ཨ་པ་སཱ་ད་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀནྟི ཝ་ཏྠུ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཐཱུ་ལཾ. ཀཱ་མཾ ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡཱ ཙ, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ཉྙོ་ཡེ་ཝ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཊྛོ བ་ནྡྷ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨ་ཉྙོ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ན་ཊྛོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ནྟཱ་ནེ ཐཱ་མ་ག་མ་ན་ནྟི ཀ་ཏྭཱ, ཨི་ཏི ཀི་ཙྩ་ཝི་སེ་ས་ཝི་སི་ཊྛ་བྷེ་དེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀི་ལེ་སེ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི. ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏེཏི ཨ་ཎུ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཏེ. ཏ་བྦྷཱ་ཝ་ཏྠོ ཧི ཨ་ཡཾ ས་ཧ་ག་ཏ-ས་དྡོ ‘‘ན་ནྡི་རཱ་ག་ས་ཧ་ག་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༤༠༠; མ. ནི. ༡.༩༡, ༡༣༣, ༤༦༠; ༣.༣༧༤; སཾ. ནི. ༥.༡༠༨༡; མ་ཧཱ་ཝ. ༡༤; ཝི་བྷ. ༢༠༣; པ་ཊི. མ. ༡.༣༤; ༢.༣༠) ཝི་ཡ.
ཡ་ཐཱ ཨུ་པ་རི་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ཙྩ་ས་མྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཝ་སེ་ན, ཨེ་ཝཾ སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཨ་དྷི་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན་པི ས་ཙྩ་ས་མྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཝ་སེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་སྨཱ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦ་ཐཱ་ཝཱཏི ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཀི་ཉྩི་པི པ་ཀཱ་རཾ ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ནཾ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་མུ་དུ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་ས་མྦྷ་ར་ཎེ ཀཱ་ལ་བྷེ་དཱ ཨི་ཙྪི་ཏཱ, ཏེ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི, ཨ་ཊྛ, སོ་ལ༹་ས ཝཱ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ, སྭཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. སཱ་ཝ་ཀོ པ་དེ་ས་ཉཱ་ཎེ ཋི་ཏོཏི སཱ་ཝ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ སེ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཏྠཱ་པི པ་དེ་ས་ཉཱ་ཎེ ཋི་ཏོ. བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ་ཡ ‘‘ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་སྶ ཧི ཝ་སེ་ན བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དོ, ན ཨ་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་སྶ.
‘‘ཝཱ་ཡ་མ་ནྟ་སྶེ་ཝཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཉཱ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ར་ས་མྦྷ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་པཱུ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ཏི. ཏ་སྶ ཙ ས་བྦ་མྤི པུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ.
‘‘ཨེ་ས དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, ས་བྦ་ཀཱ་མ་ད་དོ ནི་དྷི;
ཡཾ ཡ་དེ་ཝཱ་བྷི་པ་ཏྠེ་ནྟི, ས་བྦ་མེ་ཏེ་ན ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི. (ཁུ. པཱ. ༨.༡༠) –
ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་བྦེ་ས་མྤི པུ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་རོ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཉཱ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ར་ཏྠོ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ས་མ་དྷི་ག་མ་ས་མ་ཏྠ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ …པེ… ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཨི་དཱ་ནི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶེ་ཝ ཝཱ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་མུ་ཁེ་ན པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་སྶེ་ཝ པ་ར་མ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ན་ཝ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱིཏི ཨུ་པྤཱ་དཱ་དཱི་ཧི ན་ཝ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཧི ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, པ་ཝ་ཏྟཾ ཧུ་ཏྭཱ ནི་མི་ཏྟཾ, ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཾ, སཾ་ཡོ་གོ, པ་ལི་བོ་དྷོ, ས་མུ་ད་ཡོ, ཧེ་ཏུ, པ་ཙྩ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ད་ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧེ པ་ཉྙཱ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎཾ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཊྛི་ཏི ཙ པ་ཝ་ཏྟ་ཊྛི་ཏི ཙ ནི་མི་ཏྟ་ཊྛི་ཏི ཙ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཊྛི་ཏི ཙ ས་ཉྙོ་ག་ཊྛི་ཏི ཙ པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛི་ཏི ཙ ས་མུ་ད་ཡ་ཊྛི་ཏི ཙ ཧེ་ཏུ་ཊྛི་ཏི ཙ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛི་ཏི ཙ ཨི་མེ་ཧི ན་ཝ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (པ་ཊི. མ. ༡.༤༥).
ཏ་ཏྠ ན་ཝ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱིཏི ན་ཝ་ཧི པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ཧི. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨཱ ཕ་ལ་ནྟི ཨུ་པྤཱ་དོ, ཕ་ལུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ. ས་ཏི ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ནཱ་ས་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ནཱི་ཡ་ནྟི ཙ. ཡ་ཐཱ ཙ བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཁི་པ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནྟི ཕ་ལུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ གྷ་ཊེ་ནྟི, སཾ་ཡུ་ཛྫ་ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལེ་ན. ཡ་སྨིཾ ས་ནྟཱ་ནེ ས་ཡཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏཾ པ་ལི་བུ་ནྡྷ་ནྟི. པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་ར་ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཨུ་ད་ཡ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཧི་ནོ་ཏི ཙ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏི. པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཝི་ཛྫཾ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཡ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ན་ཝི་སེ་སཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ད་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཐཱ ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤཱ་ད་ཊྛི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི. ཏི་ཊྛ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཋི་ཏི, ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨུ་པྤཱ་དོ ཨེ་ཝ ཋི་ཏི ཨུ་པྤཱ་ད་ཊྛི་ཏི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. ‘‘པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཨི་དྷ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐེ་ན ཏ་དཱ པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧ་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ. སོ ཙ ཨཱ་ར་མྦྷོ ཉཱ་ཡཱ་རུ་ལ༹ྷོ ‘‘ཡ་ཐཱ ཙ པུ་རི་མེ་ཧི མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ཧི བོ་དྷི་མཱུ་ལེ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ, ཏ་ཐེ་ཝ ཙ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ’’ཏི. ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཝེ་གཱ་བྷི་ཧ་ཏཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ས་ངྐ་མྤི ས་མྤ་ཀ་མྤཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘དི་ཊྛ་མ་ཏྟེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨེ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ས་ཉྙི་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ. སོ པ་ན ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧེ་ཏུ་པ་བྷ་ཝཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨ་སྶཱ’’ཏི, ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཏ་སྶ ཙ པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧོ ན པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་མ་ཏྟེ་ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་ཏྠ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཉཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ས་ཉྙི་ཏེ་ན ཨ་ནུ ཨ་ནུ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན, ཏ་དུ་བྷ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ པ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ དྷ་མྨེ ཙ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི ཨེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏི པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ་ན ཏི་ཀྑ་ཝི་ས་ད་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཏོ, ཏ་ད་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ ཙ ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཙ པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཏཱི་ར་ཎ་པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ས་ངྒ་ཧོ ཙཱ་ཏི ཏ་དུ་བྷ་ཡ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏཱི་ར་ཎ…པེ… ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ནྟཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝ་ཏྠ་ཝཱི་ན་ན་ཏྠཾ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ཧི ད་ཎྜ་ཀེ ཨཱ་ས་ཉྫི་ཏྭཱ པ་སཱ་རི་ཏ་སུ་ཏྟ་པ་ཊྚཱི ཏ་ནཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ. ཏཾ པ་ན སུ་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཱ་ཀུ་ལ་ཏཱ་ཡ ནི་ད་སྶ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ཀུ་ལ་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ནྟཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀུ་ལ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ’’ཏི. ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ས་མཱ་ནེ་ཏུནྟི པུ་བྦེ་ན པ་རཾ ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཏུཾ, ཨ་ཝི་ས་མཾ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ནྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཨཱ་ཀུ་ལཾ ཏ་ནྟཱ་ཀུ་ལཾ, ཏ་ནྟཱ་ཀུ་ལཾ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏཱ བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཏ་ནྟཱ་ཀུ་ལ་ཛཱ་ཏཱ. མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་པ་ཏ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རེ ཁ་ལི་ཏཱ ཨཱ་ཀུ་ལཱ བྱཱ་ཀུ་ལཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་པ་ཏ་ནེ་ན ཏཾ་ཏཾ་དི་ཊྛི་གཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན པ་རི་བྦྷ་མ་ནྟཱ ཨུ་ཛུ་ཀཾ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི ཀ་ཐཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཏཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. དྭེ བོ་དྷི་ས་ཏྟེཏི པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟེ. ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝེ་ན, པ་རོ་པ་དེ་སེ་ན ཝི་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ གུ་ལ༹་ཀ་ཛཱ་ཏནྟི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཛཱ་ཏ་གུ་ལ༹་ཀ་མྤི ག་ཎྛཱི་ཏི སུ་ཏྟ་ག་ཎྛི. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ག་ཎྛི་བ་དྡྷཾ བ་དྡྷ་ག་ཎྛི་ཀཾ. པ་ཙྩ་ཡེ་སུ པ་ཀྑ་ལི་ཏྭཱཏི ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཏྟཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝེ་སུ པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨེ་སུ ནི་ཙྩཱ་དི་གྒཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན པ་ཀྑ་ལི་ཏྭཱ. པ་ཙྩ་ཡེ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱཏི ཏ་སྶེ་ཝ ནི་ཙྩཱ་དི་གྒཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ད་སྶ་ནཾ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཨི་དཾ་ས་ཙྩཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠ་ཝ་སེ་ན ག་ཎྛི་ཀ་ཛཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དྭཱ་ས་ཊྛི…པེ… ག་ཎྛི་བ་དྡྷཱ’’ཏི. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་དི་ཊྛི་ཡོ ནི་སྶི་ཏཱ ཨ་ལླཱི་ནཱ.
ཝི་ན་ན་ཏོ ‘‘ཀུ་ལཱ’’ཏི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷ་ནཱ་མ་སྶ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡ་སྶ ག་ཎྛི་ཀཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཀུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་གྒ་ཏོ ཝཱ མཱུ་ལ་ཏོ ཝཱ དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཡེ་ཝ ཁ་ལི་ཏ་ཏ་ནྟ་སུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀུ་ལཱ་ག་ཎྛི་ཀཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པེ་ས་ཀཱ་ར་ཀ་ཉྫི་ཡ་སུ་ཏྟ’’ནྟི. ས་ཀུ་ཎི་ཀཱཏི ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀ་ས་ཀུ་ཎི་ཀཱ. སཱ ཧི རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་སུ ཨོ་ལ་མྦ་ན་ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཉྷི སཱ ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀཾ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཏི་ཎ་ཧཱི་རཱ་དི་ཀེ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཝི་ན་ནྡྷ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཏེ་སཾ པེ་ས་ཀཱ་ར་ཀ་ཉྫི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཨ་གྒེ་ན ཝཱ ཨ་གྒཾ མཱུ་ལེ་ན ཝཱ མཱུ་ལཾ ས་མཱ་ནེ་ཏུཾ ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏུཾ ཝཱ ན ས་ཀྐཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤཱིཏི ‘‘ཀུ་ལཱ་ག་ཎྛི་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཀ་ཉྫི་ཡ་སུ་ཏྟཾ, ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀ་ཉྩ. པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝཱཏི ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ.
ཀཱ་མཾ མུ་ཉྫ་པ་བྦ་ཛ་ཏི་ཎཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཛཱ་ཏཱ་ནི་པི དཱི་གྷ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀུ་ལ་བྱཱ་ཀུ་ལཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཏཱ་ནི པ་ན ན ཏ་ཐཱ དུ་བྦི་ཝེ་ཙི་ཡཱ་ནི, ཡ་ཐཱ ར་ཛྫུ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ ཏཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨ་པཱ་ཡཱཏི ཨ་ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ, སུ་ཁེ་ན, སུ་ཁ་ཧེ་ཏུ་ནཱ ཝཱ ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཀྑ་སྶ ག་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ. སུ་ཁ་ས་མུ་སྶ་ཡ་ཏོཏི ཨ་བྦྷུ་ད་ཡ་ཏོ. ཝི་ནི་པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱཏི ཝི་རཱུ་པཾ ནི་པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ ཏེ་ན་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཁ་ས་མུ་སྶ་ཡོ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནི་པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ. ཨི་ཏ་རོཏི སཾ་སཱ་རོ. ན་ནུ ‘‘ཨ་པཱ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟོ་པི སཾ་སཱ་རོ ཨེ་ཝཱ་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ, ནི་ར་ཡཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་དུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་པཱ་ཡཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎཾ. གོ་བ་ལཱི་བ་དྡ་ཉཱ་ཡེ་ནཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཁ་ནྡྷཱ་ནཉྩ པ་ཊི་པཱ་ཊཱིཏི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པ་ཝ་ཏྟི. ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱཏི ཨ་ཝི་ཙྪེ་དེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ. ཏཾ ས་བྦ་མྤཱིཏི ཏཾ ‘‘ཨ་པཱ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟཾ ས་བྦཾ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་ཉྩེ་ཝ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཉྩ. ‘‘མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཝཱ་ཏུ་ཀྑི་ཏྟ་ནཱ་ཝཱ ཝི་ཡཱ’’ཏི ཨི་དཾ པ་རི་བྦྷ་མ་ཊྛཱ་ན་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ པ་རི་བྦྷ་མ་ན་སྶ ཨ་ན་ཝ་ཊྛི་ཏ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩ ‘‘ཨུ་པ་མཱ་ཡ. ཡ་ནྟེ་སུ ཡུ་ཏྟ་གོ་ཎོ ཝི་ཡཱ’’ཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ཝ་ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ དུ་པྤ་མོ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.