༤. པ་ཋ་མ་སེ་ནཱ་ས་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༠༨. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཧི་མ་མེ་ཝ ཧི་མ་ནྟོ, ཧི་མ་ནྟེ ནི་ཡུ་ཏྟོ ཧེ་མ་ནྟི་ཀོ, ཀཱ་ལོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཧེ་མ་ནྟ་ཀཱ་ལེ’’ཏི. ཨོ་ཏཱ་པེ་ནྟཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སཱུ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀཱ་ལ་ས་དྡ་སྶ ས་མྦ་ནྡྷི་ས་དྡ་ཏྟཱ ས་མྦ་ནྡྷཱ་པེ་ཀྑོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙཱི’’ཏི. ཧི་མ་ཝ་སྶེ་ནཱཏི ཧི་མེ་ན ཙ ཝ་སྶེ་ན ཙ.
༡༡༠. ‘‘ཝ་སྶི་ཀོ’’ཏི ན ས་ངྐེ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཝ་སྶི་ཀ་ས་ངྐེ་ཏཱ. ‘‘ཨ་ཊྛ མཱ་སེ’’ཏི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཝུ་ཏྟེ་པི ‘‘ཨ་ཝ་སྶི་ཀ་ས་ངྐེ་ཏེ’’ཏི ཝི་སེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཧེ་མ་ནྟི་ཀ་གི་མྷི་ཀ་མཱ་སཱ་ཡེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧེ་མ་ནྟི་ཀེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ རུ་ཀྑེ. ན ཨཱུ་ཧ་ད་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཀཱ་ཀཱ ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱ་ས་དྡོ ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཉྙེ ཝཱ ས་ཀུ་ནྟཱ’’ཏི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ རུ་ཀྑེ, ཝི་སྶ་མི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་སྨིནྟི རུ་ཀྑེ, ཀ་ཏྭཱ ཝ་ས་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཊྛ མཱ་སེ ཨེ་ཝཱ་ཏི ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏེ་སུ་པཱིཏི ཛ་ན་པ་དེ་སུ་པི. ཨ་ཝ་སྶི་ཀ་ས་ངྐེ་ཏེ ཨེ་ཝཱ་ཏི ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་ཏྠཱཏི ཡེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ. ‘‘ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཾ ཝི་སུ་དྡྷཾ ན་བྷཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་ཙེ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཾ ཨ་ཝི་སུ་དྡྷཾ ན་བྷཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཀཱ་ལེ’’ཏི པ་དཾ ‘‘ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི པ་དེ ཨཱ་དྷཱ་རོ.
ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀེ་ནཱ་པཱིཏི ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་ས་དྷུ་ཏ་ངྒ་ཡུ་ཏྟེ་ནཱ་པི. པི་ས་དྡོ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀ་སྶ ཨ་པེ་ཀྑ་ཀོ. ཝ་ཏྟཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་སྶཱཏི ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀ་སྶ. ཧི་ས་དྡོ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཛོ་ཏ་ཀོ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི པུ་གྒ་ལི་ཀ་མ་ཉྩ་ཀེ་ཡེ་ཝ. ས་ངྒྷི་ཀཾ མ་ཉྩ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝཱི་ཏ་མ་ཉྩ་ཀོཏི ཝཱ་ཡི་ཏ་མ་ཉྩ་ཀོ. ཏ་སྨིནྟི ཝཱི་ཏ་མ་ཉྩ་ཀེ. པུ་རཱ་ཎ་མ་ཉྩ་ཀོ ན་སྶ་ནྟོ་པི ཨ་ན་གྒྷོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་རཱ་ཎ་མ་ཉྩ་ཀོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཙ་མྨེ་ན ཨ་ཝ་ན་ཧི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨོ་ན་དྡྷོ, སོ ཨེ་ཝ ཨོ་ན་དྡྷ་ཀོ. ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙ པ་ན པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ས་མ་ཡེཏི ཝ་སྶི་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་ཀཱ་ལེ. ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎེ་ནཱ་པཱིཏི ཙ་ཏུ་པ་ཊ་ལེ་ན་པི. ཝ་ཊྚ་ནྟི ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནྟི ཨ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ་ཏི ཝ་ཊྚུ་ལོ, སོ ཨེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ལི་ཀོ, ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ལི་ཀོ, ས་ཏྟཱ་ཧོ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ལི་ཀོ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཝ་ཊྚ་ལི་ཀོ, སོ ཨཱ་དི ཡེ་སཾ ཏཱ་ནཱི་ཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཝ་ཊྚ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནི. ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ས་ཏྟཱ་ཧ་ཏོ ཨཱུ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀཱ་ཡཱ་ནུ་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱཏི ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་ག་མ་ཀ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་ས་དི་ས་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་ཎྞ་ཀུ་ཊཱི་སཱུཏི པ་ཎྞེ་ན ཚཱ་དི་ཏ་ཀུ་ཊཱི་སུ. ས་བྷཱ་ག་བྷི་ཀྑཱུ་ནནྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་བྷཱ་ག་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, ས་ནྟི་ཀ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ནོ་ཝ་སྶ་ཀེ ཋཱ་ནེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ལ་གྒེ་ཏྭཱཏི ལ་མྦེ་ཏྭཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ‘‘ས་མྨ་ཛྫ་ནི’’ནྟི པ་དཾ ‘‘ག་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི པ་དེ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཀ་མྨཾ, ‘‘ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ཀ་མྨཾ. དྷོ་ཝི་ཏྭཱཏི ས་མྨ་ཛྫ་ནིཾ སུ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཱ་དཱི་སཱུཏི་ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན པ་རི་ཝེ་ཎཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ནཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྠཱཏི སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཀི་སྨི་ཉྩི ཋཱ་ནེ. པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་ཊྛཱ་ནེཏི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ. ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝཱཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཱ་དཱི་སུ་ཡེ་ཝ. ཨ་ས་ན་སཱ་ལནྟི ཨ་ས་ནྟི བྷ་ཀྑ་ནྟི ཨ་སྶཾ སཱ་ལཱ་ཡ་ནྟི ཨ་ས་ནཱ, ཨ་ས་ནཱ ཙ སཱ སཱ་ལཱ ཙེ་ཏི ཨ་ས་ན་སཱ་ལཱ, བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྲཱཏི ཏ་སྶ ས་མྨ་ཛྫ་ནྟ་སྶ, ཏ་སྨིཾ ‘‘ཝ་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ’’ནྟི པཱ་ཋེ ཝཱ. མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོཏི པ་ཝི་ཏྟ་ཏོ, སུ་དྡྷ་ཊྛཱ་ན་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཱཏི ས་མྨ་ཛྫ་ནྟ་སྶ པཱ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་བྷི་མུ་ཁཱ. ཝཱ་ལི་ཀཱ ཧ་རི་ཏ་བྦཱཏི པཾ་སུ ཙ ཝཱ་ལི་ཀཱ ཙ ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦཱ. ས་མྨུ་ཉྩ་ནཱི་ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ པ་རཾ པེ་ལླེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. བ་ཧཱིཏི ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏ་ལ་ཏོ བ་ཧི.
༡༡༡. མ་སཱ་ར་ཀོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི་ས་དྡོ ནཱ་མ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, མ་སཱ་ར་ཀོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ བུ་ནྡི་ཀཱ་བ་དྡྷོ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི. པཱ་དེ མ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ཊ་ནི་ཡོ པ་ཝེ་སེ་ཏ་བྦཱ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི མ་སཱ་ར་ཀོ. བུ་ནྡོ ཨེ་ཝ བུ་ནྡི་ཀོ, པཱ་དོ, ཏ་སྨིཾ ཨཱ་བ་དྡྷཱ བ་ནྡྷི་ཏཱ ཨ་ཊ་ནཱི ཡ་སྶཱ་ཏི བུ་ནྡི་ཀཱ་བ་དྡྷོ. ཀུ་ལཱི༹་ར་སྶ པཱ་དོ ཝི་ཡ པཱ་དོ ཡ་སྶཱ་ཏི ཀུ་ལཱི༹་ར་པཱ་ད་ཀོ, ཡ་ཐཱ ཀུ་ལཱི༹་རོ ཝ་ངྐ་པཱ་དོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝ་ངྐ་པཱ་དོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཨ་ངྒེ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཝེ་སི་ཏོ པཱ་དོ ཡ་སྶཱ་ཏི ཨཱ་ཧ་ཙྩ་པཱ་ད་ཀོ. ཨཱ་ཎིནྟི ཨ་གྒ་ཁི་ལཾ. མ་ཉྩ་ཏི པུ་གྒ་ལཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི མ་ཉྩོ. པཱི་ཋ་ཏི ཝི་ས་མ་དུ་ཀྑཾ ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི པཱི་ཋཾ. པ་ཎ་ཝོཏི ཨེ་ཀོ ཏཱུ་རི་ཡ་ཝི་སེ་སོ, ཏ་སྶ ས་ཎྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཉྷི ཨེ་ཏ་ར་ཧི བུ་དྡྷ་པ་ཊི་མ་སྶ པ་ལླ་ངྐ་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏནྟི ཀོ་ཙྪཾ. ཀ་རོ་ནྟི ཀི་རཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཏྠཱཏི སེ་ནཱ་ས་ན་པ་རི་བྷོ་གེ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཏནྟི ཀོ་ཙྪཾ མ་ཧ་གྒྷཾ ཧོ་ཏི, མ་ཧ་གྒྷ་ཏྟཱ བྷ་དྡ་པཱི་ཋ་ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡེ་ནཱཏི ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ. ‘‘ཐཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶཱ’’ཏི པ་དེ་ན པ་མཱ་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཾ ཝཱ ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི པ་དེ. ཐེ་རོ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏཱིཏི ཙ ཨཱ་ཎ-དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨེ་ཝ པེ་ས་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཧེ་ཏྭ་ཏྠ་སྶ ཝཱ་ཙ་ཀ་ཏྟཱ ཎཱ་པེ་ས་དྡོ སྭ་ཏྠོ་ཝ. སོཏི ད་ཧ་རོ. ཏ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ ཐེ་རེ་ན ཝུ་ཏྟོ, ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠཱཏི དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ, མ་ཉྩ་པཱི་ཋེ ཝཱ. ཏ་ཏོཏི ཋ་པ་ན་ཀཱ་ལ་ཏོ. པ་རི་བུ་ནྡྷེ་ཏི ཧིཾ སེ་ཏཱི་ཏི པ་ལི་བོ་དྷོ, པ་རི་ས་དྡོ ཨུ་པ་ས་གྒོ, སོ ཝི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཛཱ་ཏོ. སོ པ་ལི་བོ་དྷོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨཱ་ཝཱ་སཱ་དི་ཀོ, ཨི་དྷ པ་ན ས་ནྠ་རཱ་པི་ཏ་མ་ཉྩཱ་དི་ཀོ. སཱ་ཡནྟི སཱ་ཡ་ནྷེ, བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཐེ་རོ བྷ་ཎ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྠཱཏི མ་ཉྩ་པཱི་ཋེ. ‘‘བཱ་ལོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཏྟཾ ཡེ་ནཱ་ཏི ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྟོ, ཐེ་རོ. ཏ་ཛྫེ་ཏཱིཏི ཨུ་བྦེ་ཛེ་ཏི. ཏ་སྨིནྟི ད་ཧ་རེ. ཨ་སྶཱཏི ཐེ་ར་སྶ.
ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝཱཏི ཐེ་ར་སྶ པེ་ས་ན་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ. ད་ཧ་རོ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཐེ་རོ’’ཏི པ་དཾ ‘‘ཝ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི པ་ད་དྭ་ཡེ ཀ་ཏྟཱ, ‘‘ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི པ་དེ ཀ་མྨཾ. ན་ནྟི མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ, ‘‘པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི་པ་ད་མ་པེ་ཀྑི་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. ན་ནྟི ད་ཧ་རཾ ཝཱ. ‘‘ཝ་ཏྭཱ’’ཏི པ་ད་མ་པེ་ཀྑི་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི མ་ཉྩ་པཱི་ཋེ་ཡེ་ཝ. ཨ་སྶཱཏི ཐེ་ར་སྶ. ཏ་ཏྠཱཏི དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ. བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཙྪ་ནྟོཏི བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ, ཐེ་རོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ. ཡ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཱིཏི ཡཾ ཋཱ་ནཾ ག་ནྟུ་མི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནྟ་ར་ས་ནྣི་པཱ་ཏེཏི ས་ཀ་ལཾ ཨ་ཧོ་ར་ཏྟཾ ཨ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རེ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ས་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ ག་ཎྷ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏོཏི ག་ཎྷ་ན་ཏོ. ཏེ་སནྟི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ. ཡེ་ཧཱིཏི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ཝཱ, ཡེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི. ཏེཏི ནི་སི་ནྣ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ. ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ལི༹་པཱ་ཋཾ སཱ་རེ་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨུ་སྶཱ་ར་ཀོ. དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ སཱ་དྷཱུ་ཏི དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ. ཏ་སྨིནྟི ཨུ་སྶཱ་ར་ཀེ ཝཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀེ ཝཱ. ཨ་ཧོ་ར་ཏྟནྟི ཨ་ཧོ ཙ ར་ཏྟི ཙ ཨ་ཧོ་ར་ཏྟཾ, ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་ག་པ་དཾ. ཨི་ཏ་ར་སྨིནྟི པ་ཋ་མཾ ནི་སི་ནྣ་བྷི་ཀྑུ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་མྷཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ནྟོ་ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཊྛེ་ཡེ་ཝཱཏི ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སྶ ཨ་ནྟོ ཋི་ཏེ་ཡེ་ཝ, ཨ་ནཱ་ད་རེ ཙེ་ཏཾ བྷུ་མྨཾ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རེ་སུ.
༡༡༢. ཙི་མི་ལི་ཀཾ ཝཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏནྟི ཙི་མི་ལི་ཀ་ཏྠ་ར་ཎཾ. ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་ཏྠ་རི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠ་ར་ཎནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠ་ར་ཎཾ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. བྷཱུ་མི་ཡནྟི སུ་དྷཱ་དི་པ་རི་ཀ་མྨེ་ན ཨ་ཀ་ཏཱ་ཡཾ པ་ཀ་ཏི་བྷཱུ་མི་ཡཾ. ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜོཏི ཨེ་ཏྠ ཙ་མྨཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟེ ཁ་ཎྜ་ཏྟཱ ཚི་ནྣ་ཏྟཱ ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ན་ནུ སཱི་ཧ་ཙ་མྨཱ་དཱི་ནི ན ཀ་པྤ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ན དི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ. པ་རི་ཧ་ར་ཎེ་ཡེ་ཝཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་ནྟི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ, པུ་གྒ་ལི་ཀ་ནྟི ཝཱ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཧ་ར་ཎེ་ཡེ་ཝ. པཱ་དོ པུ་ཉྪཱི་ཡ་ཏི སོ་དྷཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ནཱིཏི ཀ་ཏྭཱ ར་ཛྫུ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཡོ པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ནཱི ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. མ་ཡ་ས་དྡ་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཕ་ལ་ཀ་པཱི་ཋ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཕ་ལ་ཀ་པཱི་ཋཾ ནཱ་མ ཕ་ལ་ཀ་མ་ཡཾ པཱི་ཋ’’ནྟི. ཕ་ལ་ཀ་ཉྩ པཱི་ཋ་ཉྩ ཕ་ལ་ཀ་པཱི་ཋནྟི ཝཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཐ ཝཱ’’ཏི. ཨེ་ཏེ་ནཱཏི ‘‘ཕ་ལ་ཀ་པཱི་ཋ’’ནྟི པ་དེ་ན. ‘‘ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི པ་དེ ཀ་ར་ཎཾ, ཀ་ཏྟཱ ཝཱ. བཱི་ཛ་ནི་པ་ཏྟ་ཀནྟི ཙ་ཏུ་ར་སྶ་བཱི་ཛ་ནཱི་ཡེ་ཝ ས་ཀུ་ཎ་པ་ཏྟ་ས་དི་ས་ཏྟཱ བཱི་ཛ་ནི་པ་ཏྟ་ཀཾ, ས་དི་ས་ཏྠེ ཀོ. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ’’ཏི པ་དཾ ‘‘པ་ཙི་ཏྭཱ’’ཏི པ་དེ ཨཱ་དྷཱ་རོ. ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ་ཡནྟི ཨ་གྒི་ནཱ པ་ཙ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ. པ་བྦྷཱ་རེཏི ལེ་ཎ་ས་དི་སེ པ་བྦྷཱ་རེ. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ.
ཡ་སྨིནྟི པུ་གྒ་ལེ. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་གྒ་ལི་ཀ་མི་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
༡༡༣. ཡོ བྷི་ཀྑུ ཝཱ ལ་ཛྫཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ བྷི་ཀྑུཾ ཝཱ ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ལ་ཛྫཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ལི་བོ་དྷཾ ཝི་ཡ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི. ཡོཏི ཨཱ་པུ་ཙྪ་ཀོ བྷི་ཀྑུ. ‘‘ཀེ་ན་ཙི ཨུ་པ་དྡུ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ས་ངྑེ་པེ་ན ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ་པི ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཧི་ས་དྡོ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཛོ་ཏ་ཀོ. ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏཾ པ་དེ་སནྟི སེ་ནཱ་ས་ན་ཊྛ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨཱ་པ་དཱ་སཱུཏི ཝི་པ་ཏྟཱི་སཱུ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.