༢. མ་ཧཱ་གོ་སི་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༢. ཀོ་ཙི་དེ་ཝཱཏི གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ན་སཱ་མ་ནྟ་ཏོ ནི་ཝི་ཊྛེ་སུ ཡོ ཀོ་ཙི གཱ་མོ གོ་ཙ་ར་གཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནི་བ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ གོ་ཙ་ར་གཱ་མོ ན ག་ཧི་ཏོ, ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ པ་རི་དཱི་པི་ཏཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨ་ར་ཉྙ་ནི་དཱ་ན་ཀཾ ནཱ་མེ་ཏཾ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཙ. ཐི་ར་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧཱིཏི སཱ་ས་ནེ ཐི་ར་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི. ས་ཝ་ན་ནྟེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ག་བྦྷ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཾ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ དྷ་མྨ་སྶ ས་ཝ་ན་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ. སཱུ་རི་ཡོ ཝི་ཡ བྷཱ་སུ་ར་གུ་ཎ་རཾ་སི་ཏཱ་ཡ མོ་ཧ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་དྷ་མ་ན་ཏོ. ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ ར་མ་ཎཱི་ཡ་མ་ནོ་ཧ་ར་སཱི་ཏ་ལ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཏོ. སཱ་ག་རོ ཝི་ཡ ག་མྦྷཱི་ར་ཐི་ར་ཝི་པུ་ལཱ་ནེ་ཀ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཋི་ཏ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ. གུ་ཎ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཐེ་ར་སྶ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏ་ཏཱ, གུ་ཎ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ ཙ སུ་ཏྟེ་སུ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཉཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཏཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ན ཀེ་ཝ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟནྟི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཨཱ་ག་ཏཾ མ་ཧཱ་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟཾ (མ. ནི. ༡.༡༤༦). ཐེ་ར་པ་ཉྷ་སུ་ཏྟནྟི སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏེ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཝ་གྒེ ཨཱ་ག་ཏཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ (སུ. ནི. ༩༦༡-༩༨༡). ཐེ་ར་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟནྟི ཨི་མ་སྶ ཙ ཐེ་ར་སྶ ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཱ་ཡ ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁཱ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟཾ. ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནནྟི ཐེ་ར་སྶེ་ཝ མ་ཧ་ཏཱ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚེ་ན མ་ཧ་ཏཱ ཙ བྷོ་ག་པ་རི་ཝ་ཊྚེ་ན ས་ཧ གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་པ་རི་ཙྩཱ་གོ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ་པི. ཡ་དི་དནྟི ནི་པཱ་ཏོ, ཡོ ཨ་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
མ་ཧཱ་པ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ག་ཧེ་ཏྭཱཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀི་ར སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ པ་རི་ཝཱ་ར་བྷི་ཀྑཱུ་པི མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. དྷཱ་ཏུ་སོ ཧི ས་ཏྟཱ སཾ་ས་ནྡ་ནྟི. ས་ཡཾ ཨི་དྡྷི་མཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ན་ཏྠོ དྷཱ་ཏུ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ་ན (སཾ. ནི. ༢.༩༩) དཱི་པེ་ཏ་བྦོ – གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊ་པ་བྦ་ཏེ གི་ལཱ་ན་སེ་ཡྻཱ་ཡ ནི་སི་ནྣོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ར་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ས་ནྟེ་སུ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘པ་སྶ་ཐ ནོ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཙ་ངྐ་མ་ནྟ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ. ས་བྦེ ཁོ ཨེ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ’’ཏི ས་བྦཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
ཝ་ན་ནྟེཏི ཨུ་པ་ཝ་ན་ནྟེ. མེ་གྷ་ཝ་ཎྞཱ་ཡཱཏི ནཱི་ལཱ་བྷཱ་ཡ. ས་མུ་དྡ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀ་ས་མཱི་པེ ཨཱ་བྷཱ་ཕ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ‘‘པཱ་ཙཱི་ན་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ས་ཏི ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ནི་ར་ཡེ་སུ་པི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་བྷཱ ཕ་རེ་ཡྻ. ཨུ་བྦེ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཧི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏ་སྶ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. སཱ་ལ་ཀུ་སུ་མ་པ་བྷཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ར་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ལཱ་ཁཱ་ར་སེ་ན སི་ཉྩ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡཱ’’ཏི. ཨུ་པ་གཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡཱཏི པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པེ་ཙྩ གཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ. ཀཱ་ཡ ནུ ཁོ ཨ་ཛྫ ར་ཏི་ཡཱཏི ཨ་ཛྫ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ར་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཝ ནུ ཁོ, ཨུ་དཱ་ཧུ དྷ་མྨ་སཱ་ཀ་ཙྪཱ་ར་ཏི་ཡཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ར་ཏི་ཡཱ་ཏི ཙི་ནྟེ་སི.
དྭེ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནི ཝི་ཡ པ་ར་མ་སོ་བྷ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ་ཡ ཀ་ནྟི་ཡཱ. དྭེ སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནི ཝི་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ས་མུ་ཛྫ་ལཱ་ཡ གུ་ཎ་ཝི་བྷཱུ་ཏི་ཡཱ. དྭེ ཚ་དྡ་ནྟ་ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནོ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ. དྭེ སཱི་ཧཱ ཝི་ཡ ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཏཱ་ཡ. དྭེ བྱ་གྒྷཱ ཝི་ཡ ཨ་ནོ་ལཱི་ན་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ. ས་བྦ་པཱ་ལི་ཕུ་ལླ་མེ་ཝཱ་ཏི ས་བྦ་མེ་ཝ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝི་ཀ་སི་ཏཾ.
༣༣༣. ཀ་ཐཱ ཨུ་པ་ཙ་ར་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཀ་ཐཱ་ཨུ་པ་ཙཱ་རོ, ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ པ་དེ་སོ, ཏཾ ཀ་ཐཱ་ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ. ར་མ་ཎཱི་ཡ་མེ་ཝ རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀཾ. ཨུ་ཛྫ་ངྒ་ལེཏི ལཱུ་ཁ་པ་དེ་སེ ཀ་ཋི་ན་པ་དེ་སེ. དོ་སེ་ཧི ཨི་ཏཱ ཨ་པ་ག་ཏཱ་ཏི དོ་སི་ནཱ ཏ-ཀཱ་ར་སྶ ན-ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ. དི་བྦཱ མ་ཉྙེ ག་ནྡྷཱཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ག་ནྡྷཱ ཝི་ཡ. དི་ཝི བྷ་ཝཱ་ཏི དི་བྦཱ. དྭེ ཐེ་རཱཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཱ. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཏཱ་ཝ མ་མཱ་ཡ་ཏུ ཨ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཀ་ཐ་ནྟི? ན ཨི་དཾ མ་མཱ་ཡ་ནཾ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མ་ཝ་སེ་ན, ཨ་ཐ ཁོ གུ་ཎ་བྷ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ནཱ་ཡཾ དོ་སོ.
ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ པུ་ཙྪཱ ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ, ཨ་ནུ་མ་ཏི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ པུ་ཙྪ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་མྤི ཝུ་དྡྷ་སྶ ཨ་ནུ་མ་ཏིཾ ཨི་ཏ་རོ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏེ་ན སཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ངྒྷ་ཁུ་དྡ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནུ་མ་ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ ནཱ་མེ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཁུ་དྡ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱཏི ཀ་ཎི་ཊྛ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. པ་ཊི་བྷཱ་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ ཨ་ཏྠོ, ཏཾ པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟཱ ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟཱ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་དེ་ས་ཉཱ་ཎེ ཋི་ཏེ་ཧི བྷཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ. སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟཱ ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན སཾ་ས་ནྡི་ཏ་ཏྟཱ. ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་ཊྚི་ཡ་ནྟི དུ་ཀྑཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཊྚོ, ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝོ་ཧཱ་རོ. གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀནྟི ཡ་སྨིཾ གཱ་མེ སོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏཾ གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀཾ. ཛ་ན་པ་ད་བྷོ་ཛ་ཀནྟི ཡ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ སོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏཾ ཛ་ན་པ་ད་བྷོ་ཛ་ཀཾ. མ་ཧཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཨ་མ་ཙྩནྟི ཡ་སྨིཾ ར་ཛྫེ སོ ཛ་ན་པ་དོ, ཏ་སྶ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡཾ མ་ཧཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཨ་མ་ཙྩཾ. སེ་ནཱ་པ་ཏིནྟི ཡ་སྶ ར་ཉྙོ སོ ཨ་མ་ཙྩོ, ཏ་སྶ སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ. ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་རཱ་ཛནྟི. ཨི་དཾ པ་ནེ་ཏྠ པ་ཀ་ཏི་ཙཱ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨུ་པ་མེ་ཡྻ་ཏྠཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ན ས་ཉྩ་ར་ཏི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ནཱ་ར་ཧེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
པ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ (ཨ. ནི. ཊཱི. ༢.༤.༢༢) ཨུ་ཀྐ་ཊྛཱ་ནཾ སཱི་ལཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ནཾ བོ་དྷ་ན་ཏོ, ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི བྷཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཙ པ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ན་པྤ་བ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ལཱི༹་ཏི པཱ་ལི༹, པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨོ. པུ་རི་མ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ པ་ཙྪི་མེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ནུ་ས་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི. ཨ་ཏྠ་མུ་ཁེ་ན པ་ན པཱ་ལི༹་པ་དེ་སཱ་ན་མྤི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, སོ ཙ པུ་བྦཱ་པ་རཱ་ནུ་ས་ནྡྷི-པུ་ཙྪཱ་ནུ་ས་ནྡྷི-ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ནྡྷི-ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ. ཏཾ་ཏཾ་དེ་ས་ནཱ་ནཾ པ་ན པུ་བྦཱ་པ་ར་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ པུ་བྦཱ་པ་རཾ. པཱ་ལི༹་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པུ་བྦཱ་པ་ར་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏནྟི བྱ་ཉྫ་ན་སོ ཨ་ཏྠ་སོ ཙ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་དྡྷཾ ག་ཧི་ཏཾ, པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ན་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཙ ཧ་ད་ཡེ་ན ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏྠི་ཀེ་ཧི སོ་ཏ་བྦ་ཏོ སུ་ཏཾ, པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨོ, ཏཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི སུ་ཏ་དྷ་རོ. ཡོ ཧི སུ་ཏ་དྷ་རོ, སུ་ཏཾ ཏ་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སུ་ཏ་སྶ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ’’ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྶ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཀ་པ་དཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ར་མྤི ཨ་ཝི་ན་ཊྛཾ ཧུ་ཏྭཱ ས་ནྣི་ཙཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, སུ་ཏཾ ས་ནྣི་ཙ་ཡོ ཨེ་ཏ་སྨི་ནྟི སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡཱཏི ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ. ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ན མུ་སྶ་ཏི.
ཋི་ཏཱ པ་གུ་ཎཱཏི པ་གུ་ཎཱ ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏཱ. ནི་ཙྩ་ལི་ཏནྟི ཨ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏཾ. སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ. ས་མ་ནུ་གྒཱ་ཧི་ཏྭཱཏི པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ. པ་བ་ནྡྷ་སྶ ཝི་བ་ནྡྷཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ག་ངྒཱ་སོ་ཏ་ས་དི་སཾ, ‘‘བྷ་ཝ་ངྒ་སོ་ཏ་ས་དི་ས’’ནྟི ཝཱ པཱ་ཋོ, ཨ་ཀི་ཏྟི་མཾ སུ་ཁ་པྤ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཏྟེ་ཀ་དེ་ས་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙ་ཡོ ཨི་དྷ ནཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ, ཝ་གྒཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཏྟ་ད་ས་ཀ…པེ… ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏཱ’’ཏི, ‘‘ད་ས སུ་ཏྟཱ་ནི ག་ཏཱ་ནི, ད་ས ཝ་གྒཱ་ག་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ན་སཱ ཨ་ནུ ཨ་ནུ པེ་ཀྑི་ཏཱ བྷཱ་ག་སོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏཱ ཙི་ནྟི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ. རཱུ་པ་ག་ཏཾ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི རཱུ་པ་ག་ཏཾ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱཏི ནི་ཛྫ་ཊཾ ནི་གྒུ་མྦཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ཊྛུ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ.
པ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཉཱ་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི པ་དཾ, ཏ་དེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ བྱ་ཉྫེ་ཏཱི་ཏི བྱ་ཉྫ་ནནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ད་མེ་ཝ ཨ་ཏྠ་སྶ བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ པ་ད་བྱ་ཉྫ་ན’’ནྟི. ཨ་ཀྑ་ར་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ པ་ད་བྱ་ཉྫ་ན་སྶ པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་ཏཱ, སཱ པ་ན པཱ་རི་པཱུ་རཱི ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ད་ས་ཝི་དྷ་བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི་ཡོ ཨ་པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི. ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷ་ཀ་རནྟི ཡ་ཐཱ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཏ་སྶ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མ་ཀཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི. ཏ་ད་ཏྠཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ཨཱ་ཧ་ཊ་སུ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི. ཏ་སྶ ཀ་ཐཱ ཨ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ སུ་ཏྟ་ནྟ་ར་མྤི ཨཱ་ནེ་ནྟོ བ་ཧི ཨེ་ཀ་པ་ད་མྤི ན ག་ཙྪ་ཏི ནཱ་མ. ཨ་མ་ཀྑེ་ནྟོཏི ཨ་ཝི་ནཱ་སེ་ནྟོ. ཏཾ ཏཾ ཨ་ཏྠཾ སུ་ཊྛུ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཏུ་ལི་ཀཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ནྟོ ཝི་ཡ. ག་མྦྷཱི་ར་ཏ་ར་མ་ཏྠཾ ག་མེ་ནྟོ ག་མྦྷཱི་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ པེ་སེ་ནྟོ ཝི་ཡ. ཨུ་ཏྟཱ་ན་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཧི མ་རི་ཡཱ་དཾ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ པ་དཾ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི པུ་ན་པྤུ་ནཾ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ནྟོ པ་དཾ ཀོ་ཊྚེ་ནྟོ སི་ནྡྷ་ཝཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཝི་ཡ. སོ ཧི ཝ་གྒི་ཏཱ་ཡ ག་ཏི་ཡཱ པ་དེ པ་དཾ ཀོ་ཊྚེ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཐཱ་མ་གྒེ་ན ཏ་སྶ ཀ་ཐཱ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི དྷ་མྨ་ཏོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཏོ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་གྒ་ཧ་ཏོ་ཏི ས་བྦ་སོ པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷེ་ཧཱིཏི ཝི་སྶ་ཊྛེ་ཧི ཨཱ་ས་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཧི. ནཱ་ཏི་སཱི་གྷཾ ནཱ་ཏི་ས་ཎི་ཀཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཨེ་ཀ་ར་ས་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཾ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཐེ་ཏི ནཱ་མ, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡོ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ར་ཎིཾ མ་ནྠེ་ནྟོ ཝི་ཡ, ཨུ་ཎྷ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཁཱ་ད་ནྟོ ཝི་ཡཱཏི སཱི་གྷཾ སཱི་གྷཾ ཀ་ཐ་ན་སྶ ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎཾ, ག་ཧི་ཏཾ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱཏི་ཨཱ་དི ལ་ངྒྷེ་ཏྭཱ ཀ་ཐ་ན་སྶ. པུ་རཱ་ཎ་པ་ཎྞ་ནྟ་རེ་སུ ཧི པ་རི་པཱ་ཏི་ཡ་མཱ་ན་གོ་དྷཱ ཀ་དཱ་ཙི དི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཀ་ཏྠ་ཙི ན དི་སྶ་ཏི. ཨོ་ཧཱ་ཡཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཡོ་པཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨེ་ཀ་རཱུ་པེ་ན ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཐ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. པེ་ཏ་གྒི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་མ་ཏ་ཎྷི་ཀ་པེ་ཏ་སྶ མུ་ཁ་ཏོ ནི་ཙྪ་ར་ཎ་ཀ་ཨ་གྒི. ཝི་ཏྠཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཏཱ་ན་ཏ་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀེ་ན་ཙི རོ་གེ་ན དུ་ཀྑཾ པ་ཏྟོ ཝི་ཡ ནི་ཏྠུ་ན་ནྟོ. ཀ་ནྡ་ནྟོ ཝི་ཡཱཏི ཨུ་ཀྐུ་ཊྛིཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ཡ. ཨ་པྤ་བ་ནྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི སུ་ཁེ་ན ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི དི་ནྣ་ན་ཡེ ཋི་ཏོཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་གྒ་ཧཾ ཨ་མུ་ཉྩ་ནྟོ, ཡ་ཐཱ ཙ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཏཾ ཏཾ སུ་ཏྟཾ སཾ་ཝ་ཎྞེ་སུཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞེ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཙྪི་ནྣ་དྷཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱཏི ‘‘ནཱ་ཏི་སཱི་གྷཾ ནཱ་ཏི་ས་ཎི་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྣཾ ཀ་ཐཱ་པ་བ་ནྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ནུ་ས་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཱ་ཡཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ནཱཏི ན་ཡི་དཾ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཏ་ཏྟ་ཀ་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཐ ཁོ ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶེ་ན ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ལླ་ངྐེ་ནཱཏི པ་ལླ་ངྐ་པ་དེ་སེ་ན, པ་ལླ་ངྐཱ་ས་ན་ནྟེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ནཱཏི ཝཱ་ར་ནྟ་ར་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ པ་ན ཝ་ཀྑ་ཏེ་ཝཱ་ཏི.
༣༣༤. ཨཱ་ར་མ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་རཱ་མོ.
༣༣༥. དྷུ་ཝ་སེ་ཝ་ནནྟི ནི་ཡ་ཏ་སེ་ཝི་ཏཾ. པཱ་སཱ་ད་པ་རི་ཝེ་ཎེཏི པཱ་སཱ་ད་ངྒ་ཎེ. ནཱ་བྷི་ཡཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ནནྟི ནཱ་བྷི་ཡཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ནཾ. ཨ་ར་ནྟ་རཱ་ནཱིཏི ཨ་ར་ཝི་ཝ་རཱ་ནི ཏཾ་ཏཾ་ཨ་རཱ་ནཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི.
༣༣༦. ས་མཱ་དི་ནྣ་ཨ་ར་ཉྙ་དྷུ་ཏ་ངྒོ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ, ན ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་ས་མ་ཏྟེ་ན.
༣༣༧. ན ཨོ་སཱ་དེ་ནྟཱིཏི ན ཨ་ཝ་སཱ་དེ་ནྟི, ན ཨ་ཝ་སཱ་ད་ནཱ་པེ་ཀྑཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཝ་ཏྟི་ནཱིཏི པ་གུ་ཎཱ.
༣༣༨. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ཐེ་ར་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ པ་ན ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༣༣༩. སཱ་དྷུ་ཀཱ་རོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ དི་ནྣོ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨཱ་ན་ནྡོ་ཝ ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ས་མྨཱཏི སུ་ཊྛུ, ཡ་ཐཱ་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡེ་ན ཧི ཡཾ ཡ་ཐཱ་ཙི་ཏྟཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཏཾ ས་མྨཱ ཀ་ཐི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ས་མྤ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཧི ཡ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི སོ་བྷ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་མེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟེ སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཏེ་སཾ སུ་ཝི་དི་ཏ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སཱི་ལ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དི. མ་གྒཱ་དི་པ་ས་ཝ་ནཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་མེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༤༠. ‘‘ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ’’ཏི ཨ་ཏི་དེ་ས་ཝ་སེ་ན ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཧི རེ་ཝ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༣༤༢. ཨ་པ་རེ་པི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ ཀི་ལེ་སེཏི ཨ་པ་རེ་པི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ དོ་ས་མོ་ཧཱ་དི་ཀི་ལེ་སེ. དྷུ་ནི་ཏྭཱཏི ཝི་དྷ་མེ་ཏྭཱ.
༣༤༣. ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀཱ་སཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་ཀ་ལ་མྤི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐི་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཙ་ཀྑུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་མེ་ཝ པ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཾ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ཎྷཾ སུ་ཁུ་མཾ ཨ་ཏི་ཨི་ཏྟ་ར་ཁ་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཙི་ཏྟ་ནྟ་རཾ ཙི་ཏྟ་ནཱ་ན་ཏྟཾ. ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ན་ཉྩ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་ནྟ་རཱ་དི. པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎེ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ན་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་སྶེ་ཝ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་ཀྐ་མ་ནཾ ཛྷཱ་ནོ་ཀྐ་ནྟི་ཀཾ ནཱ་མ. པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎེ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་དེ་ཝ ཏེ་ཛོ་ཀ་སི་ཎེ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶེ་ཝ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་ཀྐ་མ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཀྐ་ནྟི་ཀཾ ནཱ་མ. ‘‘པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡཱ་ཝ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ དུ་ཝ་ངྒི་ཀ་ནྟི ཛྷཱ་ན་ངྒ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ནཾ ཨ་ངྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ. ‘‘ཨི་དཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཾ…པེ… ཨི་དཾ ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎ’’ནྟི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ. པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎེ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨི་ཏ་རེ་ས་མྤི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཾ ཨ་ངྒ་ས་ངྐ་ནྟི. པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎེ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎེ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཀ་སི་ཎེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཛྷཱ་ན་སྶ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ངྐ་ནྟི. ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝ་ཌྜྷ་ནནྟི ཨི་དཾ ཁ་ནྡྷཱ་དི་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ བྷཱ་ཛེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཏི་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ དུ་ཀེ་སུ པ་ཀྑི་པི, དུ་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏི་ཀེ་སུ པ་ཀྑི་པི, ཨི་དཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ་ཌྜྷ་ནཾ. ཏི་ཀེ ཙ དུ་ཀེ ཙ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ཀ་ཐེ་སི, ཨི་དཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝ་ཌྜྷ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ སེ་ས་ཁ་ནྡྷེ་སུ དྷཱ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝི་བྷ་ངྒ་པྤ་ཀ་ར་ཎེ (ཝི་བྷ. ༣༢-༣༣; ༡༥༥-༡༥༦, ༡༨༣-༡༨༤) ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་སྶེ་ཝ པཱ་ཀ་ཊ’’ནྟི. ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨེ་སུ ཏཱི་སུ ལ་ཀྑ་ཎེ་སུ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ ས་མ་ཡ་ནྟ་རེ་སུ ཙ ཀོ་ས་ལླཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཡཾ ས་ཀ་ཝཱ་དོ ཨ་ཡཾ པ་ར་ཝཱ་དོ་ཏི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ས་ཀ་ཝཱ་དཾ…པེ… དྷ་མྨ་ནྟ་རཾ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏི. ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ པ་ན ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀོ ས་ཀ་ཝཱ་དཾ…པེ… ན ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏི.
༣༤༤. ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལེ་ཧི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏྟཱ. ཨི་དཱ་ནི ཏ་མ་ཏྠཾ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ཨ་ནྭ་ཡ་ཏོ ཙ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘དུ་པྤ་ཉྙོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་བྦཱ་ན་སྶཱཏི ས་བྦཱ་ནི ཨ་སྶ. ཝི་སེ་ཝི་ཏ་ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནཱིཏི ཀི་ལེ་ས་ཝི་སཱུ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནི ཙེ་ཝ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི ཙ. བྷ་ཉྫི་ཏྭཱཏི མ་དྡི་ཏྭཱ. བ་ཧཱིཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ བ་ཧི པུ་ཐུ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ.
༣༤༥. པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཡཱ་ཡ-ས་དྡོ ‘‘ཨ་ཏྠི ཁྭེ་ས, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༨.༡༡; པཱ་རཱ. ༣-༩) ཝི་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སོ་བྷ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ཡ་དི བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨི་དྷ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ཧེ་ཝ ས་ངྒྷཱ་རཱ་མོ སོ་བྷེ་ཏ་བྦོ, ན ཨ་ཉྙེ་ཧཱི་ཏི ཨཱ་པ་ནྣ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པི་ཙ པ་ཙྪི་མཾ ཛ་ན་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་སཱ་རཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པ་ཊི་པ་ཏྟི་སཱ་རོ, ཏཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་སཱ་རཾ. ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནེ་ཝཱཏི ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ལེ་སེ་ན ཝི་ནཱ མུ་ཁྱེ་ན ན་ཡེ་ནེ་ཝ. ཡོ ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ན ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ད་ལ༹ྷ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཨི་དཾ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷ་ཏི, སཱ་ས་ནེ ས་བྦཱ་ར་མྦྷཱ་ནཾ ཏ་ད་ཏྠ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཱ་ཝ་ཧཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡེ་ནེ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་རི་ཡོ་སཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ་ཝ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་སཱིཏི.
མ་ཧཱ་གོ་སི་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.