༥. པ་ཋ་མ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ནཱ་མ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ. ཏེ་སུ ‘‘ཨ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏྟཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ སི་དྡྷ་ཏྟཱ ཝི་སུཾ ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷི ན དི་སྶ་ཏི. དི་སྶ་ཏི ཙེ, ཨ་ངྒཱ་ནཾ ཚ་ཀྐ་ཏྟ་ད་སྶ་ན་ནྟི (ཝ་ཛི་ར. ཊཱི. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ ༢༣༨-༢༣༩) ལི་ཁི་ཏཾ. ‘‘བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཙུ་ཎྞ་མྤཱིཏི པི-ཀཱ་རེ་ན ཀུ་ཎྜ་ཀཾ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏི. ས་མ་པཱ་ཀ་བྷ་ཛྫི་ཏཱ་ནཾ པ་ན ཨཱ་ཏ་པ་སུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝཱ ཀུ་ཎྜ་ཀཾ ཝཱ ཡེ ཀེ་ཙི ཏ་ཎྜུ་ལཱ ཝཱ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་མ་པཱ་ཀ་བྷ་ཛྫི་ཏཱ་ནཾ ཝཱི་ཧཱི་ནཾ, ཝཱི་ཧི་པ་ལཱ་སཱ་ནཾ ཝཱ ཏ་ཎྜུ་ལ་ཙུ་ཎྞཾ པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཁ་ར་པཱ་ཀ་བྷ་ཛྫི་ཏཱ་ནཾ ཀུ་ཎྜ་ཀ་མྤི པ་ཝཱ་རེ་ཏི. བྷ་ཛྫི་ཏ་ས་ཏྟུ་ཡོ པི་ཎྜེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ ཨ་པ་ཀྐ་ས་ཏྟུ་མོ་ད་ཀོ་པི པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. ས་ཙེ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ན་ཏྠི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ས་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ པ་ན ཀི་ཉྩཱ་པི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏཾ, ཁཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཾ པ་ན མཾ་ས་བྷཱ་ཝཾ ན ཛ་ཧཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏི. བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་ཡ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཙེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པཱ་པུ་ཎ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀཱ་མཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, པ་ཏྟེ པ་ན ཨཱ་རཱ་མི་ཀཱ ཨཱ་ཀི་ར་ནྟི, ཏཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་ད་ཉྷི བུ་དྡྷ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནེ་ས་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ཡེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ས་ངྒྷ་ཏོ ལ་དྡྷཾ པི་ཎྜཾ དུ་སྶཱི་ལོ དེ་ཏི, ཏ་ཉྩེ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་ད་ནྟི ཙ, ཝི་བྷཱ་གོ ལ་ཛྫཱི ཙེ དེ་ཏི, ཏཾ སོ ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཙ, ‘‘ས་མཾ་ས་ར་སཾ ས་མ་ཙྪ་ར་ས’’ནྟི ཨཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ ‘‘མཾ་ས་ར་ས’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ པ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ ཧོ་ཏི, ‘‘མཾ་ས་སྶ ར་སཾ མཾ་ས་ར་ས’’ནྟི ཨ་ཡཾ ཝི་གྒ་ཧོ ནཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ. བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀཾ ཡཱ་གུཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་གུཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ‘‘བྷ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཡེ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏོ, ཏ་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘ཡཱ་གུ་མི་སྶ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏྲ ཙེ ཡཱ་གུ བ་ཧུ་ཏ་རཱ ཝཱ ཧོ་ཏི, ས་མ་ས་མཱ ཝཱ. བྷ་ཏྟཾ མ་ནྡཾ, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཡཱ་གུ ཙེ མ་ནྡཱ, བྷ་ཏྟཾ བ་ཧུ་ཏ་རཾ, པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ས་བྦ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ན ས་ཀྐཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏུཾ. ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ནེ་ཏྠ དུ་དྡ་སཾ. ‘‘བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ཏ་ཏྲ བྷ་ཏྟཾ བ་ཧུ་ཏ་རཾ ཝཱ ས་མ་ཀཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཏ་རཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, པ་ཝཱ་རེ་ཏི ཨེ་ཝ. བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཡཱ་གུཾ ཝཱ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ‘‘མི་སྶ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ཏ་ཏྲ ཙེ བྷ་ཏྟཾ བ་ཧུ་ཏ་རཾ, ས་མ་ཀཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཨ་པྤ་ཏ་རཾ ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཏཾ ས་བྦཾ ཝཱི་མཾ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཕ་ལཾ ཝཱ ཀ་ནྡ་མཱུ་ལཱ་དི ཝཱ པ་ཉྩ་ཧི ས་མ་ཎ་ཀ་པྤེ་ཧི ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཀ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་རཱ་པི་ཏེ་ཧི ཀ་ད་ལི་ཕ་ལཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ་པི ཏཾ ཀ་ད་ལི་ཕ་ལཱ་དིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་མི་སྶ་ཀ་ར་ས་ཏྟཱ པུ་ན ཏཱ་ནི ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ བྷཱ་ཛ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་སྨཱ? པུ་བྦེ ཏེ་སུ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ནཱ་རུ་ལ༹ྷ་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
པ་ཏྟེ ར་ཛཾ པ་ཏི་ཏཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ བྷི་ཀྑཱ ག་ཎྷི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཨ་པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ཏོ ཝི་ན་ཡ་དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༢༦༥) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཏ་མ་ཉྙེ་ས་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ཏཾ པ་ན པུ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ‘‘ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ‘‘ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ, ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི དཱི་པི་ཏཾ. ཨ་ལ་མེ་ཏཾ ས་བྦནྟི ཨི་ད་མྤི ཏེ ཨ་དྷི་ཀཾ, ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ན ལ་ཙྪ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཝི་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཀེ. ‘‘པ་ཋ་མ་ཀ་ཐི་ན་ས་དི་སཱ་ནི. ཨི་དཾ པ་ན ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡ’’ནྟི པཱ་ཋོ. ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ཏོ. ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨ་ཀཱ་རཱ་པ་ན་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
པ་ཋ་མ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.