༢. ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢. དུ་ཏི་ཡེ་པཱིཏི དུ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟེ་པི. པི-ས་དྡེ་ན ཏ་ད་ཉྙེ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ་པི ཏ་དེ་ཀ་དེ་སཾ ཨི་དྷ ཝི་ནི་ཡོ་ག་ཀྑ་མཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏནྟི མཱུ་ལཾ. ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནནྟི ‘‘ཝི་བྷ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་བྷ་ངྒ་དེ་ས་ནཾ. ཨུ་དྡེ་ས་དེ་ས་ནཱ པ་ཋ་མ་སུ་ཏྟེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་དེ་ས་ནཱ་ས་དི་སཱ་ཝ. པུ་ན ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ད་སྶེ་ནྟོཏི ‘‘ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཝ་ཏྟིཾ ནི་ཝ་ཏྟི་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟོ. པ་ཋ་མཾ ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་ཝ་ཊྚཾ ད་སྶི་ཏཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ན་ཡེ་ན ཝི་ཝ་ཊྚ་མྤི ད་སྶི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི པུ་ན་གྒ་ཧ་ཎཾ.

ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནནྟི ཨི་དཾ ཀི་ཉྩི པ་ཀཱ་ར་ཏོ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ས་བྦེ་པི ས་ཏྟེ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ བྱཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ངྑེ་པ་ཏོ…པེ… ནི་དྡེ་སོ’’ཏི. ག་ཏི་ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ནཱཏི པ་ཉྩ་ག་ཏི་ཝ་སེ་ན, ཏ་ཏྠཱ་པི ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཡ ག་ཏི་ཡཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དི་བྷུ་མྨ་དེ་ཝཱ་དི་ཧ་ཏྠི་ཨཱ་དི་ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཙ. ‘‘ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཀི་ཙྩ་ཝི་སེ་སཾ, ‘‘མཱ་ན་ས’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ས་མཱ་ནེ ཨ་ཏྠེ ས་དྡ་ཝི་སེ་སཾ, ‘‘པ་ཎྜ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ གུ་ཎ་ཝི་སེ་སཾ, ‘‘ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ཧ་ད་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ནི་སྶ་ཡ་ཝི་སེ་སཾ, ‘‘ཙི་ཏྟ་སྶ ཋི་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཝ་ཏྠཱ་བྷཱ་ཝ་ཝི་སེ་སཾ, ‘‘ཨ་ལུ་བྦྷ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཝི་སེ་སཾ, ‘‘ཨ་ལུ་བྦྷི་ཏ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཝི་སེ་ས་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དཱི་པ་ནཱ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་སོ. ཛི་ཎྞ་སྶ ཛཱི་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཛཱི་ར་ཎ་ཏཱཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་དྡེ་སོ’’ཏི.

ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཀི་ཙྩ་ནི་དྡེ་སཱཏི ཀ་ལ་ལ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི པུ་རི་མ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཛ་རཱ་པ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནི པ་ཙྪི་མ་རཱུ་པཱ་ནི པ་རི་པ་ཀྐ་རཱུ་པཱ་ནུ་རཱུ་པཱ་ནི པ་རི་ཎ་ཏ་པ་རི་ཎ་ཏཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན སུ་པ་རི་ཎ་ཏ་རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནི ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ཁ་ཎྜི་ཙྩ’’ནྟི་ཨཱ་ད་ཡོ ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཛ་རཱ་ཡ ཀི་ཙྩ་ནི་དྡེ་སཱ. པ་ཀ་ཏི་ནི་དྡེ་སཱཏི ཕ་ལ་ཝི་པ་ཙྩ་ན་པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ནི་དྡེ་སཱ, ཛ་རཱ་ཡ ཝཱ པཱ་པུ་ཎི་ཏ་བྦ་ཕ་ལ་མེ་ཝ པ་ཀ་ཏི, ཏ་སྶཱ ནི་དྡེ་སཱ, ན ཙ ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དཱི་ནེ་ཝ ཛ་རཱཏི ཨུ་ད་ཀཱ་དི་ག་ཏ་མ་གྒེ་སུ ཏི་ཎ་རུ་ཀྑ་སཾ་བྷ་གྒ་ཏཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཏ་མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ པ་རི་པུ་ཎྞ་རཱུ་པེ་སུ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་ད་ཡོ ཛ་རཱ་ཡ ག་ཏ་མ་གྒཱ་ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ན ཛ་རཱ་ཏི.

ཡ་སྨཱ ཛ་རཾ པ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཡུ ཧཱ་ཡ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཛ་ཛྫ་རཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཡུ་ཧཱ་ནཱ་ད་ཡོ པ་ཀ་ཏི་ནི་དྡེ་སཱ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཙྪི་མཱ དྭེ པ་ཀ་ཏི་ནི་དྡེ་སཱ’’ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་མེ་ཧི པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.

ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ན་ནྟ་ར་ཏྟཱ ཨ་ཝཱི་ཙི་ཛ་རཱ མ་ཎི་ཨཱ་དཱི་སུ མ་ནྡ་ད་ས་ཀཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་ད་ས་ཀེ་སུ ཙ ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ ཛི་ཎྞ་ཝི་ཀཱ་རཱ་དཱི་ནཾ དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ. ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སཱུཏི མ་ཎི་ཨཱ་དི་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སུ ཨ་ཧི་ཙྪ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་སུ, པཱ་ཎཱི་ནཾ ཨེ་ཀ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ ས་ཀ་ལ་ཨཱ་ཡུ་སྨིཾ ག་ཧི་ཏ་ཏ་རུ་ཎ་ཡུ་ཝཱ་ཛ་རཱ་ཀཱ་ལེ་སུ, ཨེ་ཀ་དྭི་ཏྟི་དི་ཝ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་སུ པུ་པྥཱ་དཱི་སུ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཧི ཛ་རཱ་ཝི་སེ་ས་སྶ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ས་ཝཱི་ཙི་ཛ་རཱ ནཱ་མ.

ཙ་ཝ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཙ་ཝ་ན་ཀཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན. ཨེ་ཀ་ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཡ ཙུ་ཏི་ཡཱ ཙ་ཝ་ན་མེ་ཝ ཙ་ཝ་ན་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་ནི་ད་སྶ་ན’’ནྟི, པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཙུ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སྶ མ་ར་ཎ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ངྒུ་པྤ་ཏྟི བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ. ཏེ་ན ‘‘བྷེ་དོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ བྷེ་ད་ས་མ་ངྒི་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཋཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་དཱི་པ་ནནྟི ཀེ་ན་ཙི་པི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཝ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནཾ. གྷ་ཊ་སྶེ་ཝཱཏི ཧི ཝི་ས་དི་སཱུ་དཱ་ཧ་ར་ཎཾ. ཡ་ཐཱ གྷ་ཊེ བྷི་ནྣེ ཀ་པཱ་ལཱ་དི་ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་སེ་སོ ལ་བྦྷ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ཙུ་ཏི་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ བྷ་ངྒེ་སུ, ན ཀོ་ཙི ཝི་སེ་སོ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཙྩུ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་ར་ཎནྟི མ་ཙྩུ་ས་ཉྙི་ཏཾ མ་ར་ཎཾ. ‘‘ཀཱ་ལ་མ་ར་ཎ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ས་མུ་ཙྪེ་ད་བྷཱུ་ཏཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་མ་ར་ཎཾ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཁ་ཎི་ཀ་མ་ར་ཎཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཀི་རི་ཡཱཏི ཨ་ནྟ་ཀ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ, ཡཱ ལོ་ཀེ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘མ་ཙྩཱུ’’ཏི, མ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཝ་ན་ཀཱ་ལོ ཨེ་ཝ ཝཱ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་སེ་སེ་ན ཀཱ་ལོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཏ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙུ་ཏི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་ད་པ་ཝ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ‘‘མ་ཙྩུ མ་ར་ཎ’’ནྟི ཝཱ ཨེ་ཏྠ ས་མཱ་སཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཡོ ‘‘མ་ཙྩཱུ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི བྷེ་དོ, ཏ་མེ་ཝ མ་ར་ཎཾ ‘‘པཱ་ཎ་ཙཱ་གོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.

ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱཏི ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ ཧི རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ས་ཉྙི་ཏོ ཀ་ལེ༹་ཝ་རོ ན་ཏྠི, ཡཾ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ་པི ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་ནི་ཀྑེ་པོ ན་ཏྠི, རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་མ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཙཱཏི ཙ-ས་དྡེ་ན ‘‘སེ་ས་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ’’ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི ས་བྦ་ཏྠེ་ཝ ཁ་ནྡྷ་བྷེ་ད་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ. སེ་ས་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ནཱཏི སེ་ས་བྷ་ཝ་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ. ཡ་དི་པི ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་ནི་ཀྑེ་པོ པ་ན ན་ཏྠཱི་ཏི ‘‘ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་སུ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་ནི་ཀྑེ་པོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་སུ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀ་ལེ༹་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི མ་ར་ཎཾ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ. ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཧ་ཎ་མ་ཏྟེ་ན.

ཛཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ཡོ་ནི་ཝ་སེ་ན ཙ དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ས་བྦ་ས་ཏྟེ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཀ་ཏྟུ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན པ་ད་དྭ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏཱི’’ཏི པ་ན ཀ་ཏྟ་རི སཱ་མི་ནི་དྡེ་ས་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་སོ. ས་མྤུ་ཎྞཱ ཛཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏི. པཱ་ཀ་ཊཱ ནི་བྦ་ཏྟི ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི. ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ…པེ… ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱིཏི ས་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝོ་ཧཱ་ར་དེ་ས་ནཱ.

ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲཱཏི ཨེ་ཀ་ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ་སུ དྭི་ནྣཾ སེ་ས་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ, ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ ཝི་ཀ་ལཱ་ཝི་ཀ་ལི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་ནྣཾ ན་ཝ་ནྣཾ ད་ས་ནྣཾ པུ་ན ད་ས་ནྣཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣ་ཉྩ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ནྟ་ཏི་ཡནྟི ཡེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ, ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏ་ས་ནྟ་ཏི་ཡཾ. ཏ་ཉྩ ཁོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཀ་མྨཾ་ཡེ་ཝ ཀ་མྨ་བྷ་ཝོ ‘‘བྷ་ཝ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝོ’’ཏི ཀ་ཏྭཱ. ཀ་མྨེ་ན ནི་ཡྻཱ་དི་ཏ་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝུ་པ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི བྷ་ཝོ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ཝི་པཱ་ཀོ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་ཉྩ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ བྷ་ཝོ’’ཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝ་སྶ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཱ ‘‘ཀ་མྨཾ ཕ་ལ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན བྷ་ཝོ་ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཀ་ཐི་ཏཾ.

ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟི ས་ཏྟཱ ད་ལ༹ྷ་གྒཱ་ཧཾ ག་ཎྷ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ན ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ན. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨི་དྷ ཀ་ར་ཎ་སཱ་དྷ་ན་མེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཀ་ཏྟུ་སཱ་དྷ་ན་མྤི ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཡཾ ཝཱ’’ཏི. ཏནྟི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མཾ. ཀཱ་མོ ཙ སོ ཀཱ་མ་ན་ཊྛེ་ན, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩ བྷུ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཏནྟི ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་པ་དཾ. པུ་ན ཨེ་ཏནྟི ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ.

ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱཏི ཨི་དཾ པུ་རི་མ་དི་ཊྛིཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་ར་དི་ཊྛིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཨེ་སཱ དི་ཊྛི ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པུ་རི་མཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ་པཱི་ཏི. ཨ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎཾ པ་ན ‘‘ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི ཨི་དཾ ན དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་ད་སྶ་ན་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ལོ་ཀོ ཙཱཏི ཨ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎཾ དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཨི་དྷ པུ་རི་མ་དི་ཊྛི་ཨུ་ཏྟ་ར་དི་ཊྛི་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.

ཡེ་ན མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ན གོ་སཱི་ལ་གོ་ཝ་ཏཱ་དིཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་ཏི་ཊྛ་ཏི ཙ, སོ གོ་སཱི་ལ་གོ་ཝ་ཏཱ་དཱི་ནཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ནི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘གོ་སཱི་ལ…པེ… ས་ཡ་མེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི. ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཏོཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ན་ཏོ.

ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནནྟི ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝཱ་ད་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ན་སྶ ག་ཧ་ཎ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ དི་ཊྛཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་ཝཱ་ད་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱཏི ཨ་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟི ད་ལ༹ྷཾ ག་ཎྷ་ནྟི.

ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཨི་དཾ ཏ་ཎྷཱ་ཡ རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ་དི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ཚ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎི་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་ནི་ཡ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ. ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཨི་དཾ ཏ་སྶཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ. ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ཝེ་ལུ༹ ཝི་ཡ ནི་སྶ་ཡོ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ཨོ་ལུ་མྦྷ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན བྷཱ་ཝོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཏཾ་ས་དི་སཾ ཝུ་ཏྟཾ. རཱུ་པེཏི ཝི་ས་ཡེ བྷུ་མྨཾ. སཱ ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ ཀཱ་མ་སྶཱ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ. ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟཱིཏི ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ སཾ་ས་ཊྛ་ཏྟཱ ནི་ཙྩ་དྷུ་ཝ་ས་སྶ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་མུ་ཁེ་ན ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟཱི. བྷ་ཝ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཏ་ཎྷཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ. བྷ་ཝ་ཏི ཏི་ཊྛ་ཏི ས་བྦ་ཀཱ་ལ་ནྟི ཧི བྷ་ཝ་དི་ཊྛི བྷ་ཝོ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན, བྷ་ཝ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཙ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝི་བྷ་ཝ་ཏི ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི ཝི་ན་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ དི་ཊྛི ཝི་བྷ་ཝོ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་སཱཏི ཡཱ ཚ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ, ཚ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ, ཚ ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡོ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟནྟི ས་ཀ་ས་ནྟ་ཏི་ཡཾ. བ་ཧི་དྡྷཱཏི ཏ་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཝཱ ཧོ་ནྟུ ཨི་ཏ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཝཱ, ས་ཡཾ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་ས ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ‘‘ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་དཱ་ནི ཨ་པ་རེ་ན་པི པ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་སྶཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ. ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ ཧི ཨི་དཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཨ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་དེ་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ས་མུ་དཱ་ཡ་གྒཱ་ཧ་ཏོ ཨ་སྨཱི་ཏི གཱ་ཧོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དྷ པ་ན རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏྠ་མ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏཱིཏི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨི་དཾ་པ་ཀཱ་རོ ཨ་ཧ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ནུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ག་ཧ་ཎཾ.

ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ‘‘ཨེ་ཝ་མ་སྨི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ་སྨི, ཨ་ཧཾ བྷ་ཝི་སྶཾ, ཨི་ཏྠཾ བྷ་ཝི་སྶཾ, ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶཾ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ བྷ་ཝི་སྶཾ, ཨ་ས་སྨི, ས་ཏ་སྨི, ཨ་ཧཾ སི་ཡཾ, ཨི་ཏྠཾ སི་ཡཾ, ཨེ་ཝཾ སི་ཡཾ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ སི་ཡཾ, ཨ་པཱ་ཧཾ སི་ཡཾ, ཨ་པཱ་ཧཾ ཨི་ཏྠཾ སི་ཡཾ, ཨ་པཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ སི་ཡཾ, ཨ་པཱ་ཧཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ སི་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཏེ་སཾ ས་ངྒ་ཧོ. ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ག་ཧ་ཎ་མྤི དུ་ཝི་དྷཾ ས་མ་ཏོ ཨ་ས་མ་ཏོ ཝཱ་ཏི ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཝ་མ་སྨི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ་སྨཱི’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝ་མ་སྨཱིཏི ཨི་དཾ ས་མ་ཏོ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ག་ཧ་ཎཾ, ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ ཁ་ཏྟི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ་སྨཱིཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ས་མ་ཏོ ག་ཧ་ཎཾ, ཡ་ཐཱ་ཡཾ ཁ་ཏྟི་ཡོ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨ་ཧཾ ཧཱི་ནོ ཝཱ ཨ་དྷི་ཀོ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མཱ་ནི ཏཱ་ཝ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི. བྷ་ཝི་སྶནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏེ་སཾ པུ་རི་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ས་སྨཱིཏི ས་སྶ་ཏོ ཨ་སྨི, ནི་ཙྩ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་ཏ་སྨཱིཏི ཨ་ས་སྶ་ཏོ ཨ་སྨི, ཨ་ནི་ཙྩ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི དྭེ ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨི་ཏོ པ་རཱ་ནི སི་ཡནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི སཾ་ས་ཡ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏཱ་ནི པུ་རི་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་པཱ་ཧཾ སི་ཡནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ‘‘ཨ་པི ནཱ་མཱ་ཧཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཏྠ་ནཱ་ཀ་པྤ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏཱ་ནི་པི པུ་རི་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སུ –

དྭེ དི་ཊྛི་སཱི་སཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ, སུ་དྡྷ་སཱི་སཱ སཱི་ས་མཱུ་ལ་ཀཱ;

ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ནི, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡེ.

ཨེ་ཏེ ཧི ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ དྭེ དི་ཊྛི་སཱི་སཱ ནཱ་མ, ‘‘ཨ་སྨི, བྷ་ཝི་སྶཾ སི་ཡཾ, ཨ་པཱ་ཧཾ སི་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ སུ་དྡྷ་སཱི་སཱ ནཱ་མ, ‘‘ཨི་ཏྠ་མ་སྨཱི’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ་ཏི དྭཱ་ད་ས སཱི་ས་མཱུ་ལ་ཀཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དྷ པཱ་ལི༹་ཡཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏ་ཎྷཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་རཱུ་པཱ་དི་ནི་སྶི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་མི་ནཱ ཨ་སྨཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་བྷི་སེ་ཀ་སེ་ནཱ་པ་ཙྩཱ་དི་ནཱ ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཧ’’ནྟི མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨ་སྨཱི’’ཏི ཧོ་ཏི. སེ་སཾ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ངྒ་ཧེཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་བྷཱ་ག་སྶ སཾ་ཁི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཎྷ་ནེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ. ‘‘ཚ་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཎྷཱ་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ནི་དྡེ་སོ. ‘‘རཱུ་པེ ཏ་ཎྷཱ རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ནི་དྡེ་ས་ཏྠོ. ‘‘ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ, ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་སྶུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ ཙ ནི་དྡེ་ས་ཝི་ཏྠཱ་རོ. ‘‘རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཚ་ལེ༹་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ ས་ངྒ་ཧོ.

ཡ་སྨཱ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ དྭཱ་རེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི ཝི་ཡ ཨ་ནེ་ཀཱ ཨེ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ, ཏ་སྨཱ ཏཱ རཱ་སི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཚ ཝེ་ད་ནཱ་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་ས་མཱུ་ཧཱ’’ཏི. ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ནཱ་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ད་ཡོ, ཏཱ ཀུ་ཙྪི་ནཱ དྷཱ་རེ་ནྟི་ཡོ ཝི་ཡ པོ་སེ་ནྟི་ཡོ ཝི་ཡ ཙ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཏཱ་སཾ མཱ་ཏུ་ས་དི་ས་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཧེ་ཏཱུཏི ནི་སྶ་ཡཱ་དི་ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ. ཨ་ཡནྟི ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཝེ་ད་ནཱ་པ་དེ. ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀཱཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀཱ. ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷ་ངྒེ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ ཝ་ཏྭཱ་པི ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཝེ་ད་ན་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཙ་ཀྑུ་མྷི ས་མྥ་སྶོཏི ཙ་ཀྑུ་མྷི ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཕ་སྶོ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ. ཡ་སྨཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཁ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སེ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་དྡེ་སེ ཝི་སེ་ས་ཏོ, སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཙ ས་དྡ་ཏྠ་ད་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ…པེ… ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.

ན་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎནྟི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཧུ་ཏྭཱ ན་མ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ ཏེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ པ་ན ཨེ་ཀཱ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ. ས་བྦ་དུ་བྦ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ནཱ་མ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི. ན་ནུ ཏ་ཏྠ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཊྛི་ཏི་ཡོ ཙ ས་ནྟཱི་ཏི? ས་ཙྩཾ, ཏཱ་སཾ པ་ན ཀི་ཙྩཾ ན ཏ་ཐཱ པཱ་ཀ་ཊཾ, ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་དཱི་ན་ནྟི ཏེ ཨེ་ཝེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ. ཡེ་ན མ་ཧ་ནྟ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ནི་དྡེ་སེ. ཨ་ཉྙོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོཏི ‘‘ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་ཏོ ཀ་ལཱ་པ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏོ ཨ་ཉྙོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ. ན་ནུ སོ ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ ཝུ་ཏྟོ, ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སེ་ཏི? ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟེ་པི ‘‘ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཨ་ཏི་དེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི པ་ཊི་ཙྩ. བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཧི པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ ‘‘ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏོ. ནི་སྶཱ་ཡཱ་ཏི་པི ཨེ་ཀེ ཏེ་སཾ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. པུ་བྦ་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ་ས་ཏོ ཨ་པ་ར་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་པེ་ཀྑཱ་ཏི པཱ་ཋ་སེ་སེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏི. ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཝི་ནཱ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་མཱུ་ཧ་ཏྠེ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ས་མཱུ་ཧ་ས་མྦ་ནྡྷེ སཱ་མི་ནི་དྡེ་སེ་ན ས་མཱུ་ཧ་ཏྠོ དཱི་པི་ཏོ་ཏི ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མཱུ་ཧཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎི་ཡཾ (དྷ. ས. ༥༨༤) ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ‘‘ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཧི ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ ན ནི་དྡི་ཊྛཾ, ‘‘ཡཾ རཱུ་པཾ ནི་སྶཱ་ཡཱ’’ཏི ཝཱ པ་ཊྛཱ་ནེ (པ་ཊྛཱ་ན. ༡.༡.༨) ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་མྤི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏི་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ཙ་ཡ་ས་ནྟ་ཏི་ཡོ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.

ཙ་ཀྑུ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཙཱ་ཡཾ ནི་དྡེ་སོ. ‘‘ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ས་བྦ་ལོ་ཀི་ཡ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.

ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎོཏི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ. ཙོ་པ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སཾ་ཙོ་པ་ན་ཝ་སེ་ན, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཙ་ན་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ནཱཏི ཝ་ཙཱི་བྷེ་དུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ན, ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཙོ་པ་ནཾ ན བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ར་ཧོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་སཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས ཙེ་ཏ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ཏ་སྶཱ ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.

དུ་ཀྑེཏི ཨེ་ཀ་མྤི ཨི་དཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ སཾ་སི་ལེ་ས་ན་ནི་སྶ་ཡ་ཝི་ས་ཡ་བྱཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཡོ་གཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀོ་པི ཧི ཝི་བྷ་ཏྟི་ནི་དྡེ་སོ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ ཝི་ནི་ཡོ་གཾ ག་ཙྪ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏ་དྡྷི་ཏ་ཏྠེ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ས་མཱ་ཧཱ་རེ་ཏི. ཏནྟི ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩནྟི ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ལ་ཀྑ་ཎཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ. ཨ་སྶཱཏི ཨ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ. ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན ཏཾ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཨ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩནྟི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཏནྟི ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ. ཏ་སྶཱཏི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་སྶ. ‘‘པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡཱ་ཐཱ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན་པི ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ‘‘ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ནི་ཝཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཉཱ་ཎ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཙེ་ཏྠ ཨ་པྤ་དཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. པུ་རི་མཾ པ་ན པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ནི་སེ་དྷ་ཀ་ཐཱ་ད་སྶ་ནཾ, པ་ཙྪི་མཾ ཨ་ནུ་བོ་དྷ་ཉཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠཱཏི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩེ.

ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ཝ་ཏྠུ ཧོ་ཏི ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཝ་ཏྠུ་ཏོ’’ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཡ་སྨཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡེ ཨ་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ཀིཾ པ་ན ཨེ་ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏོ’’ཏི. ཨི་དཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ནི་རོ་དྷ་པ་ཊི་པ་དཱ་ནཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་དཱ་ར་བྦྷཱཏི ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ. པ་ཙྪི་མ་ཉྷི ས་ཙྩ་དྭ་ཡནྟི ནི་རོ་དྷོ མ་གྒོ. ཏ་ཉྷི ན་ཡ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏྟཱ. དུ་དྡ་སནྟི ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཡ དུ་དྡ་སཾ དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ དུ་ར་ཝ་གྒཱ་ཧཾ. ཏ་ཏྠཱཏི པུ་རི་མེ ས་ཙྩ་དྭ་ཡེ. ཨ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏནྟི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ. ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝི་ས་ཧ་ཏི. ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་ཏྟེ་ནཱཏི ཝཱ་ཙ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ. ས་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ དུ་དྡ་ས་ཏྟཱཏི པཱི་ལ༹་ནཱ་དི་ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ, ཨ་ཡཾ ས་མུ་ད་ཡོ’’ཏི (མ. ནི. ༤༨༤; ༣.༡༠༤) ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ས་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ དུ་དྡ་ས་ཏྟཱ དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ པུ་རི་མ་དྭ་ཡཾ ག་མྦྷཱི་རཾ. ཏ་ཏྠཱཏི པུ་རི་མ་སྨིཾ ས་ཙྩ་དྭ་ཡེ. ཝི་པ་ལླཱ་ས་གྒཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི སུ་བྷཱ་དི་ཝི་པ་རཱི་ཏ་གྒཱ་ཧཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

ཨི་དཱ་ནི ‘‘དུ་ཀྑེ ཨ་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཀཱ་ར་ནྟ་རེ་ན་པི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑེ་ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ དུ་ཀྑེ’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན. ས་ངྒ་ཧ་ཏོཏི ས་མོ་དྷཱ་ན་ཏོ. ཀི་ཙྩ་ཏོཏི ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཀི་ཙྩ་ཏོ. ཨ་ཉྙཱ་ཎ་མི་ཝཱཏི ཝི་ས་ཡ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཨ་པྤ་དཱ་ན་ཀི་ཙྩ་མི་ཝ. ‘‘དུ་ཀྑེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཝི་སེ་ས་ཏོ ནི་དྡི་ཊྛཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠེ་ཝ ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་སི་ཊྛ་ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ ཨི་ད་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.

ཁ་ཎི་ཀ་ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨི་དྷ ཨ་ན་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཝི་རཱ་ག་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནཾ ཨི་དྷ ‘‘ནི་རོ་དྷོ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ, སོ ཙ ནེ་སཾ ས་བྦ་སོ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་རོ་དྷོ, ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་ཧི ཨེ་ཏེ་ཧི ནི་རོ་དྷ་པ་དེ་ཧི ནི་བྦཱ་ན་སྶ དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནི་བྦཱ་ནཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚནྟི ཝ་ཊྚ་ཉྩ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཉྩ. ‘‘དྭཱ་ད་ས་ཧཱི’’ཏི ཨི་དཾ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ ‘‘ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ དྭཱ་ད་ས་ཧི པ་དེ་ཧི ཝ་ཊྚཾ, པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ དྭཱ་ད་ས་ཧི ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཨི་དྷ ད་སྶི་ཏ’’ནྟི.

ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.