༡. ཀ་ཀ་ཙཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༢. མོ་ལི༹ནྟི ཀེ་ས་ར་ཙ་ནཾ. ཝེ་ཧཱ་ཡ་སནྟི ཨཱ་ཀཱ་སེ. ར་ཏ་ན་ཙ་ངྐོ་ཊ་ཝ་རེ་ནཱཏི ར་ཏ་ན་སི་ལཱ་མ་ཡ་ཝ་ར་ཙ་ངྐོ་ཊ་ཀེ་ན ས་ཧ་སྶ་ནེ་ཏྟོ སི་ར་སཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི. ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཙ་ངྐོ་ཊ་ཀ་ཝ་རེ་ནཱ’’ཏི་པི (བུ. ཝཾ. ཨ་ཊྛ. ༢༣ དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཛཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༢ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ) པཱ་ཋོ.
སཱཏི མོ་ལི༹. མོ་ལི༹ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི མོ་ལི༹་ཀོ, མོ་ལི༹་ཀོ ཨེ་ཝ མོ་ལི༹་ཡོ. ཕ་གྒུ་ནོཏི པ་ན ནཱ་མཾ. ས་ངྑཱཏི ས་མ་ཉྙཱ. ཝེ་ལཱི་ཡ་ཏི ཁ་ཎ་མུ་ཧུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་དི་སཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝེ་ལཱ, ཀཱ་ལོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ…པེ… ཨ་ཡཾ ཀཱ་ལ་ཝེ་ལཱ ནཱ་མཱ’’ཏི. ཝེ་ལ་ཡ་ཏི པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཝེ་ལཱ, སཱི་མཱ. ཝེ་ལ་ཡ་ཏི སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑཾ ཙཱ་ལ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝེ་ལཱ, སཱི་ལཾ. ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཊྛོ་པི ཙ་སྶ སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ཙ་ལ་ན་མེ་ཝ. ཝི་ཉྙུ་པུ་རི་སཱ་བྷཱ་ཝེ ཚ་པ་ཉྩ་ཝཱ་ཙཱ་མ་ཏྟཾ ཨོ་ཝཱ་དེ པ་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ.ད་ཝ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཀཱི་ལཱ༹་ས་ཧི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ.
མི་སྶཱི་བྷཱུ་ཏོཏི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀ་སཾ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན མི་སྶཱི་བྷཱུ་ཏོ. ‘‘ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ‘‘ཏཱ་པ་ན་པ་ཙ་ན་ཀོ་ཊྚ་ནཱ་དཱི་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མྤི ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ སོ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ཏི, ཏཾ་ད་སྶ་ནཾ ‘‘ཨི་མེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏཱིཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱ ཏེ་སུ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི. ཨུ་དྡེ་ས་པ་དཾ ཝཱཏི པ་ད་སོ ཨུ་དྡེ་ས་མ་ཏྟཾ ཝཱ. ནེ་ཝ པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡཱཏི ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནི ས་ཏྠུ་ནོ པི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ. ན བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱཏི ན ས་ཏྠུ་ནོ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན. ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡཱཏི མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ན་སྶ ཧི་ཏ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ.
༢༢༤. ཨ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ས་ནེཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་གུ་ཎ་ཀ་ཐ་ནེ. ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ གེ་ཧཾ ཝི་ཡ གེ་ཧཾ, ཏེ ཙ ཏེ སི་ཏཱ ནི་སྶི་ཏཱ་ཏི གེ་ཧ་སྶི་ཏཱཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཎྷཱ་ཚ་ནྡཱ་པི ཏཱ་སཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་པཱི་ཏི ཨུ་བྷ་ཡེ་པི ཏ་ཎྷཱ་ཚ་ནྡཱ, པ་ཊི་གྷ་ཚ་ནྡཱ པ་ན ཏེ་སཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ ཨེ་ཝ. ཕ་ལི་ཀ་མ་ཎི ཝི་ཡ པ་ཀ་ཏི་པ་བྷ་སྶ་ར་སྶ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་ས་ངྒོ ཝི་ཡ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཀཱ་ར་ཎཾ རཱ་གཱ་ད་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ར་ཏྟ་མྤི ཙི་ཏྟཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱིཏི ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པ་ན་མཱ་ཧ. ‘‘ཡ་སྶ་ནྟ་ར་ཏོ ན ས་ནྟི ཀོ་པཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨུ་དཱ. ༢༠) ཝི་ཡ ཨ་ནྟ་ར-ས་དྡོ ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དོ་ས་ནྟ་རོ་ཏི དོ་ས་ཙི་ཏྟོ’’ཏི.
༢༢༥. དུ་བྦ་ཙ་ཏཱ་ཡ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟོ ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ག་ཎྷིཾ་སུ ཙི་ཏྟཾ, ཧ་ད་ཡ་གཱ་ཧི་ནིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱུ་ར་ཡིཾ་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཾ. ཨེ་ཀཱ་ས་ནཾ བྷོ་ཛ་ན་སྶ ཨེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ཝེ་ལཱ་ཡ་མེ་ཝ བྷོ་ཛ་ནཾ. ཏ་ཉྩ ཁོ པུ་བྦ་ཎྷེ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི. ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ བྷུ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ན་མྤི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ན་ནྟེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ན ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཝ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ བྷོ་ཛ་ནཾ. ‘‘ཨ་པྤ་ཌཾ་ས…པེ… ས་མྥ་སྶ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཨ་པྤ-ས་དྡོ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་རཱ་བཱ་དྷ་ཏཾ, ནི་དྡུ་ཀྑ་ཏ’’ནྟི. པ་དྷཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ལླ་ཧུ་ཀཾ ཨ་ཀི་ཙྪཾ ཨུ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ལླ་ཧུ་ཀ་ཨུ་ཊྛཱ་ནཾ. ན ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནཱཏི ན ཨེ་ཀ་ཝཱ་རེ་ན, ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ལེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. དྭེ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཱིཏི ‘‘ཨ་པ་ར་ཎྷེ ར་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན དྭེ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི. པ་ཉྩ གུ་ཎེཏི ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཱ་དི་ཀེ པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སེ. ས་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱཏི ས་ཏུ་པྤཱ་ད་མ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་མེ་ཝ, ནི་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦ་སྶ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་མཱ་ད་པ་ན་ཉྩ ནཱ་ཧོ་སི.
མ་ཎྜ་བྷཱུ་མཱིཏི ཨོ་ཛ་ཝ་ནྟ་བྷཱུ་མི, ཡ་ཏྠ པ་རི་སི་ཉྩ་ནེ་ན ཝི་ནཱ ས་སྶཱ་ནི ཀི་ཊྛཱ་ནི ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི. ཡུ་གེ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི ཡོ་གྒཱ་ནི, ཏེ་སཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཡོ་གྒཱ་ཙ་རི་ཡོ, ཏེ་སཾ སི་ཀྑཱ་པ་ན་ཀོ. གཱ་མ་ཎི་ཧ་ཏྠི་ཨཱ་ད་ཡོ་པི ‘‘ཡོ་གྒཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཨ་སྶ་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐཱི’’ཏི. ཙ་ཏཱུ་སུ མ་གྒེ་སུ ཡེ་ན ཡེ་ན མ་གྒེ་ན ཨི་ཙྪ་ཏི. ཛ་ཝ་ས་མ་གཱ་དི་བྷེ་དཱ་སུ ག་ཏཱི་སུ ཡཾ ཡཾ ག་ཏིཾ. ཏཾ ཏཾ མ་གྒཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་ཝ ཨོ་ཏི་ཎྞཱ་ཡེ་ཝ. ནེ་ཝ ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཱ ར་སྨི་ཝི་ནི་གྒ་ཎྷ་ནེ་ན. ན ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦཱ པ་ཏོ་ད་ལ་ཊྛི་ཡཱ. ག་མ་ན་མེ་ཝཱཏི ཨི་མེ ཡུ་ཏྟཱ མ་མ ཨི་ཙྪཱ་ནུ་རཱུ་པཾ མ་ནྡཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ས་མཾ ག་ཙྪ་ནྟི, སཱི་གྷཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཁུ་རེ་སུ ནི་མི་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ར་ཐི་ནཱ ཏེ་སཾ ག་མ་ན་མེ་ཝ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏྠ ནི་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཏེ་ཧི་པི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི. པ་ཛ་ཧིཾ་སུ པ་ཛ་ཧི་ཏ་བྦཾ. སཱ་ལ་དཱུ་ས་ནཱཏི སཱ་ལ་རུ་ཀྑ་ཝི་ས་ནཱ་ས་ཀཱ. ཨ་ཉྙཱ ཙ ཝ་ལླི་ཡོ སཱ་ལ་རུ་ཀྑེ ཝི་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ. བ་ཧི ནཱི་ཧ་ར་ཎེ་ནཱཏི སཱ་ལ་ཝ་ན་ཏོ བ་ཧི ཚ་ཌྜ་ནེ་ན. སུ་ས་ཎྛི་ཏཱཏི ས་ཎྛཱ་ན་ས་མྤ་ནྣཱ, མ་རི་ཡཱ་དཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱཏི ཨཱ་ལ་ཝཱ་ལ་ས་མྤཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན མ་རི་ཡཱ་དཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ. ཀི་པི་ལླ་པུ་ཊ་ཀཾ ཏ་མྦ་ཀི་པི་ལླ་ཀ་པུ་ཊ་ཀཾ. སུ་ཀྑ་ད་ཎྜ་ཀ་ཧ་ར་ཎཾ ཨཱ་ལ་ཝཱ་ལ་བྦྷ་ནྟ་རཱ.
༢༢༦. ཝི་དེ་ཧ་ར་ཊྛེ ཛཱ་ཏ་སཾ་ཝ་ཌྜྷ་ཏཱ་ཡ ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ. པ་ཎྜཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཉྙཱ, ཏཱ་ཡ ཨི་ཏཱ ག་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི པ་ཎྜི་ཏཱ. ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱིཏི གེ་ཧ་སཱ་མི་ནཱི. སོ་ར་ཙྩེ་ནཱཏི སཾ་ཡ་མེ་ན. ནི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཏྟཱིཏི པ་ཎི་པཱ་ཏ་ཀཱ་རཱི. ནི་བྦུ་ཏཱཏི ནི་བྦུ་ཏ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ. ཨུ་ཊྛཱ་ཧི་ཀཱཏི ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་ཝ་ཏཱི. ཀི་བྦི་སཱཏི ཀུ་རཱུ་རཱ.
༢༢༧. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ དོ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱཏི ‘‘གུ་ཎ་ཝ་ནྟོ’’ཏི ལོ་ཀེ པ་ཏྠ་ཊ་ཀི་ཏྟི་ས་དྡཱ་ན་མྤི ཨ་ཀྑ་ནྟི་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ཡ་སུ་པྤ་ཏྟི་གུ་ཎ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཨཱ་དིཾ ཨ་ཀྑ་མ་ཏཱ་ཡ་ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ. ཝ་ཙ་ན་པ་ཐེཏི ཝ་ཙ་ན་མ་གྒེ ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལཱ་དི་ཀེ. ས་ཎྷཱ་བྷཱ་ཝོ་པི ཧི ཝ་ཙ་ན་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་རོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཝ་ཙ་ན་པ་ཐོ’’ ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ལཱ་དཱི་ནཾ. མེ་ཏྟཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི མེ་ཏྟཾ, ཨུ་པྤ་ནྣཾ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣ་མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ. པུ་ན ‘‘ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི (པ་རི. ༣༦༢, ༣༦༣) པཱ་ལི༹ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ‘‘པ་རཾ ཙོ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝ་ད་ནྟཱ ནཱ་མ ཨི་མེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་དྷི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱཏི ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཙི་ཏྟཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ. སོ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ, མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ པ་དེ་ས་ཝི་ས་ཡཾ ཏཾ ཀ་ཐཾ ནི་པྤ་དེ་ས་ཝི་ས་ཡཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙོ་དེ་ནྟོ ‘‘ཀ་ཐཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ, ཨི་ཏ་རོ ‘‘པ་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དྷ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩཱཏི ཏ་སྶེ་ཝ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་སེ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པུ་ན ཏ་སྶེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ས་བྦཱ ས་ཏྟ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ པ་ཛཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་བྦཱ་ཝ་ནྟོཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་བྦཱ་ཝ་ནྟ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཝི་པུ་ལེ་ནཱཏི མ་ཧཱ་ཛ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན. མ་ཧ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཧི ཝི་པུ་ལ-ས་དྡོ, མ་ཧ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏྠ བ་ཧུ་ཀ་བྷཱ་ཝོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ་ནཱ’’ཏི. ཏ་ཉྩ པུ་གྒ་ལནྟི པ་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་པུ་གྒ་ལཾ. ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ. ཨེ་ཏྠ ཙ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཐ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཉྩ པུ་གྒ་ལཾ ས་བྦ་ཉྩ ལོ་ཀཾ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ’’ཏི.
༢༢༨. ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པི་ཀནྟི ཡཱ མེ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ས་མྨ་དེ་ཝ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ ནི་བྦི་ཀཱ་ར་ཏོ ཀེ་ན་ཙི ཝི་ཀཱ་རཾ ན ཨཱ་པཱ་དེ་ཏ་བྦ་ཏཱ, ཏ་ད་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཾ. ཨ་པ་ཐ་ཝིནྟི པ་ཐ་ཝཱི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་ཐ་ཝཱི. ནི་པྤ་ཐ་ཝིནྟི ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ པ་ཐ་ཝཱི་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝཾ. ཏི་རི་ཡཾ པ་ན ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཱཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏེ་ཧི ཏཾ ཏཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ཏི? ན, ཏ་ད་ཉྙ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏི་ཎྞ་ཉྷི ཙ་ཀྐཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་ས་དི་སེ ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཎྞཾ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝ པ་ཐ་ཝཱི ན་ཏྠི ལོ་ཀ་ནྟ་ར་ནི་ར་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏ་ནྟ་རེ་ཧི ས་མྦ་དྡྷ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཐ་ཝཱི ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ་ཝ. ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀཱ་ལེ ཧི ས་ཎྛ་ཧ་མཱ་ནཱ་པི པ་ཐ་ཝཱི ཡ་ཐཱ་ས་ཎྛི་ཏ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ་ཝ ས་ཎྛ་ཧ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏི་རི་ཡཾ པ་ན ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟ་པ་རི་མཱ་ཎ་ཏོ པ་རཾ ན་ཏྠཱི་ཏི དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
༢༢༩. ཧ་ལི་དྡཱིཏི ཧ་ལི་དྡི་ཝ་ཎྞཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི པཱི་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ’’ནྟི. ཝ་ཎྞ་ས་ངྑཱ་ཏཾ རཱུ་པཾ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི རཱུ་པཱི, ན རཱུ་པཱི་ཏི ཨ་རཱུ་པཱིཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་རཱུ་པོ’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ས་ནི་ད་སྶ་ན་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏོ’’ཏི.
༢༣༠. པ་ཉྩ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནཱིཏི ཧི་མ་ཝ་ནྟ་ཏོ ས་མུ་དྡཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ན ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧ་མུ་ཁ་ཏོ. ཨ་ཉྙཱ ན་དི་ཡོ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཾ ག་མྦྷཱི་ར་ཏཾ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻ་ཨུ་ད་ཀ་ཏ་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ག་མྦྷཱི་རཱ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཏི་ཎུ་ཀྐཱ་ཡ ཏཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་པ་ར་མེ་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཏེ་ན པ་ཡོ་གེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༢༣༡. ཏཱུ་ལི་ནཱི ཝི་ཡ ཏཱུ་ལི་ནཱིཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སི་མྦ་ལི་ཏཱུ་ལ་ལ་ཏཱ་ཏཱུ་ལ་ས་མཱ་ནཱ’’ཏི. ས་སྶ་ར་ནྟི ཨེ་ཝཾ་པ་ཝ་ཏྟོ ས་དྡོ ས་སྶ་ར་ས་དྡོ. ཨ་ནུ་ར་ཝ་ད་སྶ་ན་ཉྷེ་ཏཾ. ཏ་ཐཱ བྷ་བྦྷ་ར་ས་དྡོ. ས་བྦ་མེ་ཏཾ མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ ཙི་ཏྟ་སྶ དཱུ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་པ་རཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡ་ཐཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཀེ་ན་ཙི པུ་རི་སེ་ན ཨ་པ་ཐ་ཝིཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཡ་ཐཱ ག་ངྒཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ཏི་ཎུ་ཀྐཱ་ཡ ཏཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཡ་ཐཱ ཙ བི་ལཱ༹་ར་བྷ་སྟཾ ཐ་དྡྷཾ ཕ་རུ་ས་ཉྩ ས་མྥ་སྶཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་སེ་ཝི་ཏཱ་ཡ བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་པུ་རི་སེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི.
༢༣༢. ཨོ་ཙ་ར་ཀཱཏི པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཧཱི་ན་ཀ་མྨ་ཀཱ་རི་ནོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནཱི་ཙ་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཀཱ’’ཏི. ཨ་ན་དྷི་ཝཱ་ས་ནེ་ནཱཏི ཨ་ཀྑ་མ་ནེ་ན. མ་ཡ྄ཧཾ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀ་རོ ན ཧོ་ཏཱིཏི པ་ར་མྷི ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་རི་མྷི ཙི་ཏྟ་པ་དོ་ས་ནེ་ན ཨཱ་གྷཱ་ཏུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན མ་མ སཱ་ས་ནེ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི.
༢༣༣. ཨ་ཎུནྟི ཨ་པྤ་ཀཾ ཏ་ནུ པ་རི་ཏྟ་ཀཾ. ཐཱུ་ལནྟི མ་ཧ་ནྟཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ. ཝ་ཙ་ན་པ་ཐ་སྶ པ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ཏཾ སཱ་ཝ་ཛྫ་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ ཝཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ ཝཱ’’ཏི. ཁ་ནྟི་ཡཱ ཨི་དཾ བྷཱ་རི་ཡཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝོ་ཙུཾ ‘‘ཨ་ན་དྷི…པེ… པ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. དཱི་གྷ་ར་ཏྟནྟི ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ, ཨ་ཙྩ་ནྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཉྩ ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ ནཱ་མ ཨ་ཉྙཱ་དྷི་ག་མེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ་ན ཀཱུ་ཊཾ ག་ཎྷ་ནྟོ’’ཏི.
ཀ་ཀ་ཙཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.