༥. ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད-ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ
༢༦༩. ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ པ་རི་ཝི་ས་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི པ་རི་ཝེ་ས་ནནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པ་རི་ཝེ་ས་ན་ཊྛཱ་ན’’ནྟི. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་བྦ་ཛ་ས་དྡཱ ས་མཱ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་མཱ་པ་ནྣོ་ཏི པ་བྦ་ཛྫཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ’’ཏི. ཏི་ཏྠེ་ན ས་མཾ པཱུ་ར་ཏཱི་ཏི ས་མ་ཏི་ཏྠཱི་ཀཾ, ན་དཱི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་ད་ཀཾ, ས་མ་ཏི་ཏྠི་ཀཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ས་མ་ཏི་ཏྠི་ཀཾ, པ་ཏྟ་བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཾ. ཏེ་སནྟི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ དེ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘དཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ དཱ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་མྤ་དཱ་ན་སྶ སུ་ཝི་ཛཱ་ནི་ཏ་ཏྟཱ ཏཾ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ ཀཱ་རི་ཏ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ནཱ’’ཏི.
༢༧༣. ‘‘ས་ནྟི་ཀེ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་དྡ་སྶ ས་མཱི་པ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་སནྟི ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠཱཏི བྷཱ་ཛ་ནེ. ཨི་ཏོཏི པ་ཏྟ་ཏོ. ཨི་དྷཱཏི མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་ཛ་ནེ. ནནྟི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ. ཏ་སྶཱཏི ཏི་ཏྠི་ཡ་སྶཱ་ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཨུ་ཡྻོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༢༧༤. དུ་ཏི་ཡེ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ན་ཨ་ས་ན་སཱ་ལ་ས་དྡཱ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡ་པཱི’’ཏི. བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ བྷ་ཏྟ་ཝི་སྶ་གྒོཏི ཀ་ཏེ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ’’ནྟི. ས་མྦྷཱུ་དྷཱ་ཏུ་སྶ པ་པུ་བྦ་ཨ་པ་དྷཱ་ཏྭ་ཏྠ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན པཱ་པུ་ཎཱི’’ཏི.
༢༧༦. ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སནྟི ཝུ་ཏྟེ་ཧི མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཧ་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཝ་སེ་སཾ. ཏ་སྨིནྟི ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཏ་བྷི་ཀྑུ་མྷི. ཨ་ཏྠ་ཏོཏི ཝི་ཛ་ཧ་ནྟ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཨ་ཏྠ་ཏོ. ཨི་ཏ་རེ་ནཱཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ནཱ. ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝཱ ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝཱ’’ཏི་ཝ་ཙ་ནེ. ཨེ་ཏྠཱཏི ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ས་མུ་དཱ་ཡོ, ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཏ་ཐཱ་ཏི་ཨི་མི་ནཱ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠ་པ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི. ཏེ་ཧཱིཏི ཀུ་ཊྚཱ་དཱི་ཧི. ཏ་སྶཱཏི ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རཱ་ཏི་ཀྐ་མ་སྶ. ‘‘ཝུ་ཏྟ་པ་ཀཱ་ར་མ་ནཱ་ཙཱ་ར’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ན ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ས་དྡ་སྶ ཨ་པཱ་དཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི, ‘‘ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨི་མི་ནཱ པ་ཙྩ་ཡ་ས་དྡ་སྶ་ཏྠཾ.
༢༧༧. ཀ་ལིས་དྡ་སྶ པཱ་པ་པ་རཱ་ཛ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ པཱ་པ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཀོ་དྷོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་ལཱི་ཏི ཀོ་དྷོ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཎ’’ནྟི་ཨི་མི་ནཱ སཱ་ས་ན་ས་དྡ་སྶ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ‘‘ཨཱ་ཎཱ ཙ སཱ་ས་ནཾ ཉེ་ཡྻ’’ནྟི. ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ད་སྶེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་མ་སྶ ཋཱ་ནཾ ནི་ས་ཛྫཾ ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏཾ ཝི་ལོ་ཀི་ཏཾ པ་སྶ་ཐ བྷོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་མི་ནཱ་པཱིཏི ཨ་མ་ནཱ་པ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཙ་ནེ་ནཱ་པཱི་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ས་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༢༧༩. ཏ་ཏི་ཡེ ‘‘ས་ཡ་ནི་ཡ་གྷ་རེ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཡ་ཀཱ་ར་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཡ་ནི་གྷ་རེ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཡ་ནི་གྷ་རེ’’ཏི. ཡ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཏོ་ས་དྡོ པ་ཋ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ དི་སྶ་ཏི. ‘‘ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (སུ. ནི. ༢༧༥) པ་ཋ་མ་ཏྠེ. ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ ཨ་སེ་ས་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ ༧) དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ. ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༤༠༩) ཏ་ཏི་ཡ་ཏྠེ. ‘‘མཱ་ཏི་ཏོ པི་ཏི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༡.༣༡༡) པ་ཉྩ་མྱ་ཏྠེ. ‘‘ཡཾ པ་ར་ཏོ དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཛཱ. ༢.༢༢.༥༨༥) ཚ་ཊྛྱ་ཏྠེ. ‘‘པུ་ར་ཏོ པ་ཙྪ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (པཱ་ཙི. ༥༧༦) ས་ཏྟ་མྱ་ཏྠེ. ‘‘པ་ད་མ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེ དི་སྶ་ཏི. ཨི་དྷཱ་པི ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྨཱ’’ཏི. ཡ་སྨཱ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཡྻ་སྶ བྷི་ཀྑཱ དི་ནྣཱ, ཏ་སྨཱ ག་ཙྪ་ཐ བྷ་ནྟེ ཏུ་མྷེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡནྟི བྷི་ཀྑཾ. ཝོཏི ཏུ་མྷེ་ཧི. ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོཏི པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ. ‘‘པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ’’ཏི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཝུ་ཏྟེ་པི ཨ་ཏྠ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་དི་ཏོ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ་ཝཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ’’ཏི, རཱ་གེ་ན པ་རི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༨༠. ས་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ས་ཀཱ་རོ ས་ཧ་ས་དྡ་ཀཱ་རི་ཡོ ཙ ཨ་ཀཱ་རུ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ས་རཱུ་པ་ཏྟཱ ཨ་ཀཱ་ར་ཏོ ཨུ་ཀཱ་ར་སྶ ལོ་པོ ཙ ཏཱི་སུ པ་དེ་སུ པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ པ་དཱ་ནཾ ཏུ་ལྱ་ཏྠ་ནི་སྶི་ཏ་ས་མཱ་སོ ཙ པུ་བྦ་པ་དེ་ན ས་ཧ བྷེ་ད་ནི་སྶི་ཏ་བཱ་ཧི་ར་ཏྠ་ས་མཱ་སོ ཙ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཧ ཨུ་བྷོ་ཧི ཛ་ནེ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ནྟི བྷོ་ཛ་ནཾ, སཾ ཝི་ཛྫ་ཏི བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་སྨིཾ ཀུ་ལེ་ཏི ས་བྷོ་ཛ་ནནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཐ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ. ཨ་སྶཱཏི ‘‘ས་བྷོ་ཛ་ནེ’’ཏི་པ་ད་སྶ. གྷ་རེཏི ཨེ་ཏྠ པུ་བྦོ ས་ཡ་ནི་ས་དྡོ ལོ་པོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཡ་ནི་གྷ་རེ’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ‘‘ད་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ པུ་བྦ་པ་ད་ལོ་པ་ས་མཱ་སཾ ད་སྶེ་ཏི. པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊོ ནཱ་མ ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཨ་ཐ ཁོ ས་ཡ་ནི་གྷ་ར་ག་བྦྷ་སྶེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶ ས་ཡ་ནི་གྷ་ར་ག་བྦྷ་སྶཱ’’ཏི. ཡ་ཐཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ ཝཱཏི ཡེ་ན ཝཱ ཏེ ན ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཀ་ཏ་སྶཱཏི པི་ཊྛི་ཝཾ་སཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ཀ་ཏ་སྶཱ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༢༨༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མེ་སུ ཡ་ཐཱ ཙ ས་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏཱ་ནི་པཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མཱ་ནི.
༦. ཙཱ་རི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༢༩༤. ཚ་ཊྛེ ཀ་སྨཱ ཏེ་ཧི ‘‘དེ་ཐཱ་ཝུ་སོ བྷ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཏཾ ཀི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྨཱ.
༢༩༥. ཨི་དཾ པ་ན ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པ་སཱ་ད་ཉྙ་ཐ་ཏྟནྟི པ་སཱ་ད་སྶ ཨ་ཉྙེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན བྷཱ་ཝོ. ནནྟི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ. ‘‘ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མཾ་སཱུ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨུ་སྶཱ་རི་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་ཀཱ་ར་སྶ ཨུ་གྒ་ཧ་ཏྠ་ཏ་ཉྩ ས་ར་དྷཱ་ཏུ་སྶ ག་ཏྱ་ཏྠ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནི་ཉུཾ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཱ ཏྠ་ཏྟ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི, ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་རིཾ་སུ ཨ་ག་མཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༩༨. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ. ཋི་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏོཏི ཙི་ཏྟུ་པྤ་ནྣ་ཏོ. ཡནྟི བྷི་ཀྑུཾ. པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཙ་ནེ་ནཱཏི ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ནེ་ན. ཨ་ནྟོ་ཝི་ཧཱ་རེཏི ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཏི་ས་མྦཱ་དྷ་ཏྟཱ ཨ་ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པི ཙ ཨ་ནྟོ་ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡཱ’’ཏི.
༣༠༢. གཱ་མ་སྶ ཨ་ནྟ་རེ ཨཱ་རཱ་མོ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་རཱ་མོ ཝི་ཧཱ་རོ, ཏཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༣༠༣. ས་ཏྟ་མེ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ’’ཏི་པ་དཾ ‘‘ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏུ་པུ་ཏྟོ’’ཏི་པ་དེ ས་མྦ་ནྡྷོ, ‘‘མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཏ་རོ’’ཏི་པ་དེ ཨ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏུ་པུ་ཏྟོཏི སུ་དྡྷོ་ད་ནོ, ས་ཀྐོ་ད་ནོ, སུ་ཀྐོ་ད་ནོ, དྷོ་ཏོ་ད་ནོ, ཨ་མི་ཏོ་ད་ནོ་ཏི པ་ཉྩ ཛ་ནཱ བྷཱ་ཏ་རོ, ཨ་མི་ཏཱ, པཱ་ལི་ཏཱ་ཏི དྭེ བྷ་གི་ནི་ཡོ. ཏེ་སུ བྷ་ག་ཝཱ ཙ ན་ནྡོ ཙ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་སྶ སུ་དྡྷོ་ད་ན་སྶ པུ་ཏྟཱ, ཨཱ་ན་ནྡོ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་མི་ཏོ་ད་ན་སྶ པུ་ཏྟོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཙ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ སུ་ཀྐོ་ད་ན་སྶ པུ་ཏྟཱ. ས་ཀྐོ་ད་ན་དྷོ་ཏོ་ད་ནཱ་ནཾ པུ་ཏྟཱ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཱ. ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཨ་མི་ཏཱ་ཡ ནཱ་མ བྷ་གི་ནི་ཡཱ པུ་ཏྟོ, པཱ་ལི་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རཱ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཱ. ཏ་སྨཱ ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏུ་ནོ སུ་ཀྐོ་ད་ན་སྶ པུ་ཏྟོ ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏུ་པུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. དྭཱི་སུ ཕ་ལེ་སཱུཏི ཧེ་ཊྛི་མེ་སུ དྭཱི་སུ ཕ་ལེ་སུ. ཨུ་སྶ་ནྣས་དྡོ བ་ཧུ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘བ་ཧཱུ’’ཏི. ཝ་ཛ་ཏོཏི གོ་ཊྛ་ཏོ. ཏ་ཉྷི གཱ་ཝོ གོ་ཙ་ར་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཛ་ནྟི ག་ཙྪ་ནྟི ཨ་སྨི་ནྟི ཝ་ཛོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༣༠༦. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེཏི ཏ་སྨིཾ པ་ཝཱ་ར་ཎ་ས་མ་ཡེ. ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ཧཱི’’ཏི་པ་ད་སྶ ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་རི་མཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝཱ དུ་ཝི་དྷ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན པ་རི་མཱ་ཎ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ཏེ་སུ ནཱ་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཏཾ ནཱ་མཾ ཨེ་ཏེ་སཾ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནཱིཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, པ་རི་མཱ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཏཾ པ་རི་མཱ་ཎཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནཱིཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ‘‘ཨ་ཉྙཾ བྷེ་ས་ཛྫ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ས་དྡ་སྶ ཨ་པཱ་དཱ་ནཾ ནཱ་མཾ ཝཱ པ་རི་མཱ་ཎཾ ཝཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦི་ནཱ པ་ཝཱ་རི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༣༡༠. ཡེཏི དཱ་ཡ་ཀཱ, པ་ཝཱ་རི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ་ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཨུ་ཡྻུ་ཏྟ་སེ་ནཱ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༣༡༡. ཨ་ཊྛ་མེ ‘‘ཨ་བྷི་མུ་ཁ’’ནྟི་ཨི་མི་ནཱ ཨ་བྷི་ས་དྡ་སྶ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཨུ་ཡྻཱ་ཏོ’’ཏི་པ་ད་སྶ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཡཱ་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ན་ག་ར་ཏོ ནི་གྒ་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏ་ཨུ་ཡྻོ་ག’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཡུ་ཉྫ་ཏི ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨུ་ཡྻུ་ཏྟཱཏི ད་སྶེ་ཏི. དྷཱ་ཏཱུ་ན, མ་ནེ་ཀ་ཏྠ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ’’ནྟི.
༣༡༤. དྭཱ་ད་ས པུ་རི་སཱ ཨི་མ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནོ་ཏི དྭཱ་ད་ས་པུ་རི་སོ, ཨཱ་ཝུ་དྷོ ཧ་ཏྠེ་སུ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨཱ་ཝུ་དྷ་ཧ་ཏྠཱ. ནི་ནྣནྟི ནི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ, པ་སྶ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ་ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. སེ་ནཱ་ཝཱ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༣༡༩. ན་ཝ་མེ ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ས་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝཱ་ས་དྡོ ‘‘ཙ་ངྐ་མ་ཏུ ཝཱ’’ཏི་ཨ་ཏྠཾ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏི. ཀི་ཉྩི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐནྟི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཀི་ཉྩི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ. ཡ་ཐཱ རུ་དྡྷ་མཱ་ནེ ས་ཉྩཱ་རོ ཚི་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ རུ་དྡྷཱ སཾ་ཝུ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘རུ་དྡྷོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘པ་ལི་བུ་དྡྷོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་རི་པུ་བྦ་སྶ བུ་དྷི་དྷཱ་ཏུ་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༣༢༢. ད་ས་མེ ཡུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱིཏི སཾ་པ་ཧ་ར་ནྟི. ‘‘བ་ལ་སྶ ཨ་གྒཾ ཨེ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ བྷི་ནྣཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བཱ་ཧི་ར་ཏྠ་ས་མཱ་སཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཛཱ་ན་ནྟཱི’’ཏི་པ་དཾ ཨ་ཏྠ་ས་མྤུ་ཎྞ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཀྑི་ཏྟཾ. ཨ་གྒནྟི ཀོ་ཊྛཱ་སཾ. བ་ལཾ ག་ཎཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི བ་ལ་གྒནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བ་ལ་ག་ཎ་ན་ཊྛཱ་ན’’ནྟི. ཨི་ད་ཉྷི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་མྦ་སེ་ཙ་ན་ག་རུ་སི་ན་ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་ཐཾ? ‘‘བ་ལ་ག་ཎ་ན་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝ་ད་ནྟེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ‘‘བ་ལ་སྶ ཨ་གྒཾ ཛཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི བ་ལ་གྒ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་སྶ པི་ཎྜ་ཏྠོ ཙ ཉཱ་པཱི་ཡ་ཏི, ‘‘བ་ལཾ ག་ཎཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི བ་ལ་གྒ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཙ ད་སྶཱི་ཡ་ཏི. ཝི་ཡཱུ་ཧཱི་ཡ་ཏེ ས་མྤི་ཎྜཱི་ཡ་ཏེ བྱཱུ་ཧོ, སེ་ནཱ་ཡ བྱཱུ་ཧོ སེ་ནཱ་བྱཱུ་ཧོཏི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘སེ་ནཱ་ཡ ཝི་ཡཱུ་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཨ་ཎ་ཏི བྷེ་ར་ཝ་ས་དྡཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཎཱི་ཀཾ, མུ་དྡྷ་ཛ་ཎ་ཀཱ་རོ, ཧ་ཏྠཱི་ཡེ་ཝ ཨ་ཎཱི་ཀཾ ཧ་ཏྠཱ་ཎཱི་ཀཾ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. ཡོ ཧ་ཏྠཱི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟོ, ཏེ་ན ཧ་ཏྠི་ནཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ་ཏི. ད་ས་མཾ.
ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་ཝ་གྒོ པ་ཉྩ་མོ.