༢. ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཀ་ཎྜཾ
༡. པ་ཋ་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད-ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ
པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ན་ནྟ་ར་སྶཱཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རེ ཋ་པི་ཏ་སྶ, ས་ངྒཱི་ཏ་སྶ ཝཱ, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཀ་ཎྜ་སྶཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཡཾ ཨཱི་དི་སཱ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ནཱ་ནཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝ་ཎྞ་ནཱ དཱ་ནི ཨི་མ་སྨིཾ་ཀཱ་ལེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༦༧༨. པ་ཋ་མེ ཨུ་ད་ཀཾ ཝ་སི་ཏཾ ཨ་ཙྪཱ་ད་ནཾ ཨ་ནེ་ན ཀ་ཏ་ནྟི ཨུ་དོ་སི་ཏོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠེ་ན བྷ་ཎྜ་སཱ་ལཱ ཨུ་དོ་སི་ཏཾ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་དོ་སི་ཏ་ནྟི བྷ་ཎྜ་སཱ་ལཱ’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཧི ཨུ་དས་དྡོ ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ. སཾ་ཡོ་གོ ན ཡུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. བྷ་ཎྜ་སཱ་ལཱཏི ཡཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ བྷ་ཎྜཱ་ནཾ ཋ་པ་ན་སཱ་ལཱ. ཨ་ཙྩཱ་ཝ་ད་ཐཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏྱཱུ་པ་ས་གྒོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏྠོ, ཨཱ་ཏྱཱུ་པ་ས་གྒོ དྷཱ་ཏྭ་ཏྠཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ད་ཐཱ’’ཏི.
༦༧༩. ཨུ་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝ་ད་ནཾ ཨུ་སྶ་ཡ་ཝཱ་དོ, སོ་ཡེ་ཝ ཨུ་སྶ་ཡ་ཝཱ་དི་ཀཱཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་སྶ་ཡ་ཝཱ་དི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘མཱ་ནུ་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཀོ་དྷུ་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་སྶ་ཡ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. སཱཏི ཨུ་སྶ་ཡ་ཝཱ་དི་ཀཱ. ཨ་ཏྠ་ཏོཏི ས་རཱུ་པ་ཏོ. ཨེ་ཏྠཱཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ. ཨ་ཌྜ་ནཾ ཨ་བྷི་ཡུ་ཉྫ་ནཾ ཨ་ཌྜོཏི ཀ་ཏྭཱ དྭི་ནྣཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཌྜོ ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཌྜོ་ཏི ཝོ་ཧཱ་རི་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི, མུ་དྡྷ་ཛ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀྑ་རོ་ཡེ་ཝ. ཡནྟི ཨ་ཌྜཾ. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ ཀི་སྨིཾ་ཙི ཋཱ་ནེ. དྭི་ནྣཾ ཨ་ཌྜ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཝོ་ཧཱ་རཾ ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཏི ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ, ཨ་ཀྑ་ད་སྶཱ, ཏེ་སཾ. དྭཱི་སུ ཛ་ནེ་སཱུཏི ཨ་ཌྜ་ཀཱ་ར་ཀེ་སུ ཛ་ནེ་སུ དྭཱི་སུ. ཡོ ཀོ་ཙཱིཏི ཨ་ཌྜ་ཀཱ་ར་ཀོ ཝཱ ཨ་ཉྙོ ཝཱ ཡོ ཀོ་ཙི.
ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨེ་ཀ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ. ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙཱིཏི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏེ་པཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཐཱཏི པ་ཙྪཱ. སཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི. སོཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ.
‘‘ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ་ནཱ’’ཏི་པ་དཾ ‘‘ཀ་ཐཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི་པ་དེ ཀཱ་རི་ཏ་ཀ་མྨཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀ་ཨི་ཏ་རེ་སུ. ཝོ་ཧཱ་རི་ཀེ་ཧི ཀ་ཏེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ག་ཏི་ག་ཏནྟི ཙི་ར་ཀཱ་ལ་པ་ཏྟཾ. སུ་ཏ་པུ་བྦནྟི པུ་བྦེ སུ་ཏཾ. ཨ་ཐཱཏི སུ་ཏ་པུ་བྦ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. ཏེཏི ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ, དེ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
པ་ཋ་མནྟི ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ཏོ པུ་བྦཾ. ཨཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ནཾ. ཨེ་ཏ་སྶཱཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ. ཨ་ཡཾ ཧཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ, ཝ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠཱཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ. ས་ཧ ཝ་ཏྠུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཱཏི ཝ་ཏྠུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རེ་ན ས་ཧ, ཝཱ་ཀྱ་མེ་ཝ, ན ས་མཱ་སོ. ཝ་ཏྠུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཱཏི ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཧ ཝ་ཏྠུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རེ་ནཱ’’ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནིནྟི ཨཱ་པ་ཏྟི་མཱ་པ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ. ས་ངྒྷ་ཏོཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་མྷཱ. ཨ་ནཱི་ཡ་ས་དྡོ ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟཱ་བྷི་དྷཱ་ཡ་ཀོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་སྶཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ནི་སྶཱ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཏི, ནི་སྶཱ་རི་ཡ་ཏི ཝཱ ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ནི་སྶཱ་ར་ཎཱི་ཡོཏི ཀ་ར་ཎ་ཏྠོ་པི ཡུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠཱཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ. ཡནྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ. སོཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ཏྠོ ཀཱ་ར་ཎོ་པ་ཙཱ་རེ་ན ད་ཊྛ་བྦོ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཀེ་ན་ཙཱིཏི པུ་གྒ་ལེ་ན, ན ནི་སྶཱ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན, ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ. སོཏི དྷ་མྨོ.
ཨ་ཌྜ་ཀཱ་ར་ཀ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ས་ཡནྟི སཱ་མཾ. ཏ་ཏོཏི ག་མ་ན་ཏོ, པ་ར་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཀ་ཏཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱུ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
དྷ་མྨི་ཀནྟི དྷ་མྨེ་ན ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཡུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱཏི ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཏནྟི ཨཱ་ཀཱ་རཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨ་ནོ་དི་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ.
དྷུ་ཏྟཱ་ད་ཡོཏི ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཙོ་རཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. སཱཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ. ཏནྟི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཾ. ཏེ་སནྟི གཱ་མ་དཱ་ར་ཀཱ་དཱི་ནཾ. ད་ཎྜནྟི དྷ་ན་ད་ཎྜཾ. གཱི་ཝཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ ས་ཏི་པཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་སྶཱཏི ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཙ་ར་ནྟ་སྶ.
ཀེ་ཝ་ལཾ ཧཱིཏི ཀེ་ཝ་ལ་མེ་ཝ. ཏནྟི ར་ཀྑཾ. ཀཱ་ར་ཀེཏི ཨ་ནཱ་ཙཱ་ར་སྶ ཀཱ་ར་ཀེ. ཏེ་ས+?ནྟི ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ.
ཏེ་སནྟི ཧ་ར་ནྟཱ་ནཾ. ‘‘ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ བྷ་ཡཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟེ ན་ཏྠི དོ་སོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཧཱིཏི ལ་དྡྷ་དོ་ས་ཛོ་ཏ་ཀོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ན་ཀ་རཾ…པེ… ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟེ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ད་ཎྜེ ག་ཧི་ཏེ་པི ན་ཏྠི དོ་སོ ད་ཎྜ་ག་ཧ་ཎ་སྶ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ. དཱ་ས་དཱ་སཱི་ཝཱ་པི་ཨཱ་དཱི་ནནྟི ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཁེ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི.
ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝཱཏི ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨེ་ཝ. ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨོ་དི་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཀེ་ན ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ’’ནྟི པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ པུ་ཙྪ་ཏི. སཱ་པཱིཏི པི་ས་དྡོ ཝུ་ཏྟ་ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠོ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ.
ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ད་ཎྜེ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ད་ཎྜེ་ནྟཱིཏི ཝ་དྷ་ད་ཎྜེ་ན ཙ དྷ་ན་ད་ཎྜེ་ན ཙ ཨཱ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི.
ཡོ ཙཱ་ཡནྟི ཡོ ཙ ཨ་ཡཾ. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཡོ ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི ན་ཡོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནོ་པི ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཏ་ཐཱ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨོ་དི་སྶཱ’’ཏི་པ་དཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི. ཏེ ཙཱཏི ཏེ ཙ ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ་ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༦༨༢. དུ་ཏི་ཡེ ཝ་རི་ཏ་བྦཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝ་རཾ, ཏ་མེ་ཝ བྷ་ཎྜ་ནྟི ཝ་ར་བྷ་ཎྜནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧ་གྒྷ་བྷ་ཎྜ’’ནྟི. ‘‘མུ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་སྶ ས་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ཏི.
༦༨༣. ཨཱ་པུ་བྦོ ལོ་ཀ་ས་དྡོ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ལོ་ཀ་ན་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པུ་བྦོ ཨུ་དྡྷཾ ལོ་ཀ་ན་ཏྠོ, ཨོ་པུ་བྦོ ཨ་དྷོ ལོ་ཀ་ན་ཏྠོ, ཝི་པུ་བྦོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝཱི་ཏི་ཧ་ར་ཎ་ལོ་ཀ་ན་ཏྠོ, ཨ་པ་པུ་བྦོ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ན་ཏྠོ. ཨི་དྷ པ་ན ཨ་པ་པུ་བྦ་ཏྟཱ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ན་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ’’ཏི. མ་ལླ་ག་ཎ བྷ་ཊི་པུ་ཏྟ ག་ཎཱ་དི་ཀ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ མ་ལླ་ག་ཎོ ནཱ་མ ནཱ་རཱ་ཡ་ན་བྷ་ཏྟི་ཀོ ག་ཎོ. བྷ་ཊི་པུ་ཏྟ་ག་ཎོ ནཱ་མ ཀུ་མཱ་ར་བྷ་ཏྟི་ཀོ ག་ཎོ. ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཨ་ཉྙ་མྤི གཱ་མ་ནི་ག་མེ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཾ ག་ཎཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ མ་ལླ་ག་ཎོཏི མ་ལླ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ག་ཎོ. ཏེ ཧི ག་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ ར་ཛྫཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟི, ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མ་ལླ་ག་ཎོ’’ཏི. བྷ་ཊི་པུ་ཏྟ་ག་ཎོཏི ལི་ཙྪ་ཝི་ག་ཎོ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟ་རེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛཱུ་ན་ཉྷི པུ་བྦ་རཱ་ཛཱ་ནོ བྷ་ཊི་ནཱ་མ་ཀ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ པུ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝཾ་སེ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛཱ་ནོ་པི བྷ་ཊི་པུ་ཏྟཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཛ་ཊི་ལོ པ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཉྙོ པུ་ཏྟེ ན་དི་སོ་ཏེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ན་དི་ཏོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་སྶ་མེ པུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ར་ཎ་ཏྟཱ པོ་ས་ན་ཏྟཱ བྷ་ཊཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶ པུ་ཏྟ་ཏྟཱ ལི་ཙྪ་ཝི་ག་ཎོ བྷ་ཊི་པུ་ཏྟོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་པི ག་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ར་ཛྫཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྷ་ཊི་པུ་ཏྟ་ག་ཎོ’’ཏི. དྷ་མྨ་ག་ཎོ ནཱ་མ སཱ་ས་ན་དྷ་མྨ་བྷ་ཏྟི་ཀོ ག་ཎོ. ག་ནྡྷི་ཀ་སེ་ཎཱིཏི ག་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ས་མ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ སི་པྤི་ཀཱ་ནཾ ག་ཎོ. དུ་སྶི་ཀ་སེ་ཎཱིཏི དུ་སྶ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ས་མ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ པེ་ས་ཀཱ་རཱ་ནཾ ག་ཎོ. ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཏ་ཙྪ་ཀ་སེ་ཎི་ར་ཛ་ཀ་སེ་ཎི་ཨཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཏེ ཨེ་ཝཱཏི ག་ཎཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཝ. པུ་ན ཏེཏི ག་ཎཱ་ད་ཡོ. ཨི་དནྟི ‘‘ག་ཎཾ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི རཱ་ཛཱ་དཱི་སུ. ས་ངྒྷཱ་པུ་ཙྪ་ན་མེ་ཝ པ་དྷཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ་ཝཱ’’ཏི. ཀ་པྤ་ག་ཏི་ཀནྟི ཀ་པྤཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཀ་པྤ་ག་ཏཱ, སཱ ཨེ་ཝ ཀ་པྤ་ག་ཏི་ཀཱ, ཏཾ.
ཀེ་ན་ཙི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཁ་ཎྜ་སཱི་མཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཀེ་ན་ཙི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ པ་ཀྐ་ནྟཱ་སཱུ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ནི་སྶི་ཏ་ཀ་པ་རི་སཱ་ཡཱཏི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་པ་རི་སཱ་ཡ. ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི་ཡཱཏི ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟི་ཡཱ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཏ་ཏི་ཡ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༦༩༢. ཏ་ཏི་ཡེ དུ་ཏི་ཡེ་ན པཱ་དེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མ་ཏྟེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པ་རི་ཀྑེ་པཱ་ར་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ གྷ་རཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཏོ པ་ཋ་མ་ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏོ. ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པི ཙེ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ. ཨུ་པ་ཙཱ་རེ ཝཱཏི ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ གཱ་མ་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པཱ་ར་ཧ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ. ཏ་ཏོཏི གཱ་མ་ནྟ་ར་ཏོ, ཁ་ཎྜ་པཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝཱ ཝ་ཏི་ཚི་དྡེ་ན ཝཱ པ་ཝི་སི་ཏུ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ས་མྦ་དྡྷཱ ཝ་ཏི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ས་མྦ་དྡྷ་ཝ་ཏི་ཀཱ, དྭེ གཱ་མཱ. ཝི་ཧཱ་རནྟི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཝི་ཧཱ་རཾ. ཏ་ཏོ པ་ན གཱ་མ་ཏོཏི ཏ་ཏོ ཨི་ཏ་ར་གཱ་མ་ཏོ པ་ན, ནི་ཀྑ་ནྟཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཋཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་སྶཱ་ར་ཎཱ ཝཱཏི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་སྶཱ་ར་ཎཱ ཝཱ.
ཛ་ནཱཏི གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀཱ ཛ་ནཱ. ཨེ་ཀཾ གཱ་མནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨི་ཙྪི་ཏཾ ཨེ་ཀཾ གཱ་མཾ. ཏ་ཏོཏི གཱ་མ་ཏོ. ‘‘ཀ་སྨཱ’’ཏི ཨི་མཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ་ཡ ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨེ་ཀཾ གཱ་མཾ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ‘‘ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཙ་ཏུ་གཱ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ཝི་ས་ཛྫ་ནེ་ན ཏཾ པུ་ཙྪཾ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི.
ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྶཾ ན་དི་ཡཾ. ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཀ་དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀོ ཏེ་མི་ཡ་ཏི, སཱ ན་དཱི ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་ཐཱ ནི་ཝ་སི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ཏི་མ་ཎྜ་ལ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནི་ཝ་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི་ཡཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཀི་སྨིཾ་ཙི ཋཱ་ནེ. ‘‘སེ་ཏུ་ནཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ པ་ད་སཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེཏི ན་དི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ. ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་མ་ནནྟི ཨི་དྡྷི་ཡཱ ག་མ་ནཾ. ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཧ་ཏྠི་པི་ཊྛི་ཨཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཀྐ་མ་ནྟི་ཡཱཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟི་ཡཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི དྭཱི་སུ ཏཱི་སུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ. ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་མེ་ཝཱཏི ཨ་པཱ་ར་ཏཱི་ར་མེ་ཝ. ཏ་མེ་ཝ ཏཱི་རནྟི ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་མེ་ཝ. པ་ཙྩུ་ཏྟ་ར་ཏཱིཏི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི.
ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་སྶཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཙཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཨ་ནཱ་ད་རེ ཙེ་ཏཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཐ པ་ནཱཏི ཨ་ཐ་ས་དྡོ ཡ་དི་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཀི་རི་ཡཱ་པ་དེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཐ ཨ་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཐ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཙྪ་ཏཱིཏི ཝ་ས་ཏི. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཨི་དྷཱཏི ‘‘ཨེ་ཀཱ ཝཱ ར་ཏྟིཾ ཝི་པྤ་ཝ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི་པ་དེ.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ. ཏཾ པ་ནེ་ཏནྟི ཏཾ པ་ན ཨ་ར་ཉྙཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཨཱ་པ་ནྣ་ཧེ་ཏུ་ནཱ ཨེ་ཝ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡནྟི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ པ་ཝི་ས་ནྟཱི་སཱུ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ་སུ. ཡ་ཏྠ ཨོ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ པ་སྶ་ཏི, སོ ཨོ་ཀཱ་སོ ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་མཱཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་ར་ནྟ་རི་ཀཱ་པཱིཏི སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་རེ་ན བྱ་ཝ་ཧི་ཀཱ་པི. ཡ་ཏྠ ཨོ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏཱ…པེ… ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི, སོ ཨོ་ཀཱ་སོ ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. མ་གྒ་མཱུ་ལ༹ྷ་ས་དྡེ་ནཱཏི མ་གྒེ མཱུ་ལ༹ྷཱ་ནཾ ས་དྡེ་ན. དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་རོ་ཙ་ན་ས་དྡེ་ནཱཏི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་རོ་ཙ་ནཱ་ནཾ ས་དྡེ་ན. མ་གྒ་མཱུ་ལ༹ྷ་ས་དྡེ་ན ས་དྡཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི ཝི་ཡ ཙ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་རོ་ཙ་ན་ས་དྡེ་ན ས་དྡཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི ཝི་ཡ ཙ ‘‘ཨ་ཡྻེ’’ཏི ས་དྡཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ས་དྡཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱཏི ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡཱ. ནཱ་མ་དྷཱ་ཏུ ཧེ་སཱ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེཏི ‘‘མ་གྒ་མཱུ་ལ༹ྷ་ས་དྡེ་ན ཝི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ.
ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་ངྐ་ནྟཱ ཝཱཏི ཏི་ཏྠཱི་ནཾ ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ས་ངྐ་ནྟཱ ཝཱ. ཨི་མི་ནཱ ‘‘པ་ཀྑ་ས་ངྐ་ནྟཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཀྑ་ས་དྡ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝཱ་ཙ་ཀ་ཏྟཱ ཏེ་ན སཱ་ས་ན་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཨེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཧི སཱ་ས་ན་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༦༩༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ པཱ་ད་སྶ ཋ་པ་ན་ཀཾ པཱི་ཋཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ. པཱ་ད་སྶ ཋ་པ་ན་ཀཱ ཀ་ཐ་ལི་ཀཱ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཱཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པཱ་ད་པཱི་ཋཾ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ན་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཀཱ་རོ ཏྭཱ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཀཱ་རི་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ’’ཏི. ནེ་ཏྠཱ་ར་ཝ་ཏྟེཏི ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ་ཏོ ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎེ ཝ་ཏྟེ. ‘‘ཝ་ཏྟ་མཱ་ན’’ནྟི་ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཝ་ཏྟ་ནྟི’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནྟ་པ་ཙྩ་ཡཾ ན་ཡེ་ན ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. པ་ཉྩ་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༧༠༡. པ་ཉྩ་མེ ‘‘ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏེ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ‘‘ཨེ་ཀ་ཏོ’’ཏི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཝུ་ཏྟེ་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཏོ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཚ་ཊྛུ་ཏྠེ པ་ཝ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཨ་ཝ་སྶུ་བྷ་པ་དེ བྷཱ་ཝ་ཏྠ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་བྷཱ་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི. ཨེ་ཏནྟི ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ. ཏནྟི ཨ་ཝ་ཙ་ནཾ. པཱ་ལི༹་ཡཱཏི ཨི་མཱ་ཡ སི་ཀྑཱ་པ་ད་པཱ་ལི༹་ཡཱ་ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཚ་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༧༠༥. ཚ་ཊྛེ ཡ་ཏོ ཏྭནྟི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེ ཏོ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྨཱ’’ཏི. ཀ་སྶཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཀཱ་ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཏཱ་སུ ཀ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ན དེ་ཏཱིཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཀཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཏཱ་ཡ ན དེ་ཏི. ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱིཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཏཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཀཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་ཏོ ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧོ ཏེ་ན ན ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཀཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་གྒ་ཧོ ན ཝི་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ག་རུ་ཀཾ, ན ལ་ཧུ་ཀནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཀཱ ག་རུ་ཀ་མེ་ཝ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ན ལ་ཧུ་ཀཾ. ཏ་ཉྩཱཏི ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ན་ཉྩ. པ་རི་བྷོ་ག་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཀཱ་ཡ པ་རི་བྷོ་ག་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཨ་ཡཾ གཱ་ཐཱ་ཡ་ཏྠོ.
ཨི་ཏ་རི་སྶཱ པ་ནཱཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཏཱ་ཡ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ. པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེཏི པ་ཉྩ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ. པ་ཉྩ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྷི ཨི་མི་ནཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཡུ་ག་ལ༹་བྷཱ་ཝེ་ན ས་དི་ས་ཏྟཱ ཨི་མཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ས་ཏྟ་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༧༠༩. ས་ཏྟ་མེ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀ་པ་ད་ཏྠོཏི ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀ’’ནྟི ཨུ་ཙྩཱ་རི་ཏ་སྶ པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ་ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཨ་ཊྛ་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༧༡༥. ཨ་ཊྛ་མེ ཀི་སྨིཾ་ཙི་དེ་ཝ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེཏི ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱི་ཡ་སྶ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ས་མུ་དཱ་ཡེ་ན ཨ་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣ’’ནྟི. ཀ་སྨཱ པ་ན ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ས་མུ་དཱ་ཡ་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རི་པི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ན་ཝ་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༧༢༣. ན་ཝ་མེ སཾ་ས་ཊྛས་དྡོ མི་སྶ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མི་སྶཱི་བྷཱུ་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ན་ནུ་ལོ་མེ་ནཱ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཀ་ས་དྡོ སྭ་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀོ་ཊྚ་ན་ཉྩ པ་ཙ་ན་ཉྩ ག་ནྡྷ་པི་ས་ན་ཉྩ མཱ་ལཱ་ག་ནྠ་ན་ཉྩ. ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཨ་ཉྙེ་པི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ ཀཱ་ཡི་ཀེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. སཱ་ས་ནཱ་ཧ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ཊི་སཱ་ས་ན་ཧ་ར་ཎ་ཉྩ ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་ཉྩ. ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཨ་ཉྙེ་པི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ ཝཱ་ཙ་སི་ཀེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཏཱ་སནྟི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ. སི་ལོ་ཀོཏི ཡ་སོ་ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ད་ས་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༧༢༧. ད་ས་མེ ཨེ་ཝཱ་ཙཱ་རཱཏི ཨེ་ཏྠ ནི་གྒ་ཧི་ཏ་ལོ་པ་ཝ་སེ་ན ས་ནྡྷཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ་ཨཱ་ཙཱ་རཱ’’ཏི. ‘‘ཡཱ་དི་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨེ་ཝཾ་ས་དྡ་སྶ ནི་ད་སྶ་ནཱ་དཱི་སུ (ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཡཾ ༡༡༨༦ གཱ་ཐཱ་ཡཾ) ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ ཨུ་པ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨེ་ཝཾ་ས་དྡཱ ཨེ་ཝཾ་སི་ལོ་ཀཱ’’ཏི ས་བྦེ་སུ པ་དེ་སུ. ཨུ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨོ་ཀཱ་ར་ཝི་པ་རཱི་ཏོ ཨུ་ཀཱ་རོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཝ་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཝ་ས་དྡོ ནཱི་ཙ་ཏྠོ, ཉཱ་དྷཱ་ཏུ ཨ་ཝ་བོ་དྷ་ན་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘‘པ་རི་བྷ་ཝ་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པ་ཝ་སེ་ན ‘‘པ་རི་བྷ་ཝེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་རི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཧ་ན་ཁ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཁ་ནྟི, ན དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ས་ཧ་ན་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི. ཝེ་བྷ་སྶི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་སེ་སེ་ན བྷཱ་སེ་ཏི ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཝི་བྷཱ་སོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཝི་བྷཱ་སོ ཨི་མ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝི་བྷ་སྶོ ས་ངྒྷོ, བ་ཧྭ་ཏྠེ ཙ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཏྠེ ཙ ས་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? མ་ནྟུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠ་ཏྟཱ ‘‘ལོ་མ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཛཱ. ༡.༡༤.༥༧) ཝི་ཡ, བ་ཧུ་ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ས་ངྒྷོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, སཾ་ཡོ་ག་པ་ར་ཏྟཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་སྶ ར་སྶོ. ཝི་བྷ་སྶ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཝེ་བྷ་སྶི་ཡཾ, བ་ཧུ་ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ. ཨི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘བ་ལ་ཝ་བྷ་སྶ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ བ་ལ་ཝ་ཨི་ཏི པ་དེ་ན མ་ནྟུ་ཨ་ཏྠེ པ་ཝ་ཏྟ་སྶ ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་སྶ བ་ཧྭ་ཏྠ་ཉྩ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཏྠ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི, བྷཱ་ཝ་ཨི་ཏི པ་དེ་ན ཎི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ, ཨེ་ན་ཨི་ཏི པ་དེ་ན ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ པ་ཝ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་མེ་ཝ་ཏྠ་མཱ་ཝི་ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ་ནཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོཏི ཨ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ. བ་ལ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ་ནཱཏི བ་ཧུ་ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ་ན, ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ་ན ཝཱ. བ་ལ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་རེ་སཾ ས་མུ་ཏྲཱ་ས་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མུ་ཏྲཱ་ས་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ བྷཱ་ཝ་ཨི་ཏི་པ་དེ་ན ཎྱ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ, ཨེ་ན་ཨི་ཏི་པ་དེ་ན ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨུ་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་བྦེ་སུ པ་དེ་སུ. ཙ་ས་དྡོ ལུ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི. ཝི་ཝི་ཙྩ་ཐཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱི་ཏྱཱུ་པ་ས་གྒོ ཝི་ནཱ་ས་དྡ་ཏྠོ, ཝི་ཙ་དྷཱ་ཏུ ས་ཏྟ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ནཱ ཧོ་ཐཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ.
ཨ་ན་ནྟ་རཱ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཏོ ཨཱ་ཧ་རི་ཏཱ་ནི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ན་ཝ པ་ཋ་མཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་བྦེ་པི དྷ་མྨཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨུ་དྡི་ཊྛཱ ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ཋེ. ཏཾ པ་ནཱཏི པ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཾ པ་ནཱ་ཏི.
ཨི་ཏི ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
བྷི་ཀྑུ་ནི་ཝི་བྷ་ངྒེ
ས་ཏྟ་ར་ས་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.