༦. ཙ་ཏུ་བྱཱུ་ཧ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥. ཧཱ་རཱ་ནནྟི ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཧཱ་རེ་སུ ཨི་མ་སྶ ཙ་ཏུ་བྱཱུ་ཧ་ཧཱ་ར་སྶ ཝི་སེ་ས་ཏོ སུ་ཏྟ་སྶ བྱ་ཉྫ་ན་ཝི་ཙ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྱ་ཉྫ་ན…པེ… ད་སྶེ་ཏཱི’’ཏི. ཡཱ་ཡཱཏི ནི་རུ་ཏྟི་ཡཱ.
ཡ་ཐཱ་ར་ཧནྟི སཾ་ཝ་ཎྞི་ཡ་མཱ་ནེ སུ་ཏྟེ ཡཾ ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི ནི་བྦ་ཙ་ནཾ ཝ་ཏྟུཾ, ཏཾ་ཏཾ་ལོ་ཀ་ས་མ་ཉྙཱ་ནུ་རོ་དྷེ་ནེ་ཝ. པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྨུ་ཏི…པེ… ཧོ་ཏཱི’’ཏི, ཏཾ་ཏཾ་པ་ཉྙ་ཏྟི་གྒ་ཧ་ཎ་མུ་ཁེ་ན པ་ར་མ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝཱ ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཡ་མི་དཾ ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷ་རཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨུ་བྷ་ཡ་མ་ནྟ་རེ་ནཱ’’ཏི ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟཾ. ཨོ་ཏ་ར་ཎ་ཧཱ་རེ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༤༢ ཨཱ་ད་ཡོ) པ་ན་སྶ དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཕ་སྶཱ་དི་དྷ་མྨེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨུ་བྷ་ཡ་མ་ནྟ་རེ་ནཱ་ཏི ཕ་སྶ་ས་མུ་དི་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུ’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ པ་ནཱ་ཧུ ‘‘ཨ་ནྟ་རེ་ནཱ་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ པ་ན ཝི་ཀ་པྤ་ནྟ་ར་དཱི་པ་ན’’ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ན ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ, ན ཧུ་རཾ ལོ་ཀཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་བྷ་ཡ་མ་ནྟ་རེ་ནཱ་ཏི. ཨ་པ་རོ ཝི་ཀ་པྤོ – ཨུ་བྷ་ཡ་མ་ནྟ་རེ་ནཱཏི ཝཱ ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་ཀ་པྤ་ནྟ་རཱ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ན ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ, ན ཧུ་རཾ ལོ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཛྷཱ་ཡཱི, ཨུ་བྷ་ཡ་མ་ནྟ་རེ་ན པ་ན ཨ་ཉྙཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.
ཡེ་པི ཙ ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི, ས་མྦྷ་ཝེ་སཱི’’ཏི ཙ ཨི་མེ་སཾ སུ་ཏྟ་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ མི་ཙྪཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠི ཨེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏེ་པི ཡ་སྨཱ ཨ་ཝི་ཧཱ་དཱི་སུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཡུ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་གྒ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི, ན ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི པུ་རི་མ་སྶ སུ་ཏྟ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ. པ་ཙྪི་མ་སྶ ཙ ཡེ བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཝ, ན པུ་ན བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏེ ཧི (ཀ་ཐཱ. ཨ་ནུ་ཊཱི. ༥༠༧) ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ, པུ་རི་མ་པ་དེ་ཧི ‘‘བྷཱུ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་བྦི་པ་རཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ས་མྦྷ་ཝཾ ཨེ་ས་ནྟཱི་ཏི ས་མྦྷ་ཝེ་སི་ནོ. ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྟཱ སེ་ཀྑཱ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཙ. ཙ་ཏཱུ་སུ ཝཱ ཡོ་ནཱི་སུ ཨ་ཎྜ་ཛ་ཛ་ལཱ་བུ་ཛ་ས་ཏྟཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ, ཝ་ཏྠི་ཀོ་ས་ཉྩ ན བྷི་ནྡ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ས་མྦྷ་ཝེ་སཱི ནཱ་མ. ཨ་ཎྜ་ཀོ་ས་ཏོ, ཝ་ཏྠི་ཀོ་ས་ཏོ ཙ བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟཱ བྷཱུ་ཏཱ ནཱ་མ. སཾ་སེ་ད་ཛ་ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཙ པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ས་མྦྷ་ཝེ་སཱི ནཱ་མ, དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷཱུ་ཏཱ ནཱ་མ. ཡེ་ན ཝཱ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཡཱ་ཝ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ན པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ས་མྦྷ་ཝེ་སཱི, ཏ་ཏོ པ་རཾ བྷཱུ་ཏཱཏི ཨ་ཏྠོ, ཏ་སྨཱ ན་ཏྠཱི་ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ས་ཏི ཧི ཨུ་ཛུ་ཀེ པཱ་ལི༹་ཨ་ནུ་ག་ཏེ ཨ་ཏྠེ ཀིཾ ཨ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་སཱ་མ་ཏྠི་ཡེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཀ་པྤི་ཏེ་ན པ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི.
ཡཾ པ་ན ཡེ ‘‘ས་ནྟཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཙྪེ་དེ་ན དེ་ས་ནྟ་རེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ དི་ཊྛོ. ཡ་ཐཱ ཏཾ ཝཱི་ཧི་ཨཱ་དི་ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ས་ནྟཱ་ནེ, ཨེ་ཝཾ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ས་ནྟཱ་ནེ་པི ཨ་ཝི་ཙྪེ་དེ་ན དེ་ས་ནྟ་རེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་ཉྩ ན་ཡོ ས་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝེ ཡུ་ཛྫ་ཏི, ནཱ་ཉྙ་ཐཱ’’ཏི ཡུ་ཏྟིཾ ཝ་ད་ནྟི. ཏེ་ཧི ཨི་དྡྷི་མ་ཏོ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟ་སྶ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་ག་ཏི་ཀཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ཁ་ཎེ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནེ, ཨི་ཏོ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་ག་མ་ནེ ཡུ་ཏྟི ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཡ་དི ས་བྦ་ཏྠེ་ཝ ཝི་ཙྪི་ནྣ་དེ་སེ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི ན ཨི་ཙྪི་ཏཱ, ཡ་དི་པི སི་ཡཱ ‘‘ཨི་དྡྷི་ཝི་ས་ཡོ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻོ’’ཏི, ཏཾ ཨི་དྷཱ་པི ས་མཱ་ནཾ ‘‘ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻོ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཏེ་སཾ མ་ཏི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཧི ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཱ, ཏེ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝི་ཙྪི་ནྣ་དེ་སེ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྣ་དེ་སེ ཙ. ཏ་ཐཱ ཧི མུ་ཁ་གྷོ་སཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཉྙ་སྨིཾ དེ་སེ ཨཱ་དཱ་ས་པ་བྦ་ཏ་པྤ་དེ་སཱ་དི་ཀེ པ་ཊི་བི་མྦ་པ་ཊི་གྷོ་སཱ་དི་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནཾ དི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན ས་བྦཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན པ་ཊི་བི་མྦ་སྶ ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ནཱ་དི་ཀོ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝ་ཝི་ཙཱ་རོ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་པྤ་ཀ་ར་ཎ་སྶ་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ (ཀ་ཐཱ. ཨ་ནུ་ཊཱི. ༥༠༧) ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘ཨི་དྷཱཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ, ཧུ་རནྟི ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝོ, ཨུ་བྷ་ཡ་མ་ནྟ་རེ་ནཱཏི རཱུ་པ་བྷ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ‘‘ཨི་དྷཱ་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨཱ, ཧུ་རནྟི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨཱ, ཨུ་བྷ་ཡ་མ་ནྟ་རེ་ནཱཏི པ་ཎྞ་ཏྟི་དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ས་བྦ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ རཱུ་པནྟི ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ལ་ཀྑ་ཎ་རཱུ་པཱ་ནི, ཨོ་ཛ་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཙི་ཏྟཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི ན ཉཱ་ཡ་ནྟི ‘‘ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཙ་ཏུ་བྱཱུ་ཧ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.