༥. ལ་ཀྑ་ཎ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣. ‘‘ལ་ཀྑ་ཎ་ཧཱ་ར་སྶ ཝི་ས་ཡཾ པུ་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཀོ པ་ན ཏ་སྶ ཝི་ས་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་མཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨ་ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ. ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་མཱ་ར་དྡྷཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ད་ཡོ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ སི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི ཏ་བྦ་ཙ་ནེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱཏི ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་སྶ ས་དྡྷཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཝཱི་རི་ཡ་ས་ཏི་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི སཱ་དྷ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏ་རེ་ས་མྤཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡམེ་ཝ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༥༡) པ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ་ནི་དྡེ་སེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ར་ཏོཏི ཙ་ཏུ་བྱཱུ་ཧ་ཧཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༢༠).
ཨ་ས་མྨི་སྶ་ཏོཏི ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ་པི ཨེ་ཏྠ སི་ཏཱ ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷཱ་ཏི ཀཱ་ཡེ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་པ་ས་ངྒེ་པི ཨཱ་པ་ནྣེ ཏ་ད་ས་མྨི་སྶ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཝ་ཡ་ཝི་གཱ་ཧ་ས་མ་ཉྙཱ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ན་སཱ་རཱ་དཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ནི་སེ་དྷ་ན་ཏྠཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒེ་ཧི, ཏཱ་ནི ཙ ཀེ་སཱ་དཱི་ཧི, ཀེ་སཱ་དི་ཀེ ཙ བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པེ་ཧི ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཐཱ ན ཀཱ་ཡེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. པཱ་སཱ་དཱ་དི་ན་ག་རཱ་ཝ་ཡ་ཝ་ས་མཱུ་ཧེ ཨ་ཝ་ཡ་ཝི་ཝཱ་དི་ནོ་པི ཨ་ཝ་ཡ་ཝི་གཱ་ཧ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི. ན་ག་རཾ ནཱ་མ ཀོ་ཙི ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པ་ན ཀེ་ས་ཉྩི ས་མ་ཉྙཱ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནཾ སི་ཡཱ་ཏི ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་དི་ས་མ་ཉྙཱ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནེ ན་ག་ར་ནི་ད་སྶ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ས་ཏྟཱ་དི་ཀོ. ཡཾ པ་སྶ་ཏི ཨི་ཏྠིཾ, པུ་རི་སཾ ཝཱ. ན་ནུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ད་སྶ་ནཾ ན་ཏྠཱི་ཏི? ས་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ‘‘ཨི་ཏྠིཾ པ་སྶཱ་མི, པུ་རི་སཾ པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ས་མ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཡཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མི་ཙྪཱ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝཱ དི་ཊྛི་ཡཱ ཡཾ པ་སྶ་ཏི, ན ཏཾ དི་ཊྛཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཧོ་ཏི, རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝཱ ཏཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏཾ ཀོ་སཱ་དི་བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་ས་མཱུ་ཧ་ས་ངྑཱ་ཏཾ དི་ཊྛཾ ན ཧོ་ཏི, དི་ཊྛཾ ཝཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ དི་ཊྛཾ ཏཾ ན པ་སྶ་ཏཱིཏི ཡཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཀེ་སཱ་དི་བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་ས་མཱུ་ཧ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝཱ དི་ཊྛཾ, ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ བྷཱུ་ཏ་ཏོ ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ན ཨ་ཉྙ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི ན ཨ་ཉྙ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ཨ་སུ་བྷཱ་དི་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་སྶཱི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
པ་ཐ་ཝཱི་ཀཱ་ཡནྟི ཀེ་སཱ་དིཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏྟཱ ‘‘ཀཱ་ཡོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཐ་ཝི་མེ་ཝ ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་ད་བྷི་ནྣཾ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་ར་ག་ཏཾ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་པི.
ཨཱ་ཀཱ་ར་ས་མཱུ་ཧ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶཱཏི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་སྶ.
ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཀི་ལེ་སེཏི བྷ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ཝི་ས་ཡ་ཀི་ལེ་སེ. ས་བྦ་ཏྠི་ཀནྟི ས་བྦ་ཏྠ ལཱི་ནེ, ཨུ་དྡྷ་ཏེ ཙ ཙི་ཏྟེ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྠཱ, ས་བྦེ ཝཱ ལཱི་ནེ, ཨུ་དྡྷ་ཏེ ཙ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨ་ཏྠི་ཀཱ ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ས་བྦ་ཏྠི་ཀཱ. ཨ་ནྟོ ས་ངྐོ་ཙོཏི ཨ་ནྟོ ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱ, ཀོ་ས་ཛྫ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༢༤. ག་ཧི་ཏེ་སཱུཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏེ་སུ, བྷཱ་ཝི་ཏེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝཱ ག་ཧི་ཏེ་སུ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་གྒ་ཧ་ཎ་དཱི་པ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ པ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ག་ཧ་ཎ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཏྠ པ་དྷཱ་ནཾ. ཡ་སྶ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ, ཏ་སྶ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ད་ཡོ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ ན བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙ ས་མཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ་པ་དེ་སེ་ན ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ བྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཝི་པ་ལླཱ་སཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི ཨུ་ཛུ་ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ‘‘ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀཱ་ཡ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡོ (སཾ. ནི. ༥.༤༠༨), ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༡.༡, ༣༩; མ. ནི. ༣.༡༢༦; མ་ཧཱ་ཝ. ༡; ཨུ་དཱ. ༡; ཝི་བྷ. ༢༢༥) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཀཱ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་ཕ་སྶ་མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རཱ་ཀཱ་ཡཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ཛཱ་ན་ནེ་ན པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་པྤ་ཧཱ་ན་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ཧི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ས་ཝི་སེ་སཱ ཀཱ་ཡེ ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ཝི་སེ་སེ་ན ཀཱ་ཡོ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཝ་ཏྠུ, སུ་ཁ་ཝེ་ད་ན་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ར་ལོ་ཀ་ནི་ར་པེ་ཀྑོ ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི (དཱི. ནི. ༡.༡༧༡; མ. ནི. ༡.༤༤༥; ༢.༩༤-༩༥, ༢༢༥; ༣.༩༡, ༡༡༦; སཾ. ནི. ༣.༢༡༠; དྷ. ས. ༡༢༢༡; ཝི་བྷ. ༩༣༨) པ་རཱ་མཱ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཝེ་ད་ནཱ, ཙི་ཏྟེ ནི་ཙྩ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་སྶ་ཏ་སྶ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་སུ་དྡྷ་པ་རཱ་མ་ས་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཙི་ཏྟཾ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན བྷཱུ་ཏཾ བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ‘‘ཨ་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ དྷ་མྨཱ ཝ་ཏྠུ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ བྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ཧི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡོ ཀཱ་མ་ཡོ་ག་སྶ ཝ་ཏྠུ, བྷ་ཝེ་སུ སུ་ཁ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན བྷ་ཝ་སྶཱ་དོ ཧོ་ཏཱི་ཏི བྷ་ཝ་ཡོ་ག་སྶ ཝེ་ད་ནཱ, ས་ནྟ་ཏི་གྷ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟེ ཨ་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི དི་ཊྛི་ཡོ་ག་སྶ་ཙི་ཏྟཾ, དྷ་མྨ་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་སྶ དུ་ཀྐ་ར་ཏྟཱ, དྷ་མྨཱ་ནཾ དྷ་མྨ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ ས་མྨོ་ཧོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་ག་སྶ དྷ་མྨཱ, ཝ་ཏྠུ, ཏ་སྨཱ ཙ་ཏུ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཏེ་སུ ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ན་སི་དྡྷི་ཏོ ཡོ་གེ་ཧི ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཨ་ནཱ་ས་ཝ་ཏཱ, ཨོ་གྷེ་ཧི ནི་ཏྟི་ཎྞ་ཏཱ ཙ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏཱ ཧོ་ཏི ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཝ ཀཱ་མ་ཡོ་ག་ཀཱ་མཱ་ས་ཝ་ཀཱ་མོ་གྷཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠ་སྶ ཝ་ཏྠུ, ‘‘དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༥) དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝི་སེ་སེ་ན བྱཱ་པཱ་ད་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠ་སྶ ཝ་ཏྠུ, ཙི་ཏྟེ ནི་ཙྩཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝ་སེ་ན ས་སྶ་ཏ་སྶ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལེ་ན སུ་དྡྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་པ་རཱ་མ་ས་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཝ་ཏྠུ, ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ བྷ་ཝ་ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨི་དཾ་ས་ཙྩཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶ དྷ་མྨཱ ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཙ་ཏུ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཀཱ་ཡོ རཱ་ག་ས་ལླ་སྶ ཝ་ཏྠུ, ཝེ་ད་ནཱ དོ་ས་ས་ལླ་སྶ, ‘‘ཙི་ཏྟཾ ནི་ཙྩ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སེ་ཡྻཱ་དི་ཏོ ད་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ཏྟཾ མཱ་ན་ས་ལླ་སྶ, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨཱ མོ་ཧ་ས་ལླ་སྶ ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཙ་ཏུ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ་ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ་སུ རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཙི་ཏྟེ ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ ས་ཉྙཱ་པི པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ ཙ་སྶ པ་རི་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཐཱ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཀཱ་ཡེ སཱ་པེ་ཀྑཱ ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ཡོ ཚ་ནྡཱ་ག་ཏི་ཡཱ ཝ་ཏྠུ, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ནི་མི་ཏྟ་ནྟི སཱ དོ་སཱ་ག་ཏི་ཡཱ ཝ་ཏྠུ, ས་ནྟ་ཏི་གྷ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་རཱ་གཱ་དི་ཙི་ཏྟེ ས་མྨོ་ཧོ ཧོ་ཏཱི་ཏི མོ་ཧཱ་ག་ཏི་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ, དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ན་ཝ་བོ་དྷེ་ན བྷ་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི བྷ་ཡཱ་ག་ཏི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཙ་ཏུ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ན་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནེ་ཧི ཙ ན ཨ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ སོ་མ་ན་སྶ་སྶ ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༥) པ་ན ཝ་ཙ་ན་ཏོ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏ་ཏྠཱ་ནུ་ས་ཡ་ནེ་ན ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ དེ་སི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དེ་སི་ཏཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩནྟི དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན སཱ་ཏི་ས་ཡཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ དེ་སི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཧ་ཙ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༥ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟཾ.
ལ་ཀྑ་ཎ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.