༡༠. ད་ནྟ་པོ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༢༦༣. ད་ས་མེ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛནྟི ད་ནྟ་པོ་ནཾ. ཏ་ཉྷི ད་ནྟོ ཀ་སཱི་ཡ་ཏི ཝི་ལེ་ཁཱི་ཡ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ‘‘ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ས་བྦ’’ནྟི ཨཱ་དི་ནཱ ས་བྦ་མེ་ཝ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ས་བྦ་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ, ཏ་མ་སྶ་ཏྠཱི་ཏི ‘‘ས་བྦ་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ’’ཏི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. སོཏི བྷི་ཀྑུ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི ཀི་རཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. སུ་སཱ་ནེཏི ཨཱ་ལ༹་ཧ་ནེ. ཏ་ཉྷི ཚ་ཝཱ་ནཾ ས་ཡ་ན་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ‘‘སུ་སཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི ནི་རུ་ཏྟི་ན་ཡེ་ན. ཏ་ཏྠཱཏི སུ་སཱ་ནེ. པུ་ན ཏ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ. ཨ་ཡྻ་ས་རཱུ་པ་ཉྩ ཝོ་སཱ་ཊི་ཏ་ཀ་ས་རཱུ་པ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཡྻ་ཝོ་སཱ་ཊི་ཏ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཏྠཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཡྻཱ…པེ… པི་ཏཱ་མ་ཧཱ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཡྻ་ས་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཝོ…པེ… བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ཝོ་སཱ་ཊི་ཏ་ཀ་ས་རཱུ་པཾ. ཨ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ པི་ཏི་པི་ཏཱ་མ་ཧཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ཏེ ཝཱ ཨུ་དྡི་སྶ ཚ་ཌྜི་ཏཱ་ནི ཝོ་སཱ་ཊི་ཏ་ཀ་ས་ངྑ་ཏཱ་ནི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི ཨ་ཡྻ་ཝོ་སཱ་ཊི་ཏ་ཀཱ་ནཱིཏི ཝི་གྒ་ཧོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. མ་ནུ་སྶཱ ཋ་པེ་ནྟི ཀི་རཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡནྟི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ. ཏེ་སནྟི ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ. པི་ཎྜཾ པི་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱཏི ས་ངྒྷཱ་ཊཾ ས་ངྒྷཱ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ཉྙནྟི ཝུ་ཏྟ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ. ཨུ་མྨཱ་རེ་པཱིཏི སུ་སཱ་ན་སྶ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལེ་པི. སོ ཧི ཨུ་དྡྷ་ཊོ ཀི་ལེ་ས་མཱ་རོ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ‘‘ཨུ་མྨཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཧི ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀཱ་ལེ པུ་ཏྟཾ ཙུ་མྦི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨོ་ཝ་ར་ཀ་སྶ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལེ ཋ་ཏྭཱ པ་སྶ་ནྟོ མཱ་ཏ་རཾ པུ་ཏྟ་སྶ ན་ལཱ་ཊེ ཧ་ཏྠཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་ནྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘ས་ཙེ མེ པུ་ཏྟཾ ག་ཎྷེ་ཡྻཾ, མཱ་ཏཱ ཏ་སྶ པ་བུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ན་ནྟ་རཱ་ཡ་བྷ་ཡེ་ན པུ་ཏྟ་དཱ་རེ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི. ཏ་སྨཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཋ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་དཱ་རེ་སུ ཨ་པེ་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ མཱ་ར་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཊ་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ སོ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལོ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨུ་མྨཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཉྙེ པ་ན རཱུ་ལ༹ྷཱི་ཝ་སེ་ན. ཐི་རོཏི ཐ་དྡྷོ. གྷ་ན་བ་དྡྷོཏི གྷ་ནེ་ན བ་དྡྷོ. ཀ་ཐི་ནེ་ན མཾ་སེ་ན ཨཱ་བ་དྡྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཋ་ཏི ཐཱུ་ལོ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཋོ, མུ་དྡྷ་ཛ་དུ་ཏི་ཡོ་ཡཾ, སོ ཨ་སྶ་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ཋ་རོཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་ཋ་རོ་ཏི ཐཱུ་ལོ’’ཏི. ‘‘ས་ལླ་ཀྑེ་མཱ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ‘‘མ་ཉྙེ’’ཏི ཨེ་ཏྠ མ་ན་དྷཱ་ཏུ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཏྠོ, མ་ཀཱ་ར་སྶེ་ཀཱ་རོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཏེ་སནྟི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ.
༢༦༤. ས་མྨཱཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ. ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱཏི ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་དྡ་སྶ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་དཱི་སུ ནི་རཱུ་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་མ་ཉྙི་ཏྭཱ. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཋ་པེ་སཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡ་ཐཱ་ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶཱཏི ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ. པི་ཏཱ པུ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏེ དཱ་ར་ཀེ ས་ཉྙཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཉྙཱ་པེ་ནྟོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༦༥. ཨེ་ཏ་དེ་ཝཱཏི ཏི་ཎྞ་མཱ་ཀཱ་རཱ་ན་མ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་དི་ནྣ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡཾ ‘‘དི་ནྣ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ན་ཏྠི, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘དི་ནྣ་ནྟི ཨི་ད’’ནྟི་ཨཱ་དི. ‘‘དི་ནྣ’’ནྟི ཨི་དཾ ཨུ་དྡྷ་ཊ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་སྶཱཏི ‘‘དི་ནྣ’’ནྟི པ་ད་སྶ. ནི་དྡེ་སེ ཙ ‘‘ཀཱ་ཡེ་ན…པེ… དེ་ནྟེ’’ཏི ཨུ་དྡྷ་ཊ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཝནྟི ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ད་ད་མཱ་ནེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཝནྟི ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི. ཨཱ་དཱི་ཡ་མཱ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ར་ཐ་རེ་ཎུ་མྤཱིཏི ར་ཐི་ཀ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཨུ་ཊྛི་ཏ་པཾ་སུ་མྤི. པུ་བྦེཏི པ་ཋ་མ་པ་ཝཱ་ར་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཨེ་ཏཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ དི་ནྣཾ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨེ་ཏ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ ཕ་ལཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན ཨི་ད’’ནྟི་ཨཱ་དི. ནི་སྶ་ཊྛཾ ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ཀཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ན་ཏྠུ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི ཨི་མཱ་ཡཱ་ཏི ན་ཏྠུ་ཀ་ར་ཎཱི, ཏཱ་ཡ. ནཱ་སཱ་པུ་ཊེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཀ་ལླ་ཀོཏི གི་ལཱ་ནོ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་བ་དྡྷོ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷོ ཀ་ཊ་ཙྪུ་ཨཱ་དཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཊ་ཙྪུ་ཨཱ་དཱི་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. པཱ་ཏི་ཡ་མཱ་ནནྟི པཱ་ཏཱ་པི་ཡ་མཱ་ནཾ.
ཨེ་ཏྠཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ. ‘‘པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧཱི’’ཏི པ་ད་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཐཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏནྟི དཱ་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུཾ.
ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ཧ་ཏྠ་པཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཝ་ཙ་ནེ. ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ཋི་ཏེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. བྷཱུ་མ་ཊྛ་སྶཱཏི བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶ. ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་སྶཱཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏ་སྶ. ‘‘ཧ་ཏྠཾ ཨ་ངྒ’’ནྟི པ་དེ་ཧི ཨ་ཝ་ཡ་ཝི་ས་མྦ་ནྡྷོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝཱཏི ‘‘བྷཱུ་མ་ཊྛ་སྶ ཙ སཱི་སེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ. པ་ཀྑཱིཏི ས་ཀུ་ཎོ. སོ ཧི པ་ཀྑ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཀྑཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཧ་ཏྠཱིཏི ཀུ་ཉྫ་རོ. སོ ཧི སོ་ཎྜ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཧ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཧ་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་དྡྷེ་ན ཨ་ཊྛ་མཾ ར་ཏ་ན་མ་སྶཱ་ཏི ཨ་དྡྷ་ཊྛ་མ་ར་ཏ་ནོ, ཧ་ཏྠཱི, ཏ་སྶ. ཏེ་ནཱཏི ཧ་ཏྠི་ནཱ.
ཨེ་ཀོ དཱ་ཡ་ཀོ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨོ་ཎ་མ་ཏཱིཏི ཧེ་ཊྛཱ ན་མ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི ཨེ་ཀ་དེ་ས་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་མ་ཏྟེ་ན. ཏ་ཏོཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཏོ. ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱཏི ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ. ཀཱ་ཛེ་ནཱཏི བྱཱ་བྷ་ངྒི་ཡཱ. སཱ ཧི ཀ་ཙ་ཏི བ་ནྡྷ་ཏི ཝི་ཝི་དྷཾ བྷཱ་རཾ ཨ་སྨི་ནྟི ཀཱ་ཙོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཙ་ཀཱ་ར་སྶ ཛ་ཀཱ་རེ ཀ་ཏེ ཀཱ་ཛོ་པི ཡུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ཏིཾ་ས ཧ་ཏྠཱ ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨི་མ་སྶཱ་ཏི ཏིཾ་ས་ཧ་ཏྠོ, ཝེ་ཎུ. གུ་ལ༹་ཀུ་མྦྷོཏི ཕཱ་ཎི་ཏེ་ན པཱུ་རི་ཏོ གྷ་ཊོ. པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱཏི ཀུ་མྦྷེ་སུ ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ཏོ བ་ཧི ཋི་ཏེ་སུ་པི ཨ་བྷི་ཧཱ་ར་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ནྟ་དོ་ཎི་ཏོཏི ཨུ་ཙྪུཾ པཱི་ལ༹་ན་ཡ་ནྟ་སྶ ཨ་མྦ་ཎ་ཏོ.
བ་ཧཱུ པ་ཏྟཱ ཋ་པི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ. ཋི་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཋ་ཏྭཱ ཕུ་སི་ཏྭཱ ‘‘ནི་སི་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ’’ཏི པཱ་ཋ་སེ་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཋི་ཏེ་ན ཝཱ ནི་སི་ནྣེ་ན ཝཱ ནི་པ་ནྣེ་ན ཝཱ དཱ་ཡ་ཀེ་ན དི་ཡྻ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཋི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡཾ ཡནྟི ཡཾ ཡཾ པ་ཏྟཾ. ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙཱིཏི ཡེ་སུ ཀེ་སུ་ཙཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏནྟི ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ.
ཏ་ཏྠ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཛཱ་ཏོ ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏོ, ཨ་ལུ་ཏྟ་ས་མཱ་སོ་ཡཾ, སོ་ཡེ་ཝ ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀོ, ཏ་སྨིཾ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ. ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀེ ན རུ་ཧ་ཏི ཡ་ཐཱ, ཨེ་ཝཾ ན རུ་ཧ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཐཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་ན པུ་རི་སེ་ན སུ་ཊྛུ ཧ་རི་ཏ་བྦ་ནྟི སཾ་ཧཱ་རི་ཡཾ, ཏཾ་ཡེ་ཝ སཾ་ཧཱ་རི་མཾ ཡ་ཀཱ་ར་སྶ མ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ, ན སཾ་ཧཱ་རི་མཾ ཨ་སཾ་ཧཱ་རི་མཾ, ཏ་སྨིཾ. ཏེ་པཱིཏི ཏེ ཨ་སཾ་ཧཱ་རི་མཱ་པི. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ. ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ས་ངྑེ་པཱུ་པ་གཱཏི ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀེ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཁེ་པཾ པ་ཀྑེ་པཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ. ཨི་ད་ཉྷི ཝཱ་ཀྱ་ནྟ་ར་ཏྟཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏཱ་ནཱིཏི ཏི་ནྟི་ཎི་ཀཱ་དི་པ་ཎྞཱ་ནི. ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུནྟི ས་མྨཱ དྷཱ་རེ་ཏུཾ. ཋི་ཏོ དཱ་ཡ་ཀོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ལ་དྡྷ་སྶ ལ་དྡྷ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ས་ནྣི་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ, པ་ཀྑི་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ཝཱ ཐ་ཝཱི་ཡ་ཏི པ་སཾ་སཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཐ་ཝི་ཀཱ, ཏ་ཏོ. པུ་ཉྪི་ཏྭཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱཏི ‘‘པུ་ཉྪི་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ’’ཏི ཨ་ནི་ཡ་མ་ཝི་ཀ་པྤ་ཏྠོ ཝཱ་ས་དྡོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦོ. ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ར་ཉྫ་ཏི ལ་གྒ་ཏཱི་ཏི ར་ཛོ, ཏཾ. ཝི་ན་ཡེ པ་ཉྙ་ཏྟཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝི་ན་ཡ་དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏཾ པ་ནཱཏི བྷི་ཀྑཾ པ་ན. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ དེ་ཐཱཏི མཾ པ་ཊི་གྒ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ མ་མ དེ་ཐཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཏ་ཏོ ཏ་ཏོཏི ཏ་སྨཱ ཏ་སྨཱ ཋཱ་ནཱ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏནྟི བྷི་ཀྑཾ. ཏ་སྶཱཏི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ.
སོ ཝ་ཏྟ་བྦོཏི སོ དི་ཡྻ་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑུ དཱ་ཡ་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་མནྟི ས་ར་ཛ་པ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱཏི དི་ཡྻ་མཱ་ན་བྷི་ཀྑུ་ནཱ. ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཏ་བྦནྟི ཡ་ཐཱ དཱ་ཡ་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པླ་ཝ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་རི ག་ཙྪ་ཏི, པླུ ག་ཏི་ཡ་ནྟི ཧི དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋེ་སུ (ས་དྡ་ནཱི་ཏི་དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ་ཡཾ ༡༦ ལ༹་ཀཱ་ར་ནྟ་དྷཱ་ཏུ) ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཨུ་ཨི་ཏི ཨུ་པ་ས་གྒ་སྶ ཨ་ཏྠ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨུ་པ་རཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, པ་ཀཱ་ར་ལ་ཀཱ་ར་སཾ་ཡོ་གོ ད་ཊྛ་བྦོ. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ པ་ན ‘‘ཨུ་པྤི་ལ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ལི་ཁ་ནྟི, སོ ཨ་པཱ་ཋོ. ཀ་ཉྫི་ཀནྟི བི་ལ་ངྒཾ. ཏ་ཉྷི ཀེ་ན ཛ་ལེ་ན ཨ་ཉྫི་ཡཾ ཨ་བྷི་བྱ་ཏྟཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ‘‘ཀ་ཉྫི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་མེ་ཝ ཀ་ཉྫི་ཀཾ ཡ་ཀཱ་ར་སྶ ཀ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ. ཏཾ པ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ, ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ. སུ་ཀྑ་མེ་ཝ བྷ་ཏྟཾ བྷ་ཛི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི སུ་ཀྑ་བྷ་ཏྟཾ, ཏ་སྨིཾ. པུ་ར་ཏོཏི བྷི་ཀྑུ་སྶ པུ་ར་ཏོ, པུ་བྦེ ཝཱ. ཕུ་སི་ཏཱ་ནཱིཏི བི་ནྡཱུ་ནི. ཏཱ་ནི ཧི ས་མྦཱ་དྷ་ཊྛཱ་ནེ་སུ་པི ཕུ་ས་ནྟཱི་ཏི ཕུ་སི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
ཨུ་ལུ༹་ངྐོཏི ཀོ་སི་ཡ་ས་ཀུ་ཎ་ནཱ་མོ དཱི་གྷ་ད་ཎྜ་ཀོ ཨེ་ཀོ བྷཱ་ཛ་ན་ཝི་སེ་སོ, ཏེ་ན. ཐེ་ཝཱཏི ཕུ་སི་ཏཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཧི ས་མྦཱ་དྷ་ཊྛཱ་ནེ་སུ་པི ཕུ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཐ་ཝཱི་ཡ་ནྟི པ་སཾ་སཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ཐེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཙ་རུ་ཀེ་ནཱཏི ཙ་རཱི་ཡ་ཏི བྷ་ཀྑཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙ་རུ, ཧ་བྱ་པཱ་ཀོ, ཏཾ ཀ་རོ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཙ་རུ་ཀཾ, ཐཱ་ལྱཱ་དི་ཀཾ ཁུ་དྡ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཾ, ཏེ་ན ཨཱ་ཀི་རི་ཡ་མཱ་ནེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་མེ་ཧི མཱ་ནཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི མ་སི. ཁཱ་ད་ཏཱི་ཏི ཚཱ་རོ ཁ་ཀཱ་ར་སྶ ཚ་ཀཱ་རཾ, ད་ཀཱ་ར་སྶ ཙ ར་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ, ཁཱ་ར་ར་སོ, སོ ཨི་མི་སྶ་ཏྠཱི་ཏི ཚཱ་རི་ཀཱ. ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱཏི ཨུ་དྡྷཾ ག་ནྟྭཱ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ.
ཕཱ་ལེ་ཏྭཱཏི ཚི་ནྡི་ཏྭཱ. དེ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. པཱ་ཡཱ་ས་སྶཱཏི པཱ་ཡཱ་སེ་ན. ཏ་ཐཱ་པཱིཏི ཏེ་ན མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཱ ག་ཧ་ཎཱ་ཀཱ་རེ་ན་པི.
ཨཱ་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱཏི ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ. སོཏི ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ. ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝཱཏི ཨཱ་བྷོ་ག་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ནཱ་ད་རནྟི ཨ་ནཱ་ད་རེ་ན, ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ནཱ་ད་རཾ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཝཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཀེ་ཙཱིཏི ཨ་བྷ་ཡ་གི་རི་ཝཱ་སི་ནོ. ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་བ་དྡྷོ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷོ, ཏེ་ན པ་ཊི་བ་དྡྷོ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་པ་ཊི་བ་དྡྷོ, ཏེ་ན. ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱཏི ‘‘པ་ཊི་བ་དྡྷ་པ་ཊི་བ་དྡྷ’’ནྟི ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་མྤཱིཏི ཡ་མྤི ཝ་ཏྠུ. ཏ་ཏྲཱཏི ཏ་སྨིཾ ཝ་ཊྚ་ནེ. ཏནྟི ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཾ.
ནེ་ཡྻོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ནེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏོ ཨ་ཏྠོ ཨི་མ་སྶཱ་ཏི ནེ་ཡྻ་ཏྠཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི སུ་ཏྟེ, སུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ. ཡནྟི ཝ་ཏྠུ པ་ཏ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པ་རི་ག་ལི༹་ཏྭཱཏི བྷ་སྶི་ཏྭཱ. སུ་དྡྷཱ་ཡཱཏི ནི་ར་ཛཱ་ཡ. སཱ་མནྟི ས་ཡཾ. པུ་ཉྪི་ཏྭཱ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏ་ཡོ ཝཱ་ས་དྡཱ ཨ་ནི་ཡ་མ་ཝི་ཀ་པྤ་ཏྠཱ. པུ་ཉྪི་ཏཱ་དཱི་སུ ཧི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀི་ཙྩེ ཀ་ཏེ ཨི་ཏ་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ནཱཏི ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ, ‘‘ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏུ་མྤཱི’’ཏི་པ་དེ ཀཱ་རི་ཏ་ཀ་མྨཾ. ‘‘ཀ་སྨཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪཱ. ཧཱིཏི ཝི་ཏྠཱ་རོ. ཝ་ད་ནྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཏྠཱཏི སུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནེ་སུ. ‘‘པ་རི་ཙྩ་ཏྟཾ ཏཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ དཱ་ཡ་ཀེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ནཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོཏི ནཱི་ཏ་ཏྠོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨི་ཏ་ཏྠོ ཉཱ་ཏ་ཏྠོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ནཱི་ཏ་ཏྠ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ནེ་ཡྻ་ཏྠ, མ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྨཱ ཙཱ’’ཏི ཨཱ་དི. ཏནྟི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ་པཱིཏི པིས་དྡོ ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠོ, ཨ་པ་ར་དི་ཝ་སེ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོཏི ནེ་ཡྻ་ཏྠོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ནེ་ཏྭཱ ཨི་ཡྻ་ཏྠོ ཉཱ་ཏ་ཏྠོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཧཱིཏི ཝི་ཏྠཱ་རོ. ད་ནྟཱཏི ད་ས་ནཱ. ཏེ ཧི དཾ་སཱི་ཡ་ནྟི བྷ་ཀྑཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ཧཱི་ཏི ‘‘ད་ནྟཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ས་ཏྠཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏྠ་ཀཾ ཁུ་དྡ་ཀ་ཊྛེ་ན, ཏེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ས་ཏྠ་ཀེ་ན. ཨེ་ཏནྟི མ་ལཾ. ཏནྟི ལོ་ཧ་ག་ནྡྷ་མ་ཏྟཾ. པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱིཏི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཧ་ར་ནྟི. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ. ཏཾ ས་ཏྠ་ཀཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཡ་སྨཱ ན པ་རི་ཧ་ར་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ, ས་ནྣི་དྷི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝཱ དོ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཏ་ཀྐ་ཁཱི་རེ་སུ. ནཱི་ལི་ཀཱཏི ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཱ སྣེ་ཧཱ. ཨཱ་མ་ཀ་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་སཱུཏི ཨ་པ་ཀྐེ་སུ ཏ་ཀྐ་ཁཱི་རེ་སུ.
ཀི་ལི་ཊྛ་ཨུ་ད་ཀནྟི ས་མ་ལཾ ཨུ་ད་ཀཾ. ཏ་སྶཱཏི སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ. པ་ཏྟ་ག་ཏཾ ཨོ་ད་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་སྶཱཏི སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀོཏི ཨ་ཝ་ག་ཧི་ཏ་ཀོ. ‘‘ཨུ་ཉྙཱ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༡.༡༡༢) ཝི་ཡ ཨུ་ཀཱ་རོ ཨོ་ཀཱ་ར་ཝི་པ་རཱི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ དུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཏེ་ནཱཏི ཨོ་ད་ནེ་ན. པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ཧ་ཏྠ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
པུ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ སཱ་པེ་ཀྑེ ས་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཏྟོཏི ཨི་ཏོ པ་ཏྟ་ཏོ. སཱ་མ་ཎེ་རོ པ་ཀྑི་པ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏོཏི པ་ཏྟ་ཏོ. ཀེ་ཙཱིཏི ཨ་བྷ་ཡ་གི་རི་ཝཱ་སི་ནོ. ཏནྟི ‘‘པུ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ ཀེ་ས་ཉྩི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡནྟི པཱུ་ཝ་བྷ་ཏྟཱ་དི.
ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱཏི སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཝཱ. སཱ་མ་ཎེ་རཱཏི ཨཱ་མ་ནྟ་ནཾ. ཏ་སྶཱཏི སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ. བྷཱ་ཛ་ནེཏི ཡཱ་གུ་པ་ཙ་ན་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ. ཡཱ་གུ་ཀུ་ཊནྟི ཡཱ་གུ་ཡཱ པཱུ་རི་ཏཾ ཀུ་ཊཾ. ཏནྟི ཡཱ་གུ་ཀུ་ཊཾ. ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི ཀཱ་རི་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. གཱི་ཝཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏཱིཏི པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི.
པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱུ་པ་གཾ བྷཱ་རནྟི ཐཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་ན པུ་རི་སེ་ན སཾ་ཧཱ་རི་མཾ བྷཱ་རཾ. བ་ལ་ཝ་ཏཱ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏེ་ལ་གྷ་ཊཾ ཝཱཏི ཏེ་ལེ་ན པ་ཀྑི་ཏྟཾ གྷ་ཊཾ ཝཱ. ལ་གྒེ་ནྟཱིཏི ལ་མྦེ་ནྟི. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ.
ནཱ་ག་སྶ ད་ནྟོ ཝི་ཡཱ་ཏི ནཱ་ག་ད་ནྟ་ཀོ, ས་དི་ས་ཏྠེ ཀོ. ཨ་ངྐཱི་ཡ་ཏེ ལ་ཀྑཱི་ཡ་ཏེ ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་ངྐུ་སོ, ག་ཛ་མ་ཏྠ་ཀ་མྷི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ཎྜ་ཀོ. ཨ་ངྐུ་སོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ངྐུ་ས་ཀོ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ངྐུ་ས་ཀེ ཝཱ ལ་གྒི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ག་ཎྷ་ཏོཏི ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ. མ་ཉྩ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩོ, ཏ་སྨིཾ. ཏནྟི ཏེ་ལ་ཐཱ་ལ་ཀཾ.
ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟེ་ཧི ཙ ཨོ་རོ་ཧ་ནྟེ་ཧི ཙ ནི་ཙྩཾ སེ་ཝཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ནི་སྶེ་ཎཱི, ཏ་སྶཱ མ་ཛ྄ཛྷཾ ནི་སྶེ་ཎི་མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཏ་སྨིཾ. ཀ་ཎྞེ ཨུ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་ཎྞི་ཀཾ, ཀ་ཎྞ་མ་ལཾ, ཀ་ཎྞི་ཀཾ ཝི་ཡ ཀ་ཎྞི་ཀཾ, ཡ་ཐཱ ཧི ཀ་ཎྞ་མ་ལཾ ཀ་ཎྞ་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏེ་ལཱ་དི་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. གྷ་ན་ཙུ་ཎྞནྟི ཀ་ཐི་ན་ཙུ་ཎྞཾ. ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ནཱ་མཱཏི ཏ་ཏོ ཏེ་ལཱ་དི་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏནྟི ཀ་ཎྞི་ཀཱ་དི. ཨི་དཾ པ་དཾ པུ་བྦཱ་པ་རཱ་པེ་ཀྑཾ.
ཡོ་ཏྟེ་ནཱཏི ར་ཛྫུ་ནཱ. ཨ་ཉྙོ དེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
པ་ཝི་ས་ནྟེ ཙ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ ཙ ཝ་ར་ཏི ཨཱ་ཝ་ར་ཏི ཨི་མཱ་ཡཱ་ཏི ཝ་ཏི, ཏཾ. ཨུ་ཙྪཱུཏི ར་སཱ་ལོ. སོ ཧི ཨུ་ས་ཏི ཝི་སཾ དཱ་ཧེ་ཏཱི་ཏི ཨུ་ཙྪཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ. ཏི་མྦ་རུ་ས་ཀནྟི ཏི་ནྡུ་ཀཾ. ཏ་ཉྷི ཏེ་མེ་ཏི བྷུ་ཉྫ་ནྟཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་དྡེ་ཏི ར་སེ་ནཱ་ཏི ཏི་མྦོ, རུ་ས་ཏི ཁུ་དྡི་ཏཾ ནཱ་སེ་ཏཱི་ཏི རུ་ས་ཀོ, ཏི་མྦོ ཙ སོ རུ་ས་ཀོ ཙཱ་ཏི ‘‘ཏི་མྦ་རུ་ས་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ. ཝ་ཏི་ད་ཎྜ་ཀེ་སཱུཏི ཝ་ཏི་ཡཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཀྑ་ཎི་ཏེ་སུ ད་ཎྜ་ཀེ་སུ. མ་ཡཾ པ་ནཱཏི ས་ངྒ་ཧ་ཀཱ་རཱ་ཙ་རི་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ བུ་དྡྷ་གྷོ་ས་ནཱ་མ་ཀཱ མ་ཡཾ པ་ན, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ན པུ་ཐུ་ལོ པཱ་ཀཱ་རོཏི ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ་ན་ཏི་ཀྐ་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཧ་ཏྠ་ས་ཏ་མྤཱིཏི ར་ཏ་ན་ས་ཏ་མྤི.
སོཏི སཱ་མ་ཎེ་རོ. བྷི་ཀྑུ་སྶ དེ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་པ་རོཏི སཱ་མ་ཎེ་རོ.
ཕ་ལཾ ཨི་མི་སྶ་ཏྠཱི་ཏི ཕ་ལི་ནཱི, ཨི་ན་པ་ཙྩ་ཡོ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཛོ་ཏ་ཀོ ཨཱི, ཏཾ སཱ་ཁ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཕ་ལི་ནི་སཱ་ཁ་ནྟི ས་མཱ་ས་ཏོ་པི པཱ་ཋོ ཨ་ཏྠི. མ་ཙྪི་ཀ་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠནྟི མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ཧི མ་ཀྑ་ན་ཊྛཱ་ནེ ནི་ལཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི མ་ཀྑི་ཀཱ, ཏཱ་ཡེ་ཝ མ་ཙྪི་ཀཱ ཁ་ཀཱ་ར་སྶ ཚ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏཱ་སཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ. མཱུ་ལ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་མེ་ཝཱཏི མཱུ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཝ, པ་ཋ་མ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
བྷི་ཀྑུ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་རི་ཏྟེ་ནཱཏི ཀེ་ནི་པཱ་ཏེ་ན. ཏ་ཉྷི ཨ་ར་ཏི ནཱ་ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་རི་ཏྟཾ, ཏེ་ན. ཏནྟི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་ར་ཧཾ བྷ་ཎྜཾ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ནཱཏི ཀཱ་རི་ཏ་ཀ་མྨཾ. ཏ་སྨི་མྤཱིཏི ཙཱ་ཊི་ཀུ་ཎྜ་ཀེ་པི. ཏནྟི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ.
པཱ་ཐེ་ཡྻ་ཏ་ཎྜུ་ལེཏི པ་ཐ་སྶ ཧི་ཏེ ཏ་ཎྜུ་ལེ. ཏེ་སནྟི སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ. ཨི་ཏ་རེ་ཧཱིཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ག་ཧི་ཏ་ཏ་ཎྜུ་ལེ་ཧི. ས་བྦེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷུ་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཏྠཱཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ག་ཧི་ཏེ་ཧི སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཏ་ཎྜུ་ལེ་ཧི ཡཱ་གུ་པ་ཙ་ནེ ན དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀཱ་ར་ཎནྟི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ བྷུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཨ་པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ བྷུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཀཱ་ར་ཎཾ.
བྷ་ཏྟཾ པ་ཙི་ཏུ་ཀཱ་མོ སཱ་མ་ཎེ་རོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨཱ་རོ་པེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་གྒི ན ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པུ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི མཱུ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨ་སྶཱཏི སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ. ཏ་ཏོཏི ཨ་གྒི་ཛཱ་ལ་ན་ཏོ.
ཏ་ཏྟེ ཨུ་ད་ཀེཏི ཨུ་ད་ཀེ ཏཱ་པེ. ཏ་ཏོཏི ཏ་ཎྜུ་ལ་པ་ཀྑི་པ་ན་ཏོ.
པི་དྷཱ་ནནྟི ཨུ་ཀྑ་ལི་པི་དྷཱ་ནཾ. ཏ་སྶེ་ཝཱཏི ཧ་ཏྠ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝ. ད་བྦིཾ ཝཱཏི ཀ་ཊ་ཙྪུཾ ཝཱ. སོ ཧི ད་རཱི་ཡ་ཏི ཝི་ལོ་ལཱི༹་ཡ་ཏི ཨི་མཱ་ཡཱ་ཏི ད་བྦཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱཏི ཏ་སྨིཾ ཋ་པ་ནེ. ཏ་སྶེ་ཝཱཏི ལོ་ལ་བྷི་ཀྑུ་སྶེ་ཝ. ཏ་ཏོཏི པ་ཏྟ་ཏོ. པུ་ན ཏ་ཏོཏི སཱ་ཁཱ་དི་ཏོ. ཏ་ཏྠཱཏི ཕ་ལ་རུ་ཀྑེ.
ཝི་ཏ་ཀྐཾ སོ་དྷེ་ཏུནྟི ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི ད་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝི་ཏ་ཀྐཾ སོ་དྷེ་ཏུཾ. ཏ་ཏོཏི ཨ་མྦ་ཕ་ལཱ་དི་ཏོ.
པུ་ན ཏ་ཏོཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ན་མ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཧི་ཏ་ཏེ་ལཱ་དི་ཏོ. ཏེཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ. ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝཱཏི ཏེ་ཧི་ཡེ་ཝ ཏ་ཎྜུ་ལེ་ཧི ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨེ་ཏྠཱཏི ཏཱ་པི་ཏ་ཨུ་ད་ཀེ. ཨ་མུ་ཉྩ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཧ་ཏྠེ་ནཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ངྒ་ནྟི ཝི་ནཱ་སཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ངྒཱ་རཱ. ད་རཱི་ཡ་ནྟི ཕ་ལཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི དཱ་རཱུ་ནི.
ཝུ་ཏྟོ སཱ་མ་ཎེ་རོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ག་ཝ་ཏི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཊྛཾ ས་དྡཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི གུ་ལོ༹, གུ་ལ༹་ཏི ཝི་ས་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཝཱ གུ་ལོ༹, ཏཾ བྷཱ་ཛེ་ནྟོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་སྶཱཏི ལོ་ལ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ.
དྷཱུ་མ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཊྚཱི་ཡ་ཏི ཝ་ཊྚི་ཏྭཱ ཀ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི དྷཱུ་མ་ཝ་ཊྚི, ཏཾ. མུ་ཁཱི་ཡ་ཏི ཝི་པ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི མུ་ཁཾ. ཀཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སཱི་སཾ, ཏཾ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཀ་ཎྛོ.
བྷ་ཏྟུ་གྒཱ་རོཏི ཨུ་དྡྷཾ གི་ར་ཏི ནི་གྒི་ར་ཏཱི་ཏི ཨུ་གྒཱ་རོ, བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨུ་གྒཱ་རོ བྷ་ཏྟུ་གྒཱ་རོ, ཨུ་གྒཱ་ར་བྷ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ད་ནྟ་ནྟ་རེཏི ད་ནྟ་ཝི་ཝ་རེ.
ཨུ་པ་ཀ་ཊྛེ ཀཱ་ལེཏི ཨཱ་ས་ནྣེ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ཀཱ་ལེ. ཀ་ཀྑཱ་རེ་ཏྭཱཏི ས་ཉྩི་ཏྭཱ. ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དྭེ ཏ་ཡོ ཁེ་ལ༹་པི་ཎྜེ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ’’ཏི. ཕ་ལུ༹་ས་ངྑཱ་ཏཾ སི་ངྒཾ ཝི་སཱ་ཎཾ ཨ་སྨིཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི སི་ངྒཱི, སོ་ཡེ་ཝ ཀ་ཊུ་ཀ་བྷ་ཡེ་ཧི ཝི་ར་མི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ སི་ངྒཱི་ཝེ་རོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ངྐཱི་ཡ་ཏི རུ་ཀྑོ ན་ཝཾ ཨུ་གྒ་ཏོ་ཏི ལ་ཀྑཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ངྐུ་རཱ, ས་མཾ ལོ་ཎེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ, ས་མཾ ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན ལོ་ཎཾ ཨ་སྨི་ནྟི ས་མུ་དྡོ, ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱི་ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ས་མུ་དྡོ་ད་ཀཾ, ཏེ་ན ཨ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཕཱ་ཎ་ཏི གུ་ལ༹་ཏོ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཕཱ་ཎི་ཏཾ. ཀ་རེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཀ་ར་ཀཱ, ཝ་སྶོ་པ་ལཾ, ཀ་རེ་ན ག་ཎྷི་ཏུ་མ་ར་ཧཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཏ་ཀ་ཊྛི་ནཱཏི ཀ་ཏ་ཀ་ནཱ་མ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་སྶ རུ་ཀྑ་ཝི་སེ་ས་སྶ ཨ་ཊྛི་ནཱ. ཏནྟི ཨུ་ད་ཀཾ. ཀ་པི་ཏྠོཏི ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་མྦི་ལ་ཕ་ལ་སྶ རུ་ཀྑ་ཝི་སེ་ས་སྶ ནཱ་མཾ.
བ་ཧ་ལནྟི ཨཱ་ཝི་ལཾ. ས་ནྡི་ཏྭཱཏི ཝི་ས་ནྡི་ཏྭཱ. ཀ་ཀུ་དྷ་སོ་བྦྷཱ་ད་ཡོཏི ཀ་ཀུ་དྷ་རུ་ཀྑ་ས་མཱི་པེ ཋི་ཏཱ སོ་བྦྷཱ་ད་ཡོ. རུ་ཀྑ་ཏོཏི ཀ་ཀུ་དྷ་རུ་ཀྑ་ཏོ. པ་རི་ཏྟནྟི ཨ་པྤ་ཀཾ.
པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊེ པ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏནྟི ཝཱ་ས་མ་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི ཋ་པི་ཏ་པུ་པྥ་ཝཱ་སི་ཏ་པཱ་ནཱི་ཡེ་ཡེ་ཝ. ཋ་པི་ཏཾ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་སྶཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ནཱ་ད་རེ ཙེ་ཏཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ.
ཀིཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀིཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡཾ པ་ནཱཏི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ན. ཨ་ངྒ་ལ་གྒནྟི ཨ་ངྒེ་སུ ལ་གྒཾ, མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཏྠཱཏི སེ་དེ. སུ་ཛྷཱ་པི་ཏནྟི ཨ་ངྒཱ་ར་ས་དི་སཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ཊྛུ ཛྷཱ་པི་ཏཾ.
ཙ་ཏྟཱ་རཱིཏི པ་ཐ་ཝཱི ཚཱ་རི་ཀཱ གཱུ་ཐཾ མུ་ཏྟ་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི. མ་ཧཱ་ཝི་ཀ་ཊཱ་ནཱིཏི མ་ཧ་ནྟཱ་ནི ས་པྤ་ད་ཊྛ་ཀྑ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཝི་ཀཱ་ར་ཀཱ་ལེ ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ནི ཨོ་ས་དྷཱ་ནི. ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨ་ས་ཏི ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ. ཀཱ་ལོ་དི་སྶཾ ནཱ་མཱཏི བྱཱ་དྷོ་དི་སྶ, པུ་གྒ་ལོ་དི་སྶ, ཀཱ་ལོ་དི་སྶ, ས་མ་ཡོ་དི་སྶ, དེ་སོ་དི་སྶ, ཝ་སོ་དི་སྶ, བྷེ་ས་ཛྫོ་དི་སྶ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ས་ཏྟ་སུ ཨོ་དི་སྶེ་སུ ཀཱ་ལོ་དི་སྶཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ད་ས་མཾ.
བྷོ་ཛ་ན་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.