པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་ཀ་ཎྜཾ

༡. པ་ཋ་མ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛཱ་ཡཱཏི ར་ཐི་ཀཾ བྱཱུ་ཧཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛཱ་ཡ. ཨ་ས་པྤཱ་ཡནྟི ས་གྒ་མོ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་ཧི་ཏཾ ཨ་ན་ནུ་ཀཱུ་ལཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ཋ་ཏྭཱ ད་ད་མཱ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛཱ་ཡཱ་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ནྟ་རཱ་རཱ་མཱ་དཱི་སཱུཏི ཨ་ནྟ་རཱ་རཱ་མ་བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡ་ཏི་ཏྠི་ཡ་སེ་ཡྻཱ་པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནེ་སུ. ར་ཐི་ཡཱ་བྱཱུ་ཧ་སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀ་གྷ་རཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ར་ཐི་ཡཱཏི ར་ཙྪཱ. བྱཱུ་ཧནྟི ཨ་ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏ་ར་ཙྪཱ. སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀནྟི ཙ་ཏུ་ཀྐོ་ཎཾ ཝཱ ཏི་ཀོ་ཎཾ ཝཱ མ་གྒ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ. གྷ་རནྟི ཀུ་ལ་གྷ་རཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ར་ཐི་ཡཱ་དཱི་སུ ཋ་ཏྭཱ ད་ད་མཱ་ནཱ་ཡ ག་ཎྷ་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཨེ་ཝཾ ཧ་ཏྠི་སཱ་ལཱ་དཱི་སུ་པི ད་ཊྛ་བྦཾ.

‘‘ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ་པི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎེ་པི དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི ཨི་དཾ ཨཱ་མི་སེ་ན ཨ་ས་མྦྷི་ནྣཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ས་མྦྷི་ནྣེ པ་ན ཨེ་ཀ་ར་སེ པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་མེ་ཝ. ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་མེ་ཝ.

ཉཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཝཱ དཱ་པེ་ནྟི་ཡཱཏི ས་ཡཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཡཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཙི ཉཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ དཱ་པེ་ནྟི་ཡཱ, ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝཱ ད་ད་མཱ་ནཱ་ཡཱཏི བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ, ཨ་ཡྻ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་མྨཱི’’ཏི ད་ད་མཱ་ནཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ དི་ནྣཾ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནཱི’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ, ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི པ་ཊི་གྒ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.

པ་ཋ་མ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༢. དུ་ཏི་ཡ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཡོ ཙ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ བྷ་ཏྟཾ དཱ་པེ་ནྟི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཏྟཾ དེ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ, པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝཱ བྷ་ཏྟཾ དེ་ནྟི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་ཙེ དཱ་པེ་ཡྻ, ཨི་མི་ནཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི བྷ་ཝེ་ཡྻ, དེ་ནྟི་ཡཱ པ་ན ནེ་ཝ ཨི་མི་ནཱ, ན པུ་རི་མེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི.

དུ་ཏི་ཡ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༣. ཏ་ཏི་ཡ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ལ་དྡྷ་སེ་ཀྑ་ས་མྨུ་ཏི་ཀཱ་ནཱིཏི ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ན ལ་དྡྷ་སེ་ཀྑ་ས་མྨུ་ཏི་ཀཱ་ནི. ཡ་ཉྷི ཀུ་ལཾ ས་དྡྷཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, བྷོ་གེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཀུ་ལ་སྶ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ན སེ་ཀྑ་ས་མྨུ་ཏིཾ དེ་ནྟི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.

གྷ་ར་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱཏི གྷ་ར་ཏོ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཾ ཝཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཝཱ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཝཱ’’ཏི. ཨི་མ་སྶ ‘‘དེ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. དྭཱ་ར་མཱུ་ལེ ཝཱ ཋ་པི་ཏཾ དེ་ནྟཱིཏི དྭཱ་ར་མཱུ་ལེ ཋ་པི་ཏཾ པ་ཙྪཱ ས་མྤ་ཏྟ་སྶ དེ་ནྟི. བྷི་ཀྑུཾ པ་ན དི་སྭཱ ཨ་ནྟོ་གེ་ཧ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ དི་ཡྻ་མཱ་ནཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟ་ཀེཏི ནི་ཙྩཾ དཱ་ཏ་བྦ་བྷ་ཏྟ་ཀེ. ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟེཏི རུ་ཀྑ་སཱ་ར་མ་ཡཱ་ཡ ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཝེ་ལུ༹་ཝི་ལཱི་ཝ་ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཱ་དི་མ་ཡཱ་ཡ པ་ཊྚི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྶ ནཱ་མ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦ་བྷ་ཏྟེ. པ་ཀྑི་ཀེཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཀྑེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ དཱ་ཏ་བྦ་བྷ་ཏྟེ. ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀེཏི ཨུ་པོ་ས་ཐེ དཱ་ཏ་བྦ་བྷ་ཏྟེ. པཱ་ཊི་པ་དི་ཀེཏི པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་སེ དཱ་ཏ་བྦ་བྷ་ཏྟེ.

ཏ་ཏི་ཡ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཏ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ བ་ཧུ་ཀ་མྤཱིཏི ཡཱ་གུ་ཡཱ པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ སུ་དྡྷཱ་ཡ ཡཱ་གུ་ཡཱ དི་ནྣཱ་ཡ, པཱུ་ཝ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི་པི ཨེ་ཏི་སྶཱ ཡཱ་གུ་ཡཱ པ་རི་ཝཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ, ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་སྶ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་སྶ ཝཱ པ་རི་ཝཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ བ་ཧུ་ཀ་མྤི ཨཱ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏུ. ཁཱ་ད་ནཱི་ཡནྟི ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ ‘‘བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ’’ཏི་པི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ. ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟཱུཏི ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟུ. ‘‘ཡཱ་གུ་ཡཱ པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ པཱུ་ཝཾ ཝཱ བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཨེ་ཏ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༥༧༣) ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.

པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏ་གི་ལཱ་ནཱ་ཝ་སེ་ས་ཀཾ ཝཱཏི པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏ་ཉྩ གི་ལཱ་ནོ ཙ པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏ་གི་ལཱ་ནཱ, ཏེ་སཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཀཾ, པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏ་སྶ ཙ གི་ལཱ་ན་སྶ ཙ སེ་ས་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ཊཾ, ཏ་སྶ སེ་ས་ཀཾ ཨ་ཉྙ་སྶཱ་པི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝཱ པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ་ནཾ ཨཱ་ཧ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི དཱ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཏ་མྤི པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏ་སེ་ས་ཀ་མེ་ཝ, ས་བྦེ་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཐ ཨ་དྷི་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ས་ནྣི་དྷིཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. གི་ལཱ་ན་སྶཱ་ཧ་ཊཱ་ཝ་སེ་སེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡཾ པ་ན ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་བྷ་ཏཾ, ཏཾ བ་ཧི་ཨཱ་རཱ་མཾ པེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝཱ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་མྤི ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ཝཱ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀཱ་ད་ཡོ ཝཱ ཝ་ན་ཏོ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དེ་ནྟི, པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏཾ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ན པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ‘‘པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ཊཾ ཝཱ གི་ལཱ་ནཱ་ཝ་སེ་ས་ཀཾ ཝཱ’’ཏི པཱ་ཋོ དི་སྶ་ཏི, སོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀ་མེ་ཝ ཝཱཏི ཨཱ་རཱ་མེ ཛཱ་ཏ་ཀ་མེ་ཝ. མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་དིནྟི མཱུ་ལ་ཕ་ལ་ཏ་ཙ་པ་ཏྟཱ་དིཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ནྣཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ པ་ན ཏཾ གཱ་མཾ ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཙི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏཾ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.

ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

ཨི་ཏི ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎི་ཡཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ

ཝི་ན་ཡ་ཏྠ་མ་ཉྫཱུ་སཱ་ཡཾ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནི་ཡཾ

པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.