ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ
ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་པ་བྦ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧༤. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦ་ཀཱ་ཡཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན. ཙ་ཏུ་དྷཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱཏི ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་དྷཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ. ཏ་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ་ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ.
ཀ་ཐ་ཉྩཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐནྟི པ་ཀཱ་ར་པུ་ཙྪཱ, ཏེ་ན ནི་དྡི་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཀཱ་རེ པུ་ཙྪ་ཏི. ཙ-ས་དྡོ བྱ་ཏི་རེ་ཀོ, ཏེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ་ན ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནཾ ཝི་སེ་སཾ ཛོ་ཏེ་ཏི. བཱ་ཧི་ར་ཀེ་སུ་པི ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་དེ་ས་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་རགྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏཾ ‘‘ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་སྶཱ’’ཏི, ཏེ་ན ཡེ ཨི་མེ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་པ་བྦཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ ཙུ་དྡ་ས་པྤ་ཀཱ་རཱ, ཏ་ད་ནྟོ་ག་དྷཱ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དི་ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་པྤ་ཀཱ་རཱ, ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༣.༡༥༣) ཝུ་ཏྟཱ ཀེ་སཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ, ལོ་ཀི་ཡཱ་དི་པྤ་ཀཱ་རཱ ཙ, ཏེ ས་བྦེ་པི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨི་མེ ཙ པ་ཀཱ་རཱ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ སཱ་ས་ནེ, ན ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར…པེ… པ་ཊི་སེ་དྷ་ནོ ཙཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་སེ་དྷ་ནོཏི ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཉྙ་སཱ་ས་ན་སྶ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་སེ་དྷ་ནོ, ཨེ་ཏེ་ན ཨི་དྷ བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དྷ-ས་དྡོ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཨེ་ཝ་ས་དྡ་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ས་ནྟི ཧི ཨེ་ཀ་པ་དཱ་ནི་པི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ཡ་ཐཱ ‘‘ཝཱ་ཡུ་བྷ་ཀྑོ’’ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ བྷི་ཀྑ་ཝེ ས་མ་ཎོ’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་མ་ཎ་པྤ་ཀ་ར་ཎ་དྷ་མྨོ ཧི སོ པུ་གྒ་ལོ, ཡོ ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ. པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱཏི པ་རེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ ཝཱ་དཱ ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི.
ཨ་ར་ཉྙཱ་དི་ཀ་སྶེ་ཝ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་རཱུ་པ་སེ་ནཱ་ས་ན་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨི་མ་སྶ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. དུ་དྡ་མོ ད་མ་ཐཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཏོ གོ་ཎོ ཀཱུ་ཊ་གོ་ཎོ. དོ་ཧ་ན་ཀཱ་ལེ ཡ་ཐཱ ཐ་ནེ་ཧི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ཁཱི་རཾ ན པ་གྒྷ་ར་ཏི, ཨེ་ཝཾ དོ་ཧ་པ་ཊི་བ་ནྡྷི་ནཱི ཀཱུ་ཊ་དྷེ་ནུ. རཱུ་པ-ས་དྡཱ་དི་ཀེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཨ་སྶཱ་དོ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ར་སོ. པུ་བྦེ ཨཱ་ཙི་ཎྞཱ་ར་མྨ་ཎནྟི པ་བྦ་ཛྫ་ཏོ པུ་བྦེ, ཨ་ནཱ་དི་མ་ཏི ཝཱ སཾ་སཱ་རེ པ་རི་ཙི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ནི་བ་ནྡྷེ་ཡྻཱཏི བ་ནྡྷེ་ཡྻ. ས་ཏི་ཡཱཏི ས་མྨ་དེ་ཝ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ. ད་ལ༹ྷནྟི ཐི་རཾ, ཡ་ཐཱ ས་ཏོ་ཀཱ་རི་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་བྷེ་དོ ས་མཱ་དྷི ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཐཱ་མ་ག་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་པ་ད་ཊྛཱ་ནནྟི ས་བྦེ་སཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ, བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་སྶ ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཝི་སེ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ.
ཝ་ཏྠུ་ཝི་ཛྫཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཡོ་གཱི་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནུ་པ་དི་ས་ན་ཏོ. བྷི་ཀྑུ དཱི་པི་ས་དི་སོ ཨ་ར་ཉྙེ ཨེ་ཀ་ཀོ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ནི་མྨ་ཐ་ན་ཝ་སེ་ན ཨི་ཙྪི་ཏ་ཏྠ་སཱ་དྷ་ན་ཏོ ཕ་ལ་མུ་ཏྟ་མནྟི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. པ་ར་ཀྐ་མ་ཛ་ཝ་ཡོ་གྒ་བྷཱུ་མིནྟི བྷཱ་ཝ་ནུ་སྶཱ་ཧ་ཛ་ཝ་སྶ ཡོ་གྒ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་མི་བྷཱུ་ཏཾ.
ཨ་དྡྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན དཱི་གྷཾ ཝཱ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ, ཨི་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ར་སྶཾ ཝཱ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑ་ཏོཏི ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་སྶ་ཏཱ་པ་ཛཱ་ན་ན་ས་བྦ་ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ན་ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ་ལཱ༹་རི་ཀ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཾ སི་ཀྑ་ཏོ, ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏོ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ཏོ. ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ནི་མི་ཏྟེཏི ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ས་ནྣི་སྶ་ཡེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟེ. ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི རཱུ་པ་མུ་ཁེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ནྟོ, ཡོ ‘‘ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ཀ་མྨི་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ཨ་རཱུ་པ་མུ་ཁེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ནྟོ. ཝ་ཏྠུ ནཱ་མ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ཉྙོ ས་ཏྟོ ཝཱ པུ་གྒ་ལོ ཝཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝི་སུ་དྡྷི་དི་ཊྛི ‘‘ཏ་ཡི་དཾ དྷ་མྨ་མ་ཏྟཾ, ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, ནཱ་པི ཨི་སྶ་རཱ་དི་ཝི་ས་མ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ཧེ་ཏུ་ཀ’’ནྟི ཨ་དྡྷཱ་ཏྟ་ཡེ་པི ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎེ་ན ཝི་ཏི་ཎྞ་ཀ་ངྑོ. ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི བྷི་ཀྑུ རཱུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༣༦༡; ༢.༡༡༣; ༣.༨༦, ༨༩; པ་ཊི. མ. ༡.༥༤) ན་ཡེ་ན ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ. ཨུ་ད་ཡ་ཝ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ. ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ.
‘‘པ་ར་སྶ ཝཱ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ཀཱ་ཡེ’’ཏི ཨི་དཾ ས་མྨ་ས་ན་ཝཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱ་ཡཾ པཱ་ལི༹ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན པ་ན པ་ར་སྶ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ཀཱ་ཡེ ཨ་པྤ་ནཱ་ནི་མི་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི ཨེ་ཝ ན་ཏྠི. ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱཏི ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ན ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ས་ཉྩ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་དྷ་མྨེ་སུ་པི ནི་ར་ནྟ་རཾ ཝཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཱ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ པ་ནི་དཾ ཨུ་བྷ་ཡཾ ན ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ, བ་ཧི་དྡྷཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་དཾ དྷ་མྨ་དྭ་ཡཾ གྷ་ཊི་ཏཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཨཱ་ལ་མྦི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ས་མུ་དེ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི ས་མུ་ད་ཡོ, སོ ཨེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན དྷ་མྨོ་ཏི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨོ. ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡཱ་དི, ཏ་སྶ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ན་སཱི་ལོ ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ཏཾ པ་ན ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡ་ཐཱ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ བྷ་སྟནྟི རུ་ཏྟིཾ. ག་གྒ་ར་ནཱ་ལི༹ནྟི ཨུ་ཀྐཱ་པ་ནཱ་ལི༹ཾ. ཏེཏི ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡཱ་དི་ཀེ. ཡ་ཐཱ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ཀཱ་ཡོ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡཱ་དི་ས་མྦ་ནྡྷཱི ཏཾ་ནི་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ, ཨེ་ཝཾ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡཱ་ད་ཡོ་པི ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ཀཱ་ཡ་ས་མྦ་ནྡྷི་ནོ ཏཾ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ‘‘ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཱ ཀཱ་ཡ་སྨི’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མུ་ད་ཡ…པེ… ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཀ་ཏི་ཝཱ་ཙཱི ཝཱ དྷ་མྨ-ས་དྡོ ‘‘ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༡༣༡; ༣.༣༡༠; པ་ཊི. མ. ༡.༣༣) ཝི་ཡཱ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་པ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝཱ ‘‘ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡ་ཉྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྨིནྟི བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི.
ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟེ་པི ཝི་ནཱ་ས་སྶ ཡེ་སཾ ཧེ་ཏུ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ ཡཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ད་བྷཱ་ཝོ ཏ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཧེ་ཏུ ཝི་ཡ ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཏོ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡཱ་དི་ཨ་བྷཱ་ཝོ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ཀཱ་ཡ་སྶ ཝ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ བྷ་སྟཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ཝི་ཀ་པྤ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ. དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ཀ་པྤ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝི་ནཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཝི་ཡ བྷི་ནྣ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡ་ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་པི ཨེ་ཀ་ཀཱ་ལེ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀཱ་ལེ་ན ས་མུ་ད་ཡཾ ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི ཀཱ་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཝ-ས་དྡོ ལུ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛོ་ཏི ‘‘ཀཱ་ཡོ་ཝ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ན ས་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡོ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ས་ཏྟ་ཝི་ས་ཏྟ་ཏཱ་ཡ, པ་རེ་ས་ཉྩ ས་ཛྫཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན, ས་ཏྭ་གུ་ཎ་ཡོ་ག་ཏོ ཝཱ ‘‘ས་ཏྟོ’’ཏི པ་རེ་ཧི པ་རི་ཀ་པྤི་ཏོ, ཏ་སྶ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ་སྶ པཱུ་ར་ཎ་ཏོ ཙ ཙ་ཝ་ནུ་པ་པ་ཛྫ་ན་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ག་ལ་ན་ཏོ ཙ ‘‘པུ་གྒ་ལོ’’ཏི, ཐཱི་ཡ་ཏི སཾ་ཧ་ཉྙ་ཏི ཨེ་ཏྠ ག་བྦྷོ་ཏི ‘‘ཨི་ཏྠཱི’’ཏི, པུ་རི པུ་རེ བྷཱ་གེ སེ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ‘‘པུ་རི་སོ’’ཏི, ཨཱ་ཧི་ཏོ ཨ་ཧཾ མཱ་ནོ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘ཨ་ཏྟ་ནི་ཡ’’ནྟི, པ་རོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧ’’ནྟི, མ་མ ས་ནྟ་ཀ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ‘‘མ་མཱ’’ཏི, ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཝི་ནི་མུ་ཏྟོ ཨ་ཉྙོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཀོ་ཙཱི’’ཏི, ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘ཀ་སྶ་ཙཱི’’ཏི, ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦོ ཀོ་ཙི ན་ཏྠི, ཀེ་ཝ་ལཾ ‘‘ཀཱ་ཡོ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ད་ས་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་སུ་ཉྙ་ཏ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡ་སྶ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨེ་ཝནྟི ‘‘ཀཱ་ཡོ་ཝ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན.
ཉཱ་ཎ་པ་མཱ་ཎ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ པ་རཾ པ་མཱ་ཎཾ པཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ས་ཏི་པ་མཱ་ཎ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཾ ས་ཏིཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ས་ཏིཾ པ་རཾ པ་མཱ་ཎཾ པཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨི་མ་སྶ ཧི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ‘‘ཨ་ཏྠི ཀཱ་ཡོ’’ཏི ཨ་པ་རཱ་པ་རུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཉཱ་ཎ་སྶ, ས་ཏི་ཡཱ ཙ པ་རི་བྲཱུ་ཧ་ནཱ་ཡ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་ནཾ ཝུ་ཌྜྷ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨི་མི་སྶཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་གྒཱ་ཧཱ་ནཾ ཨུ་ཛུ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཎྷཱ…པེ… ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏོ ཙ ལོ་ཀེ ཀི་ཉྩི་པི ‘‘ཨ་ཧ’’ནྟི ཝཱ ‘‘མ་མ’’ནྟི ཝཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ན པ་སྶ་ཏི, ཀུ་ཏོ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཙ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝ་མྤཱིཏི ཨེ་ཏྠ པི-ས་དྡོ ཧེ་ཊྛཱ ནི་དྡི་ཊྛ་སྶ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨུ་པ་རི ཨ་ཏྠཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ཡ་པི, ཨ་ཡ་མྤི པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. (པཱ་རཱ. ༤༢) ཨེ་ཝནྟི པ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ཀཱ་ར་སྶ པ་ཙྩཱ་མ་ས་ནཾ ནི་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་མི་ནཱ པ་ན…པེ… ད་སྶེ་ཏཱི’’ཏི.
པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཏི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ’’ནྟི. སཱ པ་ན ས་ཏི ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ, ཏ་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཏ་ཎྷཱ, ཏ་སྶཱ་པི ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཨེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶཱ ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ པུ་རི་མ་ཏ་ཎྷཱ’’ཏི, ཡ་ཐཱ ‘‘ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༡༢༦; ཨུ་དཱ. ༡; ཝི་བྷ. ༤༨༤). ཏཾ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་བཱི་ཛ་ཏཾ་ས་ནྟ་ཏི་ས་མྦྷཱུ་ཏོ ས་བྦོ་པི ལོ་ཀི་ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པྤ་བ་ནྡྷོ ‘‘ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ’’ ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ཏྟ་ནྟ་ན་ཡེ་ན. ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཱིཏི ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟཾ, ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཝཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི. ‘‘དུ་ཀྑ་པ་རི་ཛཱ་ན་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝུ་ཏྟ་སི་དྡྷོ ཧི ཏ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ. ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱཏི ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཨཱ་རུ་ཧི་ཏྭཱ, བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨུ་པ་རི ནེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་ཡྻཱ་ན་མུ་ཁནྟི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎཱུ་པཱ་ཡོ.
ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་པ་བྦ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་བྦ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧༥. ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨི་རི་ཡ་ནཾ ཨི་རི་ཡཱ, ཀི་རི་ཡཱ, ཨི་དྷ པ་ན ཀཱ་ཡི་ཀ་པ་ཡོ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་རི་ཡཱ་ནཾ པ་ཐོ པ་ཝ་ཏྟི་མ་གྒོ་ཏི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ, ག་མ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ས་རཱི་རཱ་ཝ་ཏྠཱ. ག་ཙྪ་ནྟོ ཝཱ ཧི ས་ཏྟོ ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི ཋི་ཏོ ཝཱ ནི་སི་ནྣོ ཝཱ ནི་པ་ནྣོ ཝཱ་ཏི, ཏེ་སཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝི་བྷཱ་གེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་ན ཙ་པ་རནྟི པུ་ན ཙ ཨ་པ་རཾ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ བྷི་ཡྻོ་པི ཨ་ཉྙཾ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་མི, སུ་ཎཱ་ཐཱ་ཏི ཝཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ག་ཙྪ་ནྟོ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ག་མ་ནཱ་དི་མ་ཏྟ་ཛཱ་ན་ན་སྶ, ག་མ་ནཱ་དི་ག་ཏ་ཝི་སེ་ས་ཛཱ་ན་ན་སྶ ཙ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་ཏྠ ག་མ་ནཱ་དི་མ་ཏྟ་ཛཱ་ན་ནཾ ན ཨི་དྷ ནཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ག་མ་ནཱ་དི་ག་ཏ་ཝི་སེ་ས་ཛཱ་ན་ནཾ པ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནྟི ཏཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀཱ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཏྟཱུ་པ་ལ་དྡྷིནྟི ‘‘ས་ཏྟོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨུ་པ་ལ་དྡྷིཾ ས་ཏྟ་གྒཱ་ཧཾ. ན པ་ཛ་ཧ་ཏི ན པ་རི་ཙྩ་ཛ་ཏི ‘‘ཨ་ཧཾ ག་ཙྪཱ་མི, མ་མ ག་མ་ན’’ནྟི གཱ་ཧ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཾ ‘‘ཨ་ཏྠི ཨ་ཏྟཱ ཀཱ་ར་ཀོ ཝེ་ད་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙཾ ན ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏི ནཱ་པ་ནེ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨ་ན་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ན་ཏོ ཝཱ. ཨེ་ཝཾ བྷཱུ་ཏ་སྶ ཙ་སྶ ཀུ་ཏོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝཱ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་མ་སྶ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ, ཏ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་མེ་ཝ ཧི ཨ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ‘‘ཨི་ད་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཀོ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི སཱ་དྷ་ནཾ, ཀི་རི་ཡ་ཉྩ ཨ་ཝི་ནི་བྦྷུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ག་མ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་ཏྟུ་པུ་ཙྪཱ, སཱ ཀ་ཏྟུ་བྷཱ་ཝ་ཝི་སི་ཊྛ་ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏྠཱ དྷ་མྨ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ག་མ་ན་སི་དྡྷི་ད་སྶ་ན་ཏོ. ཀ་སྶ ག་མ་ནནྟི ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟ་རེ་ན ཝ་ད་ཏི སཱ་དྷ་ནཾ, ཀི་རི་ཡ་ཉྩ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ག་མ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཏྟུ་ས་མྦ་ནྡྷཱི་བྷཱ་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏོ. པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏྠ་ཉྷི ཨ་ནྟོ་ནཱི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཾ ཀིཾ-ས་དྡོ པ་ཝ་ཏྟོ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱཏི པ་ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་ཡ ག་མ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎ་པུ་ཙྪཱ. ཨི་ད་ཉྷི ག་མ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྟཱ མ་ན་སཱ སཾ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, མ་ནོ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨ་ཏྟེ་ཧཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི མི་ཙྪཱ་ཀཱ་ར་ཎ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཨ་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡ་ཧེ་ཏུ་ཀོ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་སེ་སོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ན ཀོ་ཙི ས་ཏྟོ ཝཱ པུ་གྒ་ལོ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི དྷ་མྨ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ག་མ་ན་སི་དྡྷི་ཏོ, ཏ་བྦི་ནི་མུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་དཱ་ནི དྷ་མྨ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ག་མ་ན་སི་དྡྷིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་པྥཱ་རེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡཱ ཙ སཱ, ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་པྥཱ་རོ ཝི་པྥ་ནྡ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་པྥཱ་རོ, ཏེ་ན. ཨེ་ཏྠ ཙ ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་པྥཱ་རཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་པྥཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་བྷེ་དཾ ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཨུ་བྷ་ཡེ་ན པ་ན ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ‘‘ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཀཱ་ཡེ ‘‘ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཝོ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་སྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏནྟི ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ. ཝཱ་ཡཾ ཛ་ནེ་ཏཱིཏི ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཨ་དྷི་ཀཾ རཱུ་པ་ཀ་ལཱ་པཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨ་དྷི་ཀ་ཏཱ ཙེ་ཏྠ སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ཏོ, ན པ་མཱ་ཎ་ཏོ. ག་མ་ན་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཐ་མྦྷ་ན་ས་ནྡྷཱ་ར་ཎ་ཙ་ལ་ནཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཝཱ་ཡོ ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ཛ་ནེ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ས་ཧ་བྷཱ་ཝཱི ཧི ཝི་ཀཱ་རོ ཝི་ཉྙ་ཏྟི. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཙ ཝཱ་ཡོ་ག་ཧ་ཎཾ, ན ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨེ་ཝ ཛ་ན་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝོ དུ་རུ་པ་པཱ་དོ སི་ཡཱ. པུ་ར་ཏོ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ པུ་ར་ཏོ་བྷཱ་གེ་ན ཀཱ་ཡ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ, ཡོ ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ’’ཏི ཨ་ཏི་དེ་སེ་ན ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝ་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྲཱ་པི ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཀོ་ཊི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱཏི ཧེ་ཊྛི་མ་ཀོ་ཊི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་ད་ཏ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. ཨུ་སྶི་ཏ་བྷཱ་ཝོཏི ཨུ་བྦི་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ.
ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ན་ཏོཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་པྥཱ་རེ་ནེ་ཝ ག་མ་ནཱ་དི ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ཛཱ་ན་ཏོ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ན་ནཱ་ཡ ནི་ཙྪ་ཡ་ག་མ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ལོ་ཀེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ཧི མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝ་སེ་ན, ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ. ཨ་ཏྠི པ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ན པུ་ཙྪཱ་ཝ་ཙ་ནཾ. ན་ཏྠཱིཏི ནི་ཙྪ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ཡ་ཐཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ, ཏཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ནཱ་ཝཱ མཱ་ལུ་ཏ་ཝེ་གེ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ ནཱ་ཝཱ ཝཱ་ཏ་ཝེ་གེ་ན དེ་ས་ནྟ་རཾ ཡཱ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ཙེ་ཏ་ནོ ཏེ་ཛ་ནཾ ཀ་ཎྜོ ཛི་ཡཱ་ཝེ་གེ་ན དེ་ས་ནྟ་རཾ ཡཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཙེ་ཏ་ནོ ཀཱ་ཡོ ཝཱ་ཏཱ་ཧ་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་ཡུ་ནཱ ནཱི་ཏོ དེ་ས་ནྟ་རཾ ཡཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་མཱ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན ཀོ་ཙི ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘ཡ་ཐཱ ནཱ་ཝཱ་ཏེ་ཛ་ནཱ་ནཾ པེ་ལླ་ཀ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནྟ་ར་ག་མ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡ་སྶཱ་པཱི’’ཏི, ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪི་ཏོ ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཡ་ཐཱ ཧི ནཱ་ཝཱ་ཏེ་ཛ་ནཱ་ནཾ སཾ་ཧ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶེ་ཝ པུ་རི་ས་སྶ ཝ་སེ་ན ག་མ་ནཾ, ན ཨ་སཾ་ཧ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡ་སྶཱ་པཱི་ཏི. ཀཱ ནོ ཧཱ་ནི, བྷི་ཡྻོ་པི དྷ་མྨ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཾ ལ་བྷ་ཏི, ན པུ་རི་ས་ཝཱ་དོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་ནྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏ་ཏྠ པ་ཡུ་ཏྟནྟི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ག་མ་ནཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པ་ཡོ་ཛི་ཏཾ. ཋཱ་ཏཱིཏི ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ. ཝི་ནཱ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེཏི ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཙི་ཏྟ་ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དི་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཝི་ནཱ. ཏི་ཊྛེཏི ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ཝ་ཛེཏི ཝ་ཛེ་ཡྻ ག་ཙྪེ་ཡྻ ཀོ ནཱ་མཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏྠོ ཙེ་ཏྠ ཀིཾ-ས་དྡོ་ཏི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་ར་ཧེ་ན ཋཱ་ན་ག་མ་ན་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་མུ་ཁེ་ན ས་བྦཱ་ཡ་པི དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡཱ་དྷཱི་ན་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ ཝི་ཡ ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑ་ཏཱ་པི ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
པ་ཎི་ཧི་ཏོཏི ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པ་ཀཱ་རེ་ཧི ནི་ཧི་ཏོ ཋ་པི་ཏོ. ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཝ་ཙ་ནནྟི ས་བྦེ་ས་མྤི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ, པུ་བྦེ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨི་དཾ ནེ་སཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པུ་རི་མ་ན་ཡོ ཝཱ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པྤ་དྷཱ་ནོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡོ ཨ་པྤ་དྷཱ་ནོ ཨ་ནུ་ནི་པྥཱ་དཱི་ཏི ཨི་དྷ ཀཱ་ཡཾ པ་དྷཱ་ནཾ, ཨ་པ་དྷཱ་ན་ཉྩ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ ཨ་ནུ་ནི་པྥཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏྠ དྭི་ནྣཾ ན་ཡཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཋི་ཏོཏི པ་ཝ་ཏྟོ.
ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་མྤི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶེ་ཝ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནཾ ཏ་སྶ ཨ་ཝ་ཏྠཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནེ་ན ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་མུ་ད་ཡཱ་ད་ཡོ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་ས་ཝཱ་རེ་སུ་པི. ཨཱ་དི་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཡ་ཐཱ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀ་མྨ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཱ’’ཏི ནི་བྦ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་སྶ་ནྟོ་པི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨུ་ད་ཡཾ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཀཱ་རཱ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་རོ་དྷཱ’’ཏི ཨཱ་ད་ཡོ་པི པ་ཉྩ ཨཱ་ཀཱ་རཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་བྦ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཙ་ཏུ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་པ་བྦ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧༦. ཙ་ཏུ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཝ་སེ་ནཱཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ པ་ཀཱ་རེ་ཧི, པ་ཀ་ཊྛཾ ཝཱ ས་ཝི་སེ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ བྷཱ་ཝོ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ, ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣ་ཏྟཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་ནི ས་མཱ་ཧ་ཊཱ་ནི ཙ་ཏུ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན. ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལེ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢༡༤; དཱི. ནི. ཊཱི. ༡.༢༡༤ ཝཱ་ཀྱ་ཁ་ནྡྷེ་པི) ཝ་ཎྞི་ཏཱ་ནི, ན པུ་ན ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཏཾ་ཏཾ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ་པི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧི་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་དི་ག་ཏ་ཙ་ཏུ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནེ་ན རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶེ་ཝེ་ཏྠ ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶི་ཏཱ་དི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶེ་ཝ ས་མུ་ད་ཡོ ཙ ཝ་ཡོ ཙ ནཱི་ཧ་རི་ཏ་བྦོ’’ཏི. རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་སེ་སཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་ད་ཡོ་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཙ་ཏུ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་པ་བྦ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་བྦ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧༧. པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ནཱི་ཡ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ, ཡོ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ས་བྷཱ་ཝོ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ་ཀཱ་རོ, ཏ་སྶ མ་ན་སི ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན. ཨ་ནྟ་རེ་ནཱ་པི ཧི བྷཱ་ཝ་ཝཱ་ཙི་ནཾ ས་དྡཾ བྷཱ་ཝ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཡ་ཐཱ ‘‘པ་ཊ་སྶ སུ་ཀྐ’’ནྟི. ཡ་སྨཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༨༢) ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ, ཏཾ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ་ཉྩ (ཝི་སུ་དྡྷི. ཊཱི. ༡.༡༨༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ‘‘ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡ’’ནྟི ཨཱ་དཱི་ན་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ཧི པ་སི་བྦ་ཀཱ་ཀཱ་རེ་ན བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊ་ནཾ པུ་ཏོ་ལི༹. ནཱ་ནཱ་ཀཱ་རཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ས་མྨི་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཀེ་སཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨུ་པ་མེ་ཡྻ་ཏཱ. ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལོཏི པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཀེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨ་སུ་བྷཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལོ. ཨི་ཏི-ས་དྡ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཏྠ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཝ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཀེ་སཱ་དི་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཀེ་སཱ་དི་ས་ཉྙི་ཏཱ་ན་ཉྷི ཨ་སུ་ཙི་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ པ་ར་མ་དུ་གྒ་ནྡྷ་ཛེ་གུ་ཙྪ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ་ཀཱ་ར་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨི་དྷ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་བྦ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་བྦ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧༨. དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱཏི པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དི་ཀཱ ཙ་ཏ་སྶོ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན, ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ནྟི ཧི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ. གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོཏི ཛཱི་ཝི་ཀ་ཏྠཱ་ཡ གུ་ནྣཾ གྷཱ་ཏ་ཀོ. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོཏི ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ ས་མཱི་པ་ཝཱ་སཱི ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝ་ན་ཀོ. ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ. མ་ཧཱ་པ་ཐཱ་ནཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཊྛཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་པ་ཐཱ་ནཾ ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ་ས་ངྑཱ་ཏེ. ཡ་སྨཱ ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་པ་ཐཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ ས་མོ་ཧི་ཏཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐཾ, ཏ་སྨིཾ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ. ཋི་ཏ-ས་དྡོ ‘‘ཋི་ཏོ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༡.༢༦༣; ཨ. ནི. ༥.༢༨) ཋཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མ་ངྒི་ཏཱ་ཡ, ཋཱ-ས་དྡ་སྶ ཝཱ ག་ཏི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཨ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཋ་པེ་ཏྭཱ ག་མ་ནཾ སེ་ས་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མ་ངྒི་ཏཱ་ཡ བོ་དྷ་ཀོ, ཨི་དྷ པ་ན ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་བོ་དྷ་ཀོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཱ་ནཾ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ ཋི་ཏ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ནཱཏི ཋཱ་ནཱ་དི་ནཱ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཋཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཐོ པ་ཝ་ཏྟི་མ་གྒོ་ཏི ‘‘ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་ཋི་ཏནྟི ཡ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟཾ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཋཱ་ན་མེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཎི་དྷཱ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཙ ཡ་ཐཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཋི་ཏ’’ནྟི ཝཱ ཀཱ་ཡ་སྶ ཋཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མཱ་ཡོ་ག་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ, ‘‘པ་ཎི་ཧི་ཏ’’ནྟི ཏ་ད་ཉྙ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མཱ་ཡོ་ག་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. ‘‘ཋི་ཏ’’ནྟི ཝཱ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ, པ་ཎི་ཧི་ཏནྟི པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པ་ཀཱ་ར་ཏོ ནི་ཧི་ཏཾ པ་ཎི་ཧི་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏཱིཏི པ་ཏི པ་ཏི ཨ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ པ་སྶ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ བྷཱ་ཝ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ པོ་སེ་ནྟ་སྶཱཏི མཾ་སཱུ་པ་ཙ་ཡ་པ་རི་བྲཱུ་ཧ་ནཱ་ཡ ཀུ་ཎྜ་ཀ་བྷ་ཏྟ་ཀ་པྤཱ་ས་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ཧི སཾ་ཝ་ཌྜྷེ་ནྟ་སྶ. ཝ་དྷི་ཏཾ མ་ཏནྟི ཧིཾ་སི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཏཾ. མ་ཏནྟི ཙ མ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཏཱ་ཝ་དེ་ཝཱ’’ཏི. གཱ་ཝཱི་ཏི ས་ཉྙཱ ན ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཡཱ་ནི ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ས་ནྣི་ཝི་ཊྛཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ གཱ་ཝཱི་ས་མ་ཉྙཱ མ་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཡ་པི གཱ་ཝི་ཡཱ ཏེ་སཾ ཏཾ་ས་ནྣི་ཝེ་ས་སྶ ཨ་ཝི་ན་ཊྛ་ཏྟཱ. ཝི་ལཱི་ཡ་ནྟི བྷི་ཛྫ་ནྟི ཝི་བྷུ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི བཱི་ལཱ, བྷཱ་གཱ ཝ-ཀཱ་ར་སྶ བ-ཀཱ་རཾ, ཨི་ཀཱ་ར་སྶ ཙ ཨཱི་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ. བཱི་ལ་སོཏི བཱི་ལཾ བཱི་ལཾ ཀ་ཏྭཱ. ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱཏི ཨ་ཊྛི་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ཏོ མཾ་སཾ ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏྭཱ, ཏ་ཏོ ཝཱ ཝི་ཝེ་ཙི་ཏཾ མཾ་སཾ བྷཱ་ག་སོ ཀ་ཏྭཱ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘མཾ་ས་ས་ཉྙཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི. པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶཱ་པི ཨ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ. གྷ་ན་ཝི་ནི་བྦྷོ་གནྟི ས་ནྟ་ཏི་ས་མཱུ་ཧ་ཀི་ཙྩ་གྷ་ནཱ་ནཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛྫ་ནཾ ཝི་ཝེ་ཙ་ནཾ. དྷཱ་ཏུ་སོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོཏི གྷ་ན་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་ཀ་ར་ཎེ་ན དྷཱ་ཏུཾ དྷཱ་ཏུཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དི་དྷཱ་ཏུཾ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ. ས་ཏྟ་ས་ཉྙཱཏི ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ས་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡ་པི ཏ་དཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ གྷ་ན་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་སྶ ས་མྤཱ་ད་ན་ཏོ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨོ་པ་མྨ་ཏྠེ་ན ཨུ་པ་མེ་ཡྻ་ཏྠོ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ སཾ་ས་ནྡ་ཏི ས་མེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི. ད་ཀྑོཏི ཚེ་ཀོ ཏཾ་ཏཾ་ས་མ་ཉྙཱ་ཡ ཀུ་ས་ལོ ‘‘ཡ་ཐཱ་ཛཱ་ཏེ སཱུ་ན་སྨིཾ ན་ངྒུ་ཊྛ་ཁུ་ར་ཝི་སཱ་ཎཱ་དི་ཝ་ནྟེ ཨ་ཊྛི་མཾ་སཱ་དི་ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ས་མུ་དཱ་ཡེ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟེ གཱ་ཝཱི་ས་མ་ཉྙཱ, ན ཝི་བྷ་ཏྟེ. ཝི་བྷ་ཏྟེ པ་ན ཨ་ཊྛི་མཾ་སཱ་དི་ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ས་མ་ཉྙཱ’’ཏི ཛཱ་ན་ན་ཏོ. ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐོ ཝི་ཡ ཙ་ཏུ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོཏི གཱ་ཝི་ཡཱ ཋི་ཏ་ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐོ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་མ་གྒ་བྷཱུ་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ ཡ་སྨཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༣༠༥) ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ, ཏཾ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ་ཉྩ (ཝི་སུ་དྡྷི. ཊཱི. ༡.༣༠༦) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་བྦ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ན་ཝ་སི་ཝ་ཐི་ཀ་པ་བྦ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧༩. སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཨ་པ་ཝི་དྡྷ་ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཱ་དི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨོ་དྷི་སོ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ་ནཾ, ཏ་ད་བྷི་དྷེ་ཡྻཱ་ན་ཉྩ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཱ་དི་ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་གཱ་ནཾ སི་ཝ་ཐི་ཀ་པ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་རེ་ཧི ག་ཧི་ཏ་ས་མ་ཉྙཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སི་ཝ་ཐི་ཀ་པ་བྦེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛི་ཏུ’’ནྟི. མ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཨེ་ཀཱ་ཧ་མ་ཏཾ. ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡ་ཏོ ཨུ་པ་རི མ་ར་ཎ་ཏོ པ་རཾ. ས་མུ་གྒ་ཏེ་ནཱཏི ས་མུ་ཊྛི་ཏེ་ན. ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཏྟཱཏི ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་དྡྷཾ དྷུ་མཱ་ཏ་ཏྟཱ སཱུ་ན་ཏྟཱ. སེ་ཏ་ར་ཏྟེ་ཧི ཝི་པ་རི་བྷི་ནྣཾ ཝི་མི་སྶི་ཏཾ ནཱི་ལཾ ཝི་ནཱི་ལཾ, པུ་རི་མ་ཝ་ཎྞ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་བྷཱུ་ཏཾ ཝཱ ནཱི་ལཾ ཝི་ནཱི་ལཾ. ཝི་ནཱི་ལ་མེ་ཝ ཝི་ནཱི་ལ་ཀནྟི ཀ-ཀཱ་རེ་ན པ་ད་ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ཨ་ན་ཏྠ་ནྟ་ར་ཏོ ཡ་ཐཱ ‘‘པཱི་ཏ་ཀཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ’’ནྟི (དྷ. ས. ༦༡༦). པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏྟཱཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ. ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཝི་ནཱི་ལ་ནྟི ཝི་ནཱི་ལ་ཀནྟི ཀུ་ཙྪ་ན་ཏྠོ ཝཱ ཨ་ཡཾ ཀ-ཀཱ་རོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ ‘‘པཱ་པ་ཀོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. (དཱི. ནི. ༣.༣༡༦; ཨ. ནི. ༥.༢༡༣; མ་ཧཱ་ཝ. ༢༨༥) པ་རི་བྷི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ཀཱ་ཀ་ཀ་ངྐཱ་དཱི་ཧི. ཝི་སྶ་ནྡ་མཱ་ན་པུ་བྦནྟི ཝི་སྶ་ཝ་ནྟ་པུ་བྦཾ, ཏ་ཧཾ ཏ་ཧཾ པ་གྒྷ་ར་ནྟ་པུ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝནྟི ཝི་སྶ་ནྡ་མཱ་ན་པུ་བྦ་བྷཱ་ཝཾ.
སོ བྷི་ཀྑཱུཏི ཡོ ‘‘པ་སྶེ་ཡྻ ས་རཱི་རཾ སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ, སོ བྷི་ཀྑུ. ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི ས་དི་ས་ཏཾ. ‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ. ཨཱ་ཡཱུཏི རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏི་ཀ་མེ་ཝ. ཨུ་སྨཱཏི ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ. ཨེ་ཝཾ པཱུ་ཏི་ཀ་ས་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ དུ་གྒ་ནྡྷ་ཛེ་གུ་ཙྪ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་པཱུ་བྷི་ཀ་ས་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ, ན ཨཱ་ཡུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝི་ག་མེ ཝི་ཡ མ་ཏྟ་སོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་དི་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་ཝཱིཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏཱ་དི་བྷེ་དོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ ལུ་ཉྩི་ཏྭཱཏི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ. སཱ་ཝ་སེ་ས་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་ཡུ་ཏྟནྟི ས་བྦ་སོ ཨ་ཁཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཧཾ ཏ་ཧཾ སེ་སེ་ན ཨ་པྤཱ་ཝ་སེ་སེ་ན མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏེ་ན ཡུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ཉྙེ་ན ཧ་ཏྠ་ཊྛི་ཀ’’ནྟི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཧ་ཏྠ་ཊྛི་ཀཱ་ནཾ ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཏཱ ཛོ་ཏི་ཏཱ་ཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ཏེ་སཾ ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་བྷེ་ད་མྤཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏེ་རོ་ཝ་སྶི་ཀཱ་ནཱིཏི ཏི་རོ་ཝ་སྶཾ ག་ཏཱ་ནི, ཏཱ་ནི པ་ན སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནཱི’’ཏི. པུ་རཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ གྷ་ན་བྷཱ་ཝ་ཝི་ག་མེ་ན ཝི་ཙུ་ཎྞ་ཏཱ ཨི་དྷ པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝོ་ཏི སོ ཡ་ཐཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏེ་རོ་ཝ་སྶི་ཀཱ་ནེ་ཝཱཏི སཾ་ཝ་ཙྪ་ར་མ་ཏྟཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ནི ཨེ་ཝ. ཁ་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན དུ་ཏི་ཡ་སི་ཝ་ཐི་ཀ་པ་བྦཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཁ་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི.
ན་ཝ་སི་ཝ་ཐི་ཀ་པ་བྦ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨི་མཱ་ནེ་ཝ དྭེཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་པྤ་ནཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ནི་ཡ་མེ་ཏི ཨ་ཉྙ་པ་བྦེ་སུ ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཏོ ཧི ཨེ་ཝ-ཀཱ་རོ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ནི་ཡ་མེ་ཏི, ཏེ་ན པ་བྦ་དྭ་ཡ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་པི ཨ་པྤ་ཊི་སི་དྡྷཱ ད་ཊྛ་བྦཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཏོ. ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནི སི་ཝ་ཐི་ཀ་པ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ’’ཏི. ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་བྦཱ་དཱི་ནཾ ཨ་པྤ་ནཱ་ཝ་ཧ་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ‘‘སེ་སཱ་ནི དྭཱ་ད་ས་པཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཏཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.