ་ཀཱ་རེ, ‘‘ཨ་ཏྠི ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཨི་ཏི པུ་ཊྛེ་ན ས་ཏཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཏྠཱི་ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཀིཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཨི་ཏི ཙེ ཝ་དེ་ཡྻ, ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཨི་ཙྩ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༩༦) ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ, ‘‘ས་བྦ་མ་ཏྠཱི་ཏི ཁོ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཨ་ཡ་མེ་ཀོ ཨ་ནྟོ, ས་བྦཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༢.༡༥; ༣.༩༠) ནི་ད་སྶ་ནེ. ཨི་དྷཱ་པི ནི་ད་སྶ་ནེ ཨེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦོ. བྷི་ཀྑ་ཝོཏི ཨཱ་མ་ནྟ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཏ་མེ་ས ཨི་ཏི-ས་དྡོ ནི་ད་སྶེ་ཏི ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ་ཏི ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱི’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན བྷ་དྡ་ནྟེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཨི་ཏི་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པུ་བྦེ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུ་ནྟི ཨི་དྷ བྷ་ག་ཝ་ཏོ་ཏི སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་མ་ནྟ་ན་མེ་ཝ ས་མྦ་ནྡྷཱི་ཨ་ནྟ་རཾ ཨ་པེ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་མ་ནྟ་ནཾ པ་ཊི་ཨ་སྶོ་སུ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏོཏི ཨི་དཾ པ་ན པ་ཊི་སྶ་ཝ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན ས་མྤ་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཡཾ ཀཱ་ལ་དེ་ས་དེ་ས་ཀ་པ་རི་སཱ་པ་དེ་ས་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ནི་དཱ་ནཾ བྷཱ་སི་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ཀི་མ་ཏྠཾ པ་ན དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒ་ཧེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ནི་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ, ན་ནུ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷཱ་སི་ཏ་ཝ་ཙ་ན་སྶེ་ཝ ས་ངྒ་ཧོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – དེ་ས་ནཱ་ཡ ཋི་ཏི་ཨ་ས་མྨོ་ས་ས་དྡྷེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ. ཀཱ་ལ་དེ་ས་དེ་ས་ཀ་ནི་མི་ཏྟ་པ་རི་སཱ་པ་དེ་སེ་ཧི ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ ཧི དེ་ས་ནཱ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ ཧོ་ཏི ཨ་ས་མྨོ་ས་དྷ་མྨཱ ས་དྡྷེ་ཡྻཱ ཙ, དེ་ས་ཀཱ་ལ་ཀ་ཏྟུ་སོ་ཏུ་ནི་མི་ཏྟེ་ཧི ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ཝོ་ཧཱ་ར་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཙཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པེ་ན ‘‘པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་སུ་ཏྟཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཀ་ཏྠ བྷཱ་སི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ དེ་སཱ་དི་པུ་ཙྪཱ་སུ ཀ་ཏཱ་སུ ཏཱ་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀེ་ན ‘‘ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན ཨི་མ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ནི་དཱ་ནཾ བྷཱ་སི་ཏཾ.
ཨ་པི་ཙ ས་ཏྠུ ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ནི་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་བྦ་ར་ཙ་ནཱ་ནུ་མཱ་ནཱ་ག་མ་ཏ་ཀྐཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷི. ན ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦ་ར་ཙ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠི, ས་བྦ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཙཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏྟཱ ཙ ཉེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ་སུ. ཏ་ཐཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མུ་ཊྛི་དྷ་མྨ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་ས་ཏྠུ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནུ་རོ་དྷཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཏྟ་སི་དྡྷི. ན ཧི ས་བྦ་སོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཏེ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི སུ་ཝི་སུ་དྡྷཱ ཙ་སྶ པ་རཱ་ནུ་གྒ་ཧ་པྤ་ཝ་ཏྟི, ཨེ་ཝཾ དེ་ས་ཀ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ དི་ཊྛི་སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་དཱུ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ནྟཱ་བྷཱ་ཝ་སཾ་སཱུ་ཙ་ཀེ་ཧི ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་དཱ་པ་ཧཱ་ན་ས་མྤ་དཱ་བྷི་བྱ་ཉྫ་ན་ཀེ་ཧི ཙ སཾ་བུ་དྡྷ་ཝི་སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝེ་ཧི པུ་རི་མ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་དྭ་ཡ་སི་དྡྷི, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཙ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨོ་ཧཱ་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷི་ཏོ པ་ཙྪི་མ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་དྭ་ཡ་སི་དྡྷཱི་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ས་མ་ནྣཱ་ག་མོ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ར་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི ཙ ནི་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཀཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཋཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་ན དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་དཱི་པ་ན་ཏོ, ཨི་དྷ པ་ན མཱུ་ལ་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་ར་ཧི་ཏ་སྶ ཏི་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ལ་བ་ནྡྷ་སྶ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ན་ཡ་ས་ངྑེ་པ་ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝ་ཡུ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་སྶ བོ་དྷི་ཡཱ ནི་ད་སྶ་ན་ཏོ ཙཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཏྠུ ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ནི་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི.
ཏ་ཐཱ སཱ་ས་ན་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ནི་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ. ཉཱ་ཎ་ཀ་རུ་ཎཱ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་བྦ་ཀི་རི་ཡ་སྶ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི ནི་ར་ཏྠི་ཀཱ པ་ཝ་ཏྟི, ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་ཏྠཱ ཝཱ, ཏ་སྨཱ པ་རེ་སཾ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ས་བྦ་ཀི་རི་ཡ་སྶ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་ཀ་ལ་མྤི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ཡ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ན་ཊྛེ་ན སཱ་ས་ནཾ, ན ཀ་བྦ་ར་ཙ་ནཱ. ཏ་ཡི་དཾ ས་ཏྠུ་ཙ་རི་ཏཾ ཀཱ་ལ་དེ་ས་དེ་ས་ཀ་པ་རི་སཱ་པ་དེ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ པ་ཀཱ་སཱི་ཡ་ཏི, ཨི་དྷ པ་ན དྭཱ་ད་ས་པ་དི་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ་ན ཏེ་ན. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སཱ་ས་ན་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ནི་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི.
ཨ་པི་ཙ ས་ཏྠུ པ་མཱ་ཎ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ་ན སཱ་ས་ན་སྶ པ་མཱ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ནི་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་ཉྩ་སྶ པ་མཱ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ‘‘བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཙ ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཙ ཨི་མི་ནཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་དི-ས་བྦ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་མ་ལ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་དོ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་དཱི་པ་ནེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་སུ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎ་ཀ་རུ་ཎཱ་དི་གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་ག་པ་རི་དཱི་པ་ནེ་ན ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ས་བྦ་ས་ཏྟུ་ཏྟ་མ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནེ་ན ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ས་བྦ་ཐཱ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ ནི་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ནེ པ་ཡོ་ཛ་ན་ནི་ད་སྶ་ནཾ.
ནི་ཀྑི་ཏྟ་སྶཱཏི དེ་སི་ཏ་སྶ. དེ་ས་ནཱ་པི ཧི དེ་སེ་ཏ་བྦ་སྶ སཱི་ལཱ་དི་ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ནེ་ཡྻ་ས་ནྟཱ་ནེ་སུ ནི་ཀྑི་པ་ན་ཏོ ‘‘ནི་ཀྑེ་པོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ‘‘སུ་ཏྟ་ནི་ཀྑེ་པཾ ཏཱ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ཨེ་ཝཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ ད་སྶི་ཏེ སུ་ཏྟ་སྶ ས་མྨ་དེ་ཝ ནི་དཱ་ན་པ་རི་ཛཱ་ན་ནེ་ན ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ‘‘ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ’’ཏི ཀེ་ན་ཙི ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་ཡ ‘‘པ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ་ཡཾ སུ་ཏྟ་ནི་ཀྑེ་པོ’’ཏི པ་རི་ཧཱ་རོ སུ་ཀ་ཐི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶ་བྷེ་དཱ་ནི་པི སུ་ཏྟ་ནྟཱ་ནི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཱ་དི་པ་དྷཱ་ན་ན་ཡེ་ན སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷ་ཏཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་དི་སུ་ཏྟ་ནི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་བྷཱ་ཝ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧི སུ་ཏྟ་ནི་ཀྑེ་པཱ’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་སྶ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་པུ་ཙྪཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་གྒ་བྷེ་དོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི ‘‘ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཙ པ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཙ, ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཙ པུ་ཙྪཱ་ཝ་སི་ཀོ ཙ, ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཙ པ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཙ པུ་ཙྪཱ་ཝ་སི་ཀོ ཙ, ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཀོ ཙ པ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཙ, ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཀོ ཙ པུ་ཙྪཱ་ཝ་སི་ཀོ ཙ, ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཀོ ཙ པ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཙ པུ་ཙྪཱ་ཝ་སི་ཀོ ཙཱ’’ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་པུ་ཙྪཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཡ་དི་པི ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན་པི སཾ་ས་གྒ་བྷེ་དོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་དཱི་ཧི པ་ན པུ་ར་ཏོ ཋི་ཏེ་ཧི ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ སཾ་ས་གྒོ ན་ཏྠཱི་ཏི. ན་ཡི་དྷ ནི་ར་ཝ་སེ་སོ ཝི་ཏྠཱ་ར་ན་ཡོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧི སུ་ཏྟ་ནི་ཀྑེ་པཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ད་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ ཝཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ སེ་ས་ནི་ཀྑེ་པཱ་ནཾ མཱུ་ལ་ནི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ད་སྶི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ་ད་སྶ་ན་ཉྩེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ སཾ་ས་གྒ་བྷེ་དོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – ནི་ཀྑི་པཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ནི་ཀྑེ་པོ, སུ་ཏྟཾ ཨེ་ཝ ནི་ཀྑེ་པོ སུ་ཏྟ་ནི་ཀྑེ་པོ. ཨ་ཐ ཝཱ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ ནི་ཀྑེ་པོ, སུ་ཏྟ་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ སུ་ཏྟ་ནི་ཀྑེ་པོ, སུ་ཏྟ་དེ་ས་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ, སོ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠི ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ. པ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པུ་ཙྪཱ་ཡ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི, པུ་ཙྪཱ་ཝ་སི་ཀོ. སུ་ཏྟ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི, ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི, སཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཀོ. ཨ་ཐ ཝཱ ནི་ཀྑི་པཱི་ཡ་ཏི སུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི སུ་ཏྟ་ནི་ཀྑེ་པོ, ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་དི ཨེ་ཝ. ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་ཀ་པྤེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ. པ་རེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ པ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ. པུ་ཙྪཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪཱ, པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་བྦོ ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ པུ་ཙྪཱ་ཝ་སི་ཀཾ, ཏ་དེ་ཝ ནི་ཀྑེ་པ་ས་དྡཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ པུ་ལླི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ‘‘པུ་ཙྪཱ་ཝ་སི་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི ཨེ་ཝ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ པ་རེ་སཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་པཱ་ཀཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎ་ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་སྶ ཝི་སུཾ སུ་ཏྟ་ནི་ཀྑེ་པ་བྷཱ་ཝོ ཡུ་ཏྟོ ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨ་ཏ་ནྟི་ཋ་པ་ན་ཏྠཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་དེ་ས་ན་ཏྟཱ. པ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སི་ཀཱ་ནཾ པ་ན པ་རེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་པུ་ཙྪཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ་པ་ཝ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ནཾ ཀ་ཐཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ན་ཝ་རོ་དྷོ, པུ་ཙྪཱ་ཝ་སི་ཀ་ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཝཱ པ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་རོ་དྷེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ནཾ ཀ་ཐཾ པ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ ཨ་ན་ཝ་རོ་དྷོ་ཏི? ན ཙོ་དེ་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ. པ་རེ་ས་ཉྷི ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དི་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་སྶེ་ཝ སུ་ཏྟ་དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ར་ཎུ་པྤཱ་ད་སྶ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ པ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སི་ཀཱ་ནཾ ཝི་སུཾ ག་ཧ་ཎཾ. ཏ་ཐཱ ཧི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་ད་སུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཎྞཱ་ཝ་ཎྞ་ཨཱ་མི་སུ་པྤཱ་དཱ་དི་དེ་ས་ནཱ་ནི་མི་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་རེ་སཾ པུ་ཙྪཾ ཝི་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨེ་ཝ ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སི་ཏོ པ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ, པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝ དེ་སི་ཏོ པུ་ཙྪཱ་ཝ་སི་ཀོ་ཏི པཱ་ཀ་ཊོ་ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི དྷ་མྨ་ཏ་ནྟི་ཋ་པ་ན་ཏྠ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ད་ས་བ་ལ་སུ་ཏྟ་ནྟ་ཧཱ་ར་ཀོཏི ད་ས་བ་ལ་ཝ་གྒེ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ནི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ལི, ཏ་ཐཱ ཙ་ནྡོ་པ་མ་ཧཱ་ར་ཀཱད་ཡོ.
ཝི་མུ་ཏྟི་པ་རི་པཱ་ཙ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཱ་ད་ཡོ. ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡནྟི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟིཾ. ཁ་ནྟིནྟི དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟིཾ. མ་ནནྟི ཙི་ཏྟཾ. ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རནྟི པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ. བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝནྟི བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ, པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ཝཱ.
ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུཏི ཨུ་གྒྷ་ཊ་ནཾ ནཱ་མ ཉཱ་ཎུ་གྒྷ་ཊ་ནཾ, ཉཱ་ཎེ་ན ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་མ་ཏྟེ ཨེ་ཝ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་པ་ཉྩི་ཏཾ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ. ཨུ་དྡེ་སཱ་དཱི་ཧི ནེ་ཏ་བྦོ་ཏི ནེ་ཡྻོ. བྱ་ཉྫ་ན་པ་དཾ པ་ར་མཾ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ད་པ་ར་མོ. ས་ཧ ཨུ་དཱ་ཧ་ཊ་ཝེ་ལཱ་ཡཱཏི ཨུ་དཱ་ཧཱ་ར་དྷ་མྨ་སྶ ཨུ་དྡེ་སེ ཨུ་དཱ་ཧ་ཊ་མ་ཏྟེ ཨེ་ཝ. དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་སྶ ཉཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མཱ་ཡོ་གོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཋ་པི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ པུ་གྒ་ལོ ‘‘ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠེ ཝི་བྷ་ཛི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ པུ་གྒ་ལོ ‘‘ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་དྡེ་ས་ཏོཏི ཨུ་དྡེ་ས་ཧེ་ཏུ, ཨུ་དྡི་ས་ནྟ་སྶ ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ‘‘ཨུ་དྡི་ས་ཏོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ. པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏོཏི པ་རི་པུ་ཙྪ་ནྟ་སྶ. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ན ཏཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་གྒཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ བྱ་ཉྫ་ན་པ་ད་མེ་ཝ པ་ར་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘པ་ད་པ་ར་མོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨེ་ཀ་ཙ་རཱཏི ཝི་ཝེ་ཀཱ་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ. དྭི་ཙ་རཱཏི དྭེ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཧུ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ. ས་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་ཀཱ་ས་ནེ་ན སུ་ཉྙ་ཏཾ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ས་ཎྷཾ སུ་ཁུ་མཾ. ‘‘པ་རེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྷཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ པ་ན ‘‘པ་རེ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་པུ་གྒ་ལཱ ཨ་པ་རི་ཀ་མྨི་ཀཱ སུ་པ་རི་སོ་དྷི་ཏ་པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ ཙཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ, ཏ་དུ་བྷ་ཡེ་སུ ས་ཏྠུ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་མཱ་མུ་ཁེ་ན པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཡ་ཐཱ ཧཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ལི་ཁ་ན་ཝ་སེ་ན ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ཨ་ཀ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཏཱ་ནུ་ཡོ་གཾ. སཱི་ལ…པེ… ས་མྤ་དཱ་ཡཱཏི ཨ་ས་མཱ་དི་ནྣ་སཱི་ལཾ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, སུ་པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཾ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ, ཨ་ནུ་ཛུ་ཀ་ཏ་དི་ཊྛི་ཛུ་ཀ་མྨཾ དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཡོ་ཛེ་ནྟོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཡནྟི ཡཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ. སཱི་ལནྟི ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ. དི་ཊྛི ཙཱ་ཏི ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་དི་ཊྛི ཙེ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཐ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཙ. ཏི་ཝི་དྷེ་ནཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏི་པྤ་ཀཱ་རེ་ན. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡཾ སཱི་ལཾ་ཡེ་ཝ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སཱི་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི.
སུ་དྷ་ནྟ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་པ་ག་ཏ་ས་བྦ་ཀཱ་ལ༹་ཀཾ. ཙ་ཏུ་ར་སྶཱ་དི་དྷོ་ཏོ སུ་པ་རི་མ་ཛྫི་ཏ་མ་ཎི་ཀྑ་ནྡྷོ. པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ནཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝོ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ. སོ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ནྟི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར’’ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཀཱ་མཾ ཝོ-ས་དྡོ པ་ད་པ་ར་ཊྛི་ཏོ པ་ཊི་ཡོ་གཱི་ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ཝཱ་ཙ་ཀོ, ནཱ་མ་པ་ར་བྷཱུ་ཏོ པ་ན ཏཾ ཏཾ ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཱ་དི་སཱ་དྷ་ན་ཝི་སི་ཊྛ་མེ་ཝ པ་བོ་དྷེ་ཏི, ཧི-ནི་པཱ་ཏ་པ་ར་བྷཱུ་ཏོ པ་ན ཝ་ཙ་ནཱ་ལ་ངྐཱ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝོ་ཏི…པེ… དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏཾ་དེ་ས་ནནྟི ཏ་སྶ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་སྶ དེ་ས་ནཾ. སཱ ཧི ཨི་དྷ ཏ-ས་དྡེ་ན པ་ཙྩཱ་མ་སཱི་ཡ་ཏི. ‘‘སུ་ཎཱ་ཐཱ’’ཏི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ན ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ.
ཨེ་ཀ་ཏྠ་མེ་ཏཾ པ་དཾ ཀ-ས་དྡེ་ན པ་ད་ཝ་ཌྜྷ་ན་མ་ཏྟ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ སཱ་དྷུ་ས་དྡ་སྶ ཀ་ཏོ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རོ སཱ་དྷུ་ཀ་ས་དྡ་སྶ་པི ཀ་ཏོ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. སཱ་དྷུ བྷ་ནྟེཏི ཡཱ་ཙཱ་མ་ཧཾ བྷ་ནྟེ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནེ’’ཏི. པུ་ན སཱ་དྷུ བྷ་ནྟེཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ནྟེ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནེ’’ཏི. སཱ་དྷུ སཱ་དྷཱུཏི ཨ་ཧོ ཨ་ཧོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མྤ་ཧཾ་ས་ནེ’’ཏི. སཱ་དྷུ དྷ་མྨ་རུ་ཙཱིཏི པུ་ཉྙ་ཀཱ་མོ སུ་ནྡ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱཏི པ་ཉྙ་ཝཱ. ཨ་དྡུ་བྦྷོཏི ཨ་དཱུ་ས་ཀོ. ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨེཏི ཐི་རཱི་ཀ་ར་ཎེ ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཾ. ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡནྟི ཨཱ་ཎཱ་པ་ནེ. ‘‘སུ་ཎཱ་ཐ སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟེ སཱ་དྷུ་ཀ་ས་དྡེ་ན ས་ཝ་ན་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་ནཾ ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ ཝི་ཡ ཏ་དཱ་ཎཱ་པ་ན་མྤི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་ཏྠ་ཏཱ ཝི་ཡ ཙ་སྶ ཨཱ་ཎཱ་པ་ན་ཏྠ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨི་དཱ་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ཀྑེ་པ་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ ས་ཝ་ནེ ནི་ཡོ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ཀི་རི་ཡ་ནྟ་ར་པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ, སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ཐཱ་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ཀྑེ་པ་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཉྙ་ཙི་ནྟཱ་པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་ཏོ. པུ་རི་མནྟི ‘‘སུ་ཎཱ་ཐཱ’’ཏི པ་དཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘སུ་ཎཱ་ཐ, མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི པ་ད་དྭ་ཡེ, ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་རེ. བྱ་ཉྫ་ན་ཝི་པ་ལླཱ་ས་གྒཱ་ཧ་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ སོ་ཏ་དྭཱ་རེ ཝི་ཀྑེ་པ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ. ན ཧི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ ས་དྡ་ཏོ ཝི་པ་ལླཱ་ས་གྒཱ་ཧོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཏྠ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་གྒཱ་ཧ་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ཀྑེ་པ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ. ན ཧི ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་གྒཱ་ཧོ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནེ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏི ‘‘སུ་ཎཱ་ཐཱ’’ཏི ཝི་ད་ཧ་ན་ཏོ. དྷཱ་ར་ཎཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཏུ་ལ་ན་ཏཱི་ར་ཎཱ་དི་ཀེ དི་ཊྛི་ཡཱ ཙ སུ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ས་བྱ་ཉྫ་ནོཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱ་ཉྫ་ཡ་ཏཱི་ཏི བྱ་ཉྫ་ནཾ, ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི. ས་ཧ བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧཱི་ཏི ས་བྱ་ཉྫ་ནོ, བྱ་ཉྫ་ན་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ་ཏོ ཨ་ཏྠོ, ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཱ་དི་ཀོ. ས་ཧ ཨ་ཏྠེ་ནཱ་ཏི སཱ་ཏྠོ, ཨ་ཏྠ་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨ་ག་མྦྷཱི་རོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ དྷ་མྨོ ནཱ་མ ཏ་ནྟི. དེ་ས་ནཱ ནཱ་མ ཏ་སྶཱ མ་ན་སཱ ཝ་ཝ་ཏྠ་པི་ཏཱ་ཡ ཏ་ནྟི་ཡཱ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཐ་ནཾ. ཨ་ཏྠོ ནཱ་མ ཏ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ནཱ་མ ཏ་ནྟི་ཡཱ ཏ་ནྟི་ཨ་ཏྠ་སྶ ཙ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ཝ་བོ་དྷོ. ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ ས་སཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ མ་ནྡ་བུ་དྡྷཱི་ཧི དུ་ཀྑོ་གཱ་ལ༹ྷཱ ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ་པ་ཏི་ཊྛཱ ཙ, ཏ་སྨཱ ག་མྦྷཱི་རཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡ་སྨཱ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ…པེ… སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶ དུ་ཀྐ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་ཏྠཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ དུ་ཀྐ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ དེ་ས་ནཱ་ཡ དུ་ཀྑོ་གཱ་ཧ་ཏཱ, པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཏ་བྦི་ས་ཡ་ཉཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ དུ་ཀྐ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་ཀྑོ་གཱ་ཧ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. དེ་ས་ནཾ ནཱ་མ ཨུ་དྡི་ས་ནཾ ས་ངྑེ་པ་ད་སྶ་ན་ས་དི་སཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟེ ‘‘དེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ནི་དྡི་ས་ནཾ བྷཱ་ས་ན་ནྟི ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ་པི ནཾ བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. པ་རི་བྱ་ཏྟཾ ཀ་ཐ་ནཾ ཝཱ བྷཱ་ས་ནཾ.
སཱ་ལི༹་ཀཱ་ཡི་ཝ ནི་གྒྷོ་སོཏི སཱ་ལི༹་ཀཱ་ཡ ཨཱ་ལཱ་པོ ཝི་ཡ མ་དྷུ་རོ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁོ པེ་མ་ནཱི་ཡོ. པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ ས་དྡོ. ཨུ་དཱི་ར་ཡཱིཏི ཨུ་ཙྩཱ་རཱི་ཡ་ཏི, ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏཱཏི ཨེ་ཝཾ ‘‘སུ་ཎཱ་ཐ སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན ཀི་ར ས་ཏྠཱ ས་ངྑེ་པེ་ནེ་ཝ དེ་སེ་སྶ་ཏི, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན་པི བྷཱ་སི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྫཱ་ཏུ་སྶཱ་ཧཱ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛཱ ཧུ་ཏྭཱ.
ཀ་ཏ་མོཏི ཏ་སྶ པ་ད་སྶ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ པུ་ཙྪཱ་བྷཱ་ཝོ ཉཱ་ཡ་ཏི, ན ཝི་སེ་ས་ཏོ་ཏི ཏ་སྶ པུ་ཙྪཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ‘‘ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ པ་ས་ངྒེ་ན མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་སེ ཨཱ་ག་ཏཱ ས་བྦཱ་པི པུ་ཙྪཱ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ན་ཡེ་ན ད་སྶེ་ཏི ‘‘པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཧི པུ་ཙྪཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་དི་ཊྛཾ ཛོ་ཏེ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ. དི་ཊྛཾ སཾ་ས་ནྡཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ. སཾ་ས་ནྡ་ན་ཉྩེ་ཏྠ སཱ་ཀ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ. ཝི་མ་ཏིཾ ཚི་ནྡ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ. ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ པུ་ཙྪ་ནཾ ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་པུ་ཙྪཱ་ཡ ཧི ‘‘ཀཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་མ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནུ་མ་ཏི པུ་ཙྪི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ.
ལ་ཀྑ་ཎནྟི ཉཱ་ཏུཾ པུ་ཙྪི་ཏོ ཡོ ཀོ་ཙི ས་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ཉྙཱ་ཏནྟི ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཏ་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་དི་ཊྛནྟི ད་སྶ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་ཡ ན དི་ཊྛ་ཏཾ. ཨ་ཏུ་ལི་ཏནྟི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨི་ད’’ནྟི ཏུ་ལ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ན ཏུ་ལི་ཏ་ཏཾ. ཨ་ཏཱི་རི་ཏནྟི ཏཱི་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཀ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཀི་རི་ཡཱ་ས་མཱ་པ་ན་ཏཾ. ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏནྟི ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝཾ. ཨ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏནྟི ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་པཱ་ཀ་ཊཱི་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ.
པ་ཉྩ་སུ པུ་ཙྪཱ་སུ ཡཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་བྦ་ཏོ ན ས་ནྟི, ཏཱ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་པུ་ཙྪཾ ནི་ག་མེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཡ་དི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ་ད་ཡོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་མྤི ཀ་ཐེ་ཏི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀ་ཐི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་གྒ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི ‘‘པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ’’ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ཀི་རི་ཡཱ་པ་དཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཀིཾ ཀ་ཏཱ་ཏི ཝཱ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ ན ཉཱ་ཡེ་ཡྻ. པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཐཱ.
‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཏྭེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ པ་ན ཏ་སྶ ཝི་ལོ་མ་ཏོ པ་ཊི་ལོ་མ་ཀ་ཐཱ. ཨ་ཙྩ་ནྟ་མེ་ཝ ས་ངྑཱ་རེ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝི་རཱ་གོ, མ་གྒོ. ཨ་སེ་ས་ནི་རོ་དྷཱཏི ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷཱ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ནཱ. ཨེ་ཝཾ ནི་རོ་དྷཱ་ནནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷེ་ན ནི་རུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷཱ. ཨི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ནཾ ནི་རོ་དྷ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཝ་ད་ཏི. ས་ཀ་ལ་སྶཱཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་སྶ. ས་ཏྟ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་སྶཱཏི པ་ར་པ་རི་ཀ་པྤི་ཏ་ཛཱི་ཝ་ར་ཧི་ཏ་སྶ. ཝི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱཏི ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ.
ཨ་ཏྟ་མ་ནཱཏི པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ ཧ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ན་ས་དྡོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་ཏྠོ. ‘‘ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཏྠོ. ཨི་དྷ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་མོ་དིཾ་སུ ཙེ་ཝ ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ ཙཱ’’ཏི.
པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.