༢༣༢. ཨ་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཀ་ཐཱ
༣༧༩. ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ཧཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ན་ཡེ་ནཱཏི ‘‘སཱི་མཱ་ཡ དེ་ཏཱི’’ཏི ཀ་ཏྟུ་ཝཱ་ཙ་ཀེ་ན ཀི་རི་ཡཱ་པ་དེ་ན དཱ་ཡ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཀ་ཏྟུ་ནོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ན་ཡེ་ན. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏཱ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ མཱ་ཏི་ཀཱ་སུ. ཨ་ཊྛ་མཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྠཱཏི ཨ་ཊྛ་སུ མཱ་ཏི་ཀཱ་སུ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦེ་སུ ‘‘ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡ དེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ.
སཱི་མཱ་ཡ…པེ… བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦནྟི་ཨཱ་དི་མྷི མཱ་ཏི་ཀཱ་ནི་དྡེ་སེ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. སཱི་མཱ་ཡ དེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ནྣ་ར་ས སཱི་མཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཏ་ཏྠཱཏི པ་ནྣ་ར་ས་སུ སཱི་མཱ་སུ. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ན་ནྟི པ་རི་ཀྑེ་པཱ་ར་ཧ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན པ་རི་ཀྑེ་པཱ་ར་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. དྷུ་ཝ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཏོ ཝཱ ཁི་པི་ཏཱ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘པ་རི་ཡ་ནྟེ’’ཏི པ་དཾ པུ་བྦཱ་པ་རཱ་པེ་ཀྑཾ. ཏ་སྨཱ ཏཱི་སུ ནི་སྶ་ཀྐ་པ་དེ་སུ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. སཱ པ་ནཱཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ པ་ན. བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཝ་ཌྜྷ་ནྟེ་སུ ཨཱ་ཝཱ་སོ་པི ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི་ཏི མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཝ་ཌྜྷ་ནྟེ་སཱུ’’ཏི. ས་བྦེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱཏི སཱི་མ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༣༨, ༡༤༤) ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
ཨ་པི་ཙ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་པི་ས་དྡོ པུ་ཙྪ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ. ཀེ་ཧི ཋ་པི་ཏཱ་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཋ་པེ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ལཱ་བྷ་སཱི་མཱཏི ལཱ་བྷ་སྶ མ་རི་ཡཱ་དོ. ཡནྟི ཡོ ལཱ་བྷོ. ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ གཱ་ཝུ་ཏཱ་དི་ཨ་ནྟ་རེ. ལཱ་བྷ་སཱི་མཱ ནཱ་མཱཏི ལཱ་བྷེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ སཱི་མཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠཱཏི བ་ཧཱུ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ. ཨ་ནྟ་ར་དཱི་པཱ ཙཱཏི མ་ཧཱ་དཱི་པ་ཏོ ཨ་ཉྙ་དཱི་པཱ ཙ, ཁུ་དྡ་ཀ་དཱི་པཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨེ་ཏྠེ་ཝ སཱི་མཱ་ཡཱཏི ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ ཨེ་ཝ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝཱཏི ཁ་ཎྜ་སཱི་མ་ག་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝ་ཏྠ་ཕ་ལཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཉྙེ་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི. རུ་ཀྑེ ཝཱ པ་བྦ་ཏེ ཝཱ ཋི་ཏ་སྶ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཐ་ཝཱི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་སྶཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་མི་སྶཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡ ཋི་ཏ་སྶཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ཡཱཏི མ་ཧཱ་སཱི་མཱ་ཡ. ཁ་ཎྜ་སཱི་མ་སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཱ་སཱུཏི ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ་ཉྩ དྭི་ནྣཾ སཱི་མཱ་ནཾ སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ དྭི་ནྣཾ གཱ་མ་ཊྛཱ་ན་མྤི པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ཡ དི་ནྣཾ གཱ་མ་ཊྛཱ་ནཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ཉྩ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཉྩཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ.
ཛ་མྦུ་ཡཱ ལ་ཀྑི་ཏོ དཱི་པོ ཛ་མྦུ་དཱི་པོ. ཏ་མྦོ ལོ་ཧི་ཏོ པཱ་ཎི ཧ་ཏྠོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཏ་མྦ་པཱ་ཎི་ནོ. ཝི་ཛ་ཡ་ཀུ་མཱ་རཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟ་ས་ཏཱ ཛ་ནཱ. ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་སོ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི, སོ་ཡེ་ཝ དཱི་པོ་ཏི ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པོ, ཏ་སྨིཾ. ས་བྦེ་སཾ བྷཱ་ག་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྲེ་ཝཱཏི ཛ་མྦུ་དཱི་པེ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝནྟི་ཨཱ་དི ནི་ག་མ་ནཾ.
ཡོ པ་ན བྷ་ཎ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏོཏི ཀ་ཐ་ན་ཏོ, པ་ར་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ནནྟི མ་ཧཱ་སི་ཝ་ཏྠེ་རཾ. ཏི་ཡོ་ཛ་ནཱ་པཱིཏི པི་ས་དྡོ ཏ་ཏོ ཨཱུ་ནཱ་པི ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ས་བྦཾ་པེ་ཏནྟི ས་བྦཾ་པི ཨེ་ཏཾ ལཱ་བྷ་ག་ཎྷ་ནཱ་དིཾ. ཨི་ཏི ཨཱ་ཧཾ་སཱུ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཀ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཡ་ཐི་ཙྪི་ཏ་ཀ་ཏེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ བ་ཧུ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཀ་ཏི་ཀཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མཱ་ན་ལཱ་བྷ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི. ཏ་ཏྲཱཏི ‘‘ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡ དེ་ཏཱི’’ཏི པཱ་ཋེ. ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་སྶཱཏི ཝི་ཧཱ་ར་སྶ. བུ་དྡྷཱ་དྷི་ཝུ་ཏྠོཏི བུ་དྡྷེ་ན ཨ་དྷི ཨི་སྶ་ར་ཝ་སེ་ན ཝ་སི་ཡི་ཏྠཱ་ཏི བུ་དྡྷཱ་དྷི་ཝུ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན སཱ་ཝ་ན་མ་ཏྟེ་ན. ནི་སི་ནྣོ་ཝཱཏི ནི་སི་ནྣོ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི, ནི་སི་ནྣོ ཨི་ཝ ཝཱ. ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ་པཱིཏི ཏ་སྨིཾ པོ་རཱ་ཎ་ཀཱ་དི་ཝི་ཧཱ་རེ་པི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱཏི ‘‘ཨ་ཡཾ པོ་རཱ་ཎ་ཀོ ཝི་ཧཱ་རོ ཏེ་ན ན་ཝ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་ན་ལཱ་བྷཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ངྒྷ་སྶ རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ. ཨི་དྷཱཏི པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ. ཏ་སྨིནྟི ན་ཝ་ཝི་ཧཱ་རེ. ཨེ་ཝནྟི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀེ་ན ཝི་ཧཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀོ ཝི་ཧཱ་རོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
བྷི་ཀྑཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱ པ་ཉྙ་པི་ཡ་ཏི ནི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཋ་པི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི བྷི་ཀྑཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཙྩཱ་ག་པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཊྛཱ་ནེ’’ཏི. ཏ་སྶཱཏི ‘‘ཡ་ཏྠ ས་ངྒྷ་སྶ དྷུ་ཝ་ཀཱ་རཱ ཀ་རི་ཡ་ནྟཱི’’ཏི་པཱ་ཋ་སྶ. ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་ཏྠ ཝཱཏི ཡ་སྨིཾ ཝཱ ཋཱ་ནེ. ཨ་ནེ་ནཱཏི ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ཡ་ཀེ་ན. ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཝཱ ནི་བ་དྡྷཱ་ནི ཀཱ་རི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡེ་ན པ་ནཱཏི ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ཡ་ཀེ་ན པ་ན. ས་ཀ་ལོ་པི ཝི་ཧཱ་རོཏི ས་ཀ་ལོ་པི ས་ཨཱ་རཱ་མོ ཝི་ཧཱ་རོ. ཏ་ཏྠཱཏི ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ཡ་ཀེ. ཨི་མེཏི པཱ་ཀ་ཝ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཝི་ཧཱ་རཱ. དྷུ་ཝེ་ན ཀ་རི་ཡ་ནྟཱི་ཏི དྷུ་ཝ་ཀཱ་རཱ ཝི་ཧཱ་རཱ. སོཏི ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ཡ་ཀོ. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦེ་སུ བ་ཧཱུ་སུ ཝི་ཧཱ་རེ་སུ.
ཏེ་ཧཱིཏི བ་ཧུ་ཏ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི. དྷུ་ཝ་ཀཱ་རེ་སཱུཏི ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ བྷུ་མྨཾ. ཨེ་ཀ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ དྷུ་ཝ་ཀཱ་རེ. ‘‘ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ག་ཎྷ་ཐཱ་ཏི ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་ཙེ ན ཝ་ད་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ག་ཎྷི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི, ཝི་ཧཱ་ར་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ག་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠཱཏི བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ. ཏནྟི མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་ཀཾ, པུ་ཙྪི་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. པུ་ཙྪི་ཏྭཱཏི དཱ་ཡ་ཀཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ཝ་ད་ཏཱིཏི དཱ་ཡ་ཀོ ཝ་ད་ཏི. ས་ངྒྷ་སྶཱ་པཱིཏི པི་ས་དྡོ ན དཱ་ཡ་ཀ་སྶེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡཾ ཋི་ཏེ་ན ས་ངྒྷེ་ན བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. སཱི་མ་ཊྛ་སྶཱཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶ. ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་སྶཱ་པཱིཏི བྷཱ་ཛ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་སྶཱ་པི. ཨ་ལ་ས་ཛཱ་ཏི་ཀཱཏི ཀོ་ས་ཛྫ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ. ཋི་ཏི་ཀཱཏི པ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཋི་ཡ་ཏེ ཋི་ཏི, སཱ་ཡེ་ཝ ཋི་ཏི་ཀཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༧༩) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏི་ཊྛ་ཏི པ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཋི་ཏི, སཱ་ཡེ་ཝ ཋི་ཏི་ཀཱཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཋི་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཋི་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཏེ་སནྟི ཐེ་རཱ་ནཾ.
ས་མྤ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟཱ་ནནྟི བྷཱ་ཛ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཧཱ་ར་དྭཱ་རེ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནྟོ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. སཱི་མཱཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ. ཐེ་རཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རཱུ་ལ༹ྷེ ས་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝ་སྶ་གྒེ་ནཱཏི ཝ་སྶ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ.
པཱ་ཊེ་ཀྐནྟི པ་ཙྩེ་ཀཾ. ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་དུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ན་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་ངྒྷི་ཀཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཀནྟི ད་ས་སུ ཝ་ཏྠེ་སུ ཨེ་ཀཾ.
ཝ་ཏྠ་སྶེ་ཝ པུ་པྥཾ ཝཱ ཝ་ལི ཝཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏེ་ནཱཏི པུ་པྥ་ཝ་ལི་ནཱ. ཨེ་ཀཾ ཏ་ནྟནྟི ཨེ་ཀཾ སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཋི་ཏི་ཀཱ་ཡ ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ནེ་སུ. དྭཱི་ཧི་པི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཋི་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཡཾ ཙཱི་ཝ་ར་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ་ན་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ‘‘ས་ངྒྷ་སྶ དེ་མཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ དེ་མཱ’’ཏི ཝཱ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དེ་མ, ཐེ་རཱ་ནཾ དེ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ་ན་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷི་ཀྑུ་ཐེ་རཱ ནཱ་མ ཧི ན ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཉྙེ་པི བ་ཧཱུ, ཏ་སྨཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ས་ངྒྷ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ས་ངྒྷོ་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་ངྒྷ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ན ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་གེ་ཝ ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ.
ཏ་ཏོཏི བ་ཧུ་ཝ་ཏྠ་ཏོ. ག་ཧེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཡནྟི ཝ་ཏྠཾ. ཏ་ཏྠཱཏི པ་རི་ཀྑཱ་རེ་སུ. སུ་ཏྟནྟི ཏ་ནྟཾ.
ཨེ་ཝཾ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ‘‘ས་ངྒྷ་སྶ དེ་མཱ’’ཏི དི་ནྣེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ བ་ཧི་སཱི་མཱ་ཡ དི་ནྣེ ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཀ་བ་དྡྷཱ ཙཱཏི དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠ་མ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ་བ་དྡྷཱ ཙ. ཡེ པ་ནཱཏི བྷི་ཀྑཱུ པ་ན.
ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་སྶ དེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝཱ་ཀྱཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟེ་པི ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་སྶ དེ་ཏི་ཡེ་ཝ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི་ཏི ཝུ་ཏྟེ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱཏི པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ‘‘ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་པ་ཊི་ཝཱི་སེ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ དཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ན་ཡཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི. པཱ་པུ་ཎ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་སོ ནཱ་མ ན་ཏྠི ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ.
ཏ་ཏྠཱཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་པུ་གྒ་ལ་ཙེ་ཏི་ཡེ་སུ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
པུ་བྦེཏི བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་ར་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ. ཏ་དཱཏི ཡ་དཱ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་ར་ཏི, ཏ་དཱ. པ་ཊི་མཾ ཝཱཏི པ་ཊི་བི་མྦཾ ཝཱ. ཏ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི ས་དི་སཾ མཱ་ནཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་མཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝཱཏི ཐཱུ་པཾ ཝཱ. སོ ཧི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཙི་ཏི་ཏ་བྦཾ, པཱུ་ཛེ་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཙི་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི ཙེ་ཏི་ཡ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཏྠཱཏི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ་སུ. ཡནྟི ཀི་རི་ཡཱ་པ་རཱ་མ་ས་ནཾ. ཡཾ དེ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ དཱ་ནེ. ཨ་ནི་ཡ་མ་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ ‘‘ཡོ’’ཏི ས་བྦ་ནཱ་མ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝཱ ག་ཧ་ཊྛོ ཝཱ’’ཏི. ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུནྟི པུ་བྦ་ཀཱ་ལ་ཨ་པ་ར་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཝི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་པི ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི.
‘‘དཱུ་ར་མྤི ཧ་རི་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཛ་ངྒྷ་པེ་ས་ནི་ཀ་ཀ་མྨཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཧ་ར་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ག་ཙྪ་ཏོཏི ཨ་ནཱ་ད་རེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏནྟི ས་ངྒྷ་སྶ ཨཱ་ཧ་ཊ་བྷ་ཏྟཾ.
ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠ་ས་ངྒྷ་སྶཱཏི ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏྠཱ་ཏི ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠོ. ཨ་ལུ་ཏྟ་ཀི་ཏ་ནྟ་ས་མཱ་སོ་ཡཾ, སོ་ཡེ་ཝ ས་ངྒྷོ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠ་ས་ངྒྷོ, ཏ་སྶ. ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀས་དྡོ ཡ་ཏྟ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཏྟ་ཀཱ’’ཏི. དི་སཱ་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶཱ་པཱིཏི ཨ་ཉྙཾ དི་སཾ པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ་པི, དཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝ་ད་ནྟཱིཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཨ་པ་རེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཏནྟི ཝ་ཙ་ནཾ.
ས་མྤ་ཏྟཱ་ནནྟི དི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ. ས་བྦེ་སནྟི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝུ་ཏྠ་ཝ་སྶཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ. ཏ་ཏྲཱཏི ཝི་ཧཱ་རེ. ཏ་ཏྲཱཏི ཏ་སྨིཾ ཝ་ད་ནེ ས་ཏི, ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཝཱ. ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱི་ཏི ཝ་སྶཾ་ཝ་ས་ནྟཱ, ཏེ་སཾ. ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་སེཏི ཙཱི་ཝ་རེ་ན ལ་ཀྑི་ཏེ པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་སེ.
ཧེ་མ་ནྟ་སྶ པ་ཙྪི་མོ དི་ཝ་སོཏི ཕ་གྒུ་ཎ་པུ་ཎྞ་མཱི་ས་ངྑཱ་ཏོ ཧེ་མ་ནྟ་སྶ པ་ཙྪི་མོ དི་ཝ་སོ. ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀནྟི ཝ་སྶཾ ཨཱ་ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ ཙཱི་ཝ་རཾ. ཨཱ་རོ་པེ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝ་སྶཱ་ཝཱ་ས་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝ་སྶཱ་ཝཱ་ས་སྶཱཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝ་སྶཾ, ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝ་སྶེ ཝཱ ཨཱ་ཝཱ་ས་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ. ཏནྟི ཙཱི་ཝ་རཾ.
ཋ་པེ་ཏྭཱཏི ཝི་ཧཱ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ས་མྤ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨི་མཾ ཋཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ. ཨི་ཏོཏི ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་ཀཱ་ལ་ཏོ. ཏེཏི ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ ཝུ་ཏྠ་བྷི་ཀྑཱུ.
ཨཱ་དི་སྶཱཏི པ་ད་སྶ ཏྭཱ་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་དི་སི་ཏྭཱ’’ཏི. ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྲཱཏི ‘‘ཡཱ་གུ་ཡཱ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ཋེ. ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝཱཏི ཨ་ཛྫ བྷ་ཝཱ་ནཾ པུ་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ. ཏེ་སནྟི ནི་མ་ནྟ་ཀཱ་ནཾ, པ་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡེ་ཧི ནི་མ་ནྟི་ཏེ་ཧཱིཏི ནི་མ་ནྟི་ཏེ་ཧི ཡེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི. ཡེ་སཾ ཝཱ པ་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏེ་སཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱིཏི ས་བྦེ་སཾ ཏེ་སཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཀ་སྨཱ? ཨ་ནི་མ་ནྟི་ཏ་ཏྟཱ. ཏེ་སཾ ན པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཀ་སྨཱ? ནི་མ་ནྟི་ཏ་གེ་ཧཾ ཨ་པ་ཝི་ཊྛ་ཏྟཱ. སོཏི དཱ་ཡ་ཀོ.
པུ་བྦེ་པཱིཏི ཨི་ཏོ པུ་བྦེ་པི. ཨ་སྶཱཏི དཱ་ཡ་ཀ་སྶ. ཝཱ་སེ་ཏྭཱཏི ཝཱ་སཱ་པེ་ཏྭཱ. སོཏི དཱ་ཡ་ཀོ. ཡོཏི བྷི་ཀྑུ, ཝ་ས་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏཱ་ནཱིཏི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི. ཨི་དནྟི ཙཱི་ཝ་རཾ.
‘‘ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ན་ཉྩཱ’’ཏི པ་དེ་ན ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་པི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ ཨུ་དྡེ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནྟེ ཝ་ས་ན་སཱི་ལ་ཏྟཱ. ཨུ་དྡེ་སཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཙཱཏི ཨི་མེ ཨ་ནྟེ ཨ་ཝ་ས་ན་སཱི་ལཱ་པི རཱུ་ལ༹ྷཱི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ནཱ་མ. ཨི་མི་ནཱ ནི་སྶ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཙ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སྶ་ཡཾ ག་ཧི་ཏ་པུ་བྦོ ཙ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཨུ་དྡེ་ས་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་ནི་སྶ་ཡ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་པ་བྦ་ཛྫ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་པི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ ཏེ་ས་མྤི ནི་བ་དྡྷ་ཙཱ་རི་ཀ་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦ་སྨིཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ.
ཨི་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.