༥. དུ་ཏི་ཡ་སེ་ནཱ་ས་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༡༦. པ་ཉྩ་མེ མ་ཉྩ་ཀ་བྷི་སཱིཏི མ་ཉྩེ ཨ་ཏྠ་རི་ཏ་བྦོ མ་ཉྩ་ཀོ, སོ་ཡེ་ཝ བྷི་སཱི་ཏི མ་ཉྩ་ཀ་བྷི་སི. ཨེ་ཝཾ པཱི་ཋ་ཀ་བྷི་སི་པི. པཱ་ཝཱ་རོ ཀོ་ཛ་ཝོ་ཏི དྭེ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པཱ་ཝཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝུ་ཏྟནྟི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. དུ་ཏི་ཡཱ་ཏི་ཀྐ་མེཏི དུ་ཏི་ཡ་པཱ་དཱ་ཏི་ཀྐ་མེ. སེ་ནཱ་ས་ན་ཏོཏི ས་ཙེ ཨེ་ཀཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ. ཨ་ཐ བ་ཧཱུ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ས་བྦ་པ་ཙྪི་མ་སེ་ནཱ་ས་ན་ཏོ. ཨེ་ཀོ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏོ སེ་ནཱ་ས་ན་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀོ པ་རི་ཀྑེ་པཱ་ར་ཧོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དྭེ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏཱ’’ཏི.
ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ, སཱ་མ་ཎེ་རོ, ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ཙཱ་ཏི ཏ་ཡོ ཧོ་ནྟི, བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཝཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ཝཱ ན ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཐ སཱ་མ་ཎེ་རོ, ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ཙཱ་ཏི དྭེ ཧོ་ནྟི, སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ་ཝ ན ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷི་ཀྑུ་མྷི ས་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏཱི་སུ་པི ཨ་ས་ནྟེ་སུ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་དྷིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་སྨི་མྤི ཨ་ས་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡེ་ནཱཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན, ‘‘ཀཱ་རི་ཏོ’’ཏི པ་དེ ཀ་ཏྟཱ. ཏ་སྶཱཏི ཝི་ཧཱ་ར་སཱ་མི་ཀ་སྶ. ཏ་སྨི་མྤི ཨ་ས་ཏི ག་ནྟ་བྦ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. པཱ་སཱ་ཎེ་སཱུཏི པཱ་སཱ་ཎ་ཕ་ལ་ཀེ་སུ. ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏཱིཏི ས་ཙེ ས་ཀྐོ་ཏི. ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཋ་པེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏེ་པཱིཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་པི, ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྠཱཏི དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཱ་དཱི་སུ.
པ་རི་ཙྪེ་དཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝེ་ཎཱི་ཡ་ཏི དི་སྶ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཝེ་ཎཾ. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ’’ཏི པ་དཾ ‘‘ཝེ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི པ་དེ ཨ་རུ་ཙི་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ‘‘ཨཱ་ས་ནྣེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་དྡ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏྠ་ཨ་ཉྙ་རོ་པ་ན་ཏྠེ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཝ་མྨི་ཀ་རཱ་སི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟཱི་ཏི ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ, ཏཱ་ཧི ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ་ཧི པ་ལུ་ཛྫ་ཏི ན་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ནཱ་ས་ནནྟི ཝི་ཧཱ་རཾ. ཁཱ་ཡི་ཏུནྟི ཁཱ་དི་ཏུཾ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ཏནྟི མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ. མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཱུ་པ་ཙཱ་རེ པ་ཉྙཱ་པ་ན་སྶ ཝི་སེ་ས་ཕ་ལཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཧཱ་རཱུ་པ་ཙཱ་རེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝི་ཧཱ་རཱུ་པ་ཙཱ་རེ པ་ཉྙ་པི་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༡༨. ‘‘ག་ཙྪ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི པ་དཾ ‘‘ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི པ་དེ ཀ་ཏྟཱ. ཏ་ཐེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ པུ་རི་མ་བྷི་ཀྑུ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་ཐེ་ཝ. ཝ་ས་ནྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ནནྟི ར་ཏྟིཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ.
ཡཱ དཱི་གྷ་སཱ་ལཱ ཝཱ ཡཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ ཝཱ ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་སྨིནྟི དཱི་གྷ་སཱ་ལཱ་དི་ཀེ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ, ས་ནྟི་ཊྛ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. སི་ལུ་ཙྩ་ཡོཏི པ་བྦ་ཏོ, ཏ་སྨིཾ ལེ་ཎཾ སི་ལུ་ཙྩ་ཡ་ལེ་ཎཾ, པ་བྦ་ཏ་གུ་ཧཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་ས་ངྐཱཏི ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨཱ་ས་ངྐཱ. ཏ་ཏོཏི པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཊྛི་ཡཾ ཝཱ པཱ་སཱ་ཎ་ཐ་མྦྷེ་སུ ཝཱ ཀ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་དི་ཏོ. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟོ ཝ་ས་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. སོཏི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ. པུ་ན སོཏི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏོཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་སྶ་རི་ཡེ་ན ཝ་ས་ན་ཏོ. ཨུ་བྷོ་པཱིཏི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ་པི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ་པི དྭེ བྷི་ཀྑཱུ. ཏེ་སཱུཏི དྭཱི་སུ ཏཱི་སུ. པ་ཙྪི་མ་སྶཱཏི ས་བྦ་པ་ཙྪི་མ་སྶ. ཨཱ་བྷོ་གེ་ནཱཏི ཨཱ་བྷོ་ག་མ་ཏྟེ་ན མུ་ཏྟི ན་ཏྠི, ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཉྙ་ཏོཏི ཨ་ཉྙཱ་ཝཱ་ས་ཏོ. ཨ་ཉྙ་ཏྲཱཏི ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི ཨཱ་ནཱི་ཏཱ་ཝཱ་སེ་ཡེ་ཝ. ཏེ་ནཱཏི ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ་ན, ‘‘ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏེ’’ཏི པ་དེ ཀ་ཏྟཱ. ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏེཏི ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ་ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏེ་པི ཨི་ཏ་ར་སྶ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ན་ཊྛཾ ཝཱཏི ན་ཊྛེ ཝཱ སེ་ནཱ་ས་ནེ ས་ཏི གཱི་ཝཱ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཉྙ་སྶཱཏི ཨ་ཝི་སྶཱ་སི་ཀ་པུ་གྒ་ལ་སྶ. ན་ཊྛཱ་ནཱིཏི ན་ཊྛེ་སུ མ་ཉྩ་པཱི་ཋེ་སུ ས་ནྟེ་སུ.
ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཙ ཨི་སྶ་རི་ཡོ ཙ ཡ་ཀྑོ ཙ སཱི་ཧོ ཙ ཝཱ་ལ༹་མི་གོ ཙ ཀ་ཎྷ་ས་པྤོ ཙ ཝུ་ཌྜྷ…པེ… ཀ་ཎྷ་ས་པྤཱ, ཏེ ཨཱ་ད་ཡོ ཡེ་སཾ ཏེ་ཏི ཝུ་ཌྜྷ…པེ… ཀ་ཎྷ་ས་པྤཱ་ད་ཡོ, ཏེ་སུ. ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན པེ་ཏཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ. ཨ་སྶཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ. ‘‘པ་ལི་བུ་དྡྷོ’’ཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.