ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོཏི ས་ངྑྱཱ་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཨ་དྷི་ཀ་རཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. ཀེ ཨ་དྷི་ཀ་རཱི་ཡ་ནྟི? ས་མ་ཐཱ. ཀ་ཐཾ ཨ་དྷི་ཀ་རཱི་ཡ་ནྟི? ས་མ་ན་ཝ་སེ་ན. ཏ་སྨཱ ཏེ ཏེ་སཾ ས་མ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ས་མེ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནནྟི ཨུ་ཊྛི་ཏཱ་ནཾ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ་ནཾ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཾ, ཏ་ཐཱ་པི ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ན’’ནྟི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏཾ. ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ ནཱ་ནཱ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ‘‘ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཝི་ཝཱ་དོ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. ས་མ་ཐ་ཏྠནྟི ས་མ་ན་ཏྠཾ.
ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ ཝི་ན་ཡ་ན་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ. ད་བྦ་མ་ལླ་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ས་དི་ས་སྶ ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶེ་ཝ དཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ན་ཡོ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡོ. ས་མྨཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ག་གྒ་བྷི་ཀྑུ་ས་དི་ས་སྶ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ དཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ན་ཡོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡོ. པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏེ ཨཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཀེ ཀ་ར་ཎཾ ཀི་རི་ཡཱ, ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི པ་རི་ཝཱ་ས་དཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ཝ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ. ཡ་སྶཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ བ་ཧུ་ཏ་རཱ, ཨེ་སཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ ནཱ་མ. ཡོ པཱ་པུ་སྶ་ནྣ་ཏཱ་ཡ པཱ་པི་ཡོ, པུ་གྒ་ལོ, ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཝཱ་ལ༹་བྷི་ཀྑུ་ས་དི་ས་སྶ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏོ ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ, ཨ་ལུ་ཏྟ་ས་མཱ་སོ་ཡཾ. ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀོ. ཡ་ཐཱ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༡༢) ཧི གཱུ་ཐཾ ཝཱ མུ་ཏྟཾ ཝཱ གྷ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ནཾ དུ་གྒ་ནྡྷ་ཏཱ་ཡ བཱ་དྷ་ཏི, ཏི་ཎེ་ཧི ཨ་ཝ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ སུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏ་སྶ པ་ན་སྶ ག་ནྡྷོ ན བཱ་དྷ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ མཱུ་ལཱ་ནུ་མཱུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཝཱུ་པ་ས་མི་ཡ་མཱ་ནཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ བྷེ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ ཨི་མི་ནཱ ཀ་མྨེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ གཱུ་ཐཾ ཝི་ཡ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀོ’’ཏི.
ཏ་ཏྲཱཏི ཏེ་སུ ས་ཏྟ་སུ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐེ་སུ. ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧཱི’’ཏི ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ ‘‘ཡ་དི མེ བྱཱ་དྷི་ཀཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, དཱ་ཏ་བྦ་མི་ད་མོ་ས་དྷ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (སཾ. ནི. ཊཱི. ༢.༣.༣༩-༤༢) ཝི་ཡ. ཏ་སྨཱ ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝི་ཝ་ད་ནྟཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་ཝཱ་དོཏི ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཝཱ་དོ. ཨུ་པ་ཝ་ད་ནཱཏི ཨ་ཀྐོ་སོ. ཙོ་ད་ནཱཏི ཨ་ནུ་ཡོ་གོ. དྭེཏི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡོ དྭེ. ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎནྟི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎཾ.
ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སུ ཨི་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ ས་མྨ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣནྟི ‘‘ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་མི་ནཱ པ་ཏྟོ ག་ཧི་ཏོ, ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་རི. ཨ་ཊྛ. ༣༤༡) ན་ཡེ་ན པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ ས་མྨ་ཏཱིཏི ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཨ་ཏྠ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ་ནེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ནྟེ་ཧི ས་མྨ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ནེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨ་ཐ་ཉྙོ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཝཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཝཱ ཋི་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪ་ཏི, ཏེ་ཧི ཙ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ར་ཎེ ཀ་ཐི་ཏེ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཁ་ནྡྷ་ཀ་ཏོ ཙ པ་རི་ཝཱ་ར་ཏོ ཙ སུ་ཏྟེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཨེ་ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ས་མྨ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཝཱ ས་མྨ་ཏཱིཏི ‘‘ན མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཏི་ཊྛཱ་མ, ནཱ་ཡཾ ཝི་ན་ཡེ ཀུ་ས་ལོ, ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ གཱ་མེ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ ཐེ་རཱ ཝ་ས་ནྟི, ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཝཱ ཀཱ་ར་ཎཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ནྟེ་ཧི, ཨ་ཉྙེ་ཧི ཝཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ནྟེ་ཧི ས་མྨ་ཏི. ན ཧེ་ཝ ཁོ པ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ས་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ས་བྷཱ་ག་བྷི་ཀྑུ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནེ་ན ཝཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ཊི་པ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཀོ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ དི་སྭཱ ‘‘ཀ་ཏྠཱ་ཝུ་སོ, ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མུ་ཀཾ ནཱ་མ གཱ་མཾ ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ ཀ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀིཾ ཏ་ཏྠ ག་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི ནཱ་མ.
ཡ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏཾ, ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷེ་ན ཝཱཏི ས་ཙེ པ་ན ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀིཾ ཏ་ཏྠ ག་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ་པི ‘‘མ་ཡཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ པཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི (པ་རི. ཨ་ཊྛ. ༣༤༡) ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ས་བྷཱ་ག་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏཾ, ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷེ་ན ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷ་ས་ནྣི་པཱ་ཏཾ ནཱ་མ ག་རུ་ཀ’’ནྟི ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ ས་མྨ་ཏི. ན ཧེ་ཝ ཁོ པ་ན ས་བྷཱ་ག་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་པི་ཙ ཁོ ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཾ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མྤི ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ ས་མྨ་ཏི ནཱ་མ.
ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ས་མྨ་ཏ་པུ་གྒ་ལེ་ཧི ཝཱ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏནྟི ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཝཱ ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མྨ་ཏེ་ཧི པུ་གྒ་ལེ་ཧི ཝི་སུཾ ཝཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཝཱ པ་རི་སཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཉྙེ་ན ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༣༡) སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ. ཨ་ཡནྟི ཨ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ.
ཀཱ་ར་ཀ་ས་ངྒྷ་སྶཱཏི ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཀ་ས་ངྒྷ་སྶ. ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒི་ཝ་སེ་ན ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝོཏི ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ, ཏེ ཨཱ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡོ ཨཱ་ཧ་ཊོ ཧོ་ཏི, ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ ན པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༢༨) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒི་ཝ་སེ་ན ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝོ, ཨེ་ཏེ་ན ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ པ་དྷཱ་ན་ཀཱ་ར་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ་མ་ཏྟཾ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. བྷཱུ་ཏ་ཏཱཏི ཏ་ཙྪ་ཏཱ. ས་ཙྩ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཧི ཨི་དྷ དྷ་མྨས་དྡོ ‘‘དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༡.༩, ༡༩༤) ཝི་ཡ. ཝི་ནེ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝི་ན་ཡོ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མ་ནཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷི, ཏ་སྶ ཝི་ན་ཡ་སྶ ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ ཏཾ…པེ… ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ’’ཏི. ཡེ་ནཱཏི ཡེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན. ཨ་ཏྠ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནནྟི (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ཙཱུ་ལ༹་ཝ་གྒ ༣.༢༢༨) ཝི་ཝཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་ཏྠེ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ. ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི ས་མྨ་ཏ་པུ་གྒ་ལེ་ཧེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏོ.
ནནྟི ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ. པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༣༤) ‘‘ན ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན དོ་སཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན མོ་ཧཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན བྷ་ཡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ག་ཧི་ཏཱ་ག་ཧི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. གཱུ་ལ༹ྷ་ཀ་ཝི་ཝ་ཊ་ཀ་ས་ཀ་ཎྞ་ཛ་པྤ་ཀེ་སུ ཏཱི་སུ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ་སཱུཏི ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཏ་ཡོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧ་ཀེ གཱུ་ལ༹ྷ་ཀཾ, ཝི་ཝ་ཊ་ཀཾ, ས་ཀ་ཎྞ་ཛ་པྤ་ཀ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༣༥) ས་མ་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཏཱི་སུ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ་སུ. ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏྭཱཏི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ན་ཉྩ ས་ལཱ་ཀཱ་ཡོ ནི་མི་ཏྟ་ས་ཉྙཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་བྷོ་གེ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གཱུ་ལ༹ྷ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ཧོ་ཏི? ཏེ་ན ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ལཱ་ཀཱ་ཡོ ཝ་ཎྞཱ་ཝ་ཎྞཱ་ཡོ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ ‘ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་སྶ ས་ལཱ་ཀཱ, ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་སྶ ས་ལཱ་ཀཱ, ཡཾ ཨི་ཙྪ་སི, ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’ཏི. ག་ཧི་ཏེ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘མཱ ཙ ཀ་སྶ་ཙི ད་སྶེ་ཧཱི’ཏི. ས་ཙེ ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི བ་ཧུ་ཏ་རཱ’ཏི, ‘དུ་གྒ་ཧོ’ཏི པ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི བ་ཧུ་ཏ་རཱ’ཏི, ‘སུ་གྒ་ཧོ’ཏི སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གཱུ་ལ༹ྷ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཝ་ཊ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ཧོ་ཏི? ས་ཙེ ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི བ་ཧུ་ཏ་རཱ’ཏི, ཝི་སྶ་ཊྛེ་ནེ་ཝ ཝི་ཝ་ཊེ་ན གཱ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཝ་ཊ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀ་ཎྞ་ཛ་པྤ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ཧོ་ཏི? ཏེ་ན ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པ་ཀ་ཎྞ་ཀེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ ‘ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་སྶ ས་ལཱ་ཀཱ, ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་ཝཱ་དི་སྶ ས་ལཱ་ཀཱ, ཡཾ ཨི་ཙྪ་སི, ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’ཏི. ག་ཧི་ཏེ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘མཱ ཙ ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧཱི’ཏི. ས་ཙེ ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི བ་ཧུ་ཏ་རཱ’ཏི, ‘དུ་གྒ་ཧོ’ཏི པ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི བ་ཧུ་ཏ་རཱ’ཏི, ‘སུ་གྒ་ཧོ’ཏི སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀ་ཎྞ་ཛ་པྤ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ལ་ཛྫུ་སྶ་ནྣཱ་ཡ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༣༥) པ་རི་སཱ་ཡ གཱུ་ལ༹ྷ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ལ་ཛྫུ་སྶ་ནྣཱ་ཡ ཝི་ཝ་ཊ་ཀོ, བཱ་ལུ་སྶ་ནྣཱ་ཡ ས་ཀ་ཎྞ་ཛ་པྤ་ཀོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཏཱ་ཡཱཏི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཀེ་ན་པི ཨ་དྷི་ཀ་ཏཱ་ཡ, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ དྭཱི་ཧི ཏཱི་ཧི.
‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ པ་ན དྭཱི་ཧི ཨེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏནྟི ས་ཙེ ཨཱ་པ་ཏྟི ན་ཏྠི, ཨུ་བྷོ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་ཐ ཨ་ཏྠི, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ རོ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ. པ་ཊི་ཀ་མྨཾ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐེ པ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ན ས་མ་ཎ་སཱ་རུ་པྤཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ, ས་མ་ཎེ་ཧི ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ, ཏ་སྨིཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རེ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ ས་ཏི.
པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟེ་ན ཝཱཏི དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ཝཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝཱ. མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨེ ཧི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཱ ནཱ་མ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. པ་ཊི་ཙ་ར་ཏོཏི པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟ་སྶ. ཨ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, སཱི་ལ་ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏྭཱཏི ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ. ཨོ་སཱ་ར་ཎཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏཱིཏི ཀ་མྨ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷིཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏི.
ཏ་སྶཱཏི ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་སྶ. ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མོ ན་ཏྠི པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ཁ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཝི་ནཱ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏོ. ཡཱ པ་ན པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨེ་ཏྠཱཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ. སི་ཡཱཏི ཨ་ཝ་སྶཾ. ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཀ་ཀྑ་ལ༹་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཝཱ་ལ༹་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཙ. ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫནྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཉྩེ་ཝ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཉྩ. གི་ཧི་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟནྟི གི་ཧཱི་ནཾ ཧཱི་ནེ་ན ཁུཾ་ས་ན་ཝ་མྦྷ་ན་དྷ་མྨི་ཀ་པྤ་ཊི་སྶ་ཝེ་སུ ཨཱ་པ་ནྣཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ.
ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པནྟི ‘‘དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི, ཏཱི་ཧི, ཙ་ཏཱུ་ཧི, ཨེ་ཀེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ས་མ་ཐཱ་དྷི་ཀཱ་རེ. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོཏི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡ་མ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་སྶཱཏི ཝི་ཏྠཱ་ར་སྶ. ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོཏི ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ནཱ་མ ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨེ་ཏྟ་ཀནྟི ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ, ན ཨི་ཏོ བྷི་ཡྻོ.
ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨི་ཏི ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎི་ཡཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
ཝི་ན་ཡ་ཏྠ་མ་ཉྫཱུ་སཱ་ཡཾ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནི་ཡཾ
བྷི་ཀྑུ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ