༡. པ་ཋ་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད-ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ
པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ན་ནྟ་ར་སྶཱཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རེ ཋ་པི་ཏ་སྶ, ས་ངྒཱི་ཏ་སྶ ཝཱ, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཀ་ཎྜ་སྶཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཡཾ ཨཱི་དི་སཱ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ནཱ་ནཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝ་ཎྞ་ནཱ དཱ་ནི ཨི་མ་སྨིཾ་ཀཱ་ལེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༦༧༨. པ་ཋ་མེ ཨུ་ད་ཀཾ ཝ་སི་ཏཾ ཨ་ཙྪཱ་ད་ནཾ ཨ་ནེ་ན ཀ་ཏ་ནྟི ཨུ་དོ་སི་ཏོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠེ་ན བྷ་ཎྜ་སཱ་ལཱ ཨུ་དོ་སི་ཏཾ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་དོ་སི་ཏ་ནྟི བྷ་ཎྜ་སཱ་ལཱ’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཧི ཨུ་དས་དྡོ ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ. སཾ་ཡོ་གོ ན ཡུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. བྷ་ཎྜ་སཱ་ལཱཏི ཡཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ བྷ་ཎྜཱ་ནཾ ཋ་པ་ན་སཱ་ལཱ. ཨ་ཙྩཱ་ཝ་ད་ཐཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏྱཱུ་པ་ས་གྒོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏྠོ, ཨཱ་ཏྱཱུ་པ་ས་གྒོ དྷཱ་ཏྭ་ཏྠཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ད་ཐཱ’’ཏི.
༦༧༩. ཨུ་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝ་ད་ནཾ ཨུ་སྶ་ཡ་ཝཱ་དོ, སོ་ཡེ་ཝ ཨུ་སྶ་ཡ་ཝཱ་དི་ཀཱཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་སྶ་ཡ་ཝཱ་དི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘མཱ་ནུ་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཀོ་དྷུ་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་སྶ་ཡ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. སཱཏི ཨུ་སྶ་ཡ་ཝཱ་དི་ཀཱ. ཨ་ཏྠ་ཏོཏི ས་རཱུ་པ་ཏོ. ཨེ་ཏྠཱཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ. ཨ་ཌྜ་ནཾ ཨ་བྷི་ཡུ་ཉྫ་ནཾ ཨ་ཌྜོཏི ཀ་ཏྭཱ དྭི་ནྣཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཌྜོ ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཌྜོ་ཏི ཝོ་ཧཱ་རི་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི, མུ་དྡྷ་ཛ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀྑ་རོ་ཡེ་ཝ. ཡནྟི ཨ་ཌྜཾ. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ ཀི་སྨིཾ་ཙི ཋཱ་ནེ. དྭི་ནྣཾ ཨ་ཌྜ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཝོ་ཧཱ་རཾ ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཏི ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ, ཨ་ཀྑ་ད་སྶཱ, ཏེ་སཾ. དྭཱི་སུ ཛ་ནེ་སཱུཏི ཨ་ཌྜ་ཀཱ་ར་ཀེ་སུ ཛ་ནེ་སུ དྭཱི་སུ. ཡོ ཀོ་ཙཱིཏི ཨ་ཌྜ་ཀཱ་ར་ཀོ ཝཱ ཨ་ཉྙོ ཝཱ ཡོ ཀོ་ཙི.
ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨེ་ཀ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ. ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙཱིཏི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏེ་པཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཐཱཏི པ་ཙྪཱ. སཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི. སོཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ.
‘‘ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ་ནཱ’’ཏི་པ་དཾ ‘‘ཀ་ཐཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི་པ་དེ ཀཱ་རི་ཏ་ཀ་མྨཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀ་ཨི་ཏ་རེ་སུ. ཝོ་ཧཱ་རི་ཀེ་ཧི ཀ་ཏེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ག་ཏི་ག་ཏནྟི ཙི་ར་ཀཱ་ལ་པ་ཏྟཾ. སུ་ཏ་པུ་བྦནྟི པུ་བྦེ སུ་ཏཾ. ཨ་ཐཱཏི སུ་ཏ་པུ་བྦ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. ཏེཏི ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ, དེ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
པ་ཋ་མནྟི ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ཏོ པུ་བྦཾ. ཨཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ནཾ. ཨེ་ཏ་སྶཱཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ. ཨ་ཡཾ ཧཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ, ཝ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠཱཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ. ས་ཧ ཝ་ཏྠུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཱཏི ཝ་ཏྠུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རེ་ན ས་ཧ, ཝཱ་ཀྱ་མེ་ཝ, ན ས་མཱ་སོ. ཝ་ཏྠུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཱཏི ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཧ ཝ་ཏྠུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རེ་ནཱ’’ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནིནྟི ཨཱ་པ་ཏྟི་མཱ་པ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ. ས་ངྒྷ་ཏོཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་མྷཱ. ཨ་ནཱི་ཡ་ས་དྡོ ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟཱ་བྷི་དྷཱ་ཡ་ཀོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་སྶཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ནི་སྶཱ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཏི, ནི་སྶཱ་རི་ཡ་ཏི ཝཱ ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ནི་སྶཱ་ར་ཎཱི་ཡོཏི ཀ་ར་ཎ་ཏྠོ་པི ཡུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠཱཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ. ཡནྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ. སོཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ཏྠོ ཀཱ་ར་ཎོ་པ་ཙཱ་རེ་ན ད་ཊྛ་བྦོ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཀེ་ན་ཙཱིཏི པུ་གྒ་ལེ་ན, ན ནི་སྶཱ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན, ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ. སོཏི དྷ་མྨོ.
ཨ་ཌྜ་ཀཱ་ར་ཀ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ས་ཡནྟི སཱ་མཾ. ཏ་ཏོཏི ག་མ་ན་ཏོ, པ་ར་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཀ་ཏཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱུ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
དྷ་མྨི་ཀནྟི དྷ་མྨེ་ན ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཡུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱཏི ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཏནྟི ཨཱ་ཀཱ་རཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨ་ནོ་དི་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ.
དྷུ་ཏྟཱ་ད་ཡོཏི ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཙོ་རཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. སཱཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ. ཏནྟི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཾ. ཏེ་སནྟི གཱ་མ་དཱ་ར་ཀཱ་དཱི་ནཾ. ད་ཎྜནྟི དྷ་ན་ད་ཎྜཾ. གཱི་ཝཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ ས་ཏི་པཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་སྶཱཏི ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཙ་ར་ནྟ་སྶ.
ཀེ་ཝ་ལཾ ཧཱིཏི ཀེ་ཝ་ལ་མེ་ཝ. ཏནྟི ར་ཀྑཾ. ཀཱ་ར་ཀེཏི ཨ་ནཱ་ཙཱ་ར་སྶ ཀཱ་ར་ཀེ. ཏེ་ས+?ནྟི ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ.
ཏེ་སནྟི ཧ་ར་ནྟཱ་ནཾ. ‘‘ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ བྷ་ཡཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟེ ན་ཏྠི དོ་སོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཧཱིཏི ལ་དྡྷ་དོ་ས་ཛོ་ཏ་ཀོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ན་ཀ་རཾ…པེ… ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟེ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ད་ཎྜེ ག་ཧི་ཏེ་པི ན་ཏྠི དོ་སོ ད་ཎྜ་ག་ཧ་ཎ་སྶ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ. དཱ་ས་དཱ་སཱི་ཝཱ་པི་ཨཱ་དཱི་ནནྟི ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཁེ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི.
ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝཱཏི ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨེ་ཝ. ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨོ་དི་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཀེ་ན ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ’’ནྟི པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ པུ་ཙྪ་ཏི. སཱ་པཱིཏི པི་ས་དྡོ ཝུ་ཏྟ་ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠོ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ.
ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ད་ཎྜེ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ད་ཎྜེ་ནྟཱིཏི ཝ་དྷ་ད་ཎྜེ་ན ཙ དྷ་ན་ད་ཎྜེ་ན ཙ ཨཱ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི.
ཡོ ཙཱ་ཡནྟི ཡོ ཙ ཨ་ཡཾ. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཡོ ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི ན་ཡོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནོ་པི ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཏ་ཐཱ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨོ་དི་སྶཱ’’ཏི་པ་དཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི. ཏེ ཙཱཏི ཏེ ཙ ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ་ཏི. པ་ཋ་མཾ.