༧༤. ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ
༡༤༣. ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡཾ ནཱ་མཱཏི ཏ་སྶ གཱ་མ་སྶ ནཱ་མཾ. ཏནྟི ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡཾ. ཐེ་རོཏི མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ. ཏ་ཏོཏི ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡ་ཏོ. ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ནི་སྶ་ཀྐ་ཏྠེ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨུ་པོ་ས་ཐནྟི ཏ་ད་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡཱ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨཱ་ག་མ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཧཱིཏི ཡ་སྨཱ. ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནྟོ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ནེ་སནྟི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ནྣཾ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ. ས་ངྒྷ་སྶ སཱ་མ་གྒི་དཱ་ན་ཏྠནྟི ཨེ་ཏྠ ས་ངྒྷ་སྶ སཱ་མ་གྒི་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀི་ཙྩཾ སི་དྡྷཾ. ཏ་སྨཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘སི་པྤི་ནི་ཡཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་དིཾ ཏ་ར་ནྟོཏི ཨེ་ཏྠ ན་དི་ཡཱ ནཱ་མཾ ད་སྶེ་ཏི. མ་ནཾ ཝཱུ་ལ༹ྷོཏི ཨེ་ཏྠ མ་ནནྟི ནི་པཱ་ཏོ ཨཱི་ས་ཀ་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱི་ས་ཀ’’ནྟི. ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨཱི་ས་ཀ’’ནྟི་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཝཱུ་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝི་ནཱ བྷཱ་ཝ་ཏྠོ ཉཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཙ་ཎྜེ་ནཱཏི ཁ་རེ་ན. ཏ་ཏྠཱཏི ན་དི་ཡཾ. ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོཏི ‘‘ཙ་ཎྜ་སོ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་བྷོ་གཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ. ན པ་ན ཝཱུ་ལ༹ྷོཏི ན པ་ན མ་ཧཱ་ཝཱུ་ལ༹ྷོ. ཨུ་ད་ཀ་བྦྷཱ་ཧ་ཏཱ་ནཱིཏི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨ་བྷི་ཨཱ་ཧ་ཏཱ་ནི. ཨ་སྶཱཏི ཐེ་ར་སྶ. ཨ་ལླཱ་ནཱིཏི ཏི་ནྟཱ་ནི.
༡༤༤. པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱཏི ‘‘ས་མྨ་ཏཱ སཱ སཱི་མཱ ས་ངྒྷེ་ན ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ’’ཏི པུ་རེ ཝུ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཝཱཏི ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ཉྩ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཉྩཱ’’ཏི་པ་དཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ. ཨ་ཡནྟི པ་ཙྪི་མ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ. ཧི ཡ་སྨཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཝ་ས་ཏི, ཏ་སྨཱ པུ་རི་མཱ་ཡེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་དི ཨེ་ཝནྟི ཡ་དི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ཡཾ པ་ཙྪི་མ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ཝ་ཊྚ་ནཾ སི་ཡཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. སོཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ. ཨེ་ཏཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡཱཏི པ་ཙྪི་མ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ. ན ལ་བྷེ་ཡྻཱཏི ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཝ་ས་ན་ཏྟཱ ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་པ་རི་ཧཱ་རཾ ན ལ་བྷེ་ཡྻ. ཀིཾ ན ལ་བྷ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྠི ཙ་སྶ པ་རི་ཧཱ་རོ’’ཏི. ཨ་སྶཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ. དྭེ་པི སཱི་མཱ་ཡོཏི ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་སཱི་མཱ ཙ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ ཙཱ་ཏི དྭེ་པི སཱི་མཱ་ཡོ. ཏ་ཏྠཱཏི བྷི་ཀྑུ་བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ. ཏ་སྶཱཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སཱི་མཱ་ཡ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སཱི་མཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ་པི ཨ་ནྟོ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སཱི་མཱ་ཡ ས་མྨ་ནེ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏེཏི བྷི་ཀྑུ་བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ. སཱ་མ་ཉྙ་ཏྟཱ ཧི པུ་ལླི་ངྒེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙཱཏི ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ཉྩ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཉྩཱ’’ཏི་པ་དེ ཙ. ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཀ་སྨཱ? གཱ་མེ་ན ནི་ག་མ་ན་ག་རཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱ.
པ་རི་ཀྑེ་པོ་ཀཱ་སོཏི པ་རི་ཀྑེ་པཱ་ར་ཧོ་ཀཱ་སོ. ཏེ་སཱུཏི གཱ་མ་གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་རེ་སུ. པ་རི་ཧཱ་རནྟི ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ཨཱ་པ་ཏྟི་ཨ་པ་ན་ཡ་ནཾ. ‘‘ཨི་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ནི་ག་མ་ནཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་སུ. ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝེ་ན. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ. ཏ་སྶཱཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ཡ. ཝི་སུནྟི ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་སཱི་མ་ཏོ པཱ་ཊེ་ཀྐཾ. ཏ་ཏྠཱཏི དྭཱི་སུ སཱི་མཱ་སུ. ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ་ཡཱཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ཡ. ཏནྟི གཱ་མཾ. སཱཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ. ས་མྨ་ཏཱ་ཡ སཱི་མཱ་ཡཱཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ཡ ས་མྨ་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་མྨ་ཏ་ཏོ པ་ཙྪཱ་ཏི ཝཱ ཡོ་ཛ་ནཱ. ནི་ཝི་ས་ཏཱིཏི ནི་ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ས་ཏི པ་ཝི་ས་ཏི. སོ་པཱིཏི གཱ་མོ་པི. སཱི་མ་ས་ངྑྱཾ་ཡེ་ཝཱཏི ཨ་ཝི་པྤཱ་ས་སཱི་མ་ཝོ་ཧཱ་ར་མེ་ཝ. ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་ཐཱ པ་ཙྪཱ ནི་ཝི་ཊྛོ གཱ་མོ སཱི་མ་ས་ངྑྱཾ་ཡེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི གེ་ཧཱ་ནི ཀ་ཏཱ་ནི, ‘‘པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ལ་ཡོ་པི ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨཱ་ལ་ཡོ་པཱིཏི ཨ་པེ་ཀྑོ་པི. ཨ་པ་ཝི་ཊྛཱཏི གེ་ཧཱ་ནི ཨ་པ་ཝི་ཊྛཱ. གེ་ཧ་མེ་ཝ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱཏི གེ་ཧཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ. ཨི་མི་ནཱ གེ་ཧེ ཚ་ཌྜི་ཏེ ས་བྦཾ ཚ་ཌྜི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. པ་ཝི་ཊྛཾ ཝཱ ཨ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨེ་ཀ་མྤི ཀུ་ལཾ ཨ་ཏྠི ས་ཙེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨེ་ཀ་མྤི ཀུ་ལཾ པ་ཝི་ཊྛཾ ཝཱ’’ཏི ཨི་དཾ ན་ཝ་གཱ་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨེ་ཀ་མྤི ཀུ་ལཾ ཨ་ག་ཏཾ ཝཱ’’ཏི ཨི་དཾ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་གཱ་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཏ་ཏྲཱཏི ‘‘ཝ་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ’’ནྟི་ཝ་ཙ་ནེ. ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ཡནྟི མ་ཧཱ་སཱི་མཱ་ཡ. སཱ ཨེ་ཝ ཧི ཡ་སྨཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ བ་ཧུ་ལ་པ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏ་རཱ་ཡཱཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ཡ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏཱ་སུ དྭཱི་སུ སཱི་མཱ་སུ. ནི་རཱ་ས་ངྐ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཋ་ཏྭཱཏི ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ ཨ་ནོ་ཀཱ་ས་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཁ་ཎྜ་སཱི་མ་ཉྷི ས་མྨ་ན་ནྟཱ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཱ་དི་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝི་ཝི་ཏྟོ་ཀཱ་སེ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ནྟཾ ཁ་ཎྜི་ཏྭཱ ས་མྨ་ན་ནྟི. ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏུནྟི ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཾ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏུཾ. པ་ཊི་བ་ནྡྷི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟེ་ཝཱཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཾ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཊི་བ་ནྡྷི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟེ་ཝ. སཱི་མ་ས་མྦྷེ་དནྟི ཁ་ཎྜ་སཱི་མ་ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ནཾ ས་མྦྷེ་དཾ. སཱ་ས་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱཏི ས་ཏྠུ ཨཱ་ཎཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ. སཱ་དྷུ་ཀཾ པ་ནཱཏི ནི་ཀྐ་ངྑཾ པ་ན.