༥. ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་ནྣནྟི ཁོ་མཱ་དཱི་ནཾ ཚ་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ. ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱཏི དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཱུ་པ་ཙཱ་རཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ. པི-ས་དྡེ་ན དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཙ་ཏ་སྶོ པ་རི་སཱ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཙ ནཱ་ནཱ་ཝི་རཱ་ག་ཝ་ཏྠཱ་ནི ཙ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ནྟི, ཨུ་པ་ཙཱ་རེ ཝཱ ཋ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཁི་པ་ནྟི, ‘‘ས་ཙེ སཱ་དི་ཡ་ཏི, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཁི་པ་ཏཱུཏི དི་ཝཱ ཝཱ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཝཱ ཁི་པ་ཏུ. པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱིཏི ཀི་ཉྩཱ་པི ‘‘ཨི་དཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ, ཨི་དཾ ཨ་ཉྙེ་ས’’ནྟི ཉཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི པ་ན ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶཱཏི སི་ཀྑ་མཱ་ན་སཱ་མ་ཎེ་ར་སཱ་མ་ཎེ་རི་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་དཱི་སུ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ. ཋ་པི་ཏནྟི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཋ་པི་ཏཾ. པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱཏི ‘‘ཨ་སྶཱ་མི་ཀཾ ཨི་ད’’ནྟི ས་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ. ཨ་སྶཱ་མི་ཀ་ཉྷི ‘‘པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀ་མ་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཱཏི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ པ་རི་ཝ་ཏྟཾ, པ་རི་ཝ་ཏྟ་མེ་ཝ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ, པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ དི་ཡྻ་མཱ་ནཾ, ཏཾ ཝི་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཧ་རཱི་ཊ་ཀ་ཀྑ་ཎྜ་མྤཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨཱ་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཙི་ཏྟེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ. ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀ་མྤི དེ་ཏི, ཏ་མྤི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ནཱཏི ག་ཧ་ཎེ་ན. ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ཏཱི་ཎི པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནི ཨ་སྶཱ་ཏི ཏི་ཀཾ,ཏི་ཀ་ཉྩ ཏཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཉྩཱ་ཏི ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཉཱ་ཏི་ཀ་ས་ཉྙི་ཝེ་མ་ཏི་ཀ་ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀ་ས་ཉྙཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏཱི་ཎི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ཏོ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ. ཏཱ་ཡ ཧི ཧ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཱ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ པ་ན པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ. ‘‘པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་དི་མྷི ཙ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ བྷི་སི་ཙྪ་ཝི་མྤི ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. སཱ ཧི མ་ཧ་ནྟཱ་པི སེ་ནཱ་ས་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཙཱི་ཝ་ར་ས་ངྑཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ནེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གཱ, ན ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་གཱ ཙ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ ‘‘ས་ཙེ་པི མ་ཉྩ་པྤ་མཱ་ཎཱ བྷི་སི་ཙྪ་ཝི ཧོ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༥༡༤). ‘‘ཧ་ཏྠ་ཏོ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པེ་སི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ, པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཙ ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཾ.
ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.