༥. པ་ཋ་མ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཉྩ་མེ བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱིཏི བྷུ་ཏྟ་ཝཱ, ཡེ་ན པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ སཱ་ས་པ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏཾ, སོ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཝཱ་རི་ཏོཏི ‘‘ཨ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏོ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༢༣༩) ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་པ་ཉྩ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎོ, ཀ་ཏ་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ‘‘ཨ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་བྷོ་ཛ་ནོ ‘པ་ཝཱ་རི་ཏོ’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཡོ ཙ ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་བྷོ་ཛ་ནོ, ཏེ་ན ཀི་ཉྩི བྷུ་ཏྟཾ, ཀི་ཉྩི ཨ་བྷུ་ཏྟཾ, ཡ་ཉྩ བྷུ་ཏྟཾ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི’ཏི་པི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི’ཏི་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝི་སུཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷིཾ ན པ་སྶཱ་མ, ‘‘དི་ར་ཏྟ་ཏི་ར་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (པཱ་ཙི. ༥༢) པ་ན དི་ར་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་ཡ པ་ཝཱ་རི་ཏ་པ་ད་སྶ པ་རི་ཝཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན བྱ་ཉྫ་ན་སི་ལི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
པ་ཝཱ་ར་ཎ་ངྒེ་སུ པ་ན ཨ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ དི་སྶ་ཏི, ཏཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ཙེ་ས པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི པ་ཝཱ་ར་ཎ་པྤ་ཧོ་ན་ཀཾ བྷོ་ཛ་ནཾ དི་སྶ་ཏི, ཨོ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཙེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏོཏི པ་ཝཱ་ར་ཎ་པྤ་ཧོ་ན་ཀཾ ཙེ བྷོ་ཛ་ནཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ དཱ་ཡ་ཀོ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་ཧ་ར་ཏཱིཏི སོ ཙེ དཱ་ཡ་ཀོ ཏ་སྶ ཏཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་སཾ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ཀྑེ་པོ དི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཙེ ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ སོ བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ‘ཨ་ས་ན’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏཱ་ཝ ཡ་ཉྩ ཨ་སྣཱ་ཏི, ཡ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏཾ ཨོ་ད་ནོ ཀུ་མྨཱ་སོ ས་ཏྟུ མ་ཙྪོ མཾ་ས་ནྟི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཨོ་ད་ནོ ནཱ་མ སཱ་ལི ཝཱི་ཧི ཡ་ཝོ གོ་དྷུ་མོ ཀ་ངྒུ ཝ་ར་ཀོ ཀུ་དྲཱུ་ས་ཀོ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ དྷ་ཉྙཱ་ནཾ ཏ་ཎྜུ་ལེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ཏྟཾ པ་ཙཱ་མཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཡཱ་གུཾ པ་ཙཱ་མཱ’’ཏི ཝཱ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཙ་ནྟུ, ས་ཙེ ཨུ་ཎྷཾ ཝཱ སཱི་ཏ་ལཾ ཝཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ནཾ བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨོ་དྷི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨོ་ད་ནོ ཧོ་ཏི, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏི. ཡོ པ་ན པཱ་ཡཱ་སོ ཝཱ ཨ་མྦི་ལ་ཡཱ་གུ ཝཱ ཨུ་དྡྷ་ན་ཏོ ཨོ་ཏཱ་རི་ཏ་མ་ཏྟཱ ཨ་བྦྷུ་ཎྷཱ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཨཱ་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པི་ཝི་ཏུཾ, སཱ ཡ་སྶ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧི་ཏོ་ཀཱ་སེ་པི ཨོ་དྷི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ན ཛ་ནེ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨུ་སུ་མཱ་ཡ ཝི་ག་ཏཱ་ཡ གྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨོ་དྷིཾ ད་སྶེ་ཏི, པུ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏི, པུ་བྦེ ཏ་ནུ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ན ར་ཀྑ་ཏི. ས་ཙེ་པི བ་ཧཱུ པ་ཎྞ་ཕ་ལ་ཀ་ལཱི༹་རེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མུ་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་པི ཏ་ཎྜུ་ལཱ པ་ཀྑི་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི, བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ཙེ ཨོ་དྷི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏི. ཨ་ཡཱ་གུ་ཀེ ནི་མ་ནྟ་ནེ ‘‘ཡཱ་གུཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི བྷ་ཏྟེ ཨུ་ད་ཀ་ཀ་ཉྫི་ཀ་ཁཱི་རཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་གུཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི དེ་ནྟི, ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་ནུ་ཀཱ ཧོ་ཏི, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་ཙེ པ་ན པ་ཀྐུ་ཐི་ཏེ་སུ ཨུ་ད་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཙི་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཡཱ་གུ་ས་ངྒ་ཧ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ས་ཙེ ཡཱ་གུ་ཡཱ་པི སཱ་ས་པ་མ་ཏྟ་མྤི མ་ཙྪ་མཾ་ས་ཀྑ་ཎྜཾ ཝཱ ནྷཱ་རུ ཝཱ པ་ཀྑི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏི. ཋ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ནུ་ལོ་མཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་དྷ་ཉྙཱ་ནཾ ཏ་ཎྜུ་ལེ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཝེ་ལུ༹་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཀ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཕ་ལེ་ཧི ཝཱ ཡེ་ཧི ཀེ་ཧི་ཙི ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ན ཛ་ནེ་ཏི. ཀུ་མྨཱ་སོ ནཱ་མ ཡ་ཝེ་ཧི ཀ་ཏོ. ཨ་ཉྙེ་ཧི པ་ན མུ་གྒཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏ་ཀུ་མྨཱ་སོ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ན ཛ་ནེ་ཏི. ས་ཏྟུ ནཱ་མ ས་ཏྟ དྷ་ཉྙཱ་ནི བྷ་ཛྫི་ཏྭཱ ཀ་ཏོ. ཨ་ནྟ་མ་སོ ཁ་ར་པཱ་ཀ་བྷ་ཛྫི་ཏཱ་ནཾ ཝཱི་ཧཱི་ནཾ ཏ་ཎྜུ་ལེ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཙུ་ཎྞ་མྤི ཀུ་ཎྜ་ཀ་མྤི ས་ཏྟུ་ས་ངྒ་ཧ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ས་མ་པཱ་ཀ་བྷ་ཛྫི་ཏཱ་ནཾ པ་ན ཨཱ་ཏ་པ་སུ་ཀྑཱ་ནཾ ཀུ་ཎྜ་ཀཾ ཝཱ, ཡེ ཀེ་ཙི ཏ་ཎྜུ་ལཱ ཝཱ ལཱ་ཛཱ ཝཱ, ལཱ་ཛེ་ཧི ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ས་ཏྟུ་ཨཱ་དཱི་ནི ཝཱ ན པ་ཝཱ་རེ་ནྟི. མ་ཙྪ་མཾ་སེ་སུ ས་ཙེ ཡཱ་གུཾ པི་ཝ་ནྟ་སྶ ཡཱ་གུ་སི་ཏྠ་མ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ དྭེ མ་ཙྪ་ཀྑ་ཎྜཱ་ནི ཝཱ མཾ་ས་ཀྑ་ཎྜཱ་ནི ཝཱ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝཱ ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝཱ དེ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཙེ ཨ་ཁཱ་ད་ནྟོ ཨ་ཉྙཾ པ་ཝཱ་ར་ཎ་པྤ་ཧོ་ན་ཀཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨེ་ཀཾ ཁཱ་དི་ཏཾ, ཨེ་ཀཾ ཧ་ཏྠེ ཝཱ པ་ཏྟེ ཝཱ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི པ་ཝཱ་རེ་ཏི. དྭེ་པི ཁཱ་དི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, མུ་ཁེ སཱ་ས་པ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ན་ཏྠི, ས་ཙེ་པི ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨ་ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་རོ་ཙ་ན་སཱ་དི་ཏ་རཱུ་པི་ཡཱ་དཱི་ཧི ནི་བྦ་ཏྟཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ན་ཉྩ ཨ་ཉྙཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཡ་ཉྩ ཨ་སྣཱ་ཏི, ཡ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ ཨ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ‘‘ཨ་ས་ནཾ བྷོ་ཛ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཏཱ་ཝ ཡེ་ན ཨེ་ཀ་སི་ཏྠ་མྤི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ཊཾ ཧོ་ཏི, སོ ས་ཙེ པ་ཏྟ་མུ་ཁ་ཧ་ཏྠེ་སུ ཡ་ཏྠ་ཀ་ཏྠ་ཙི བྷོ་ཛ་ནེ ས་ཏི སཱ་པེ་ཀྑོ་ཝ ཨ་ཉྙཾ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ནི་ར་པེ་ཀྑོ ཧོ་ཏི, ཡཾ པ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ, ཏཾ ན ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝཱ ག་ནྟྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ, སོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ་པི ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ‘‘ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ནི་ས་ད་སྶ པ་ཙྪི་མ་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ, ས་ཙེ ཋི་ཏོ, པ་ཎྷཱི་ནཾ ཨ་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ, ས་ཙེ ནི་པ་ནྣོ, ཡེ་ན པ་སྶེ་ན ནི་པ་ནྣོ, ཏ་སྶ པཱ་རི་མ་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཝཱ ཋི་ཏ་སྶ ཝཱ ནི་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་སཱ་རི་ཏ་ཧ་ཏྠཾ ཡཾ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རཾ ཨ་ངྒཾ, ཏ་སྶ ཨོ་རི་མ་ནྟེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ཏྠོ ‘ཧ་ཏྠ་པཱ་སོ’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྨིཾ ཋ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶེ་ཝ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ. ‘ཨ་བྷི་ཧ་ར་ཏཱི’ཏི ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋི་ཏོ ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་ནི་སི་ནྣོ་པི བྷི་ཀྑུ ཧ་ཏྠེ ཝཱ ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀེ ཝཱ ཋི་ཏཾ པ་ཏྟཾ ཨ་ན་བྷི་ཧ་རི་ཏྭཱ་ཝ ‘‘བྷ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི. བྷ་ཏྟ་པ་ཙྪིཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨཱི་ས་ཀཾ པ་ན ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཝཱ ‘ག་ཎྷ་ཐཱ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི. བྷ་ཏྟ་པ་ཙྪིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝི་ས་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙོ ‘‘ཨ་ཧཾ དྷཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ཧི་ཏ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, པ་རི་ཝེ་ས་ཀོ་ཡེ་ཝ པ་ན ཏཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྨཱ སཱ ཨ་བྷི་ཧ་ཊཱ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ག་ཎྷ་ནྟཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན པ་རི་ཝེ་ས་ཀེ་ན ཕུ་ཊྛ་མ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ་ཝ ནཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཏ་ཏོ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ག་ཎྷ་ནྟཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན ཧོ་ཏི. ཀ་ཊ་ཙྪུ་ནཱ ཨུ་དྡྷ་ཊེ པ་ན ཧོ་ཏི, དྭི་ནྣཾ ས་མ་བྷཱ་རེ་པི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ པ་ཝཱ་རེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ན་ནྟ་ར་སྶ དི་ཡྻ་མཱ་ནེ ཨི་ཏ་རོ པ་ཏྟཾ པི་ད་ཧ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ ནཱ་མ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི. ‘པ་ཊི་ཀྑེ་པོ’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཧ་ཊེ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ན རུ་ཧ་ཏི, ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ པ་ན ཨ་ངྒུ་ལི་ཙ་ལ་ནཱ་དི་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན ཝཱ ‘‘ཨ་ལཾ, མཱ དེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཀཱ་རེ་ན ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཀོ ས་མཾ་ས་ཀཾ ར་སཾ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ཏི, ‘‘ར་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི. ‘མཾ་ས་ར་ས’ནྟི ཝུ་ཏྟེ པ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. མཾ་སཾ ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ ‘མཾ་ས་ར་ས’ནྟི ཝུ་ཏྟེ་པི ས་ཙེ སཱ་ས་པ་མ་ཏྟ་མྤི ཁ་ཎྜཾ ཨ་ཏྠི, པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ ན་ཏྠི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་ལཱི༹་ར་པ་ན་སཱ་དཱི་ཧི མི་སྶེ་ཏྭཱ མ་ཙྪ་མཾ་སཾ པ་ཙ་ནྟི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ལཱི༹་ར་སཱུ་པཾ ག་ཎྷ་ཐ, པ་ན་ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ར་ཧ་སྶ ནཱ་མེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ‘‘མ་ཙྪ་མཾ་སཾ བྱ་ཉྫ་ན’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ཝུ་ཏྟེ པ་ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ. ག་མ་ནཱ་དཱི་སུ པ་ན ཡ་སྨིཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ པ་ཝཱ་རེ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཝི་ཀོ་པེ་ནྟེ་ནེ་ཝ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟནྟི ན ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ, ན ཨ་དྷི་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ པ་ན ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་ཏཱ་དཱི་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཀ་ཏཾ ཝཱ གི་ལཱ་ན་སྶ ཨ་ན་དྷི་ཀཾ ཝཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ (པཱ་ཙི. ༢༣༩) ‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་ཏ’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ཡཾ ཕ་ལཾ ཝཱ ཀ་ནྡ་མཱུ་ལཱ་དི ཝཱ པ་ཉྩ་ཧི ས་མ་ཎ་ཀ་པྤི་ཡེ་ཧི ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཀ་ཏཾ, ཡ་ཉྩ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཝཱ, ཨེ་ཏཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ‘‘ཨ་ལ་མེ་ཏཾ ས་བྦ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་ཏནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཏནྟི བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ་ཡེ་ཝ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ. ཨ་ནུ་ཙྩཱ་རི་ཏ་ཀ་ཏནྟི ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨཱི་ས་ཀ་མྤི ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་ན་པ་ནཱ་མི་ཏཾ ཝཱ ཀ་ཏཾ. ཨ་ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཀ་ཏནྟི ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ཏོ བ་ཧི ཋི་ཏེ་ན ཀ་ཏཾ. ཨ་བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ ཀ་ཏནྟི ཡོ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏེ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎ་པྤ་ཧོ་ན་ཀཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་བྷུ་ཏྟེ་ན ཀ་ཏཾ. བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཀ་ཏནྟི ཨི་དཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ‘‘ཨ་ལ་མེ་ཏཾ ས་བྦ’’ནྟི ཨ་ཝུ་ཏྟནྟི ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཡཾ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཀ་ཏཾ, ཡ་ཉྩ པ་ན ན གི་ལཱ་ནཱ་ཏི་རི་ཏྟཾ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ. ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ པ་ན ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི (པཱ་ཙི. ༢༣༩) ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨ་ན་ནྟ་ར་ནི་སི་ནྣ་སྶ པ་ཏྟ་ཏོ ཨེ་ཀ་མྤི སི་ཏྠཾ ཝཱ མཾ་ས་ཧཱི་རཾ ཝཱ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་མྤི བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཡོ པཱ་ཏོ་ཝ ཨེ་ཝཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི པ་ཝཱ་རི་ཏོ ནི་སཱི་ད་ཏི་ཡེ་ཝ, སོ ཨུ་པ་ཀ་ཊྛེ་པི ཀཱ་ལེ ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ པི་ཎྜཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་པ་ནཱི་ཏཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཀ་པྤི་ཡེ ཀ་ཏེ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་མི་སཾ ཨཱ་ཀི་ར་ནྟི, ཏཾ སོ པུ་ན ཀཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཡ་ཉྷི ཨ་ཀ་ཏཾ, ཏཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཡེ་ན ཙ ཨ་ཀ་ཏཾ, ཏེ་ན ཙ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༢༣༨-༩) ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྨིཾ བྷཱ་ཛ་ནེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ པ་ཋ་མ་ཀ་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཉྙ་སྨིཾ པ་ན བྷཱ་ཛ་ནེ ཏེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏཾ པ་ཋ་མ་ཀ་ཏེ་ན མི་སྶེ་ཏྭཱ་པི བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏ་སྶ ཡེ་ན པ་ན ཀ་ཏཾ, ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ན་མྤི བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་ཀ་ཏེ་ན མི་སྶཾ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མུ་ཁ་ཉྩ ཧ་ཏྠ་ཉྩ སུ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. གི་ལཱ་ནཱ་ཏི་རི་ཏྟཾ པ་ན ན ཀེ་ཝ་ལཾ གི་ལཱ་ན་སྶ བྷུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་ས་མེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཡཾ་ཀི་ཉྩི གི་ལཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སྶ ‘‘ཨ་ཛྫ ཝཱ སྭེ ཝཱ ཡ་དཱ ཝཱ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་དཱ ཁཱ་དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ་ཊཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ‘གི་ལཱ་ནཱ་ཏི་རི་ཏྟ’ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱཏི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ. ཁཱ་དེ་ཡྻ ཝཱ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ ཝཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ཝཱ་རི་ཏ་སྶ ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨཱ་མི་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཏོ ག་ཧ་ཎེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷུ་ཉྫ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ‘‘ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ’’ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ག་ཎྷ་ཏོ, ནི་རཱ་མི་སཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏོ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཏི་རི་ཏྟེ ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ ཙེ་ཝ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཙ. ཨ་ཏི་རི་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ པ་ན, ‘‘ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ, ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ, ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནི ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་པ་རི་བྷོ་ག་ཝ་སེ་ན ནི་རཱ་མི་སཱ་ནི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པ་ཝཱ་རི་ཏ་བྷཱ་ཝོ, ཨཱ་མི་ས་སྶ ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་ཏཱ, ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཋ་མ་ཀ་ཐི་ན་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ, ཨི་དཾ པ་ན ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡ་ནྟི.
པ་ཋ་མ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.