ཙཱུ་ལ༹་སཱི་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༧. ནི་ཝ་ཏྟོ ཨ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ ད་སྶེ་སྶ་ཏི ‘‘ཨ་ཏྠི བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཨོ་ར་ནྟི ཝཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གོ ‘‘ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ, ཨོ་རཾ པཱ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ཨ་ཐ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ་ཨ་ཏྠོ ཨོ་ར-ས་དྡོ ‘‘ཨོ་རཾ ཨཱ་ག་མ་ནཱ་ཡ ཡེ པ་ཙྩ་ཡཱ, ཏེ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. སཱི་ལ་ཉྷི ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཡོ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གོ, ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉྩ ཧོ་ཏཱི་ཏི. སཱི་ལ་མ་ཏྟ་ཀནྟི ཨེ་ཏྠ མ་ཏྟ-ས་དྡོ ཨ་པྤ་ཀ་ཏྠོ ཝཱ ‘‘བྷེ་ས་ཛྫ་མ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༡.༤༤༧) ཝི་ཡ. ཝི་སེ་ས་ནི་ཝ་ཏྟི་ཨ་ཏྠོ ཝཱ ‘‘ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ (དྷ. ས. ཏི་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༦), མ་ནོ་མ་ཏྟཱ དྷཱ་ཏུ མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཙ ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ, ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི པ་ད་དྭ་ཡེ་ན སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ཧི ཨ་ཏྠོ སཱི་ལ་མ་ཏྟ་ཀ་ནྟི ཝི་སེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ཐ ཝཱ སཱི་ལེ་ན་པི ཏ་དེ་ཀ་དེ་ས་སྶེ་ཝ ས་ངྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཨ་པྤ་ཀ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ, ཝི་སེ་ས་ནི་ཝ་ཏྟི་ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཝ ཝཱ ‘‘སཱི་ལ་མ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ མ་ཏྟ-ས་དྡོ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སཱི་ལཱ་ནི ཨི་དྷ དེ་ས་ནཾ ཨ་ནཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་ནི. ན ཧི ཏཱ་ནི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཱ་ནི ཝི་ཡ ས་བྦ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་སུ པཱ་ཀ་ཊཱ་ནཱི་ཏི. ‘‘ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ‘‘ཝ་ད་མཱ་ནོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཏྟི་ཨ་ཏྠཾ མཱ་ན-ས་དྡཾ ད་སྶེ་ཏི.

ཨ་ལ་ངྐ་ར་ཎཾ ཝི་བྷཱུ་ས་ནཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རོ, ཀུ་ཎྜ་ལཱ་དི་པ་སཱ་དྷ་ནཾ ཝཱ. ཨཱུ་ན་ཊྛཱ་ན་པཱུ་ར་ཎཾ མ་ཎྜ་ནཾ. མ་ཎྜ་ནེཏི མ་ཎྜ་ན་ཧེ་ཏུ. ཨ་ཐ ཝཱ མ་ཎྜ་ཏཱི་ཏི མ་ཎྜ་ནོ, མ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀོ པུ་རི་སོ. བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཏྠེ ཙ ཨི་དཾ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ, མ་ཎྜ་ན་སཱི་ལེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡོ ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠོ, པ་ཀཱ་ར་ཏྠོ ཝཱ, ཏེ་ན ས་ཀ་ལ་མྤི སཱི་ལ་ཐོ་མ་ན སུ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏི. ཙ་ནྡ་ནནྟི ཙ་ནྡ་ན་ས་ཧ་ཙ་ར་ཎ་ཏོ ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷོ, ཏ་ཐཱ ཏ་ག་རཱདཱི་སུ་པི. ས་ཏ་ཉྩ ག་ནྡྷོཏི ཨེ་ཏྠ ག་ནྡྷོ ཝི་ཡཱ་ཏི ག་ནྡྷོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ སཱི་ལ་ནི་བ་ནྡྷ་ནོ ཐུ་ཏི་གྷོ་སོ. སཱི་ལ་ཉྷི ཀི་ཏྟི་ཡཱ ནི་མི་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༡༥༠; ཨ. ནི. ༥.༢༡༣; མ་ཧཱ་ཝ. ༢༨༥). པ་ཝཱ་ཡ་ཏཱིཏི པ་ཀཱ་ས་ཏི. ག་ནྡྷཱ་ཝ ག་ནྡྷ་ཛཱ་ཏཱ.

‘‘ཨ་པྤ་ཀཾ བ་ཧུ་ཀ’’ནྟི ཨི་དཾ པཱ་རཱ་པཱ་རཾ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་རི་གུ་ཎེ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡཱ’’ཏི. སཱི་ལ་ཉྷཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཧི-ས་དྡོ ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠོ, ཏེ་ན ཨི་དཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཡ་སྨཱ སཱི་ལཾ ཀི་ཉྩཱ་པི པ་ཏི་ཊྛཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མཱ་དྷི་སྶ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ, པ་བྷཱ་ཝཱ་དི་གུ་ཎ་ཝི་སེ་སེ པ་ན་སྶ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཀ་ལ་མྤི ན ཨུ་པེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ས་མཱ་དྷི ཙ པ་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཀ་ཐ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ‘‘ཨ་བྷི…པེ… མཱུ་ལེ’’ཏི ཨི་དཾ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་སྶ སུ་པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, ཨ་ཉྙེ་ཧི བོ་དྷི་མཱུ་ལ་ཉཱ་ཏི་ས་མཱ་ག་མཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ཧི ཝི་སེ་ས་ན་ཏྠ་ཉྩ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཏ་ད་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ནྟི ར་ཏ་ན་མ་ཎྜ་པཱ་དི ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝ་ར་ཉྙོ ཨཱ་ཎཱ་ཡ ཝི་སྶ་ཀ་མྨུ་ནཱ ནི་མྨི་ཏ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ་ཝ ནི་མྨི་ཏ་ནྟི ཨ་པ་རེ. ‘‘ཡོ ཀོ་ཙི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཨ་ཏྠི ཙེ, ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ཙོ་ད་ནཱ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཏྟཱ་དཱ་ན་པ་རི་དཱི་པ་ན’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ, ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏྟཱ, ‘‘ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པུ་བྦེ ཨུ་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་རི་མ་དྡ་ནཾ.

ཨུ་པ་རི་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོཏི་ཨཱ་དི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ (པ་ཊི. མ. ༡.༡༡༦).

ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ པཱ་ལི༹་སེ་སོ –

‘‘ཧེ་ཊྛི་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨུ་པ་རི་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. པུ་ར་ཏྠི་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨ་གྒི, པ་ཙྪི་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. པ་ཙྪི་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨ་གྒི, པུ་ར་ཏྠི་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. ད་ཀྑི་ཎ་ཨ་ཀྑི་ཏོ ཨ་གྒི, ཝཱ་མ་ཨ་ཀྑི་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. ཝཱ་མ་ཨ་ཀྑི་ཏོ ཨ་གྒི, ད་ཀྑི་ཎ་ཨ་ཀྑི་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. ད་ཀྑི་ཎ་ཀ་ཎྞ་སོ་ཏ་ཏོ ཨ་གྒི, ཝཱ་མ་ཀ་ཎྞ་སོ་ཏ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. ཝཱ་མ་ཀ་ཎྞ་སོ་ཏ་ཏོ ཨ་གྒི, ད་ཀྑི་ཎ་ཀ་ཎྞ་སོ་ཏ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. ད་ཀྑི་ཎ་ནཱ་སི་ཀཱ་སོ་ཏ་ཏོ ཨ་གྒི, ཝཱ་མ་ནཱ་སི་ཀཱ་སོ་ཏ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. ཝཱ་མ་ནཱ་སི་ཀཱ་སོ་ཏ་ཏོ ཨ་གྒི, ད་ཀྑི་ཎ་ནཱ་སི་ཀཱ་སོ་ཏ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. ད་ཀྑི་ཎ་ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊ་ཏོ ཨ་གྒི, ཝཱ་མ་ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. ཝཱ་མ་ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊ་ཏོ ཨ་གྒི, ད་ཀྑི་ཎ་ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠ་ཏོ ཨ་གྒི, ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠ་ཏོ ཨ་གྒི, ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶ་ཏོ ཨ་གྒི, ཝཱ་མ་པ་སྶ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. ཝཱ་མ་པ་སྶ་ཏོ ཨ་གྒི, ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་ད་ཏོ ཨ་གྒི, ཝཱ་མ་པཱ་ད་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. ཝཱ་མ་པཱ་ད་ཏོ ཨ་གྒི, ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་ད་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. ཨ་ངྒུ་ལ་ངྒུ་ལེ་ཧི ཨ་གྒི, ཨ་ངྒུ་ལ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ. ཨ་ངྒུ་ལ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཧི ཨ་གྒི, ཨ་ངྒུ་ལ་ངྒུ་ལེ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ. ཨེ་ཀེ་ཀ་ལོ་མ་ཏོ ཨ་གྒི, ཨེ་ཀེ་ཀ་ལོ་མ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ. ལོ་མ་ཀཱུ་པ་ཏོ ལོ་མ་ཀཱུ་པ་ཏོ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ལོ་མ་ཀཱུ་པ་ཏོ ལོ་མ་ཀཱུ་པ་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༡༡༦).

ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀ་ལོ་མ་ཀཱུ་པ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ.

‘‘ཚ་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ན་ནྟི ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟ’’ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ནཱི་ལཱ་ནཾ པཱི་ཏ་ཀཱ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཨོ་དཱ་ཏཱ་ནཾ མ་ཉྫི་ཊྛཱ་ནཾ པ་བྷ་སྶ་རཱ་ན་ནྟི ཨ་ཡཾ པཱ་ལི༹་སེ་སོ. ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ ར་སྨི་ཡོ’’ཏི ཨི་དཾ ཏཱ་སཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ‘‘ས་ཏྠཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ནི་མྨི་ཏོ ཙ་ངྐ་མ་ཏི ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི ཝཱ སེ་ཡྻཾ ཝཱ ཀ་པྤེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཱ ས་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ, ནི་མྨི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཏི ས་བྦེ་ཝ ཨ་ཊྛ ཝཱ་རེ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.

མ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་སནྟི མ་དྷུ་སི་ཏྟཾ པཱ་ཡཱ་སཾ. ཨ་ཏྟཱ མི་ཏྟོ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཝེ་རཱི་ཏི ཙ་ཏཱུ་སུ སཱི་མ་ས་མྦྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ མེ་ཏྟཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ. ‘‘ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ’’ནྟི ཨི་དཾ པ་ན ‘‘ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཀཱ་མཾ ཏ་ཙོ ཙ ནྷཱ་རུ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ལི༹ (མ. ནི. ༢.༡༨༤; སཾ. ནི. ༢.༢༢; ཨ. ནི. ༢.༥; ཨ. ནི. ༨.༡༣; མ་ཧཱ་ནི. ༡༩༦) ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཀི་ཙྪཾ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཨཱ་པ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༢.༥༧; སཾ. ནི. ༢.༤) ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མུ་ཁེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རེ ཉཱ་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ. ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ‘‘ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཎྞ’’ནྟི པ་དཾ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་མྤི ཧི ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཎྞ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མུ་ཁེ་ན མ་ཧཱ་ཝ་ཛི་ར་ཉཱ་ཎ་ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ་ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ. དྭ་ཏྟིཾ་ས་དོ་ཎ་ག་ཎྷ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ ཀུ་ཎྜཾ ཀོ་ལ་མྦོ. ད་རི་བྷཱ་གོ ཀ་ནྡ་རོ. ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པཱ་དེ་སུ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ.

‘‘དུ་ཝེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན མཱུ་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཝི་སེ་ས་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ. ས་བྦོ་པི ཧི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་རི གུ་ཎེ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏི་ཊྛ་ཏུ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ, སཱ་ཝ་ཀ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ན་མྤི ཨ་ཝི་ས་ཡཱ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༨). ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་གྒ་ཧོ. ཨ་ཏྠ་པ་རི་པུ་ཙྪ་ནཾ པ་རི་པུ་ཙྪཱ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་སྶ ས་ཝ་ནཾ ས་ཝ་ནཾ. བྱ་ཉྫ་ན་ཏྠཱ་ནཾ སུ་ནི་ཀྑེ་པ་སུ་ད་སྶ་ནེ་ན དྷ་མྨ་སྶ པ་རི་ཧ་ར་ཎཾ དྷཱ་ར་ཎཾ. ཨེ་ཝཾ སུ་ཏ་དྷཱ་ཏ་པ་རི་ཙི་ཏཱ་ནཾ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ. བ་ཧཱུ་ནཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཨ་ཝི་ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཏཱ ཛ་ནེ་ནྟི, ཏཱ་ཧི ཝཱ ཛ་ནི་ཏཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ. ཨ་ཝི་གྷཱ་ཏ་མེ་ཝ ཝཱ ཛ་ན-ས་དྡོ ཝ་ད་ཏི. པུ་ཐུ ས་ཏྠཱ་རཱ་ནཾ མུ་ཁུ་ལློ་ཀི་ཀཱཏི ཨེ་ཏྠ པུ་ཐཱུ ཛ་ནཱ ས་ཏྠུ་པ་ཊི་ཉྙཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ. པུ་ཐུ…པེ… ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ ཛ་ནེ་ཏ་བྦཱ, ཛཱ་ཡ་ནྟི ཝཱ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཛ་ནཱ, ག་ཏི་ཡོ. པུ་ཐཱུ ཛ་ནཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ. ཨི་ཏོ པ་རེ ཛཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ཧཱི་ཏི ཛ་ནཱ, ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་ད་ཡོ. ཏེ ཨེ་ཏེ་སཾ པུ་ཐཱུ ཝི་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ. ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎཱ་དི ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཝ ཝཱ ཛ་ན-ས་དྡོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྷ་ཝ་རཱ་ག་དི་ཊྛི་ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨོ་གྷཱ. རཱ་ག་གྒི་ཨཱ་ད་ཡོ ས་ནྟཱ་པཱ. ཏེ་ཡེ་ཝ, ས་བྦེ་པི ཝཱ ཀི་ལེ་སཱ པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ. པུ་ཐུ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ར་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཛ་ནོ, རཱ་གོ གེ་དྷོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་དི་ཀོ. པུ་ཐུ ཛ་ནོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐཱུ་སུ ཝཱ ཛ་ནཱ ཛཱ་ཏཱ ར་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ རཱ་གཱ་དི་ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཝ ཝཱ ཛ་ན-ས་དྡོ ད་ཊྛ་བྦོ. པ་ལི་བུ་དྡྷཱཏི ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ ཝཱ. ‘‘པུ་ཐཱུ་ནཾ ག་ཎ་ན་པ་ཐ་མ་ཏཱི་ཏཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་ཐཱུ ཛ་ནཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱཏི ད་སྶེ་ཏི.

ཡེ་ཧི གུ་ཎ་ཝི་སེ་སེ་ཧི ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ-ས་དྡོ པ་ཝ་ཏྟོ, ཏཾ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. གུ་ཎ་ནེ་མི་ཏྟ་ཀཱ་ནེ་ཝ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་བྦཱ་ནི ནཱ་མཱ་ནི. ཡ་ཐཱ་ཧ –

‘‘ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ནཱ་མཱ་ནི, ས་གུ་ཎེ་ན མ་ཧེ་སི་ནོ;

གུ་ཎེ་ན ནཱ་མ་མུ་དྡྷེ་ཡྻཾ, ཨ་པི ནཱ་མ་ས་ཧ་སྶ་ཏོ’’ཏི. (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༣༡༣; ཨུ་དཱ. ཨ་ཊྛ. ༥༣; པ་ཊི. མ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༧༦);

ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་ཡ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཨོ་པ་མྨ་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏྠོ ཏ་ཐཱ-ས་དྡོ. སཱ་མ་ཉྙ་ཛོ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝི་སེ་སཱ་ཝ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊི་པ་དཱ་ག་མ་ན་ཏྠོ ཨཱ་ག་ཏ-ས་དྡོ, ན ཉཱ་ཎ་ག་མ་ན་ཏྠོ ‘‘ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༧; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༢; སཾ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༤.༧༨; ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༡༧༠; ཨུ་དཱ. ཨ་ཊྛ. ༡༨; པ་ཊི. མ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༣༧; ཐེ་ར་གཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༣; ཨི་ཏི་ཝུ. ཨ་ཊྛ. ༣༨; མ་ཧཱ་ནི. ཨ་ཊྛ. ༡༤) ཝི་ཡ, ནཱ་པི ཀཱ་ཡ་ག་མ་ནཱ་དི་ཨ་ཏྠོ ‘‘ཨཱ་ག་ཏོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ, མཱ་ག་དྷཱ་ནཾ གི་རི་བྦ་ཛ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༢) ཝི་ཡ. ཏ་ཏྠ ཡ་དཱ་ཀཱ་ར་ནི་ཡ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཨོ་པ་མྨ་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏྠོ ཏ་ཐཱ-ས་དྡོ, ཏཾ ཀ་རུ་ཎཱ་པ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་མུ་ཁེ་ན པུ་རི་མ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ན་པ་ཊི་པ་དཾ ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ད་སྶེ་ནྟོ ཡཾ་ཏཾ་ས་དྡཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ས་མྦ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཡ་ཐཱ ས་བྦ་ལོ་ཀ…པེ… ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ པ་ན པ་ཊི་པ་དཾ མ་ཧཱ་པ་དཱ་ན་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༤) ས་མྦ་ཧུ་ལ་ནི་དྡེ་སེ་ན སུ་པཱ་ཀ་ཊཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ནྣཱ་ན་ཉྩ ཝི་པ་སྶཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཚ་ནྣཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ནི་ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡ་ཐཱ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡེ་ན ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རེ་ནཱཏི མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་ལི་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ས་ཏྠཱ་ར་ད་སྶ་ན་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཨ་བྷི་ཉྙཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཚ་ནྡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན ཀཱ་ཡ་པྤ་ཎི་དྷཱ་ན་མ་ཧཱ་པ་ཎི་དྷཱ་ནེ་ན. ས་བྦེ་ས་ཉྷི བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’’ཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པཱ་ར་མཱི་པཱུ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝཱ དཱ་ན་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ཨེ་ཏྠ ཙ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀཱ་ནཾ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ཡཱ་ན་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཀོ་ས་ལླ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ པཱ་ར་མཱི་སུ ཨ་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ – ཀཱ པ་ནེ་ཏཱ པཱ་ར་མི་ཡོ? ཀེ་ན་ཊྛེ་ན པཱ་ར་མི་ཡོ? ཀ་ཏི་ཝི་དྷཱ ཙེ་ཏཱ? ཀོ ཏཱ་སཾ ཀ་མོ? ཀཱ་ནི ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི? ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ? ཀོ སཾ་ཀི་ལེ་སོ? ཀིཾ ཝོ་དཱ་ནཾ? ཀོ པ་ཊི་པ་ཀྑོ? ཀཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི? ཀོ ཝི་བྷཱ་གོ? ཀོ ས་ངྒ་ཧོ? ཀོ ས་མྤཱ་ད་ནཱུ་པཱ་ཡོ? ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན ཀཱ་ལེ་ན ས་མྤཱ་ད་ནཾ? ཀོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ? ཀིཾ ཙེ་ཏཱ་སཾ ཕ་ལ་ནྟི?

ཏ་ཏྲི་དཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ – ཀཱ པ་ནེ་ཏཱ པཱ་ར་མི་ཡོཏི. ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏཱ ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ དཱ་ནཱ་ད་ཡོ གུ་ཎཱ པཱ་ར་མི་ཡོ.

ཀེ་ན་ཊྛེ་ན པཱ་ར་མི་ཡོཏི དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་གེ་ན ས་ཏྟུ་ཏྟ་མ་ཏཱ་ཡ པ་ར་མཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝོ, ཀ་མྨཾ ཝཱ པཱ་ར་མཱི, དཱ་ནཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ར་ཏཱི་ཏི པ་ར་མོ, དཱ་ནཱ་དི་གུ་ཎཱ་ནཾ པཱུ་ར་ཀོ པཱ་ལ་ཀོ ཙ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ. པ་ར་མ་སྶ ཨ་ཡཾ, པ་ར་མ་སྶ ཝཱ བྷཱ་ཝོ, ཀ་མྨཾ ཝཱ པཱ་ར་མཱི, དཱ་ནཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་རཾ ས་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནི མ་ཝ་ཏི བ་ནྡྷ་ཏི གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་གེ་ན, པ་རཾ ཝཱ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རཾ མ་ཛྫ་ཏི སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི སཾ་ཀི་ལེ་ས་མ་ལ་ཏོ, པ་རཾ ཝཱ སེ་ཊྛཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཝི་སེ་སེ་ན མ་ཡ་ཏི ག་ཙྪ་ཏི, པ་རཾ ཝཱ ལོ་ཀཾ པ་མཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ཝི་སེ་སེ་ན ཨི་དྷ་ལོ་ཀཾ ཝི་ཡ མུ་ནཱ་ཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ཏི, པ་རཾ ཝཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ག་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ མི་ནོ་ཏི པ་ཀྑི་པ་ཏི, པ་རཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏ་ཏོ དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ, པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ཝཱ ཏ་ད་ན་ཏྠ་ཀ་རཾ ཀི་ལེ་ས་ཙོ་ར་ག་ཎཾ མི་ནཱ་ཏི ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི པ་ར་མོ, མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ. ‘‘པ་ར་མ་སྶ ཨ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. པཱ་རེ ཝཱ ནི་བྦཱ་ནེ མ་ཛྫ་ཏི སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ས་ཏྟེ ཙ སོ་དྷེ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཝཱ ས་ཏྟེ མ་ཝ་ཏི བ་ནྡྷ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏི, ཏཾ ཝཱ མ་ཡ་ཏི ག་ཙྪ་ཏི ག་མེ་ཏི ཙ, མུ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཏཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་ཏྠ ཝཱ ས་ཏྟེ མི་ནོ་ཏི པ་ཀྑི་པ་ཏི, ཀི་ལེ་སཱ་རིཾ ཝཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ མི་ནཱ་ཏི ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི པཱ་ར་མཱི, མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ. ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ, ཀ་མྨཾ ཝཱ པཱ་ར་མི་ཏཱ, དཱ་ནཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན པཱ་ར་མཱི་ནཾ ས་དྡ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཀ་ཏི་ཝི་དྷཱཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ད་ས་ཝི་དྷཱ, ཏཱ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ་ཧ –

‘‘ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ཏ་དཱ ད་ཀྑིཾ, པ་ཋ་མཾ དཱ་ན་པཱ་ར་མི’’ནྟི་ཨཱ་དི (བུ. ཝཾ. ༡༡༦).

ཡ་ཐཱ ཙཱ་ཧ –

‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ བྷ་ནྟེ བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀཱ དྷ་མྨཱ? ད་ས ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀཱ དྷ་མྨཱ. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? དཱ་ནཾ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀོ དྷ་མྨོ, སཱི་ལཾ ནེ་ཀྑ་མྨཾ པ་ཉྙཱ ཝཱི་རི་ཡཾ ཁ་ནྟི ས་ཙྩ་མ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ མེ་ཏྟཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀོ དྷ་མྨོ, ཨི་མེ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ ད་ས བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀཱ དྷ་མྨཱ་ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ, ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –

‘དཱ་ནཾ སཱི་ལ་ཉྩ ནེ་ཀྑ་མྨཾ, པ་ཉྙཱ ཝཱི་རི་ཡེ་ན པ་ཉྩ་མཾ;

ཁ་ནྟི ས་ཙྩཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, མེ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི ཏེ ད་སཱ’ཏི’’.

ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཚ་བྦི་དྷཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཨེ་ཏཱ་སཾ ས་ངྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. སོ པ་ན ས་ངྒ་ཧོ པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.

ཀོ ཏཱ་སཾ ཀ་མོཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་མོ ནཱ་མ དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ, སོ ཙ པ་ཋ་མ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཧེ་ཏུ་ཀོ, ས་མཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝི་ཙ་ཡ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, ཨི་ཏི ཡ་ཐཱ ཨཱ་དི་མྷི པ་ཝི་ཙི་ཏཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཙ, ཏ་ཐཱ དེ་སི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཙ དཱ་ནཾ སཱི་ལ་སྶ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཾ སུ་ཀ་ར་ཉྩཱ་ཏི ཏཾ ཨཱ་དི་མྷི ཝུ་ཏྟཾ. དཱ་ནཾ སཱི་ལ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ནྟི དཱ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ སཱི་ལཾ ཝུ་ཏྟཾ. སཱི་ལཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ནེ་ཀྑ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, པ་ཉྙཱ ཝཱི་རི་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ, ཝཱི་རི་ཡཾ ཁ་ནྟི་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཁ་ནྟི ས་ཙྩ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ, ས་ཙྩཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ མེ་ཏྟཱ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, མེ་ཏྟཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ་ཏི མེ་ཏྟཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ པ་ན ཀ་རུ་ཎཱ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ, ཀ་རུ་ཎཱ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཐཾ པ་ན མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ས་ཏྟེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི? ཨུ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཀ་ཉྩི ཀཱ་ལཾ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ན པ་ན ས་བྦ་ཏྠ, ས་བྦ་དཱ ཙཱ་ཏི ཀེ་ཙི. ཨ་པ་རེ པ་ན ན ས་ཏྟེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀཱ, ས་ཏྟ་ཀ་ཏེ་སུ པ་ན ཝི་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི.

ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – པ་ཙུ་ར་ཛ་ནེ་སུ་པི པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྦ་ས་ཏྟ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ, ཨ་པྤ་ཕ་ལ་ཏྟཱ, སུ་ཀ་ར་ཏྟཱ ཙ ཨཱ་དི་མྷི དཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. སཱི་ལེ་ན་དཱ་ཡ་ཀ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་སུ་དྡྷི་ཏོ, པ་རཱ་ནུ་གྒ་ཧཾ ཝ་ཏྭཱ པ་ར་པཱི་ལཱ༹་ནི་ཝ་ཏྟི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ཀི་རི་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཀི་རི་ཡ་དྷ་མྨ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ དཱ་ན་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ སཱི་ལཾ ཝུ་ཏྟཾ. ནེ་ཀྑ་མྨེ་ན སཱི་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་སི་དྡྷི་ཏོ, ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཝ་ཏྭཱ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལ་སྶ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ཛྷཱ་ན་ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ, ཀ་མྨཱ་པ་རཱ་དྷ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན པ་ཡོ་ག་སུ་དྡྷིཾ ཝ་ཏྭཱ ཀི་ལེ་སཱ་པ་རཱ་དྷ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཨཱ་ས་ཡ་སུ་དྡྷི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཧཱ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ སཱི་ལ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ནེ་ཀྑ་མྨཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཉྙཱ་ཡ ནེ་ཀྑ་མྨ་སྶ སི་དྡྷི་པ་རི་སུ་དྡྷི་ཏོ, ཛྷཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ པ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ས་མཱ་དྷི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཧི པ་ཉྙཱ, པ་ཉྙཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ ཙ ས་མཱ་དྷི. ས་མ་ཐ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ནི་མི་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, པ་ར་ཧི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན པ་ར་ཧི་ཏ་ཀ་ར་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ ནེ་ཀྑ་མྨ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཉྙཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷེ་ན པ་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི་ཏོ, ས་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་དྷ་མྨ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟིཾ ཝ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝ་ཏྭཱ པ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ནི་ས་མྨ་ཀཱ་རི་ཏཾ ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ. ནི་ས་མྨ་ཀཱ་རི་ནོ ཧི ཨུ་ཊྛཱ་ནཾ ཕ་ལ་ཝི་སེ་ས་མཱ་ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.

ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཏི་ཏི་ཀྑཱ་སི་དྡྷི་ཏོ. ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ ཧི ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏྟཱ ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ནཱི་ཏཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཏི་ཏི་ཀྑཱ་ལ་ངྐཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཝཱི་རི་ཡ་ཝ་ཏོ ཧི ཏི་ཏི་ཀྑཱ སོ་བྷ་ཏི. པ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝ་ཏྭཱ ས་མ་ཐ་ནི་མི་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ཨ་ཙྩཱ་ར་མྦྷེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་དོ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཏོ. དྷ་མྨ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཧི ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་དོ་སོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཝཱི་རི་ཡ་ཝ་ཏོ སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ཁ་ནྟི་བ་ཧུ་ལོ ཧི ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝ་ཏོ པ་ར་ཧི་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷེ པ་ཙྩུ་པ་ཀཱ་ར་ཏ་ཎྷཱ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཧི ས་ཏི ཏ་ཎྷཱ ན ཧོ་ཏི. པ་ར་ཧི་ཏཱ་ར་མྦྷེ པ་ར་མེ་པི པ་ར་ཀ་ཏ་དུ་ཀྑ་ས་ཧ་ན་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཁ་ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ས་ཙྩེ་ན ཁ་ནྟི་ཡཱ ཙི་རཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏོ, ཨ་པ་ཀཱ་རི་ནོ ཨ་པ་ཀཱ་ར་ཁ་ནྟིཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་དུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ར་ཎེ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ཁ་ནྟི་ཡཱ ཨ་པ་ཝཱ་ད་ཝཱ་ཙཱ་ཝི་ཀ་མྤ་ནེ་ན བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ས་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་དྷ་མྨ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟིཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་དུ་པ་བྲཱུ་ཧི་ཏ་ཉཱ་ཎ་ས་ཙྩ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ ཁ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ས་ཙྩཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་ཙྩ་སི་དྡྷི་ཏོ. ཨ་ཙ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ ཧི ཝི་ར་ཏི སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་དི་ཏཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ཙ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ ཧི དཱ་ནཱ་དཱི་སུ པ་ཊི་ཉྙཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ནི་ཙྩ་ལོ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཉཱ་ཎ་ས་ཙྩཾ ཝ་ཏྭཱ ས་མྦྷཱ་རེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི་ནི་ཊྛཱ་པ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཝཱ ཧི བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རེ་སུ ཨ་དྷི་ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏེ ཙ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏི པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ཧི ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ས་ཙྩ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. མེ་ཏྟཱ་ཡ པ་ར་ཧི་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སི་དྡྷི་ཏོ, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝ་ཏྭཱ ཧི་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་ར་ཝ་ཙ་ན་ཏོ. བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རེ ཧི ཨ་དྷི་ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨ་ཙ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ཝི་ཀོ་པ་ན་ཏོ, ས་མཱ་དཱ་ན་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཙ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ མེ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ མེ་ཏྟཱ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཏོ, ས་ཏྟེ་སུ ཧི་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་རཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ད་པ་རཱ་དྷེ་སུ ཨུ་དཱ་སཱི་ན་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ནྣི་སྶ་ནྡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ‘‘ཧི་ཏ་ཀཱ་མ་ས་ཏྟེ་པི ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ’’ཏི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་གུ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་སཾ ཀ་མོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཀཱ་ནི ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱིཏི? ཨེ་ཏྠ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཏཱ་ཝ ས་བྦཱ་པི པཱ་ར་མི་ཡོ པ་རཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, པ་རེ་སཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ར་སཱ, ཨ་ཝི་ཀ་མྤ་ན་ར་སཱ ཝཱ, ཧི་ཏེ་སི་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, བུ་དྡྷ་ཏྟ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ, ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ.

ཝི་སེ་སེ་ན པ་ན ཡ་སྨཱ ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ ཨ་ཏྟུ་པ་ཀ་ར་ཎ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཙེ་ཏ་ནཱ དཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཏཱ. ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཝི་ར་ཏི, ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ད་ཡོ ཙ སཱི་ལ་པཱ་ར་མི་ཏཱ. ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ན་པུ་བྦ་ངྒ་མོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ན་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མི་ཏཱ. ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཝ་བོ་དྷོ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ. ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟེ་ཧི པ་ར་ཧི་ཏཱ་ར་མྦྷོ ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་ར་མི་ཏཱ. ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ་པ་རཱ་དྷ་ས་ཧ་ནཾ ཨ་དོ་ས་པྤ་དྷཱ་ནོ ཏ་དཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ཁ་ནྟི་པཱ་ར་མི་ཏཱ. ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝི་ར་ཏི་ཙེ་ཏ་ནཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནཾ ས་ཙྩ་པཱ་ར་མི་ཏཱ. ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཙ་ལ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཏ་དཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཏཱ. ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏོ ལོ་ཀ་སྶ ཧི་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་རོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ མེ་ཏྟཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ. ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ ཨ་ནུ་ན་ཡ་པ་ཊི་གྷ་ཝི་དྡྷཾ་སི་ནཱི ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ.

ཏ་སྨཱ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ལ་ཀྑ་ཎཾ དཱ་ནཾ, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ ལོ་བྷ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ར་སཾ, ཨ་ནཱ་ས་ཏྟི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, བྷ་ཝ་ཝི་བྷ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ, པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. སཱི་ལ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ སཱི་ལཾ, ས་མཱ་དྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དུ་སྶཱི་ལྱ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ར་སཾ, ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ར་སཾ ཝཱ, སོ་ཙེ་ཡྻ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཀཱ་མ་ཏོ བྷ་ཝ་ཏོ ཙ ནི་ཀྑ་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནེ་ཀྑ་མྨཾ, ཏ་དཱ་དཱི་ན་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ར་སཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཝི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, སཾ་ཝེ་ག་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཉྙཱ, ཨ་ཀྑ་ལི་ཏ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱ ཀུ་ས་ལི་སྶཱ་ས་ཁི་ཏྟ་ཨུ་སུ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཝི་ཡ, ཝི་ས་ཡོ་བྷཱ་ས་ན་ར་སཱ པ་དཱི་པོ ཝི་ཡ, ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏ་སུ་དེ་ས་ཀོ ཝི་ཡ, ས་མཱ་དྷི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ, ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ. ཨུ་སྶཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ར་སཾ, ཨ་སཾ་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཝ་ཏྠུ (ཨ. ནི. ༨.༨༠) པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, སཾ་ཝེ་ག་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ. ཁ་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཁ་ནྟི, ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ས་ཧ་ན་ར་སཱ, ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨ་ཝི་རོ་དྷ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ད་སྶ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་ཙྩཾ, ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ར་སཾ [ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ར་སཾ (ཙ་རི་ཡཱ. ཨ་ཊྛ. པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཡ)], སཱ་དྷུ་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, སོ་ར་ཙྩ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རེ་སུ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ཏེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ར་སཾ, ཏ་ཏྠ ཨ་ཙ་ལ་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཧི་ཏཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཱ མེ་ཏྟཱ, ཧི་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་ར་ར་སཱ, ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝི་ན་ཡ་ན་ར་སཱ ཝཱ, སོ་མྨ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ས་ཏྟཱ་ནཾ མ་ནཱ་པ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ས་མ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ར་སཱ, པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ན་ཡ་ཝཱུ་པ་ས་མ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ཡ་ཏོ ཏཱ་ནི པཱ་ར་མཱི་ས་ངྑྱཾ ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི.

ཀོ པ་ཙྩ་ཡོཏི ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡོ. ཡོ ཧི ཨ་ཡཾ ‘‘མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ ལི་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (བུ. ཝཾ. ༢.༥༩) ཨ་ཊྛ་དྷ་མྨ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ས་མྤཱ་དི་ཏོ ‘‘ཏི་ཎྞོ ཏཱ་རེ་ཡྻཾ, མུ་ཏྟོ མོ་ཙེ་ཡྻཾ, བུ་དྡྷོ བོ་དྷེ་ཡྻཾ, སུ་དྡྷོ སོ་དྷེ་ཡྻཾ, ད་ནྟོ ད་མེ་ཡྻཾ, ས་ནྟོ ས་མེ་ཡྻཾ, ཨ་སྶ་ཏྠོ ཨ་སྶཱ་སེ་ཡྻཾ, པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཙ་རི་ཡཱ. ཨ་ཊྛ. པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཡ) པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ, སོ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ས་བྦ་པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ. ཏ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཧི ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཝི་ཙ་ཡུ་པ་ཊྛཱ་ན་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡོ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི.

ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ, ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླཾ ནཱ་མ དཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཉྙཱ, ཡཱ་ཧི ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་ཏཱ་ཧི མ་ཧཱ་པུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་སུ་ཁ་ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཏཱ, ནི་ར་ནྟ་རཾ པ་ར་ཧི་ཏ་ཀ་ར་ཎ་པ་སུ་ཏ་ཏཱ, སུ་དུ་ཀྐ་རེ་ཧི་པི མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་ཙ་རི་ཏེ་ཧི ཝི་སཱ་དཱ་བྷཱ་ཝོ, པ་སཱ་ད་ས་མྦུ་དྡྷི་ད་སྶ་ན་ས་ཝ་ནཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཱ་ཝ་ཏྠཱ་སུ་པི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཙ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི པ་ཉྙཱ་ཡ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷི, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ བུ་དྡྷ་ཀ་མྨ་སི་དྡྷི. པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཡཾ ཏ་ར་ཏི, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ པ་རེ ཏཱ་རེ་ཏི. པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ར་དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ པ་ར་དུ་ཀྑ་པ་ཊི་ཀཱ་རཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི. པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ དུ་ཀྑེ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ དུ་ཀྑཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཧོ་ཏི, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཏཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ སཾ་སཱ་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཧོ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཏྲ ནཱ་བྷི་ར་མ་ཏི. པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, ཀ་རུ་ཎཱ་ནུ་ག་ཏ་ཏྟཱ ན ཙ ན ས་བྦེ་སཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟོ, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ས་བྦེ་པི ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ནུ་ག་ཏ་ཏྟཱ ན ཙ ན ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ར་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཨ་ཧཾ་ཀཱ་ར་མ་མཾ་ཀཱ་རཱ་བྷཱ་ཝོ, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཨཱ་ལ་སི་ཡ་དཱི་ན་ཏཱ་བྷཱ་ཝོ. ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཧི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨ་ཏྟ་པ་ར་ནཱ་ཐ་ཏཱ, དྷཱི་ར་ཝཱི་ར་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ན་ཏྟ་ནྟ་པ་ཨ་པ་ར་ནྟ་པ་ཏཱ, ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ར་ཧི་ཏ་ནི་པྥ་ཏྟི, ནི་བྦྷ་ཡཱ་བྷིཾ་ས་ན་ཀ་བྷཱ་ཝོ, དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏི་ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏི་ཏཱ, ཀ་ཏ་ཉྙུ་པུ་བྦ་ཀཱ་རི་བྷཱ་ཝོ, མོ་ཧ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ག་མོ, ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་སི་དྡྷི, བ་ལ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ནི་པྥ་ཏྟཱི་ཏི ས་བྦ་སྶཱ་པི པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཕ་ལ་སྶ ཝི་སེ་སེ་ན ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཀ་རུ་ཎཱ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ. ཨི་ད་ཉྩ དྭ་ཡཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ ཝི་ཡ པ་ཎི་དྷཱ་ན་སྶཱ་པི པ་ཙྩ་ཡོ.

ཏ་ཐཱ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཨུ་མྨ་ངྒ་ཨ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཧི་ཏ་ཙ་རི་ཡཱ ཙ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཡཱ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ ‘‘བུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཡོ’’ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ –

‘‘ཀ་ཏི པ་ན བྷ་ནྟེ བུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཡོ? ཙ་ཏ་སྶོ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ བུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཡོ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ? ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཙ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ, ཨུ་མ་ངྒོ ཙ ཧོ་ཏི པ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཨ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ ཧོ་ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཙ ཧོ་ཏི ཧི་ཏ་ཙ་རི་ཡཱ. ཨི་མཱ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ ཙ་ཏ་སྶོ བུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཡོ’’ཏི (སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ་མྤི).

ཏ་ཐཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཨ་ལོ་བྷཱ་དོ་སཱ་མོ་ཧ་ནི་སྶ་ར་ཎ་པྤ་བྷེ་དཱ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –

‘‘ནེ་ཀྑ་མྨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཙ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ཀཱ་མེ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ, པ་ཝི་ཝེ་ཀ…པེ… ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ, ཨ་ལོ་བྷ…པེ… ལོ་བྷེ, ཨ་དོ་ས…པེ… དོ་སེ, ཨ་མོ་ཧ…པེ… མོ་ཧེ, ནི་སྶ་ར་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཙ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ས་བྦ་བྷ་ཝེ་སུ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ’’ཏི (ཝི་སུ་དྡྷི. ཨ་ཊྛ. ༡.༤༩ ཝཱ་ཀྱ་ཁ་ནྡྷེ་པི).

ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏེ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ན ཧི ལོ་བྷཱ་དཱི་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན, ཨ་ལོ་བྷཱ་དི་ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཝི་ནཱ དཱ་ནཱ་དི་པཱ་ར་མི་ཡོ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་ལོ་བྷཱ་དཱི་ན་ཉྷི ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་དི་ནི་ནྣ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ ཨ་ལོ་བྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་དི་ཏཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏེ, ཨེ་ཝཾ དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ད་ཡོ་པི. ཡ་ཐཱ་ཧ –

‘‘ཀ་ཏི པ་ན བྷ་ནྟེ བོ་དྷཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ? ད་ས ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ བོ་དྷཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ མ་ཙྪེ་རེ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ, སཱི་ལ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑེ་སུ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ’’ཏི.

ཨེ་ཏེ་སུ ཧི མ་ཙྪེ་ར་ཨ་སཾ་ཝ་ར་ཀཱ་མ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཀོ་ས་ཛྫ་ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྱཱ་པཱ་ད- སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ན་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ དཱ་ནཱ་དི་ནི་ནྣ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ད་ཡོ དཱ་ནཱ་དི་པཱ་ར་མཱི་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཨ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནི་སཾ་ས་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ དཱ་ནཱ་དི་པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ.

ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཝི་དྷི – ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞ་གོ་མ་ཧིཾ་ས་དཱ་སི་དཱ་ས་པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ་དི་པ་རི་གྒ་ཧ་བྱཱ་ས་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཁེ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་བྷཱ་ཝེ་ན བ་ཧུ་པ་ཏྠ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, རཱ་ཛ་ཙོ་རཱ་དི་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏོ, ས་པ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ, ནི་སྶཱ་ར་ཏོ, པ་ཊི་ལཱ་བྷ་པ་རི་པཱ་ལ་ནེ་སུ པ་ར་ཝི་ཧེ་ཋ་ན་ཧེ་ཏུ་ཏོ, ཝི་ནཱ་ས་ནི་མི་ཏྟ་ཉྩ སོ་ཀཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏ་བྱ་ས་ནཱ་ཝ་ཧ་ཏོ, ཏ་དཱ་ས་ཏྟི་ནི་དཱ་ན་ཉྩ མ་ཙྪེ་ར་མ་ལ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པཱ་ཡཱུ་པ་པ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ཝི་དྷ་ཝི་པུ་ལཱ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧཱ ཨེ་ཏེ ཨ་ཏྠཱ ནཱ་མ, ཏེ་སཾ པ་རི་ཙྩཱ་གོ་ཡེ་ཝེ་ཀོ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ་ཏི པ་རི་ཙྩཱ་གེ ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ.

ཨ་པི་ཙ ‘‘ཡཱ་ཙ་ཀོ ཡཱ་ཙ་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཡ྄ཧ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ན་ཏོ མ་ཡ྄ཧཾ ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ’’ཏི ཙ ‘‘པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ར་ལོ་ཀཾ ཡཱ་ཧཱི་ཏི མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་དེ་ས་ཀོ’’ཏི ཙ ‘‘ཨཱ་དི་ཏྟེ ཝི་ཡ ཨ་གཱ་རེ མ་ར་ཎ་གྒི་ནཱ ཨཱ་དི་ཏྟེ ལོ་ཀེ ཏ་ཏོ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ནྟ་ཀ་སྶ ཨ་པ་ཝཱ་ཧ་ཀ་ས་ཧཱ་ཡོ’’ཏི ཙ ‘‘ཨ་པ་ཝཱ་ཧི་ཏ་སྶ ཙ་སྶ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནི་ཀྑེ་པ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ’’ཏི ཙ ‘‘དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨ་སྨིཾ ས་ཧཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་གྒ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པ་ར་མ་དུ་ལླ་བྷཱ་ཡ བུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཡཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ པ་ར་མོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ’’ཏི ཙ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.

ཏ་ཐཱ ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རེ ཀ་མྨ་ནི ཨ་ནེ་ནཱ་ཧཾ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ, ཏ་སྨཱ སཱ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟ་བྷེ་དི་ཏཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏེ་ན་པི མ་ཡཱ དཱ་ཏ་བྦཾ, པ་གེ་ཝ ཡཱ་ཙི་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཨུ་ལཱ༹་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ཧི ག་ཝེ་སི་ཏྭཱ་པི དཱ་ཏ་བྦོ, ས་ཡ་མེ་ཝཱ་ག་ཏོ མ་མ པུ་ཉྙེ་ནཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཡཱ་ཙ་ཀ་སྶ དཱ་ནཱ་པ་དེ་སེ་ན མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝཱ་ཡ་མ་ནུ་གྒ་ཧོ’’ཏི ཙ ‘‘ཨ་ཧཾ ཝི་ཡ ཨ་ཡཾ ས་བྦོ་པི ལོ་ཀོ མ་ཡཱ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙ ‘‘ཨ་ས་ཏི ཡཱ་ཙ་ཀེ ཀ་ཐཾ མ་ཡ྄ཧཾ དཱ་ན་པཱ་ར་མཱི པཱུ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ན་མེ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ མ་ཡཱ ས་བྦོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙ ‘‘ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ མ་མ ས་ནྟ་ཀཾ ཡཱ་ཙ་ཀཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཀ་དཱ ག་ཎྷེ་ཡྻུ’’ནྟི ཙ ‘‘ཀ་ཐ་མ་ཧཾ ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ པི་ཡོ ཙ་སྶཾ མ་ནཱ་པོ’’ཏི ཙ ‘‘ཀ་ཐཾ ཝཱ ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཡཱ ཙ་སྶུ མ་ནཱ་པཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཀ་ཐཾ ཝཱ་ཧཾ ད་ད་མཱ་ནོ, ད་ཏྭཱ་པི ཙ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་སྶཾ པ་མུ་དི་ཏོ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཙ ‘‘ཀ་ཐཾ ཝཱ མེ ཡཱ་ཙ་ཀཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཨུ་ལཱ༹་རོ ཙ དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ’’ཏི ཙ ‘‘ཀ་ཐཾ ཝཱ་ཧ་མ་ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཡེ་ཝ ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ ཧ་ད་ཡ་མ་ཉྙཱ་ཡ ད་དེ་ཡྻ’’ནྟི ཙ ‘‘ས་ཏི དྷ་ནེ ཡཱ་ཙ་ཀེ ཙ ཨ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ མ་ཧ་ཏཱི མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་ཉྩ་ནཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཀ་ཐཾ ཝཱ་ཧཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ངྒཱ་ནི ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཝཱ་པི ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཛེ་ཡྻ’’ནྟི ཙ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.

ཨ་པི་ཙ ‘‘ཨ་ཏྠོ ནཱ་མཱ་ཡཾ ནི་ར་པེ་ཀྑཾ དཱ་ཡ་ཀཾ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ ནི་ར་པེ་ཀྑཾ ཁེ་པ་ཀཾ ཀི་ཊ་ཀོ’’ཏི ཨ་ཏྠེ ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ཡཱ་ཙ་མཱ་ནོ པ་ན ཡ་དི པི་ཡ་པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི, ‘‘པི་ཡོ མཾ ཡཱ་ཙ་ཏཱི’’ཏི སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཨུ་དཱ་སཱི་ན་པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨ་ཡཾ མཾ ཡཱ་ཙ་མཱ་ནོ ཨ་དྡྷཱ ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན མི་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ད་ད་ནྟོ་པི ཧི ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཐ པ་ན ཝེ་རཱི་པུ་གྒ་ལོ ཡཱ་ཙ་ཏི, ‘‘པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ མཾ ཡཱ་ཙ་ཏི, ཨ་ཡཾ མཾ ཡཱ་ཙ་མཱ་ནོ ཨ་དྡྷཱ ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན ཝེ་རཱི་པི པི་ཡོ མི་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝི་སེ་ས་ཏོ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ པི་ཡ་པུ་གྒ་ལེ ཝི་ཡ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་རཱི་པུ་གྒ་ལེ་སུ་པི མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་རུ་ཎཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ་ཝ དཱ་ཏ་བྦཾ.

ས་ཙེ པ་ན་སྶ ཙི་ར་ཀཱ་ལ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ལོ་བྷ་སྶ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་ཝི་ས་ཡཱ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཏེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟ་པ་ཊི་ཉྙེ་ན ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ‘‘ན་ནུ ཏ་ཡཱ ས་པྤུ་རི་ས ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ནི་སྶ་ཊྛོ, ཏ་པྤ་རི་ཙྩཱ་ག་མ་ཡ་ཉྩ པུ་ཉྙཾ, ཏ་ཏྠ ནཱ་མ ཏེ བཱ་ཧི་རེ་པི ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ཏི་ས་ངྒ་པྤ་ཝ་ཏྟི ཧ་ཏྠི་སི་ནཱ་ན་ས་དི་སཱི ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཡཱ ན ཀ་ཏྠ་ཙི ས་ངྒོ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ མ་ཧ་ཏོ བྷེ་ས་ཛྫ་རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ མཱུ་ལཾ མཱུ་ལ་ཏྠི་ཀཱ ཧ་ར་ནྟི, པ་པ་ཊི་ཀཾ, ཏ་ཙཾ, ཁ་ནྡྷཾ, ཝི་ཊ་པཾ, སཱ་རཾ, སཱ་ཁཾ, པ་ལཱ་སཾ, པུ་པྥཾ, ཕ་ལཾ ཕ་ལ་ཏྠི་ཀཱ ཧ་ར་ནྟི, ན ཏ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ‘མ་ཡ྄ཧཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཨེ་ཏེ ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་བྦ་ལོ་ཀ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟེ་ན མ་ཡཱ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑེ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཀེ ནི་ཙྩཱ་སུ་ཙི་མྷི ཀཱ་ཡེ པ་རེ་སཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡ ཝི་ནི་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟོ་པི མི་ཙྪཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ཀོ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རེ་སུ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་ནྟ་བྷེ་ད་ན་ཝི་ཀི་ར་ཎ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་དྷ་མྨེ་སུ, ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན ས་མྨོ་ཧ་ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏ་མེ་ཏཾ, ཡ་དི་དཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ. ཏ་སྨཱ བཱ་ཧི་རེ་སུ ཝི་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ་སུ་པི ཀ་ར་ཙ་ར་ཎ་ན་ཡ་ནཱ་དཱི་སུ, མཾ་སཱ་དཱི་སུ ཙ ཨ་ན་པེ་ཀྑེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ‘ཏཾ་ཏ་ད་ཏྠི་ཀཱ ཧ་ར་ནྟཱུ’ཏི ནི་སྶ་ཊྛ་ཙི་ཏྟེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏོ ཙ་སྶ བོ་དྷཱ་ཡ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཛཱི་ཝི་ཏེ་སུ ནི་ར་པེ་ཀྑ་སྶ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨཱ་ནི སུ་ཝི་སུ་དྡྷཱ་ནི ཧོ་ནྟི. སོ ཝི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟོ ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཉཱ་ཡ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཋི་ཏོ, ཨཱ་ཡཱ་པཱ་ཡུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་ས་མ་ནྣཱ་ག་མེ་ན བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན, ཨ་བྷ་ཡ་དཱ་ན་ས་དྡྷ་མྨ་དཱ་ནེ་ཧི ཙ ས་བྦ་ས་ཏྟེ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ དཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ན་ཡོ.

སཱི་ལ་པཱ་ར་མི་ཡཾ པ་ན ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ཨི་ད་ཉྷི སཱི་ལཾ ནཱ་མ ག་ངྒོ་ད་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝི་སོ་དྷེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་སྶ དོ་ས་མ་ལ་སྶ ཝི་ཀྑཱ་ལ་ན་ཛ་ལཾ, ཧ་རི་ཙ་ནྡ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝི་ནེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་རཱ་གཱ་དི་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཝི་ན་ཡ་ནཾ, ཧཱ་ར་མ་ཀུ་ཊ་ཀུ་ཎྜ་ལཱ་དཱི་ཧི པ་ཙུ་ར་ཛ་ནཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ སཱ་དྷཱུ་ནཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ཝི་སེ་སོ, ས་བྦ་དི་སཱ་ཝཱ་ཡ་ན་ཏོ ཨ་ཀི་ཏྟི་མོ, ས་བྦ་ཀཱ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པོ ཙ སུ་ར་བྷི་ག་ནྡྷོ, ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་དཱི་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཙ ཝ་ནྡ་ནཱི་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ པ་ར་མོ ཝ་སཱི་ཀ་ར་ཎ་མ་ནྟོ, ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དི དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ་རོ་ཧ་ན་སོ་པཱ་ན་པ་ནྟི, ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་མུ་པཱ་ཡོ, ནི་བྦཱ་ན་མ་ཧཱ་ན་ག་ར་སྶ ས་མྤཱ་པ་ཀ་མ་གྒོ, སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷཱི་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་མི, ཡཾ ཡཾ ཝཱ པ་ནི་ཙྪི་ཏཾ པ་ཏྠི་ཏཾ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ནཱུ་པཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཀ་པྤ་རུ་ཀྑཱ་དི་ཀེ ཙ ཨ་ཏི་སེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི བྷི་ཀྑ་ཝེ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏོ་པ་ཎི་དྷི ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༨.༣༥). ཨ་པ་ར་མྤི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ བྷི་ཀྑ་ཝེ བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཙ ཨ་སྶཾ མ་ནཱ་པོ ཙ ག་རུ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙཱ་ཏི, སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (མ. ནི. ༡.༦༡), ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཏྠཱ་ནི ཁོ ཨཱ་ན་ནྡ ཀུ་ས་ལཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༠.༡; ༡༡.༡), ‘‘པ་ཉྩི་མེ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༡༥༠; ཨུ་དཱ. ༧༦; མ་ཧཱ་ཝ. ༡༨༥) སུ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན སཱི་ལ་སྶ གུ་ཎཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཐཱ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ་པ་མ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ (ཨ. ནི. ༧.༧༢) ཝ་སེ་ན སཱི་ལ་ཝི་ར་ཧེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ.

པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ, ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཝཱ་ད་པ་རཱ་ནུ་ཝཱ་ད་ད་ཎྜ་དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཝི་ཉྙཱུ་ཧི པཱ་སཾ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཧེ་ཏུ་ཏོ, སོ་ཏྠི་ཊྛཱ་ན་ཏོ, ཨ་བྷི་ཛ་ན་སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ་ཡུ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ན་བ་ནྡྷུ་མི་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ན་ཏོ ཙ སཱི་ལཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཧེ་ཏུ མ་ཧ་ནྟཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ‘‘ཀ་ཏཾ ཝ་ཏ མ་ཡཱ ཀུ་ས་ལཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, ཀ་ཏཾ བྷཱི་རུ་ཏྟཱ་ཎ’’ནྟི. ཏ་ཐཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི, ན པ་རེ ཝི་ཉྙཱུ, ད་ཎྜ་དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝོ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠི, ‘‘སཱི་ལ་ཝཱ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨོ’’ཏི ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ པཱ་སཾ་སོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཡྭཱ་ཡཾ ‘‘ཀ་ཏཾ ཝ་ཏ མ་ཡཱ པཱ་པཾ, ཀ་ཏཾ ལུ་དྡཾ, ཀ་ཏཾ ཀི་བྦི་ས’’ནྟི དུ་སྶཱི་ལ་སྶ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སོ ན ཧོ་ཏི. སཱི་ལ་ཉྩ ནཱ་མེ་ཏཾ ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏོ, བྷོ་ག་བྱ་ས་ནཱ་དི་པ་རི་ཧཱ་ར་མུ་ཁེ་ན མ་ཧ་ཏོ ཨ་ཏྠ་སྶ སཱ་དྷ་ན་ཏོ, མ་ངྒ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ པ་ར་མཾ སོ་ཏྠི་ཊྛཱ་ནཾ, ནི་ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩོ་པི སཱི་ལ་ཝཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་དཱི་ནཾ པཱུ་ཛ་ནཱི་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ལ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ཏི་སེ་ཏི སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ, ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་དྷ ཏེ ཨ་སྶ པུ་རི་སོ དཱ་སོ ཀ་མྨ་ཀ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི (དཱི. ནི. ༡.༡༨༣) ཝ་ཙ་ན་ཉྩེ་ཏྠ སཱ་དྷ་ཀཾ. ཙོ་རཱ་དཱི་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ, པ་ར་ལོ་ཀཱ་ནུ་ག་མ་ན་ཏོ, མ་ཧ་པྥ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ས་མ་ཐཱ་དི་གུ་ཎཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཙ བཱ་ཧི་ར་དྷ་ནཾ ཨ་ཏི་སེ་ཏི སཱི་ལཾ, པ་ར་མ་སྶ ཙི་ཏྟི་སྶ་རི་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཨ་ཏི་སེ་ཏི སཱི་ལཾ. སཱི་ལ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྷི ཏཾ་ཏཾ་ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ་སུ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཝ་སྶ་ས་ཏ་དཱི་གྷ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ཧ་མྤི སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཝི་སི་ཊྛ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ས་ཏི ཙ ཛཱི་ཝི་ཏེ སི་ཀྑཱ་ནི་ཀྑེ་པ་སྶ མ་ར་ཎ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ སཱི་ལཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཏོ ཝི་སི་ཊྛ་ཏ་རཾ. ཝེ་རཱི་ན་མྤི མ་ནུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ, ཛ་རཱ་རོ་ག་ཝི་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ན་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཙ རཱུ་པ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ཏི་སེ་ཏི སཱི་ལཾ. པཱ་སཱ་ད་ཧ་མྨི་ཡཱ་དི་ཊྛཱ་ན་ཝི་སེ་སེ, རཱ་ཛ་ཡུ་ཝ་རཱ་ཛ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཨཱ་དི་ཊྛཱ་ན་ཝི་སེ་སེ ཙ ཨ་ཏི་སེ་ཏི སཱི་ལཾ སུ་ཁ་ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ས་བྷཱ་ཝ་སི་ནི་དྡྷེ ས་ནྟི་ཀཱ་ཝ་ཙ་རེ་པི བ་ནྡྷུ་ཛ་ནེ མི་ཏྟ་ཛ་ནེ ཙ ཨ་ཏི་སེ་ཏི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཧི་ཏ་ས་མྤཱ་ད་ན་ཏོ, པ་ར་ལོ་ཀཱ་ནུ་ག་མ་ན་ཏོ ཙ. ‘‘ན ཏཾ མཱ་ཏཱ པི་ཏཱ ཀ་ཡི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (དྷ. པ. ༤༣) ཝ་ཙ་ན་ཉྩེ་ཏྠ སཱ་དྷ་ཀཾ. ཏ་ཐཱ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ར་ཐཱ་དི་བྷེ་དེ་ཧི, མ་ནྟཱ་ག་ད་སོ་ཏྠཱ་ན་པྤ་ཡོ་གེ་ཧི ཙ དུ་རཱ་ར་ཀྑཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ་ན སཱི་ལ་མེ་ཝ ཝི་སི་ཊྛ་ཏ་རཾ ཨ་ཏྟཱ་དྷཱི་ན་ཏོ, ཨ་པ་རཱ་དྷཱི་ན་ཏོ, མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏོ ཙ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘དྷ་མྨོ ཧ་ཝེ ར་ཀྑ་ཏི དྷ་མྨ་ཙཱ་རི’’ནྟི་ཨཱ་དི (ཛཱ. ༡.༩.༡༠༢). ཨེ་ཝ་མ་ནེ་ཀ་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སཱི་ལ་ནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཙེ་ཝ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཙ པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ.

ས་ཙེ པ་ན་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ པ་རི་ཙ་ཡེ་ན སཱི་ལ་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ དྷ་མྨཱ དོ་སཱ་ད་ཡོ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཏེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟ་པ་ཊི་ཉྙེ་ན ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ‘‘ན་ནུ ཏ་ཡཱ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ, སཱི་ལ་ཝི་ཀ་ལེ་ན ཙ ན ས་ཀྐཱ ལོ་ཀི་ཡཱ་པི ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ, པ་གེ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ, ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ པ་ན ཨ་གྒ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན སཱི་ལེ་ན པ་ར་མུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ ‘ཀི་ཀཱི་ཝ ཨ་ཎྜ’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༩; དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༧) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་མྨཱ སཱི་ལཾ པ་རི་ར་ཀྑ་ནྟེ་ན སུ་ཊྛུ ཏ་ཡཱ པེ་ས་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨ་པི ཙ ཏ་ཡཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཡཱ་ན་ཏྟ་ཡེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཝ་ཏཱ་ར་ཎ་པ་རི་པཱ་ཙ་ནཱ་ནི ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི, སཱི་ལ་ཝི་ཀ་ལ་སྶ ཙ ཝ་ཙ་ནཾ ན པ་ཙྩེ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི ཨ་ས་པྤཱ་ཡཱ་ཧཱ་ར་ཝི་ཙཱ་ར་སྶ ཝི་ཡ ཝེ་ཛྫ་སྶ ཏི་ཀི་ཙྪ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཀ་ཐཱ་ཧཾ ས་དྡྷེ་ཡྻོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཝ་ཏཱ་ར་ཎ་པ་རི་པཱ་ཙ་ནཱ་ནི ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི ས་བྷཱ་ཝ་པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཀི་ཉྩ ‘‘ཛྷཱ་ནཱ་དི་གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་གེ་ན མེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ, པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མཱི་ཨཱ་དི་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཉྩ, ཛྷཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཙ གུ་ཎཱ སཱི་ལ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཝི་ནཱ ན ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ས་མྨ་དེ་ཝ སཱི་ལཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏ་བྦཾ.

ཏ་ཐཱ ‘‘ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ར་ཛོ་པ་ཐོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༡.༡༩༡; མ. ནི. ༡.༢༩༡; སཾ. ནི. ༢.༡༥༤; མ. ནི. ༢.༡༠) གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ ‘‘ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༢༣༤; པཱ་ཙི. ༤༡༧; མ་ཧཱ་ནི. ༣, ༦;), ‘‘མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟེ་ན ཝི་ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༡༦༨, ༡༧༨) ཙ ཀཱ་མེ་སུ ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་རི་སོ ཨི་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཀ་མྨ་ནྟེ པ་ཡོ་ཛེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༡.༢༡༨) ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དཱི་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ན་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༡.༡.༩༡; སཾ. ནི. ༡.༡༥༤) པ་བྦ་ཛྫཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཝ་སེ་ན ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ (མ. ནི. ༡.༡༦༣) ཝཱི་མཾ་ས་སུ་ཏྟཱ་དི (མ. ནི. ༡.༤༨༧) ཝ་སེ་ན དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་ཨཱ་སི་ཝི་སོ་པ་མ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན (ཙ་རི་ཡཱ. ཨ་ཊྛ. པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ) ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཏ་ཐཱ ‘‘པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ནཱ དཱ་ནཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ བྱཱ་པཱ་ར་ས་མ་ཏྠཱ ཙ ན ཧོ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཉྙཱ་གུ་ཎཱ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཛཱི་ཝི་ཏེ་ན ཝི་ནཱ ས་རཱི་ར་ཡ་ནྟཾ ན སོ་བྷ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་རི་ཡཱ་སུ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་མ་ཏྠཾ ཧོ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཝི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ ཝི་ས་ཡེ་སུ ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ན་པྤ་ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ནཱ ས་ཀི་ཙྩ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ་ནཱི་ཏི པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཉྙཱ པ་དྷཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨུ་མྨཱི་ལི་ཏ་པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ ཧི མ་ཧཱ་ས་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནི་པི ད་ཏྭཱ ཨ་ན་ཏྟུ་ཀྐཾ་ས་ཀཱ, ཨ་པ་ར་ཝ་མྦྷ་ཀཱ ཙ ཧོ་ནྟི, བྷེ་ས་ཛྫ་རུ་ཀྑཱ ཝི་ཡ ཝི་ཀ་པྤ་ར་ཧི་ཏཱ ཀཱ་ལ་ཏྟ་ཡེ་པི སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ. པ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་ཡོ་ག་ཏོ པ་རི་ཙྩཱ་གོ པ་ར་ཧི་ཏ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ དཱ་ན་པཱ་ར་མི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པེ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ཏྠ་ཉྷི དཱ་ནཾ ཝུ་ཌྜྷི་ས་དི་སཾ ཧོ་ཏི.

ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་ཎྷཱ་དི་སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ཝི་ཡོ་ག་ཏོ སཱི་ལ་སྶ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཀུ་ཏོ ས་བྦ་ཉྙུ་གུ་ཎཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝོ. པ་ཉྙ་ཝཱ ཨེ་ཝ ཙ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ སཾ་སཱ་རེ ཙ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ, པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ནི་བྦཱ་ནེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ སུ་ཊྛུ ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣོ, པ་རེ ཙ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏཱི་ཏི.

ཝཱི་རི་ཡ་ཉྩ པ་ཉྙཱ་ར་ཧི་ཏཾ ཡ་དི་ཙྪི་ཏ་མ་ཏྠཾ ན སཱ་དྷེ་ཏི དུ་རཱ་ར་མྦྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཝ་ར་མེ་ཝ ཧི ཨ་ནཱ་ར་མྦྷོ དུ་རཱ་ར་མྦྷ་ཏོ, པ་ཉྙཱ་ས་ཧི་ཏེ་ན པ་ན ཝཱི་རི་ཡེ་ན ན ཀི་ཉྩི དུ་ར་དྷི་ག་མཾ ཨུ་པཱ་ཡ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཏོ. ཏ་ཐཱ པ་ཉྙ་ཝཱ ཨེ་ཝ པ་རཱ་པ་ཀཱ་རཱ་དི་ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཡོ ཧོ་ཏི, ན དུ་པྤ་ཉྙོ. པ་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་སྶ ཙ པ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ནཱི་ཏཱ ཨ་པ་ཀཱ་རཱ ཁ་ནྟི་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧེ་ནྟི, པ་ཉྙ་ཝ་ཏོ པ་ན ཏེ ཁ་ནྟི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་བྲཱུ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་སྶཱ ཐི་ར་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. པ་ཉྙ་ཝཱ ཨེ་ཝ ཏཱི་ཎི ས་ཙྩཱ་ནི ཏེ་སཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི པ་ཊི་པ་ཀྑེ ཙ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་རེ་སཾ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་བ་ལེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏྭཱ དྷི་ཏི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ས་བྦ་པཱ་ར་མཱི་སུ ཨ་ཙ་ལ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནོ ཧོ་ཏི, པ་ཉྙ་ཝཱ ཨེ་ཝ ཙ པི་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་རཱི་ཝི་བྷཱ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠ ཧི་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ལཱ་བྷཱ་དི་ལོ་ཀ་དྷ་མྨ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ནི་བྦི་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦཱ་སཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཝ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཧེ་ཏཱུ་ཏི པ་ཉྙཱ་གུ་ཎཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ.

ཨ་པི་ཙ པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ནཱ ན ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ཏྟི, ཨ་ནྟ་རེ་ན ཙ དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཾ ན སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ, སཱི་ལ་དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཱ་ར་ཧི་ཏ་སྶ ན ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ, ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ་ན ཙ ན ས་ཀྐཱ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི སཱ་དྷེ་ཏུཾ, པ་གེ་ཝ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཾ པ་ར་ཧི་ཏ་ནྟི པ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣེ་ན ‘‘ན་ནུ ཏ་ཡཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཡཾ ཨཱ་ཡོ་གོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྟཱ ཨོ་ཝ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧི མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཙ་ཏུ་ར་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛི་ཏོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི (དཱི. ནི. ༣.༢༡༠, ༣༡༣; ཨ. ནི. ༡༠.༣༢) ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ས་ཏྟེ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་མ་གྒེ ཨ་ཝ་ཏཱ་རེ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙ ནེ་སཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་ཏི. ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་བ་ལེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ པ་ཝི་ཙ་ཡ་བ་ཧུ་ལོ པ་ཝ་ཏྟི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡོ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟོ དཱ་ནཱ་ད་ཡོ གུ་ཎེ ཝི་སེ་ས་ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ན་ཡ་ནྟོ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ཨ་ནེ་ཀཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཀཱ་རེ པ་ཉྙཱ་གུ་ཎེ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མཱི ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧེ་ཏ་བྦཱ.

ཏ་ཐཱ དི་སྶ་མཱ་ན་པཱ་རཱ་ནི་པི ལོ་ཀི་ཡཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ནི་ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡེ་ན པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ་ནི, ཨ་ག་ཎི་ཏ་ཁེ་དེ་ན པ་ན ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན དུ་ར་དྷི་ག་མཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ནི་ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡོ ཧི ‘‘སཾ་སཱ་ར་མ་ཧོ་གྷ་ཏོ ས་བྦ་ས་ཏྟེ ས་ནྟཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ར་བྷི་ཏུ་མེ་ཝ ན ས་ཀྐུ་ཎོ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝོ་སཱ་ན་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ན ཨ་ཏྟ་སུ་ཁ་ནི་ར་པེ་ཀྑོ ཨཱ་ར་མྦྷ་པཱ་རཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ. ཨ་པི་ཙ ‘‘ཡ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ སཾ་སཱ་ར་པ་ངྐ་ཏོ ས་མུ་དྡྷ་ར་ཎ་ཏྠ་མཱ་ར་མྦྷོ, ཏ་སྶཱ་པི ཝཱི་རི་ཡ་སྶ སི་ཐི་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ནོ་ར་ཐཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟི ན ས་ཀྐཱ ས་མྦྷཱ་ཝེ་ཏུཾ, པ་གེ་ཝ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ས་མུ་དྡྷ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རེ་ནཱ’’ཏི ཙ ‘‘རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ དོ་ས་ག་ཎཱ་ནཾ མ་ཏྟ་མ་ཧཱ་ག་ཛཱ་ནཾ ཝི་ཡ དུ་ནྣི་ཝཱ་ར་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་ནྣི་དཱ་ནཱ་ན་ཉྩ ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀ་ཝ་དྷ་ཀ་ས་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་ནྣི་མི་ཏྟཱ་ན་ཉྩ དུ་གྒ་ཏཱི་ནཾ ས་བྦ་དཱ ཝི་ཝ་ཊ་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་ཏྠ ནི་ཡོ་ཛ་ཀཱ་ན་ཉྩ པཱ་པ་མི་ཏྟཱ་ནཾ ས་དཱ ས་ནྣི་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་དོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཙ བཱ་ལ་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝ་སྶ ས་ཏི ས་མྦྷ་ཝེ ཡུ་ཏྟཾ ས་ཡ་མེ་ཝ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑ་ཏོ ནི་སྶ་རི་ཏུ’’ནྟི ཙ ‘‘མི་ཙྪཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཝཱི་རི་ཡཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན དཱུ་རཱི བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཡ་དི པ་ན ས་མྦོ་དྷི ཨ་ཏྟཱ་དྷཱི་ནེ་ན ཝཱི་རི་ཡེ་ན ས་ཀྐཱ ས་མ་དྷི་ག་ནྟུཾ, ཀི་མེ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ར’’ནྟི ཙ ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝཱི་རི་ཡ་སྶ གུ་ཎཱ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ.

ཏ་ཐཱ ‘‘ཁ་ནྟི ནཱ་མཱ་ཡཾ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་གུ་ཎ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་སྶ ཀོ་དྷ་སྶ ཝི་དྷ་མ་ན་ཏོ གུ་ཎ་ས་མྤཱ་ད་ནེ སཱ་དྷཱུ་ན་མ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་མཱ་ཡུ་དྷཾ, པ་རཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ནེ ས་མ་ཏྠཱ་ནཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རོ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ བ་ལ་ས་མྤ་དཱ, ཀོ་དྷ་གྒི་ཝི་ན་ཡ་ནཱི ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཀི་ཏྟི་ས་དྡ་སྶ ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་སོ, པཱ་པ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝ་ཙཱི་ཝི་ས་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཀ་རོ མ་ནྟཱ་ག་དོ, སཾ་ཝ་རེ ཋི་ཏཱ་ནཾ པ་ར་མཱ དྷཱི་ར་པ་ཀ་ཏི, ག་མྦྷཱི་རཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ སཱ་ག་རོ, དོ་ས་མ་ཧཱ་སཱ་ག་ར་སྶ ཝེ་ལཱ, ཨ་པཱ་ཡ་དྭཱ་ར་སྶ པི་དྷཱ་ན་ཀ་ཝཱ་ཊཾ, དེ་ཝ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ཎ་སོ་པཱ་ནཾ, ས་བྦ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་བྷཱུ་མི, ཨུ་ཏྟ་མཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཝི་སུ་དྡྷཱི’’ཏི མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་པི ཙ ‘‘ཨེ་ཏེ ས་ཏྟཱ ཁ་ནྟི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་དྷ ཙེ་ཝ ཏ་པ་ནྟི, པ་ར་ལོ་ཀེ ཙ ཏ་པ་ནཱི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཏོ’’ཏི ཙ ‘‘ཡ་དི་པི པ་རཱ་པ་ཀཱ་ར་ནི་མི་ཏྟཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ན དུ་ཀྑ་སྶ ཁེ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ, བཱི་ཛ་བྷཱུ་ཏ་ཉྩ ཀ་མྨཾ མ་ཡཱ་ཝ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏ’’ནྟི ཙ ‘‘ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ཨཱ་ཎ་ཎྱ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཏ’’ནྟི ཙ ‘‘ཨ་པ་ཀཱ་ར་ཀེ ཨ་ས་ཏི ཀ་ཐཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཁ་ནྟི་ས་མྤ་དཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཡ་དི་པཱ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ, ཨ་ཡཾ ནཱ་མ པུ་བྦེ ཨ་ནེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རོ ཀ་ཏོ’’ཏི ཙ ‘‘ཨ་པ་ཀཱ་རོ ཨེ་ཝ ཝཱ ཁ་ནྟི་ནི་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀཱ་རོ’’ཏི ཙ ‘‘ས་བྦེ་པི་མེ ས་ཏྟཱ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ, པུ་ཏྟ་ཀ་ཏཱ་པ་རཱ་དྷེ་སུ ཙ ཀོ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཡེ་ན ཀོ་དྷ་བྷཱུ་ཏཱ་ཝེ་སེ་ན ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སོ ཀོ་དྷ་བྷཱུ་ཏཱ་ཝེ་སོ མ་ཡཱ ཝི་ནེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙ ‘‘ཡེ་ན ཨ་པ་ཀཱ་རེ་ན ཨི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་སྶ ཨ་ཧ་མྤི ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི ཙ ‘‘ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་པ་རཱ་དྷོ ཀ་ཏོ, ཡ་ཏྠ ཙ ཀ་ཏོ, ས་བྦེ་པི ཏེ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ ནི་རུ་དྡྷཱ, ཀ་སྶི་དཱ་ནི ཀེ་ན ཀོ་དྷོ ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙ ‘‘ཨ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཀོ ཀ་སྶ ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཙ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟེ་ན ཁ་ནྟི་ས་མྤ་དཱ བྲཱུ་ཧེ་ཏ་བྦཱ.

ཡ་དི པ་ན་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ པ་རི་ཙ་ཡེ་ན པ་རཱ་པ་ཀཱ་ར་ནི་མི་ཏྟ་ཀོ ཀོ་དྷོ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ‘‘ཁ་ནྟི ནཱ་མེ་སཱ པ་རཱ་པ་ཀཱ་ར་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་ཏྟཱི་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཙ ‘‘ཨ་པ་ཀཱ་རོ ཙ མ་ཡ྄ཧཾ དུ་ཀྑུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན དུ་ཀྑུ་པ་ནི་སཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ, ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཙ ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཀ་ཏི་རེ་སཱ, ཡ་དི་དཾ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཝི་ས་ཡ་ས་མཱ་ཡོ་གོ, ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་ཊྛ་ཝི་ས་ཡ་ས་མཱ་ཡོ་གོ མ་ཡ྄ཧཾ ན སི་ཡཱ་ཏི ཏཾ ཀུ་ཏེ་ཏྠ ལ་བྦྷཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཀོ་དྷ་ཝ་སི་ཀོ ས་ཏྟོ ཀོ་དྷེ་ན ཨུ་མྨ་ཏྟོ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ, ཏ་ཏྠ ཀིཾ པ་ཙྩ་པ་ཀཱ་རེ་ནཱ’’ཏི ཙ ‘‘ས་བྦེ པི་མེ ས་ཏྟཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཨོ་ར་ས་པུ་ཏྟཱ ཝི་ཡ པ་རི་པཱ་ལི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ན ཏ་ཏྠ མ་ཡཱ ཙི་ཏྟ་ཀོ་པོ་པི ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙ ‘‘ཨ་པ་རཱ་དྷ་ཀེ ཙ ས་ཏི གུ་ཎེ གུ་ཎ་ཝ་ཏི མ་ཡཱ ན ཀོ་པོ ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙ ‘‘ཨ་ས་ཏི གུ་ཎེ ཝི་སེ་སེ་ན ཀ་རུ་ཎཱ་ཡི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙ ‘‘ཀོ་པེ་ན ཙ མ་ཡ྄ཧཾ གུ་ཎ་ཡ་སཱ ནི་ཧཱི་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ དུ་བྦ་ཎྞ་དུ་ཀྑ་སེ་ཡྻཱ་ད་ཡོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ནྟཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཀོ་དྷོ ཙ ནཱ་མཱ་ཡཾ ས་བྦཱ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ར་ཀོ ས་བྦ་ཧི་ཏ་ཝི་ནཱ་ས་ཀོ བ་ལ་ཝཱ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ’’ཏི ཙ ‘‘ས་ཏི ཙ ཁ་ནྟི་ཡཱ ན ཀོ་ཙི པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ’’ཏི ཙ ‘‘ཨ་པ་རཱ་དྷ་ཀེ་ན ཨ་པ་རཱ་དྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཡཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ལ་དྡྷ་བྦཾ དུ་ཀྑཾ, ས་ཏི ཙ ཁ་ནྟི་ཡཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཏ་ད་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཙ ‘‘ཙི་ནྟ་ནེ་ན ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟེ་ན ཙ མ་ཡཱ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཀོ་དྷེ ཙ མ་ཡཱ ཁ་ནྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ ཏ་སྶ དཱ་ས་བྷཱུ་ཏོ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཀོ་དྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཁ་ནྟི་གུ་ཎ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ མ་ཡ྄ཧཾ ན ཡུ་ཏྟོ’’ཏི ཙ ‘‘ས་ཏི ཙ ཀོ་དྷེ གུ་ཎ་ཝི་རོ་དྷི་ནི (གུ་ཎ་ཝི་རོ་དྷ་པ་ཙྩ་ནཱི་དྷ་མྨེ ཙ་རི་ཡཱ. ཨ་ཊྛ. པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ) ཀིཾ མེ སཱི་ལཱ་དི་དྷ་མྨཱ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཨ་ས་ཏི ཙ ཏེ་སུ ཀ་ཐཱ་ཧཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལོ པ་ཊི་ཉྙཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཁ་ནྟི་ཡཱ ཙ ས་ཏི བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑེ་པཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་མཱ་ཧི་ཏ་སྶ ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་མ་ཏ་ས་ནྟ་པ་ཎཱི་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ནྟི ‘བུ་དྡྷ་དྷ་མྨཱ ཙ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻཱ་པ་རི་མེ་ཡྻ་པ་བྷཱ་ཝཱ’ཏི’’, ཏ་ཏོ ཙ ‘‘ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཡཾ ཁ་ནྟི་ཡཾ ཋི་ཏོ ‘ཀེ་ཝ་ལཱ ཨི་མེ ཙ ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ར་ཧི་ཏཱ དྷ་མྨ་མ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཝ་ཡ་ནྟི, ན ཀུ་ཏོ་ཙི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ན ཀུ་ཧི་ཉྩི ག་ཙྪ་ནྟི, ན ཙ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ, ན ཙེ་ཏྠ ཀོ་ཙི ཀ་སྶ་ཙི བྱཱ་པཱ་རོ’ཏི ཨ་ཧཾ་ཀཱ་ར་མ་མཾ་ཀཱ་རཱ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏཱ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ཏི, ཡེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བོ་དྷི་ཡཱ ནི་ཡ་ཏོ ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ཁ་ནྟི་པཱ་ར་མི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ཏ་ཐཱ ‘‘ས་ཙྩེ་ན ཝི་ནཱ སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, པ་ཊི་ཉྙཱ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ས་ཙྩ་དྷ་མྨཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཙ ས་བྦ་པཱ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཏོ, ཨ་ས་ཙྩ་ས་ནྡྷ་སྶ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ ཨ་ནཱ་དེ་ཡྻ་ཝ་ཙ་ན་ཏཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ, ས་མྤ་ནྣ་ས་ཙྩ་སྶ ཙ ས་བྦ་གུ་ཎཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་བྦ་བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནཾ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པཱ་རི་པཱུ་རི་ས་མ་ནྭཱ་ཡ་ཏོ, ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཱ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནེ་ན ས་བྦ་བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ, བོ་དྷི་ས་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པ་རི་ནི་པྥ་ཏྟི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ཙྩ་པཱ་ར་མི་ཡཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ.

ཏ་ཐཱ ‘‘དཱ་ནཱ་དཱི་སུ ད་ལ༹ྷ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ, ཏ་མྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ཙ ནེ་སཾ ཨ་ཙ་ལཱ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠ ཙ ཐི་ར་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ནཱ ན དཱ་ནཱ་དི་ས་མྦྷཱ་རཱ ས་མྦོ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ གུ་ཎཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ.

ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་མ་ཏྟེ ཨ་ཝ་ཏི་ཊྛ་ནྟེ་ནཱ་པི ས་ཏྟེ་སུ ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཏཾ ཝི་ནཱ ན ས་ཀྐཱ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་ར་ལོ་ཀ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ, པ་གེ་ཝ ས་བྦ་ས་ཏྟེ ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ནཱ’’ཏི ཙ ‘‘པ་ཙྪཱ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟེ་ན ཨི་དཱ་ནི ལོ་ཀི་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ ཡུ་ཏྟ་རཱུ་པཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ས་ཡ་མ་ཏྟེ་ན པ་རེ་སཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཀ་དཱ པ་ཡོ་གེ་ན ཏཾ སཱ་དྷེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཱ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་རེ་ན སཾ་ཝ་དྡྷི་ཏཱ པ་ཙྪཱ དྷ་མྨ་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ས་ཧཱ་ཡཱ མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཨེ་ཏེ་ཧི ཝི་ནཱ ན མ་ཡ྄ཧཾ བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་བྦ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎ་ཝི་བྷཱུ་ཏི་ནི་པྥ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཏེ པ་ར་མཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ གཱ་ར་ཝ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཙ ‘‘ས་ཝི་སེ་སཾ ས་ཏྟེ་སུ ས་བྦེ་སུ ཧི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦཱ, ཀི་ཉྩ ཀ་རུ་ཎཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏོ་པི ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ མེ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཝི་མ་རི་ཡཱ་དཱི་ཀ་ཏེ་ན ཧི ཙེ་ཏ་སཱ ས་ཏྟེ་སུ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་ར་ནི་ར་ཏ་སྶ ཏེ་སཾ ཨ་ཧི་ཏ་དུ་ཀྑཱ་པ་ན་ཡ་ན་ཀཱ་མ་ཏཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ད་ལ༹ྷ་མཱུ་ལཱ, ཀ་རུ་ཎཱ ཙ ས་བྦེ་སཾ བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀ་དྷ་མྨཱ་ན་མཱ་དི ཙ་ར་ཎཾ པ་ཏི་ཊྛཱ མཱུ་ལཾ མུ་ཁཾ པ་མུ་ཁ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ མེ་ཏྟཱ་ཡ གུ་ཎཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ.

ཏ་ཐཱ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏྟེ་ཧི ཀ་ཏཱ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་ཀཱ་རཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻུཾ, ས་ཏི ཙ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཀཱ་རེ དཱ་ནཱ་དི་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝོ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཙ ‘‘མེ་ཏྟཱ་སི་ནེ་ཧེ་ན སི་ནེ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝི་ནཱ ས་མྦྷཱ་རཱ་ནཾ པཱ་རི་སུ་དྡྷི ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཨ་ནུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་མྦྷཱ་རེ་སུ པུ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་རཾ ཏ་བྦི་པཱ་ཀ་ཉྩ ས་ཏྟ་ཧི་ཏ་ཏྠཾ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ དེ་ཡྻ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀེ་སུ ཝི་བྷཱ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ར་ཧི་ཏེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ སཾ་ཝ་ར་ཝི་སོ་དྷ་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ར་ཏི་ར་ཏི་ས་ཧ་སྶེ་ཝ ནེ་ཀྑ་མྨ་བ་ལ་སི་དྡྷི་ཏོ, ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨི་ཀྑ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་བྦ་ས་མྦྷཱ་ར་ཀི་ཙྩ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཏོ, ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་སྶ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨ་ནུ་པེ་ཀྑ་ནེ པ་དྷཱ་ན་ཀི་ཙྩཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ, ཨུ་པེ་ཀྑ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཏི་ཏི་ཀྑཱ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཏོ, ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ནེ་ན ས་མཱ་དི་ནྣ་དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཙ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སི་དྡྷི་ཏོ, པ་རཱ་པ་ཀཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨ་ནཱ་བྷོ་ག་ཝ་སེ་ནེ་ཝ མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ནི་པྥ་ཏྟི་ཏོ་ཏི ས་བྦ་བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནཾ ས་མཱ་དཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པཱ་རི་པཱུ་རི་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མཱི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནི་སཾ་ས་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ དཱ་ནཱ་དི་པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ཏ་ཐཱ ས་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ པ་ཉྩ་ད་ས ཙ་ར་ཎ་དྷ་མྨཱ པ་ཉྩ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཙ་ར་ཎ་དྷ་མྨཱ ནཱ་མ སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ, ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཏཱ, བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ, ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གོ, ས་ཏྟ ས་དྡྷ་མྨཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཙ. ཏེ་སུ སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཏེ་ར་ས་པི དྷུ་ཏ་དྷ་མྨཱ, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ད་ཡོ ཙ པ་རི་ཀྑཱ་རོ. ས་དྡྷ་མྨེ་སུ ས་དྡྷཱ་ཡ བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་སཱི་ལ་ཙཱ་ག་དེ་ཝ་ཏཱུ་པ་ས་མཱ་ནུ་སྶ་ཏི- ལཱུ་ཁ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་སི་ནི་དྡྷ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ- དྷ་མྨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ པ་རི་ཀྑཱ་རོ, ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ན་ཝ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཨ་པཱ་ཡཱ་དཱི་ན་ཝ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན- བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ ར་ཧི་ཏ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ས་མྤ་ནྣ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ, བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་སྶ པུ་བྦ་ཡོ་ག་པ་རི་པུ་ཙྪ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ས་དྡྷ་མྨཱ་བྷི་ཡོ་ག་ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ནཱ་དི- པ་རི་ཙ་ཡ་པ་རི་པ་ཀྐི་ནྡྲི་ཡ་ཏཱ་ཀི་ལེ་ས་དཱུ་རཱི་བྷཱ་ཝ་ཨ་པྤ་སྶུ་ཏ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་སེ་ཝ་ན་ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ, ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཡ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ག་མ་ན་ཝཱི་ཐི་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་དྷ་མྨ་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ- ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཀུ་སཱི་ཏ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ- སེ་ཝ་ན་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ, ས་ཏི་ཡཱ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ, པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་ས་ད་ཀི་རི་ཡཱ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མ་ཏྟ་པ་ཊི་པཱ་ད་ན་དུ་པྤ་ཉྙ- པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་པ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ག་མྦྷཱི་ར་ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡ་པ་ཙྩ- ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ སཱི་ལཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དི་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་རི་ཀྑཱ་རོ. ཏ་ཏྠ སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི པ་ཡོ་ག་སུ་དྡྷི་ཡཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷ་ཡ་དཱ་ནེ, ཨཱ་ས་ཡ་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཨཱ་མི་ས་དཱ་ནེ, ཨུ་བྷ་ཡ་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཙ དྷ་མྨ་དཱ་ནེ ས་མ་ཏྠོ ཧོ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ དཱ་ནཱ་དི་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ, ཨ་ཏི་ཝི་ཏྠཱ་ར་བྷ་ཡེ་ན ན ནི་དྡྷཱ་ར་ཡི་མྷ. ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ཏྟི་ཙ་ཀྐཱ་ད་ཡོ་པི དཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ཀོ སཾ་ཀི་ལེ་སོཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཏ་ཎྷཱ་དཱི་ཧི པ་རཱ་མ་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ པཱ་ར་མཱི་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སོ, ཝི་སེ་སེ་ན དེ་ཡྻ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཝི་ཀ་པྤཱ དཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཡཱ སཾ་ཀི་ལེ་སོ, ས་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཝི་ཀ་པྤཱ སཱི་ལ་པཱ་ར་མི་ཡཱ, ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་ཏ་དུ་པ་ས་མེ་སུ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཝི་ཀ་པྤཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མི་ཡཱ, ‘‘ཨ་ཧཾ མ་མཱ’’ཏི ཝི་ཀ་པྤཱ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མི་ཡཱ, ལཱི་ནུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝི་ཀ་པྤཱ ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་ར་མི་ཡཱ, ཨ་ཏྟ་པ་ར་ཝི་ཀ་པྤཱ ཁ་ནྟི་པཱ་ར་མི་ཡཱ, ཨ་དི་ཊྛཱ་དཱི་སུ དི་ཊྛཱ་དི་ཝི་ཀ་པྤཱ ས་ཙྩ་པཱ་ར་མི་ཡཱ, བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་ཏ་བྦི་པ་ཀྑེ་སུ དོ་ས་གུ་ཎ་ཝི་ཀ་པྤཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཡཱ, ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏ་ཝི་ཀ་པྤཱ མེ་ཏྟཱ་པཱ་ར་མི་ཡཱ, ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཝི་ཀ་པྤཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མི་ཡཱ སཾ་ཀི་ལེ་སོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཀིཾ ཝོ་དཱ་ནནྟི ཏ་ཎྷཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་པ་གྷཱ་ཏོ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཀ་པྤ་ཝི་ར་ཧོ ཙ ཨེ་ཏཱ་སཾ ཝོ་དཱ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏཱ ཧི ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཀོ་དྷཱུ་པ་ནཱ་ཧ་མ་ཀྑ་པ་ལཱ་ས་ཨི་སྶཱ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་མཱ་ཡཱ་སཱ་ཋེ་ཡྻ་ཐ་མྦྷ་སཱ་ར་མྦྷ- མ་ད་པ་མཱ་དཱ་དཱི་ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི དེ་ཡྻ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཝི་ཀ་པྤཱ་དི་ར་ཧི་ཏཱ ཙ དཱ་ནཱ་དི་པཱ་ར་མི་ཡོ པ་རི་སུ་དྡྷཱ པ་བྷ་སྶ་རཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི.

ཀོ པ་ཊི་པ་ཀྑོཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ས་བྦེ་པི ཀི་ལེ་སཱ ས་བྦེ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏཱ་སཾ པ་ཊི་པ་ཀྑོ, ཝི་སེ་སེ་ན པ་ན པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཙྪེ་རཱ་ད་ཡོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་པི་ཙ དེ་ཡྻ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་དཱ་ན་ཕ་ལེ་སུ ཨ་ལོ་བྷཱ་དོ་སཱ་མོ་ཧ་གུ་ཎ་ཡོ་ག་ཏོ ལོ་བྷ་དོ་ས་མོ་ཧ་པ་ཊི་པ་ཀྑཾ དཱ་ནཾ, ཀཱ་ཡཱ་དི་དོ་ས་ཝ་ངྐཱ་པ་ག་མ་ན་ཏོ ལོ་བྷཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑཾ སཱི་ལཾ, ཀཱ་མ་སུ་ཁ་པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏོ དོ་ས་ཏྟ་ཡ་པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ནེ་ཀྑ་མྨཾ, ལོ་བྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནྡྷཱི་ཀ་ར་ཎ་ཏོ, ཉཱ་ཎ་སྶ ཙ ཨ་ན་ནྡྷཱི་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ལོ་བྷཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ པ་ཉྙཱ, ཨ་ལཱི་ནཱ་ནུ་དྡྷ་ཏ་ཉཱ་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཝ་སེ་ན ལོ་བྷཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནཾ ཁ་མ་ན་ཏོ ལོ་བྷཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཁ་ནྟི, ས་ཏི་པི པ་རེ་སཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རེ ཨ་པ་ཀཱ་རེ ཙ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ལོ་བྷཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ས་ཙྩཾ, ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་དི་ནྣེ་སུ ས་མྦྷཱ་རེ་སུ ཨ་ཙ་ལ་ན་ཏོ ལོ་བྷཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཏོ ལོ་བྷཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ མེ་ཏྟཱ, ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ ཨ་ནུ་ན་ཡ་པ་ཊི་གྷ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ཏོ, ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཙ ལོ་བྷཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.

ཀཱ པ་ཊི་པ་ཏྟཱིཏི སུ་ཁཱུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ས་རཱི་ར་ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན བྷ་ཡཱ་པ་ནཱུ་ད་ནེ་ན དྷ་མྨོ་པ་དེ་སེ་ན ཙ བ་ཧུ་དྷཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཀ་ར་ཎཾ དཱ་ནེ པ་ཊི་པ་ཏྟི. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ན་ཡོ – ‘‘ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ དཱ་ནེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་ཝ་ཎྞ་སུ་ཁ་བ་ལ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཨ་གྒ་ཕ་ལ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཡྻ’’ནྟི ཨ་ནྣ་དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཀི་ལེ་ས་པི་པཱ་ས་ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ པཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཏ་ཐཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ, ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཱ་ལ་ངྐཱ་ར་སྶ ཙ ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་ཏྠཱ་ནི དེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་སྶ ཙེ་ཝ ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཁ་སྶ ཙ ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ ཡཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཏ་ཐཱ སཱི་ལ་ག་ནྡྷ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ ག་ནྡྷཾ, བུ་དྡྷ་གུ་ཎ་སོ་བྷཱ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ མཱ་ལཱ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ, བོ་དྷི་མ་ཎྜཱ་ས་ན་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ས་ནཾ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སེ་ཡྻཱ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ སེ་ཡྻཾ, ས་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཾ, པ་ཉྩ་ཙ་ཀྑུ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ པ་དཱི་པེ་ཡྻཾ དེ་ཏི. བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ རཱུ་པ་དཱ་ནཾ, བྲ་ཧྨ་སྶ་ར་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ ས་དྡ་དཱ་ནཾ, ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྶ པི་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ར་ས་དཱ་ནཾ, བུ་དྡྷ་སུ་ཁུ་མཱ་ལ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཕོ་ཊྛ་བྦ་དཱ་ནཾ, ཨ་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ བྷེ་ས་ཛྫ་དཱ་ནཾ, ཀི་ལེ་ས་དཱ་ས་བྱ་ཝི་མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ དཱ་སཱ་ནཾ བྷུ་ཛི་སྶ་ཏཱ་དཱ་ནཾ, ས་དྡྷ་མྨཱ་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཁི་ཌྜཱ་ར་ཏི་ཧེ་ཏུ་དཱ་ནཾ, ས་བྦེ་པི ས་ཏྟེ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ན་ཡ་ནཱ་ཡ པུ་ཏྟ་དཱ་ནཾ, ས་ཀ་ལ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ པ་ཏི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནཱ་ཡ དཱ་ར་དཱ་ནཾ, སུ་བྷ་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཎི་མུ་ཏྟཱ་པ་ཝཱ་ལཱ༹་དི་དཱ་ནཾ, ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་ཝི་བྷཱུ་ས་ན་དཱ་ནཾ, ས་དྡྷ་མྨ་ཀོ་སཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཝི་ཏྟ་ཀོ་ས་དཱ་ནཾ, དྷ་མྨ་རཱ་ཛ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ར་ཛྫ་དཱ་ནཾ, ཛྷཱ་ནཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་རཱ་མུ་ཡྻཱ་ནཱ་དི་ཝ་ན་དཱ་ནཾ, ཙ་ཀྐ་ངྐི་ཏེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི བོ་དྷི་མ་ཎྜཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནཱ་ཡ ཙ་ར་ཎ་དཱ་ནཾ, ཙ་ཏུ་རོ་གྷ་ནི་ཏྠ་ར་ཎཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་དྡྷ་མྨ་ཧ་ཏྠ་དཱ་ན་ཏྠཾ ཧ་ཏྠ་དཱ་ནཾ, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཱ་དི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཀ་ཎྞ་ནཱ་སཱ་དི་དཱ་ནཾ, ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཙ་ཀྑུ་དཱ་ནཾ, ‘‘ད་སྶ་ན་ས་ཝ་ནཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་དཱི་སུ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧོ, ས་བྦ་ལོ་ཀེ་ན ཙ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏ་བྦོ མེ ཀཱ་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཱ་དི་དཱ་ནཾ, ‘‘ས་བྦ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་མོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒ་དཱ་ནཾ དེ་ཏི.

ཨེ་ཝཾ ད་ད་ནྟོ ཙ ན ཨ་ནེ་ས་ནཱ་ཡ དེ་ཏི, ན པ་རོ་པ་གྷཱ་ཏེ་ན, ན བྷ་ཡེ་ན, ན ལ་ཛྫཱ་ཡ, ན ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་རོ་ས་ནེ་ན, ན པ་ཎཱི་ཏེ ས་ཏི ལཱུ་ཁཾ, ན ཨ་ཏྟུ་ཀྐཾ་ས་ནེ་ན, ན པ་ར་ཝ་མྦྷ་ནེ་ན, ན ཕ་ལཱ་བྷི་ཀ་ངྑཱ་ཡ, ན ཡཱ་ཙ་ཀ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཡ, ན ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རེ་ན དེ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀྐ་ཙྩཾ དེ་ཏི, ས་ཧ་ཏྠེ་ན དེ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན དེ་ཏི, ཙི་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཏི, ཨ་ཝི་བྷཱ་གེ་ན དེ་ཏི, ཏཱི་སུ ཀཱ་ལེ་སུ སོ་མ་ན་སྶི་ཏོ དེ་ཏི. ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ད་ཏྭཱ ན པ་ཙྪཱ་ནུ་ཏཱ་པཱི ཧོ་ཏི, ན པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཝ་སེ་ན མཱ་ནཱ་ཝ་མཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི, པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ་ནཾ པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི ཝ་ད་ཉྙཱུ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ ས་པ་རི་ཝཱ་ར་དཱ་ཡཱི. ཏ་ཉྩ དཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟིཾ ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀ་ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཡ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཨ་ཀུ་པྤཱ་ཡ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ, ཨ་པ་རི་ཀྑ་ཡ་སྶ ཚ་ནྡ་སྶ, ཨ་པ་རི་ཀྑ་ཡ་སྶ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ, ཨ་པ་རི་ཀྑ་ཡ་སྶ ས་མཱ་དྷཱ་ན་སྶ, ཨ་པ་རི་ཀྑ་ཡ་སྶ ཉཱ་ཎ་སྶ, ཨ་པ་རི་ཀྑ་ཡཱ་ཡ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི. ཨི་མ་ཉྩ དཱ་ན་པཱ་ར་མིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟེ་ན མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏེ, བྷོ་གེ་སུ ཙ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦཱ, ས་ཏྟེ་སུ ཙ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ. ཨེ་ཝ་ཉྷི བྷོ་གེ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་སཱ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཨཱ་དི་ཏྟ་སྨཱ ཝི་ཡ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ས་བྦཾ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཾ, ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ བ་ཧི ནཱི་ཧ་ར་ནྟོ ན ཀི་ཉྩི སེ་སེ་ཏི, ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ཏོ ནི་སྶ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ དཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀྐ་མོ.

སཱི་ལ་པཱ་ར་མི་ཡཱ པ་ན ཡ་སྨཱ ས་བྦ་ཉྙུ་སཱི་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ས་ཏྟེ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ ཏཱ་ཝ སཱི་ལཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ས་ཏྟེ་སུ ཏ་ཐཱ ད་ཡཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཡ་ཐཱ སུ་པི་ན་ནྟེ་ན་པི ན ཨཱ་གྷཱ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ. པ་རཱུ་པ་ཀཱ་ར་ནི་ར་ཏ་ཏཱ་ཡ པ་ར་ས་ནྟ་ཀོ ཨ་ལ་ག་དྡོ ཝི་ཡ ན པ་རཱ་མ་སི་ཏ་བྦོ. ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཏོ་པི ཨཱ་རཱ་ཙཱ་རཱི, ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་མེ་ཐུ་ན སཾ་ཡོ་ག་ཝི་ར་ཏོ, པ་གེ་ཝ པ་ར་དཱ་ར་ག་མ་ན་ཏོ. ས་ཙྩཾ ཧི་ཏཾ པི་ཡཾ པ་རི་མི་ཏ་མེ་ཝ ཙ ཀཱ་ལེ་ན དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ. ཨི་ཏི ཙ་ཏུ་རཱ་པཱ་ཡ་ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་པ་ཐེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐེ་ཧི, ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་ཧི ཙ ཨོ་ར་མི་ཏྭཱ ས་གྒ་མོ་ཀྑ་པ་ཐེ་སུ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་སྶ སུ་དྡྷཱ་ས་ཡ་པ་ཡོ་ག་ཏཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་བྷི་པ་ཏྠི་ཏཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཱ མ་ནོ་ར་ཐཱ སཱི་གྷཾ ཨ་བྷི་ནི་པྥ་ཛྫ་ནྟི.

ཏ་ཏྠ ཧིཾ་སཱ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷ་ཡ་དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏི, ཨེ་ཀཱ་ད་ས མེ་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སེ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐོ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀོ སུ་ཁ་བ་ཧུ་ལོ, ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་སེ་སེ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, དོ་ས་ཝཱ་ས་ན་ཉྩ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་རཱ་དི་ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ ཨུ་ལཱ༹་རེ བྷོ་གེ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ནཱ་ས་ངྐ་ནཱི་ཡོ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ ཝི་སྶ་ས་ནཱི་ཡོ, ཝི་བྷ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟཱི་སུ ཨ་ལ་གྒ་ཙི་ཏྟོ པ་རི་ཙྩཱ་ག་སཱི་ལོ, ལོ་བྷ་ཝཱ་ས་ན་ཉྩ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ཏི. ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ལོ་བྷོ ཧོ་ཏི ས་ནྟ་ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟོ, ས་ཏྟཱ་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ ཨ་པ་རི་ས་ངྐ་ནཱི་ཡོ, ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཙ་སྶ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཨ་ལ་གྒ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་སུ ཨ་ལུ་དྡྷཱ་ས་ཡོ, ནེ་ཀྑ་མྨ་བ་ཧུ་ལོ, ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་སེ་སེ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ལོ་བྷ་ཝཱ་ས་ན་ཉྩ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ཏི.

མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏོ ཧོ་ཏི པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ ཐེ་ཏོ ཨཱ་དེ་ཡྻ་ཝ་ཙ་ནོ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ སུ་ར་བྷི་ག་ནྡྷ་མུ་ཁོ ཨཱ་ར་ཀྑི་ཡ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ, ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་སེ་སེ ཙ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཀི་ལེ་ས་ཝཱ་ས་ན་ཉྩ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ཏི. པེ་སུ་ཉྙ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པ་རཱུ་པ་ཀྐ་མེ་ཧི ཨ་བྷེ་ཛྫ་ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་བྷེ་ཛྫ་པ་རི་ཝཱ་རོ, ས་དྡྷ་མྨེ ཙ ཨ་བྷི་ཛྫ་ན་ཀ་ས་དྡྷོ, ད་ལ༹ྷ་མི་ཏྟོ བྷ་ཝ་ནྟ་ར་པ་རི་ཙི་ཏཱ་ན་མྤི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པི་ཡོ, ཨ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་བ་ཧུ་ལོ. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ སུ་ཁ་སཱི་ལོ མ་དྷུ་ར་ཝ་ཙ་ནོ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཙ་སྶ ས་རོ (མ. ནི. ༢.༣༨༧) ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ས་ཏྟཱ་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙ ཨཱ་དེ་ཡྻ་ཝ་ཙ་ནོ ཙ པ་རི་མི་ཏཱ་ལཱ་པོ, མ་ཧེ་ས་ཀྑོ ཙ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཋཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཀེ་ན པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་ན པ་ཉྷཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ཀུ་ས་ལོ, བུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཡ་ཉྩ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་བྷཱ་སཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ པ་ཉྷཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠོ ཧོ་ཏི.

ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ་ཏཱ་ཡ ཨི་ཙྪི་ཏ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི, ཨུ་ལཱ༹་རེ་སུ ཙ བྷོ་གེ་སུ རུ་ཙིཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་དཱི་ནཾ ས་མྨ་ཏོ ཧོ་ཏི, པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ཧི ཨ་ན་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡོ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ ཙ ཧོ་ཏི. ཨ་བྱཱ་པཱ་དེ་ན པི་ཡ་ད་སྶ་ནོ ཧོ་ཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ, པ་ར་ཧི་ཏཱ་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ཡ ཙ ས་ཏྟེ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ པ་སཱ་དེ་ཏི, ཨ་ལཱུ་ཁ་ས་བྷཱ་ཝོ ཙ ཧོ་ཏི མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་རཱི, མ་ཧེ་ས་ཀྑོ ཙ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ. མི་ཙྪཱ་ད་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎེ ས་ཧཱ་ཡེ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, སཱི་ས་ཙྪེ་ད་མྤི པཱ་པུ་ཎ་ནྟོ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཏོ ཨ་ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་མ་ངྒ་ལི་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷ་མྨེ ཙ་སྶ ས་དྡྷཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི མཱུ་ལ་ཛཱ་ཏཱ, ས་དྡ་ཧ་ཏི ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ བོ་དྷིཾ, ས་མ་ཡ་ནྟ་རེ་སུ ནཱ་བྷི་ར་མ་ཏི ཨུ་ཀྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཡ རཱ་ཛ་ཧཾ་སོ, ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡ་པ་རི་ཛཱ་ན་ན་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟེ ཙ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་ལཱ་བྷཱི, ཡཱ་ཝ བོ་དྷིཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཨུ་ཀྐ་ཊྛུ་ཀྐ་ཊྛོ ཙ ཧོ་ཏི, ཨུ་ལཱ༹་རུ་ལཱ༹་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.

‘‘ཨི་ཏི ཧི་དཾ སཱི་ལཾ ནཱ་མ ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ས་བྦ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནཾ པ་བྷ་ཝ་བྷཱུ་མི, ས་བྦ་བུ་དྡྷ་ཀ་ར་དྷ་མྨཱ་ན་མཱ་དི ཙ་ར་ཎཾ མུ་ཁཾ པ་མུ་ཁ’’ནྟི བ་ཧུ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་སཾ་ཡ་མེ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ད་མ་ནེ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་བྷོ་གེ ཙ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་བ་ལེ་ན ཨ་པྤ་མ་ཏྟེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ མི་ཏྟ་མུ་ཁ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཾ ཝི་ཡ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ‘‘ཀི་ཀཱི་ཝ ཨ་ཎྜ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༩; དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༧) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ སཱི་ལཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༦) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཉྩ པ་ནེ་ཏཾ སཱི་ལཾ ན ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་གྒ་ཏི་པ་རི་ཀི་ལེ་ས་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ, སུ་ག་ཏི་ཡ་མྤི, ན ར་ཛྫ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ, ན་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི-ན་དེ་ཝ-ན་ས་ཀྐ-ན་མཱ་ར-ན་བྲ་ཧྨ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ, ནཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཏཱ་དི་ཧེ་ཏུ, ན པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཡཱ, ཨ་ཐ ཁོ ས་བྦ་ཉྙུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་སཱི་ལཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ས་མྤཱ་ད་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏ་བྦཾ.

ཏ་ཐཱ ས་ཀ་ལ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ, པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ་དཱི་ཧི མ་ཧཱ་ས་མྦཱ་དྷ་ཏཱ་ཡ, ཀ་སི་ཝ་ཎི་ཛྫཱ་དི་ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་ཀ་མྨ་ནྟཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྱཱ་ཀུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཙ གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་སྶ ནེ་ཀྑ་མྨ་སུ་ཁཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནོ་ཀཱ་ས་ཏཾ, ཀཱ་མཱ་ན་ཉྩ ‘‘ས་ཏྠ་དྷཱ་རཱ་ལ་གྒ་མ་དྷུ་བི་ནྡུ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཝ་ལེ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ པ་རི་ཏྟ་སྶཱ་དཱ ཝི་པུ་ལཱ་ན་ཏྠཱ་ནུ་བ་ནྡྷཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏོ་བྷཱ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ན་ཙྩཾ ཝི་ཡ པ་རི་ཏྟ་ཀཱ་ལོ་པ་ལ་བྦྷཱ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ངྐཱ་རོ ཝི་ཡ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏ་བྦཱ, ཀ་རཱི་སཱ་ཝ་ཙྪཱ་ད་ན་སུ་ཁཾ ཝི་ཡ པ་ཊི་ཀཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ, ཨུ་ད་ཀ་ཏེ་མི་ཏ་ངྒུ་ལི་ཡཱ ཨུ་སྶཱ་ཝ་ཀོ་ད་ཀ་པཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏི་ཏྟི་ཀ་རཱ, ཚཱ་ཏ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཝི་ཡ སཱ་བཱ་དྷཱ, བ་ལི་སཱ་མི་སཾ ཝི་ཡ བྱ་ས་ན་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ, ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པོ ཝི་ཡ ཀཱ་ལ་ཏྟ་ཡེ་པི དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ, མ་ཀྐ་ཊཱ་ལེ་པོ ཝི་ཡ བ་ནྡྷ་ནི་མི་ཏྟཱ གྷཱ་ཏ་ཀཱ་ཝ་ཙྪཱ་ད་ན་ཀི་མི་ལ་ཡོ ཝི་ཡ ཨ་ན་ཏྠ་ཙྪཱ་ད་ནཱ, ས་པ་ཏྟ་གཱ་མ་ཝཱ་སོ ཝི་ཡ བྷ་ཡ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ, པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་པོ་ས་ཀོ ཝི་ཡ ཀི་ལེ་ས་མཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་མི་ས་བྷཱུ་ཏཱ, ཚ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཝི་ཡ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཱ, ཀོ་ཊ་ར་གྒི ཝི་ཡ ཨ་ནྟོ་དཱ་ཧ་ཀཱ, པུ་རཱ་ཎ་ཀཱུ་པཱ་ཝ་ལ་མྦ་བཱི་ར་ཎ་མ་དྷུ་པི་ཎྜཾ ཝི་ཡ ཨ་ནེ་ཀཱ་དཱི་ན་ཝཱ, ལོ་ཎཱུ་ད་ཀ་པཱ་ནཾ ཝི་ཡ པི་པཱ་ས་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ, སུ་རཱ་མེ་ར་ཡཾ ཝི་ཡ ནཱི་ཙ་ཛ་ན་སེ་ཝི་ཏཱ, ཨ་པྤ་སྶཱ་ད་ཏཱ་ཡ ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལཱུ་པ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ན་ཡེ་ན ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཏ་བྦི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་སྶ་ནྟེ་ན ནེ་ཀྑ་མྨ་པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཨུ་པ་ས་མ་སུ་ཁཱ་དཱི་སུ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཙི་ཏྟེ་ན ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མཱི པཱུ་རེ་ཏ་བྦཱ.

ཏ་ཐཱ ཡ་སྨཱ པ་ཉྙཱ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ་ན, མོ་ཧེ་ན ས་ཧ ན ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ མོ་ཧ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཏཱ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན པ་རི་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཏྠི་མཱ་ནི མོ་ཧ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི – ཨ་ར་ཏི ཏ་ནྡཱི ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཱ ཨཱ་ལ་སི་ཡཾ ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མ་ཏཱ ནི་དྡཱ་སཱི་ལ་ཏཱ ཨ་ནི་ཙྪ་ཡ་སཱི་ལ་ཏཱ ཉཱ་ཎ་སྨིཾ ཨ་ཀུ་ཏཱུ་ཧ་ལ་ཏཱ མི་ཙྪཱ་དྷི་མཱ་ནོ ཨ་པ་རི་པུ་ཙྪ་ཀ་ཏཱ ཀཱ་ཡ་སྶ ན ས་མྨཱ་པ་རི་ཧཱ་རོ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ དུ་པྤ་ཉྙཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ སེ་ཝ་ནཱ པ་ཉྙ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནཱ ཨ་ཏྟ་པ་རི་བྷ་ཝོ མི་ཙྪཱ་ཝི་ཀ་པྤོ ཝི་པ་རཱི་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཀཱ་ཡ་ད་ལ༹ྷཱི་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ ཨ་སཾ་ཝེ་ག་སཱི་ལ་ཏཱ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི. ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཡེ ཝཱ པ་ན དྷ་མྨེ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ པ་ཉྙཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ས་མྨོ་ཧ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནྟེ་ན བཱ་ཧུ་ས་ཙྩེ ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ ཡོ་གོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ.

ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་སྶ ཝི་ས་ཡ་ཝི་བྷཱ་གོ – པ་ཉྩ ཁ་ནྡྷཱ དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི བཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི དྭཱ་ད་ས་པ་དི་ཀོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ, ཏ་ཐཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཀུ་ས་ལཱ་དི་དྷ་མྨ་པྤ་ཀཱ་ར་བྷེ་དཱ ཙ. ཡཱ་ནི ཙ ལོ་ཀེ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ་ནི ཝི་ཛྫ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཡེ ཙ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་ཝི་དྷཱ་ན་ཡོ་གྱཱ བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ཝི་སེ་སཱ. ཨི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཀཱ་རཾ ས་ཀ་ལ་མེ་ཝ སུ་ཏ་ཝི་ས་ཡཾ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཏི་ཝཱི་རི་ཡུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ཡ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་ས་ཝ་ན་དྷཱ་ར་ཎ་པ་རི་ཙ་ཡ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཧི ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཙ པ་རེ་སཾ པ་ཏི་ཊྛ་པ་ནེ་ན སུ་ཏ་མ་ཡཱ པ་ཉྙཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཐཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ན་མུ་ཁེ་ན ཏེ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མཱ་པེ་ནྟེ་ན ཙི་ནྟཱ་མ་ཡཱ, ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ས་ལ་ཀྑ་ཎ་སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན ལོ་ཀི་ཡཾ པ་རི་ཉྙཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟེ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཉྙཱ ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ་མ་ཏྟ་མི་དཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཙ, ན ཨེ་ཏྠ ཀོ་ཙི ཀ་ཏྟཱ ཝཱ ཀཱ་རེ་ཏཱ ཝཱ, ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་པ་ཊི་པཱི་ལ༹་ན་ཊྛེ་ན དུ་ཀྑཾ, ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རེ དྷ་མྨེ ནི་བྦི་སེ་སཾ པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ས་ངྒཾ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ, པ་རེ ཙ ཏ་ཏྠ ཏཾ ཛ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ཀ་རུ་ཎཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཡཱ་ཝ ན བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ཡཱ་ན་ཏྟ་ཡེ ས་ཏྟེ ཨ་ཝ་ཏཱ་ར་ཎ་པ་རི་པཱ་ཙ་ནེ་ཧི པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ, ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མཱ་དྷི་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པེ་ནྟོ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི.

ཏ་ཐཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ་ན ‘‘ཀོ ནུ ཨ་ཛྫ པུ་ཉྙ་ཉཱ་ཎ་ས་མྦྷཱ་རོ ཨུ་པ་ཙི་ཏོ, ཀི་ཉྩ མ་ཡཱ ཀ་ཏཾ པ་ར་ཧི་ཏ’’ནྟི དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟེ་ན ས་ཏྟ་ཧི་ཏ་ཏྠཾ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ, ས་བྦེ་ས་མྤི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཉྩ ཨོ་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ས་བྦེ་པི ས་ཏྟཱ ཨ་ནོ་དྷི་སོ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཙ ཕ་རི་ཏ་བྦཱ, ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཏྟཱ་ནཾ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི, ས་བྦཱ སཱ ཨ་ཏྟ་ནི པཱ་ཊི་ཀ་ངྑི་ཏ་བྦཱ, ས་བྦེ་ས་ཉྩ ས་ཏྟཱ་ནཾ པུ་ཉྙཾ ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་དི་ཏ་བྦཾ, བུ་དྡྷ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ, ཡ་ཉྩ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ, ཏཾ ས་བྦཾ བོ་དྷི་ནི་ནྣ་ཙི་ཏྟ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨི་མི་ནཱ ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་མེ་ཡྻོ པུ་ཉྙ་བྷཱ་གོ ཨུ་པ་ཙཱི་ཡ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཾ པ་རི་པཱ་ལ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཉྩ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ་སཱི་ཏུ་ཎྷ་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པཱ་དི་དུ་ཀྑ་པ་ཊི་ཀཱ་རོ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དུ་ཀྑ་པ་ཊི་ཀཱ་ར་ཛཾ སུ་ཁཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ ར་མ་ཎཱི་ཡེ་སུ ཨཱ་རཱ་མུ་ཡྻཱ་ན་པཱ་སཱ་ད་ཏ་ལཱ་དཱི་སུ, ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཙ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་པཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་བྷི་ནི་བྦུ་ཏ་ཏྟཱ སུ་ཁཾ ཝི་ནྡ་ཏི, ཡ་ཉྩ སུ་ཎཱ་ཏི བུ་དྡྷཱ་ནུ་བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ས་ཏྟེ་སུ ཨ་ནོ་དྷི་སོ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ན་ཡོ.

ས་མཱ་ཧི་ཏོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་ནི་བྦ་ཏྟཾ པཱི་ཏི་པ་སྶ་དྡྷི་སུ་ཁཾ ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཐཱ མ་ཧ་ཏི སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑེ, ཏ་ནྣི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏེ ཙ ཀི་ལེ་སཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑེ ནི་མུ་གྒཾ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏྠ་པི ཚེ་ད་ན་བྷེ་ད་ན་ཕཱ་ལ་ན་པི་ས་ན་གྒི་ས་ནྟཱ་པཱ་དི་ཛ་ནི་ཏཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ ཝེ་དི་ཡ་ནྟེ ནཱ་ར་ཀེ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ས་ནྟཱ་པ་ན་ཝི་ཧེ་ཋ་ན་ཧིཾ་ས་ན་པ་རཱ་དྷཱི་ན་ཏཱ་དཱི་ཧི དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟེ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནེ, ཛོ་ཏི་མཱ་ལཱ’ཀུ་ལ་ས་རཱི་རེ ཨུ་དྡྷ་བཱ་ཧུ་ཝི་ར་ཝ་ནྟེ ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁེ ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ་དཱི་ཧི ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ཙ ཝ་ནྟ་ཁེ་ལཱ༹་དི་ཨཱ་ཧཱ་རེ ཙ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནེ པེ་ཏེ ཙ པ་རི་ཡེ་ཊྛི་མཱུ་ལ་ཀཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟེ ཧ་ཏྠ་ཙྪེ་དཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎ་ཡོ་གེ་ན དུ་བྦ་ཎྞ་དུ་དྡ་སི་ཀ་ད་ལི་དྡ་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ་དི་ཡོ་གེ་ན བ་ལ་ཝ་ནྟེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཏོ, པ་རེ་སཾ ཝ་ཧ་ན་ཏོ, པ་རཱ་དྷཱི་ན་ཏོ ཙ ནཱ་ར་ཀེ པེ་ཏེ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནེ ཙ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ནྟེ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་ནི་བྦི་སེ་སཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟེ མ་ནུ་སྶེ ཙ ཏ་ཐཱ ཝི་ས་ཡ་ཝི་ས་པ་རི་བྷོ་ག་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ རཱ་གཱ་དི་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ཝཱ་ཡུ་ཝེ་ག་ས་མུ་ཊྛི་ཏ་ཛཱ་ལཱ་ས་མི་དྡྷ་སུ་ཀྑ་ཀ་ཊྛ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷེ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་པ་ས་ནྟ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཝུ་ཏྟི་ཀེ ཨ་ནི་ཧ་ཏ་པ་རཱ་དྷཱི་ནེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝེ ཙ མ་ཧ་ཏཱ ཝཱ་ཡཱ་མེ་ན ཝི་དཱུ་ར་མཱ་ཀཱ་སཾ ཝི་གཱ་ཧི་ཏ་ས་ཀུ་ནྟཱ ཝི་ཡ, བ་ལ་ཝ་ནྟེ་ཧི ཁི་ཏྟ་ས་རཱ ཝི་ཡ ཙ ‘‘ས་ཏི་པི ཙི་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ན་ཙྩ་ནྟི་ཀ་ཏཱ་ཡ པཱ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ ཨེ་ཝཱ’’ཏི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝེ ཙ པ་སྶ་ནྟེ་ན མེ་ཏྟཱ་ཡ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཙ ཨ་ནོ་དྷི་སོ ས་ཏྟཱ ཕ་རི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ མ་ན་སཱ ཙ བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རེ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟེ་ན ཨུ་སྶཱ་ཧོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ.

ཨ་པི་ཙ ‘‘ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻཱ་པ་རི་མི་ཏ་ཝི་པུ་ལོ་ལཱ༹་ར་ཝི་མ་ལ་ནི་རུ་པ་མ་ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་གུ་ཎ་ནི་ཙ་ཡ་ནི་དཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་སྶ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་ས་ན་ཡོ་གྱཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ནཱ་མ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ. ཡཾ ན པ་ཙུ་ར་ཛ་ནཱ སོ་ཏུ་མྤི ས་ཀྐུ་ཎ་ནྟི, པ་གེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏུཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏི་ཝི་དྷཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཙི་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི, ཙ་ཏ་སྶོ བུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཡོ, ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི (དཱི. ནི. ༣.༢༡༠, ༣༡༣; ཨ. ནི. ༤.༣༢), ཀ་རུ་ཎོ་ཀཱ་ས་ཏཱ, བུ་དྡྷ་དྷ་མྨེ་སུ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི, ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ནི་རུ་པ་ལེ་པོ, ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ པུ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ, སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑེ་ཧི ཨ་པ་རི་ཁེ་དོ, ས་བྦ་དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ, ཏེ་ན ཙ ནི་ར་ཏི་མཱ་ན་ཏཱ, ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་དི་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠ ཙ ཨ་ཙ་ལ་ཏཱ, ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་སུ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ, ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་ནྣ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ, ཛྷཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གོ, ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སུ་ཏེ་ན ཨ་ཏི་ཏྟི, ཡ་ཐཱ་སུ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ པ་རེ་སཾ ཧི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན དེ་ས་ནཱ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཉཱ་ཡེ ནི་ཝེ་ས་ནཾ, ཨཱ་ར་མྦྷ་ད་ལ༹ྷ་ཏཱ, དྷཱི་ར་ཝཱི་ར་བྷཱ་ཝོ, པ་རཱ་པ་ཝཱ་ད་པ་རཱ་པ་ཀཱ་རེ་སུ ཝི་ཀཱ་རཱ་བྷཱ་ཝོ, ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་སུ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝོ, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སུ བ་ལ་པྤ་ཏྟི, ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡཱ་ཝ་བོ་དྷོ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་བྷི་ཡོ་གེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ས་མྦྷཱ་ར་ས་མྦྷ་ར་ཎཾ, ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཱ ས་བྦཱ བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་པ་ཊི་པ་ཏྟི ཝཱི་རི་ཡཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཏོ ཡཱ་ཝ མ་ཧཱ་བོ་དྷི ཨ་ནོ་སྶ་ཛྫ་ནྟེ་ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ས་མྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཙ ཝཱི་རི་ཡེ ཁ་ནྟི་ཨཱ་ད་ཡོ དཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཙ ས་བྦེ་པི བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རཱ ཏ་ད་དྷཱི་ན་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ས་མྤ་ནྣཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཁ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཊི་པ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ཨི་ཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁཱུ་པ་ཀ་ར་ཎ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན བ་ཧུ་དྷཱ ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཀ་ར་ཎཾ དཱ་ནེ་ན པ་ཊི་པ་ཏྟི, སཱི་ལེ་ན ཏེ་སཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་སཱ་པ་ཏེ་ཡྻ་དཱ་ར་ར་ཀྑ་ཨ་བྷེ་ད་པི་ཡ་ཧི་ཏ་ཝ་ཙ་ནཱ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་དི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, ནེ་ཀྑ་མྨེ་ན ནེ་སཾ ཨཱ་མི་ས་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་དྷ་མྨ་དཱ་ནཱ་དི་ནཱ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ ཧི་ཏ་ཙ་རི་ཡཱ, པ་ཉྙཱ་ཡ ཏེ་སཾ ཧི་ཏ་ཀ་ར་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླཾ, ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཏ་ཏྠ ཨུ་སྶཱ་ཧཱ་ར་མྦྷ་ཨ་སཾ་ཧཱི་རཱ་ནི, ཁ་ནྟི་ཡཱ ཏ་ད་པ་རཱ་དྷ་ས་ཧ་ནཾ, ས་ཙྩེ་ན ཏེ་སཾ ཨ་ཝ་ཉྩ་ན་ཏ་དུ་པ་ཀཱ་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནཱ་དི, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཏ་དུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ར་ཎེ ཨ་ན་ཏྠ་ས་མྤཱ་ཏེ་པི ཨ་ཙ་ལ་ནཾ, མེ་ཏྟཱ་ཡ ཏེ་སཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ནུ་ཙི་ནྟ་ནཾ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་པ་ཀཱ་རེ་སུ ཝི་ཀཱ་རཱ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ ས་ཏྟེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་ས་བྦ་ས་ཏྟ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎོ པུ་ཉྙ་ཉཱ་ཎ་ས་མྦྷཱ་རཱུ་པ་ཙ་ཡོ ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཙེ་ཏཱ་སཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྶ ཙ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ས་མྤཱ་ད་ནཾ.

ཀོ ཝི་བྷཱ་གོཏི ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ, ད་ས ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ, ད་ས པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་ཡོ་ཏི ས་མ་ཏྟིཾ་ས པཱ་ར་མི་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པ་ར་ཧི་ཏ་ཀ་ར་ཎཱ་བྷི་ནི་ནྣ་ཨཱ་ས་ཡ་པྤ་ཡོ་ག་སྶ ཀ་ཎྷ་དྷ་མྨ་ཝོ་ཀི་ཎྞཱ སུ་ཀྐ་དྷ་མྨཱ པཱ་ར་མི་ཡོ, ཏེ་ཧི ཨ་ཝོ་ཀི་ཎྞཱ སུ་ཀྐཱ དྷ་མྨཱ ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ, ཨ་ཀ་ཎྷཱ ཨ་སུ་ཀྐཱ པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་ཡོ་ཏི ཀེ་ཙི. ས་མུ་དཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ་སུ པཱུ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ པཱ་ར་མི་ཡོ, བོ་དྷི་ས་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པུ་ཎྞཱ ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ, བུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པུ་ཎྞཱ པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་ཡོ. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝཱ པ་ར་ཧི་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ པཱ་ར་མི་ཡོ, ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ, བུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཡཾ བ་ལ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ས་མ་དྷི་ག་མེ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་ཧི་ཏ་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཏོ པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ པ་ཎི་དྷཱ་ནཱ་ར་མྦྷ་པ་རི་ནི་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཏེ་སཾ ཝི་བྷཱ་གོ་ཏི ཨ་པ་རེ. དོ་སུ་པ་ས་མ་ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཝ་སུ་ཁ་ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁ་པ་ར་མ་སུ་ཁ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ པུ་ཉྙཱུ་པ་ཙ་ཡ་བྷེ་ད་ཏོ ཏ་བྦི་བྷཱ་གོ་ཏི ཨ་ཉྙེ.

ལ་ཛྫཱ་ས་ཏི་མཱ་ནཱ་པ་སྶ་ཡཱ་ནཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏཱི་ནཾ སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ག་རུ་ཀཱ་ནཾ ཏཱ་རི་ཏ་ཏ་རི་ཏ་ཏཱ་ར་ཡི་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ནཾ པཱ་ར་མཱི, ཨུ་པ་པཱ་ར་མཱི, པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི་ཏི བོ་དྷི་ཏྟ་ཡ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་བྷཱ་གོ་ཏི ཀེ་ཙི. ཙི་ཏྟ་པ་ཎི་དྷི་ཏོ ཡཱ་ཝ ཝ་ཙཱི་པ་ཎི་དྷི, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཱ ས་མྦྷཱ་རཱ པཱ་ར་མི་ཡོ, ཝ་ཙཱི་པ་ཎི་དྷི་ཏོ ཡཱ་ཝ ཀཱ་ཡ་པ་ཎི་དྷི, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ, ཀཱ་ཡ་པ་ཎི་དྷི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་ཡོ་ཏི ཨ་པ་རེ. ཨ་ཉྙེ པ་ན ‘‘པ་ར་པུ་ཉྙཱ་ནུ་མོ་ད་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ས་མྦྷཱ་རཱ པཱ་ར་མི་ཡོ, པ་རེ་སཾ ཀཱ་རཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ, ས་ཡཾ ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་ཡོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏ་ཐཱ བྷ་ཝ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧོ པུ་ཉྙ་ཉཱ་ཎ་ས་མྦྷཱ་རོ པཱ་ར་མཱི, ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧོ ཨུ་པ་པཱ་ར་མཱི, པ་རེ་སཾ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧོ པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི་ཏི ཨེ་ཀེ.

པུ་ཏྟ་དཱ་ར་དྷ་ནཱ་དི་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ པ་ན དཱ་ན་པཱ་ར་མཱི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ངྒ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ དཱ་ན་ཨུ་པ་པཱ་ར་མཱི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ དཱ་ན་པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི. ཏ་ཐཱ པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ་དི་ཀ་སྶ ཏི་ཝི་དྷ་སྶ་པི ཧེ་ཏུ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཏི་སྶོ སཱི་ལ་པཱ་ར་མི་ཡོ, ཏེ་སུ ཨེ་ཝ ཏི་ཝི་དྷེ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨཱ་ལ་ཡཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཏི་སྶོ ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མི་ཡོ, ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ངྒ་ཛཱི་ཝི་ཏ་ཏ་ཎྷཾ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏི་སྶོ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མི་ཡོ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་བྷེ་དཱ་ནཾ པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ་ཡ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཏི་སྶོ ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་ར་མི་ཡོ, ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ངྒ་ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཱ་ནཾ ཁ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཏི་སྶོ ཁ་ནྟི་པཱ་ར་མི་ཡོ, ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ངྒ་ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ ས་ཙྩཱ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཏི་སྶོ ས་ཙྩ་པཱ་ར་མི་ཡོ, དཱ་ནཱ་དི་པཱ་ར་མི་ཡོ ཨ་ཀུ་པྤཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་དི་ཝི་ནཱ་སེ་པི ཨ་ཙ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཏི་སྶོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཡོ, ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་དི་ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀེ་སུ་པི ས་ཏྟེ་སུ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཏི་སྶོ མེ་ཏྟཱ་པཱ་ར་མི་ཡོ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཏྟ་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་པ་ཀཱ་རེ་སུ ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཏི་སྶོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མི་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ཨེ་ཏཱ་སཾ ཝི་བྷཱ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཀོ ས་ངྒ་ཧོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡ་ཐཱ ཨེ་ཏཱ ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ ཏིཾ་ས་ཝི་དྷཱ་པི དཱ་ན་པཱ་ར་མཱི་ཨཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ད་ས་ཝི་དྷཱ, ཨེ་ཝཾ དཱ་ན་སཱི་ལ་ཁ་ནྟི་ཝཱི་རི་ཡ་ཛྷཱ་ན་པ་ཉྙཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཚ་བྦི་དྷཱ. ཨེ་ཏཱ་སུ ཧི ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མཱི སཱི་ལ་པཱ་ར་མི་ཡཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཏ་སྶཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་བྷཱ་ཝེ, ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་ཝེ་ཀ་བྷཱ་ཝེ པ་ན ཛྷཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཡཱ, ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝེ ཚ་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ས་ཙྩ་པཱ་ར་མཱི སཱི་ལ་པཱ་ར་མི་ཡཱ ཨེ་ཀ་དེ་སོ་ཡེ་ཝ ཝ་ཙཱི་ས་ཙྩ་ཝི་ར་ཏི་ས་ཙྩ་པ་ཀྑེ, ཉཱ་ཎ་ས་ཙྩ་པ་ཀྑེ པ་ན པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མི་ཡཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. མེ་ཏྟཱ་པཱ་ར་མཱི ཛྷཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཡཱ ཨེ་ཝ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མཱི ཛྷཱ་ན་པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མཱི་ཧི, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པཱ་ར་མཱི ས་བྦཱ་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི.

ཨེ་ཏེ་ས་ཉྩ དཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཚ་ནྣཾ གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་མྦ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ད་ས་ཡུ་ག་ལཱ༹་དཱི་ནི པ་ཉྩ་ད་ས་ཡུ་ག་ལཱ༹་དི་སཱ་དྷ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ? དཱ་ན་སཱི་ལ་ཡུ་ག་ལེ༹་ན པ་ར་ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎཱ་ཀ་ར་ཎ་ཡུ་ག་ལ༹་སི་དྡྷི, དཱ་ན་ཁ་ནྟི་ཡུ་ག་ལེ༹་ན ཨ་ལོ་བྷཱ་དོ་ས་ཡུ་ག་ལ༹་སི་དྡྷི, དཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་ཡུ་ག་ལེ༹་ན ཙཱ་ག་སུ་ཏ་ཡུ་ག་ལ༹་སི་དྡྷི, དཱ་ན་ཛྷཱ་ན་ཡུ་ག་ལེ༹་ན ཀཱ་མ་དོ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ཡུ་ག་ལ༹་སི་དྡྷི, དཱ་ན་པ་ཉྙཱ་ཡུ་ག་ལེ༹་ན ཨ་རི་ཡ་ཡཱ་ན་དྷུ་ར་ཡུ་ག་ལ༹་སི་དྡྷི, སཱི་ལ་ཁ་ནྟི་དྭ་ཡེ་ན པ་ཡོ་གཱ་ས་ཡ་སུ་དྡྷི་དྭ་ཡ་སི་དྡྷི, སཱི་ལ་ཝཱི་རི་ཡ་དྭ་ཡེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་དྭ་ཡ་སི་དྡྷི, སཱི་ལ་ཛྷཱ་ན་དྭ་ཡེ་ན དུ་སྶཱི་ལྱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཧཱ་ན་དྭ་ཡ་སི་དྡྷི, སཱི་ལ་པ་ཉྙཱ་དྭ་ཡེ་ན དཱ་ན་དྭ་ཡ་སི་དྡྷི, ཁ་ནྟི་ཝཱི་རི་ཡ་ཡུ་ག་ལེ༹་ན ཁ་མཱ་ཏེ་ཛ་དྭ་ཡ་སི་དྡྷི, ཁ་ནྟི་ཛྷཱ་ན་ཡུ་ག་ལེ༹་ན ཝི་རོ་དྷཱ་ནུ་རོ་དྷ་པྤ་ཧཱ་ན་ཡུ་ག་ལ༹་སི་དྡྷི, ཁ་ནྟི་པ་ཉྙཱ་ཡུ་ག་ལེ༹་ན སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཁ་ནྟི་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་དུ་ཀ་སི་དྡྷི, ཝཱི་རི་ཡ་ཛྷཱ་ན་དུ་ཀེ་ན པ་གྒཱ་ཧཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་དུ་ཀ་སི་དྡྷི, ཝཱི་རི་ཡ་པ་ཉྙཱ་དུ་ཀེ་ན ས་ར་ཎ་དུ་ཀ་སི་དྡྷི, ཛྷཱ་ན་པ་ཉྙཱ་དུ་ཀེ་ན ཡཱ་ན་དུ་ཀ་སི་དྡྷི. དཱ་ན་སཱི་ལ་ཁ་ནྟི་ཏྟི་ཀེ་ན ལོ་བྷ་དོ་ས་མོ་ཧ་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྟི་ཀ་སི་དྡྷི, དཱ་ན་སཱི་ལ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏྟི་ཀེ་ན བྷོ་ག་ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡ་སཱ་རཱ་དཱ་ན་ཏྟི་ཀ་སི་དྡྷི, དཱ་ན་སཱི་ལ་ཛྷཱ་ན་ཏྟི་ཀེ་ན པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཏྟི་ཀ་སི་དྡྷི, དཱ་ན་སཱི་ལ་པ་ཉྙཱ་ཏི་ཀེ་ན ཨཱ་མི་སཱ་བྷ་ཡ་དྷ་མྨ་དཱ་ན་ཏྟི་ཀ་སི་དྡྷཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏ་རེ་ཧི་པི ཏི་ཀེ་ཧི ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་ཧི ཙ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཏི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་ནི ཙ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི.

ཨེ་ཝཾ ཚ་བྦི་དྷཱ་ན་མྤི པ་ན ཨི་མཱ་སཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་བྦ་པཱ་ར་མཱི་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ས་ངྒ་ཧ་ཏོ ཧི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཏི་ཊྛ་ཏི ཨེ་ཏེ་ན, ཨེ་ཏྠ ཝཱ ཨ་དྷི་ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཏ་ནྟི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ. ས་ཙྩ་ཉྩ ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཉྩ, ས་ཙྩ་སྶ ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ས་ཙྩཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝཱ ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ཏཱ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་གུ་ཎེ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་སྶ ཨ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་ས་བྦ་ས་ཏྟ་སྶ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ས་བྦ་པཱ་ར་མི་པ་རི་གྒ་ཧ་ཏོ ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ཏེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ས་བྦ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་གུ་ཎེ་ཧི ཨུ་པ་ས་མ་ཏོ ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ཏེ་ཧི་ཡེ་ཝ པ་ར་ཧི་ཏོ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་ཏོ པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ. ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ན ‘‘ཨ་ཏྠི་ཀ་ཛ་ནཾ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ཏོ, པ་ཊི་ཉྙཾ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ དཱ་ན་ཏོ, དཱ་ནཾ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་ཏོ, མ་ཙྪ་རི་ཡཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ, དེ་ཡྻ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་དཱ་ན་དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་ཀྑ་ཡེ་སུ ལོ་བྷ་དོ་ས་མོ་ཧ་བྷ་ཡ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཏོ, ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་ལཾ ཡ་ཐཱ་ཝི་དྷཱ་ན་ཉྩ དཱ་ན་ཏོ, པ་ཉྙུ་ཏྟ་ར་ཏོ ཙ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ར་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ དཱ་ནཾ. ཏ་ཐཱ སཾ་ཝ་ར་ས་མཱ་དཱ་ན་སྶ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ, དུ་སྶཱི་ལྱ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ, དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཏོ, པ་ཉྙུ་ཏྟ་ར་ཏོ ཙ ཙ་ཏུ་ར་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ སཱི་ལཾ. ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་ཉྙཾ ཁ་མ་ན་ཏོ, པ་རཱ་པ་རཱ་དྷ་ཝི་ཀ་པྤ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ, ཀོ་དྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཏོ, པ་ཉྙུ་ཏྟ་ར་ཏོ ཙ ཙ་ཏུ་ར་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཁ་ནྟི. པ་ཊི་ཉྙཱ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ར་ཧི་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ, ཝི་སཱ་ད་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མ་ཏོ, པ་ཉྙུ་ཏྟ་ར་ཏོ ཙ ཙ་ཏུ་ར་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱི་རི་ཡཾ. པ་ཊི་ཉྙཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ལོ་ཀ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཙི་ནྟ་ན་ཏོ, ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ, ཙི་ཏྟ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཏོ, པ་ཉྙུ་ཏྟ་ར་ཏོ ཙ ཙ་ཏུ་ར་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཛྷཱ་ནཾ. ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་ཉྙཾ པ་ར་ཧི་ཏཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་ཏོ, ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་ཀི་རི་ཡཱ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ, མོ་ཧ་ཛ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཏོ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ ཙ ཙ་ཏུ་ར་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཉྙཱ.

ཏ་ཏྠ ཉེ་ཡྻ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ནུ་ཝི་དྷཱ་ནེ་ཧི ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ཧི ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, དོ་ས་དུ་ཀྑ་ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཧི ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ནུ་བོ་དྷ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ཧི པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ. ཏི་ཝི་དྷ་ས་ཙྩ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ དོ་ས་ཏྟ་ཡ་ཝི་རོ་དྷི ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ཏི་ཝི་དྷ་ཙཱ་ག་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ དོ་ས་ཏྟ་ཡ་ཝི་རོ་དྷི ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ཏི་ཝི་དྷ་ཝཱུ་པ་ས་མ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ དོ་ས་ཏྟ་ཡ་ཝི་རོ་དྷི ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ཏི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ དོ་ས་ཏྟ་ཡ་ཝི་རོ་དྷི པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ. ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཙཱ་གཱུ་པ་ས་མ་པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཏོ, པ་ཊི་ཉྙཱ་ནུ་ཝི་དྷཱ་ན་ཏོ ཙ. ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ས་ཙྩཱུ་པ་ས་མ་པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི པ་ཊི་པ་ཀྑ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ, ས་བྦ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཕ་ལ་ཏྟཱ ཙ. ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ས་ཙྩ་ཙཱ་ག་པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱུ་པ་ས་མ་ཏོ, ཀཱ་མཱུ་པ་ས་མ་ཏོ, ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱུ་པ་ས་མ་ཏོ ཙ. པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ས་ཙྩ་ཙཱ་གཱུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཉཱ་ཎ་པུ་བྦ་ངྒ་མ་ཏོ, ཉཱ་ཎཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦཱ་པི པཱ་ར་མི་ཡོ ས་ཙྩ་པྤ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཙཱ་ག་པ་རི་བྱ་ཉྫི་ཏཱ ཨུ་པ་ས་མོ་པ་བྲཱུ་ཧི་ཏཱ པ་ཉྙཱ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ. ས་ཙྩ་ཉྷི ཨེ་ཏཱ་སཾ ཛ་ན་ཀ་ཧེ་ཏུ, ཙཱ་གོ པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཧེ་ཏུ, ཨུ་པ་ས་མོ པ་རི་ཝུ་ཌྜྷི་ཧེ་ཏུ, པ་ཉྙཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཧེ་ཏུ. ཏ་ཐཱ ཨཱ་དི་མྷི ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཉྙ་ཏྟཱ, མ་ཛ྄ཛྷེ ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏ་པ་ཎི་དྷཱ་ན་སྶ པ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ, ཨ་ནྟེ ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ས་བྦཱུ་པ་ས་མ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཏྟཱ, ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཏ་སྨིཾ ས་ཏི ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ཨ་ས་ཏི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་ཉྙ་ཉྩ བྷཱ་ཝ་ཏོ.

ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཱ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ར་ཧི་ཏ་ཀ་རེ་ཧི ག་རུ་པི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རེ་ཧི ས་ཙྩ་ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ཧི གི་ཧི་བྷཱུ་ཏཱ ཨཱ་མི་ས་དཱ་ནེ་ན པ་རེ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ར་ཧི་ཏ་ཀ་རེ་ཧི ག་རུ་པི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ས་མ་པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ཙ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དཱ་ནེ་ན པ་རེ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟི.

ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟི་མ་བྷ་ཝེ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏུ་ར་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་པཱུ་ར་ཎཾ. པ་རི་པུ་ཎྞ་ཙ་ཏུ་ར་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ ཧི ཙ་རི་མ་ཀ་བྷ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨེ་ཀེ. ཏ་ཏྲ ཧི ག་བྦྷོ་ཀྐ་ནྟི་ཋི་ཏི་ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནེ་སུ པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་མེ་ན ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ན ག་ནྟྭཱ ས་བྦཱ དི་སཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ནཱ ཝ་ཙ་སཱ ‘‘ཨ་གྒོ་ཧ་མ་སྨི ལོ་ཀ་སྶ, ཛེ་ཊྛོ…པེ… སེ་ཊྛོ་ཧ་མ་སྨི ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༣༡; མ. ནི. ༣.༢༠༧) ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི, ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་མེ་ན ཛི་ཎྞཱ་ཏུ་ར་མ་ཏ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ཙ་ཏུ་དྷ་མྨ་པ་དེ་ས་ཀོ་ཝི་ད་སྶ ཡོ་བྦ་ནཱ་རོ་གྱ་ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་མྤ་ཏྟི་མ་དཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མོ, ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་མེ་ན མ་ཧ་ཏོ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚ་སྶ ཧ་ཏྠ་ག་ཏ་སྶ ཙ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཛྫ་སྶ ཨ་ན་པེ་ཀྑ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ་ཏི.

དུ་ཏི་ཡེ ཋཱ་ནེ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཡཾ ཙ་ཏུ་ར་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ནྟི ཀེ་ཙི. ཏ་ཏྠ ཧི ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་ཉྙཾ ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་མེ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ, ཏ་ཏོ ཧི ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ. ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་མེ་ན ས་བྦ་ཀི་ལེ་སོ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་པ་རི་ཙྩཱ་གོ, ཏ་ཏོ ཧི ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ. ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་མེ་ན པ་ར་མཱུ་པ་ས་མ་ས་མྤ་ཏྟི, ཏ་ཏོ ཧི ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ. པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་མེ་ན ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཏ་ཏོ ཧི པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ནྟི, ཏཾ ཨ་སི་དྡྷཾ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ་པི པ་ར་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.

ཏ་ཏི་ཡེ ཋཱ་ནེ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནེ (སཾ. ནི. ༥.༡༠༨༡; མ་ཧཱ་ཝ. ༡༣; པ་ཊི. མ. ༢.༣༠) ཙ་ཏུ་ར་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ནྟི ཨ་ཉྙེ. ཏ་ཏྠ ཧི ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་སྶ དྭཱ་ད་ས་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ, ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་སྶ ས་དྡྷ་མྨ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ག་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ. ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་སྶ ས་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ནྟ་སྶ པ་རེ་སཾ ཨུ་པ་ས་མ་ནེ་ན ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ, པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་སྶ ཝི་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡཱ་དི་པ་རི་ཛཱ་ན་ནེ་ན པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ནྟི, ཏ་ད་པི ཨ་སི་དྡྷཾ ཨ་པ་རི་ཡོ་སི་ཏ་ཏྟཱ བུ་དྡྷ་ཀི་ཙྩ་སྶ.

ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཋཱ་ནེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ ཙ་ཏུ་ར་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་པུ་ཎྞ་ནྟི ཨ་པ་རེ. ཏ་ཏྲ ཧི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་ཏྟཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་པཱུ་ར་ཎཾ, ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒེ་ན ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་པཱུ་ར་ཎཾ, ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱུ་པ་ས་མེ་ན ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་པཱུ་ར་ཎཾ, པ་ཉྙཱ་པ་ཡོ་ཛ་ན་པ་རི་ནི་ཊྛཱ་ནེ་ན པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ནྟི.

ཏ་ཏྲ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ ཝི་སེ་སེ་ན མེ་ཏྟཱ་ཁེ་ཏྟེ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཡཾ ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་སྶ ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་མ་བྷི་བྱ་ཏྟཾ, ཝི་སེ་སེ་ན ཀ་རུ་ཎཱ་ཁེ་ཏྟེ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཡཾ པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་མ་བྷི་བྱ་ཏྟཾ, ཝི་སེ་སེ་ན མུ་དི་ཏཱ་ཁེ་ཏྟེ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནེ (སཾ. ནི. ༥.༡༠༨༡; མ་ཧཱ་ཝ. ༡༣; པ་ཊི. མ. ༢.༣༠) ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་སྶ ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་མ་བྷི་བྱ་ཏྟཾ, ཝི་སེ་སེ་ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཁེ་ཏྟེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་སྶ ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་མ་བྷི་བྱ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.

ཏ་ཏྲ་པི ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་སྶ སཾ་ཝཱ་སེ་ན སཱི་ལཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་སྶ སཾ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་སྶ ཨཱ་པ་དཱ་སུ ཐཱ་མོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་སྶ སཱ་ཀ་ཙྪཱ་ཡ པ་ཉྙཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ སཱི་ལཱ་ཛཱི་ཝ་ཙི་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ཏ་ཐཱ ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་མེ་ན དོ་སཱ ཨ་ག་ཏིཾ ན ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཏོ, ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་མེ་ན ལོ་བྷཱ ཨ་ག་ཏིཾ ན ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ན་བྷི་ས་ངྒ་ཏོ, ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་མེ་ན བྷ་ཡཱ ཨ་ག་ཏིཾ ན ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ན་པ་རཱ་དྷ་ཏོ, པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་དཱ་ག་མེ་ན མོ་ཧཱ ཨ་ག་ཏིཾ ན ག་ཙྪ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ཝ་བོ་དྷ་ཏོ.

ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མེ་ན ཨ་དུ་ཊྛོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་ལུ་དྡྷོ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་བྷཱི་ཏོ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏི, ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཝི་ནོ་དེ་ཏི. པ་ཋ་མེ་ན ནེ་ཀྑ་མྨ་སུ་ཁ་པྤ་ཏྟི, ཨི་ཏ་རེ་ཧི པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཨུ་པ་ས་མ་ས་མྦོ་དྷི་སུ་ཁ་པྤ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛ་པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ས་མཱ་དྷི་ཛ་པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ཨ་པྤཱི་ཏི་ཛ་ཀཱ་ཡ་སུ་ཁ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཛ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁ་པྤ་ཏྟི་ཡོ ཨེ་ཏེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་ནེ་ཀ་གུ་ཎཱ་ནུ་བ་ནྡྷེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ས་བྦ་པཱ་ར་མི་ས་མཱུ་ཧ་ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ས་བྦ་པཱ་ར་མི་ས་ངྒ་ཧོ, ཨེ་ཝཾ ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ཉྙཱ་ཧི་པཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་བྦོ་པི ཧི བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རོ ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ཉྙཱ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ཉྙཱ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ ཧི དཱ་ནཱ་དི་གུ་ཎཱ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རཱ བྷ་ཝ་ནྟི བུ་དྡྷ་ཏྟ་སི་དྡྷི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་སཾ ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཀོ ས་མྤཱ་ད་ནཱུ་པཱ་ཡོཏི ས་ཀ་ལ་སྶཱ་པི པུ་ཉྙཱ་དི་ས་མྦྷཱ་ར་སྶ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ, ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ས་མྦྷ་ར་ཎཾ ཨ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡོ་གེ་ན, ཏ་ཏྠ ཙ ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀཱ་རི་ཏཱ ཨཱ་ད་ར་བ་ཧུ་མཱ་ན་ཡོ་གེ་ན, སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀཱ་རི་ཏཱ ནི་ར་ནྟ་ར་པ་ཡོ་གེ་ན, ཙི་ར་ཀཱ་ལཱ་དི་ཡོ་གོ ཙ ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ཝོ་སཱ་ནཱ་པ་ཛྫ་ནེ་ནཱ་ཏི ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ཡོ་གོ ཨེ་ཏཱ་སཾ ས་མྤཱ་ད་ནཱུ་པཱ་ཡོ. ཨ་པི་ཙ ས་མཱ་ས་ཏོ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྟ་ནི སི་ནེ་ཧ་སྶ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ, པ་རེ་སུ ཙ སི་ནེ་ཧ་སྶ པ་རི་ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ཨེ་ཏཱ་སཾ ས་མྤཱ་ད་ནཱུ་པཱ་ཡོ. ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ས་མ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཧི ཀ་ཏ་མ་ཧཱ་པ་ཎི་དྷཱ་ན་སྶ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ པ་རི་ཛཱ་ན་ནེ་ན ས་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནི སི་ནེ་ཧོ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན པ་ན པི་ཡེ པུ་ཏྟེ ཝི་ཡ ས་བྦ་ས་ཏྟེ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ན་སྶ ཏེ་སུ མེ་ཏྟཱ་སི་ནེ་ཧོ པ་རི་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་ཏོ ཙ ཏཾ་ཏ་དཱ་ཝ་ཏྠཱ་ནུ་རཱུ་པ་མ་ཏྟ་པ་ར་ས་ནྟཱ་ནེ་སུ ལོ་བྷ་དོ་ས་མོ་ཧ་ཝི་ག་མེ་ན ཝི་དཱུ་རཱི་ཀ་ཏ་མ་ཙྪ་རི་ཡཱ་དི་བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་པ་ཊི་པ་ཀྑོ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ དཱ་ན་པི་ཡ་ཝ་ཙ་ན་ཨ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི (དཱི. ནི. ༣.༢༡༠; ཨ. ནི. ༤.༣༢) ཙ་ཏུ་ར་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་ག་ཏེ་ཧི ཨ་ཙྩ་ནྟཾ ཛ་ན་སྶ ས་ངྒ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་རི ཡཱ་ན་ཏྟ་ཡེ ཨ་ཝ་ཏཱ་ར་ཎཾ པ་རི་པཱ་ཙ་ན་ཉྩ ཀ་རོ་ཏི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟཱ་ན་ཉྷི མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ ཙ དཱ་ནེ་ན ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ; དཱ་ནཾ པི་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན; པི་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ; ཨ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ ས་མཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཙ. ས་བྦ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཧི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་བྦ་ཏྠ ས་མཱ་ན་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ས་མཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ་སི་དྡྷི. བུ་དྡྷ་བྷཱུ་ཏོ པ་ན ཏེ་ཧེ་ཝ ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཙ་ཏུ་ར་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་པཱུ་རི་ཏཱ་བྷི་བུ་དྡྷེ་ཧི ཛ་ན་སྶ ཨ་ཙྩ་ནྟི་ཀ་ས་ངྒ་ཧ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི. དཱ་ན་ཉྷི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ནཾ ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན པ་རི་པཱུ་རི་ཏཱ་བྷི་བུ་དྡྷཾ; པི་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན; ཨ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན; ས་མཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན པ་རི་པཱུ་རི་ཏཱ་བྷི་བུ་དྡྷཱ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ན་ཉྷི ས་བྦ་སཱ་ཝ་ཀ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་ཧི ས་མཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ. ཏ་ཏྲ ཧི ཏེ་སཾ ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ན་ཏྠི ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ནཱ་ན་ཏྟ’’ནྟི.

ཧོ་ནྟི ཙེ་ཏྠ –

‘‘ས་ཙྩོ ཙཱ་གཱི ཨུ་པ་ས་ནྟོ, པ་ཉྙ་ཝཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ,

ས་མྦྷ་ཏ་ས་བྦ་ས་མྦྷཱ་རོ, ཀཾ ནཱ་མ་ཏྠཾ ན སཱ་དྷ་ཡེ.

མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ ས་ཏྠཱ, ཧི་ཏེ་སཱི ཙ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ,

ནི་ར་པེ་ཀྑོ ཙ ས་བྦ་ཏྠ, ཨ་ཧོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཛི་ནོ.

ཝི་ར་ཏྟོ ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ, ས་ཏྟེ་སུ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ,

ས་དཱ ས་ཏྟ་ཧི་ཏེ ཡུ་ཏྟོ, ཨ་ཧོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཛི་ནོ.

ས་བྦ་དཱ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ, ཧི་ཏཱ་ཡ ཙ སུ་ཁཱ་ཡ ཙ,

ཨུ་ཡྻུ་ཏྟོ ཨ་ཀི་ལཱ་སཱུ ཙ, ཨ་ཧོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཛི་ནོ’’ཏི. (ཙ་རི་ཡཱ. ཨ་ཊྛ. ༣༢༠ པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ);

ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན ཀཱ་ལེ་ན ས་མྤཱ་ད་ནནྟི ཧེ་ཊྛི་མེ་ན ཏཱ་ཝ པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ, མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་ན ཨ་ཊྛཱ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ, ཨུ་པ་རི་མེ་ན སོ་ལ༹་སཱ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ, ཨེ་ཏེ ཙ བྷེ་དཱ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ པ་ཉྙཱ་དྷི་ཀ་ས་དྡྷཱ་དྷི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཏ་བྦཱ. པ་ཉྙཱ་དྷི་ཀཱ་ན་ཉྷི ས་དྡྷཱ མ་ནྡཱ ཧོ་ཏི, པ་ཉྙཱ ཏི་ཀྑཱ. ས་དྡྷཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཧོ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ མ་ནྡཱ. པ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི ཨ་བྷི་ག་ནྟ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ན ཝི་མུ་ཏྟི་པ་རི་པཱ་ཙ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏི་ཀྑ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་མུ་དུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་ཡོ་པེ་ཏེ བྷེ་དཱ ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏི་ཝི་དྷཱ ཧི བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀྑ་ཎེ བྷ་ཝ་ནྟི ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ་ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ་ནེ་ཡྻ་བྷེ་དེ་ན. ཏེ་སུ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀཾ གཱ་ཐཾ སུ་ཎ་ནྟོ ཏ་ཏི་ཡ་པ་དེ ཨ་པ་རི་ཡོ་སི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཚ་ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཧི ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟུཾ ས་མ་ཏྠུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི, དུ་ཏི་ཡོ ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁཱ ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀཾ གཱ་ཐཾ སུ་ཎ་ནྟོ ཨ་པ་རི་ཡོ་སི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་དེ ཚ་ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟུཾ ས་མ་ཏྠུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀཾ གཱ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་སི་ཏཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཚ་ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟུཾ ས་མ་ཏྠུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ བྷ་ཝ་ཏི. ཏ་ཡོ་པེ་ཏེ ཝི་ནཱ ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་ན ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ལ་དྡྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ནྟཱ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་བྷེ་དེ་ན ཀཱ་ལེ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. ཏེ་སུ ཏེ་སུ པ་ན ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞེ་སུ ཏེ ཏེ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཱ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་དཱ་ན་ས་དི་སཾ དཱ་ནཾ དེ་ནྟཱ་པི ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པེ སཱི་ལཱ་དི་ས་བྦ་པཱ་ར་མི་དྷ་མྨེ ཨཱ་ཙི་ན་ནྟཱ་པི ཨ་ནྟ་རཱ བུ་དྡྷཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཏཾ. ཀ་སྨཱ? ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་པ་རི་པ་ཙྩ་ན་ཏོ. པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ནི་པྥཱ་དི་ཏཾ ཝི་ཡ ཧི ས་སྶཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལེ པ་རི་ནི་པྥཱ་དི་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི. ཏ་ད་ནྟ་རཱ པ་ན ས་བྦུ་སྶཱ་ཧེ་ན ཝཱ་ཡ་མ་ནྟེ་ནཱ་པི ན ས་ཀྐཱ པཱ་པུ་ཎི་ཏུ་ནྟི པཱ་ར་མི་པཱ་རི་པཱུ་རཱི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཝི་སེ་སཾ ཝི་ནཱ ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཀོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོཏི ཡེ ཏེ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ –

‘‘ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ངྒ་ས་མྤ་ནྣཱ, བོ་དྷི་ཡཱ ནི་ཡ་ཏཱ ན་རཱ;

སཾ་ས་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏེ་ཧི་པི;

ཨ་ཝཱི་ཙི་མྷི ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ལོ་ཀ་ནྟ་རེ་སུ ཙཱ’’ཏི. ཨཱ་དི་ནཱ (ཨ་བྷི. ཨ་ཊྛ. ༡.ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཨ་པ. ཨ་ཊྛ. ༡.དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཛཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; བུ. ཝཾ. ཨ་ཊྛ. ༢༧.དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཙ་རི་ཡཱ. ཨ་ཊྛ. པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ) –

ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཨ་བྷ་བྦ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་པ་ག་མ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏཱ. ཡེ ཙ ‘‘ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨཱ་ན་ནྡ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏུ་སི་ཏཱ་ཀཱ་ཡཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༣.༡༩༩) སོ་ལ༹་ས ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨ་པྤ་ཀཱ་རཱ, ཡེ ཙ ‘‘སཱི་ཏཾ བྱ་པ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཎྷ་ཉྩ ཨུ་པ་ས་མྨ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (བུ. ཝཾ. ༨༣), ‘‘ཛཱ་ཡ་མཱ་ནེ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ ཨ་ཡཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ས་ངྐ་མྤ་ཏི ས་མྤ་ཀ་མྤ་ཏི ས་མྤ་ཝེ་དྷ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ དྭ་ཏྟིཾ་ས པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ, ཡེ ཝཱ པ་ན་ཉྙེ་པི ‘‘བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཝཾ་སཱ་དཱི་སུ ད་སྶི་ཏ་པྤ་ཀཱ་རཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ, ཏེ ས་བྦེ་པི ཨེ་ཏཱ་སཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ, ཏ་ཐཱ ཡ་ཐཱ་ནི་ད་སྶི་ཏ་བྷེ་དཱ ཨ་ལོ་བྷཱ་དོ་སཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ག་ལཱ༹་ད་ཡོ ཙཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ཀིཾ ཕ་ལནྟི ས་མཱ་ས་ཏོ ཏཱ་ཝ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཏཱ་སཾ ཕ་ལཾ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ- (དཱི. ནི. ༢.༢༤ ཨཱ་ད་ཡོ; ༣.༡༦༨ ཨཱ་ད་ཡོ; མ. ནི. ༢.༣༨༥) ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་གུ་ཎ་ག་ཎ་ས་མུ་ཛྫ་ལ་རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ ད་ས་བ་ལ་ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཚ་ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་ཨ་ཊྛཱ་ར་སཱ་ཝེ་ཎི་ཀ་བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ- (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༣༠༥; མཱུ་ལ་ཊཱི. ༢.སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) -པ་བྷུ་ཏི་ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎ་ས་མུ་ད་ཡོ་པ་སོ་བྷི་ནཱི དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡ་སི་རཱི, ཡཱ་ཝ་ཏཱ པ་ན བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ ཡེ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི་པི ཀ་པྤེ་ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ནཱ་པི ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨི་དཾ ཨེ་ཏཱ་སཾ ཕ་ལ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་མ་ཧཱ་པ་དཱ་ན་སུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་བྷཱ་གཱ་ནཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པཱུ་རི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ས་མ་ཏིཾ་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ’’ཏི. ས་ཏི་པི མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་ནཾ དཱ་ན་པཱ་ར་མི་བྷཱ་ཝེ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཝི་སེ་ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ སུ་དུ་ཀྐ་ར་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩ ‘‘པ་ཉྩ མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ’’ཏི ཝི་སུཾ ག་ཧ་ཎཾ, ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཙ ཨ་ངྒ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ ཝི་སུཾ ན་ཡ་ན་པ་རི་ཙྩཱ་ག་གྒ་ཧ་ཎཾ, པ་རི་གྒ་ཧ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙེ་པི དྷ་ན་ར་ཛྫ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་པ་རི་ཙྩཱ་ག་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ ཀ་ཏཾ. ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ནི་པྥཱ་ད་ནཾ པུ་བྦ་ཡོ་གོ. དཱ་ནཱ་དཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཱ་ཏི་ས་ཡ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ནི་པྥཱ་ད་ནཾ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཡཱ, ཡཱ ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ པུ་བྦ་ཡོ་གོ, དཱ་ནཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཏྟི, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཙ་རི་ཡཱ ཝཱ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཡཱཏི ཀེ་ཙི. དཱ་ནཱ་དཱི་ན་ཉྩེ་ཝ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དཱི་ན་ཉྩ སཾ་སཱ་ར་ནི་བྦཱ་ནེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནི་སཾ་སཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ བོ་དྷི་ཏྟ་ཡེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ན་པ་རི་པཱ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཀ་ཐཱ དྷ་མྨ་ཀྑཱ་ནཾ. ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ ཉཱ་ཏ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ, སཱ་པི ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ལོ་ཀ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་ཉཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན, ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཀ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཙ་ཡ་ཝ་སེ་ན, ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་པ་རི་ཙ་ཡ་ཝ་སེ་ན, ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡ་ཏཱི་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ཉཱ་ཎ་ཙཱ་རོ བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཡཱ, སཱ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མཱི་ཡེ་ཝ, ཉཱ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝི་སུཾ ག་ཧ་ཎཾ. ཀོ་ཊིནྟི པ་རི་ཡ་ནྟོ, ཨུ་ཀྐཾ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ བྲཱུ་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྠ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱཏི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ. བྲཱུ་ཧེ་ཏྭཱཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨཱ་ག་མ་ན་པ་ཊི་པ་དཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ད་ཡོ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཡེ་ན ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ག་མ་ན་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨཱ་དིཾ ད་སྶེ་ཏི, ‘‘དཱ་ན་པཱ་ར་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ མ་ཛ྄ཛྷཾ, ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོཏི ཧ་ཏྠ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ མུ་ཧུ་ཏྟ་ཛཱ་ཏོ, ན མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་མ་ཏྟོ. ནི་ཀྑ་ནྟ་མ་ཏྟ་ཉྷི མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ པ་ཋ་མཾ བྲ་ཧྨཱ་ནོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཛཱ་ལེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷིཾ་སུ, ཏེ་སཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་ཛི་ན་པྤ་ཝེ་ཎི་ཡཱ, ཏེ་སཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ མ་ནུ་སྶཱ དུ་ཀཱུ་ལ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷིཾ་སུ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཏི ཡ་ཐཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་པ་དཱ་ན་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ. སེ་ཏ་མྷི ཚ་ཏྟེཏི དི་བྦ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟེ. ཨ་ནུ་ཧཱི་ར་མཱ་ནེཏི དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཚ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཁ་གྒཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ ཀ་ཀུ་དྷ་བྷ་ཎྜཱ་ནི་པི (ཛཱ. ༢.༡༩.༧༢) ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཁ་གྒ་ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་མོ་ར་ཧ་ཏྠ་ཀ་ཝཱ་ལ༹་བཱི་ཛ་ནཱི་ཨུ་ཎྷཱི་ས་པ་ཊྚཱ་པི ཧི ཚ་ཏྟེ་ན ས་ཧ ཏ་དཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཚ་ཏྟཱ་དཱི་ནི་ཡེ་ཝ ཙ ཏ་དཱ པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ, ན ཚ་ཏྟཱ་དི་གཱ་ཧ་ཀཱ. ས་བྦཱ ཙ དི་སཱཏི ད་ས་པི དི་སཱ. ན་ཡི་དཾ ས་བྦ་དི་སཱ་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རུ་ཏྟ་ར་ཀཱ་ལཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཧི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི, ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛ་ཡ་མཱ་ནཱ ‘‘མ་ཧཱ་པུ་རི་ས ཨི་དྷ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དི་སོ་པི ན་ཏྠི, ཀུ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏ་སྶོ དི་སཱ, ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་ནུ་དི་སཱ, ཧེ་ཊྛཱ, ཨུ་པ་རཱི་ཏི ས་བྦཱ དི་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དི་སཾ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ དི་སཱ’’ཏི ཏ་ཏྠ ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ན ཨ་ག་མཱ་སི. ཨཱ་ས་བྷིནྟི ཨུ་ཏྟ་མཾ. ཨ་གྒོཏི ས་བྦ་པ་ཋ་མོ. ཛེ་ཊྛོ སེ་ཊྛོཏི ཙ ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏི, ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ པ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ བྱཱ་ཀཱ་སི.

‘‘ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མཱ་ནཾ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི ས་ངྑི་ཏྟེ་ན ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ‘‘ཡ་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏྠཱཏི –

‘‘ཨ་ནེ་ཀ་སཱ་ཁ་ཉྩ ས་ཧ་སྶ་མ་ཎྜ་ལཾ,

ཚ་ཏྟཾ མ་རཱུ དྷཱ་ར་ཡུ་མ་ནྟ་ལི་ཀྑེ;

སུ་ཝ་ཎྞ་ད་ཎྜཱ ཝཱི་ཏི་པ་ཏ་ནྟི ཙཱ་མ་རཱ,

ན དི་སྶ་རེ ཙཱ་མ་ར་ཚ་ཏྟ་གཱ་ཧ་ཀཱ’’ཏི. (སུ. ནི. ༦༩༣);

ཨི་མི་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཙཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་ཐཱ ཨ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ་པི ག་ཏོ…པེ… པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཡཾ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཝི་སེ་སཱ ས་བྦ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. པཱ་ར་མི་ཏཱ་ནི་སྶ་ནྡཱ ཧི ཏེ་ཏི.

ཝི་ཀྐ་མཱིཏི ཨ་ག་མཱ་སི. མ་རཱུཏི དེ་ཝཱ. ས་མཱཏི ཝི་ལོ་ཀ་ན་ས་མ་ཏཱ་ཡ ས་མཱ ས་དི་སི་ཡོ. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཧི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཝི་ལོ་ཀེ་སི, ཨེ་ཝཾ སེ་སཱ དི་སཱ་པི, ན ཀ་ཏྠ་ཙི ཝི་ལོ་ཀ་ནེ ཝི་བ་ནྡྷོ ཏ་སྶ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ས་མཱཏི ཝཱ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཧི ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝི་རཱུ་པ་བཱི་བྷ་ཙྪ་ཝི་ས་མ་རཱུ་པཱ་ནི ཝི་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི དི་སཱ་སུ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི.

‘‘ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཀཱ་ཡ་ག་མ་ན་ཊྛེ་ན ག་ཏ-ས་དྡེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ-ས་དྡཾ ནི་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཉཱ་ཎ་ག་མ་ན་ཊྛེ་ན ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཐ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ནེ་ཀྑ་མྨེ་ནཱཏི ཨ་ལོ་བྷ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ན. ཀུ་ས་ལཱ ཧི དྷ་མྨཱ ཨི་དྷ ནེ་ཀྑ་མྨཾ, ན པ་བྦ་ཛྫཱ་ད་ཡོ, ‘‘པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི. པ་ཧཱ་ཡཱཏི པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ. ག་ཏོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ, པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཝི་སེ་ས་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཧཱ་ཡཱཏི ཝཱ པ་ཧཱ་ན་ཧེ་ཏུ, པ་ཧཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱ. ཧེ་ཏུ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྠོ ཧི ཨ་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ-ས་དྡོ. ‘‘ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དི་པྤ་ཧཱ་ན་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ག་ཏོ’’ཏི ཧེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ ག་མ་ནཾ ཨ་ཝ་བོ་དྷོ, པ་ཊི་པ་ཏྟི ཨེ་ཝ ཝཱ. ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དི་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཙ ཏཾ ལ་ཀྑཱི་ཡ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི. ཨ་བྱཱ་པཱ་དེ་ནཱཏི མེ་ཏྟཱ་ཡ. ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྫཱ་ན་ནེ་ན. ཨ་ཝི་ཀྑེ་པེ་ནཱཏི ས་མཱ་དྷི་ནཱ. དྷ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་ནཱཏི ཀུ་ས་ལཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ་ན, ‘‘ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི.

ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དི་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ‘‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ ལོ་ཀེ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༥༠༨) ཝུ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ས་ཧ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨ་ཊྛ་ཧི ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཙ མ་ཧཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཧི ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཉཱ་ཎེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱ་ན་ཉྷི ཝི་བ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏ་སྶ མོ་ཧ་སྶ དཱུ་རཱི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་ད་ཡོ སི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་སུ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ནི་མི་ཏྟེ་ན པཱ་མོ་ཛྫེ་ན, ཏ་ཏྠ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ ཝི་ནོ་དི་ཏཱ་ཡ ཛྷཱ་ནཱ་དི ས་མ་དྷི་ག་མོ་ཏི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཨ་ར་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ན་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་དཱ་ལ་ནཱ་དི ཨུ་པཱ་ཡོ, ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ནི་དྡེ་སོ པ་ན ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་སུ་པི ས་ངྒ་ཧ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ཝི་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཀ་ཝཱ་ཊ་ས་དི་སཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཀ་ཝཱ་ཊཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ’’ཏི. ‘‘ར་ཏྟིཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ དི་ཝཱ ཀ་མྨ་ནྟེ པ་ཡོ་ཛེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཡ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ དྷཱུ་མཱ་ཡ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་དྷཱུ་མ’’ནྟི. ཀི་ཉྩཱ་པི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཙ དུ་ཀྑཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ཡེ་ཝ སུ་ཁཾ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཨ་ཏི་ས་ཡ་པྤ་ཧཱ་ནཾ པ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི.

ཨ་ནི་ཙྩ་སྶ, ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ནི་ཙྩ་ས་ཉྙནྟི ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨེ ‘‘ནི་ཙྩཱ, ས་སྶ་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་མི་ཙྪཱ་ས་ཉྙཾ, ས་ཉྙཱ་སཱི་སེ་ན དི་ཊྛི་ཙི་ཏྟཱ་ན་མྤི ག་ཧ་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ་པི. ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི ས་ངྑཱ་རེ་སུ ནི་བྦི་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ. ན་ནྡིནྟི ས་པྤཱི་ཏི་ཀ་ཏ་ཎྷཾ. ཏ་ཐཱ ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི ཝི་ར་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ. ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ. ‘‘ཏེ ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་ཡེ་ཝ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཝ་སེ་ན ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ནི་རོ་དྷེ་ཏི, ནོ ས་མུ་དེ་ཏཱི’’ཏི. མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ ཧི ཨ་ཡཾ བ་ལ་པྤ་ཏྟཱ་ཏི. པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. པ་ཊི་ས་ངྑཱ ས་ནྟི་ཊྛ་ནཱ ཧི ཨ་ཡཾ. ཨཱ་དཱ་ནནྟི ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ཧ་ཎཾ. ས་ནྟ་ཏི་ས་མཱུ་ཧ་ཀི་ཙྩཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎཾ གྷ་ན་ས་ཉྙཱ. ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎཾ. ཨ་ཝ་ཏྠཱ་ཝི་སེ་སཱ་པ་ཏྟི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. དྷུ་ཝ་ས་ཉྙནྟི ཐི་ར་བྷཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ནི་མི་ཏྟནྟི ས་མཱུ་ཧཱ་དི་གྷ་ན་ཝ་སེ་ན, ས་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏཱ་ཡ ཙ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ས་ཝི་གྒ་ཧ་གྒ་ཧ་ཎཾ. པ་ཎི་དྷིནྟི རཱ་གཱ་དི་པ་ཎི་དྷིཾ, སཱ པ་ན་ཏྠ་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རེ་སུ ནི་ནྣ་ཏཱ.

ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛིཾ. ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་དྷ་མྨ་ཏཱི་ར་ཎཾ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ. སཱ་རཱ་དཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སནྟི ཨ་སཱ་རེ སཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎ་ཝི་པ་ལླཱ་སཾ. ‘‘ཨི་སྶ་ར་ཀུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན ལོ་ཀོ ས་མུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ས་མྨོ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨ་ཧོ་སིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧ་མ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཝ་ཏྟ་སཾ་ས་ཡཱ་པ་ཏྟི ས་མྨོ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ས་ངྑཱ་རེ་སུ ལེ་ཎ་ཏཱ་ཎ་བྷཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨཱ་ལ་ཡཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ. ‘‘ཨཱ་ལ་ཡ་ར་ཏཱ ཨཱ་ལ་ཡ་ས་མུ་དི་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨཱ་ལ་ཡོ ཏ་ཎྷཱ, སཱ་ཡེ་ཝ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཙ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ལ་ཡཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོཏི ཀེ་ཙི. ‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷཱ ས་ངྑཱ་རཱ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫཱི་ཡ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. ཝ་ཊྚ་ཏོ ཝི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཝ་ཊྚཾ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ གོ་ཏྲ་བྷུ. སཾ་ཡོ་གཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སནྟི སཾ་ཡུ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ནཾ. དི་ཊྛེ་ཀ་ཊྛེཏི དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ཀ་ཊྛེ, པ་ཧཱ་ནེ་ཀ་ཊྛེ ཙ. ‘‘ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ’’ཏི ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷེ ཀི་ལེ་སེ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ད་སྶ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་པི དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷེ་ཧི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ཏི. ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏེཏི ཨ་ཎུ་བྷཱུ་ཏེ, ཨི་དཾ ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེཏི ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ. ན ཧི པ་ཋ་མཱ་དི་མ་གྒེ་ཧི པ་ཧཱི་ནཱ ཀི་ལེ་སཱ པུ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི.

ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟཾ ཀ་ཋི་ན་བྷཱ་ཝོ. པ་གྒྷ་ར་ཎཾ དྲ་ཝ་བྷཱ་ཝོ. ལོ་ཀི་ཡ་ཝཱ་ཡུ་ནཱ བྷ་སྟ་སྶ ཝི་ཡ ཡེ་ན ཏཾ་ཏཾ་ཀ་ལཱ་པ་སྶ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཡ་ནཾ, ཐ་མྦྷ་བྷཱ་ཝོ ཝཱ, ཏཾ ཝི་ཏྠ་མྦྷ་ནཾ. ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཀ་ལཱ་པ་ནྟ་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ལཱ་པ་ནྟ་ར་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཨ་ས་མྥུ་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ, ཏཾ་ཏཾ་བྷཱུ་ཏ་ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏཱ རཱུ་པ་པ་རི་ཡ་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ་ཏི ཡེ་སཾ ཡོ པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཏེ་ཧི སོ ཨ་ས་མྥུ་ཊྛོ་ཝ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་རི་ཙྪེ་ད་ས་བྷཱ་ཝོ ན སི་ཡཱ བྱཱ་པཱི་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཏོ. ཨ་བྱཱ་པི་ཏཱ ཧི ཨ་ས་མྥུ་ཊྛ་ཏཱ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཀ་ལཱ་པེ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཏེ་ཧི ཨ་ས་མྥུ་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ས་མྥུ་ཊྛ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ་ནི་དྡེ་སེ ‘‘ཨ་ས་མྥུ་ཊྛཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༦༣༧).

ཝི་རོ་དྷི་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ཝི་ས་དི་སུ་པྤ་ཏྟི རུ་པྤ་ནཾ. ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎ’’ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཝི་བྷ་ངྒེ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཙེ་ཏ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༩༢) ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙ ཙེ་ཏ་ནཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ? ཀུ་ས་ལཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (ཝི་བྷ. ༢༢༦). ཕ་ར་ཎཾ ས་ཝི་པྥཱ་རི་ཀ་ཏཱ. ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡེཏི ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་ཧེ་ཏུ, ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ བྷུ་མྨཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘ཀོ་ས་ཛྫེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ. ཝཱུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎནྟི ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ལཱི་ནུ་དྡྷ་ཙྩ་ར་ཧི་ཏེ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ པ་གྒ་ཧ་ནི་གྒ་ཧ་ས་མྤ་ཧཾ་ས་ནེ་སུ ཨ་བྱཱ་ཝ་ཊ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ནཾ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནཾ པ་ཀྑ་པཱ་ཏུ་པ་ཙྪེ་ད་ཏོ.

མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ལཱུ་ཁཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ སི་ནི་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་པ་ཙྩ་ཡ་སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ནཾ སོ་ཏཱ་ར་ཉྩ པུ་གྒ་ལཾ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི སཱ པ་རི་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ. ཀཱ་ཡི་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ ཀི་ཉྩི ཀ་ཏྟ་བྦཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ས་ཡ་ཉྩ ས་མུ་ཊྛ་ཧ་ནཾ གྷ་ཊ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཝི་ར་ཏི ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ད་ཊྛ་བྦཱ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑི་པ་ནཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ནཾ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ བྷཱ་རུ་ཀྑི་པ་ནཾ ཝི་ཡ. ཛཱི་ཝ་མཱ་ན་སྶ ས་ཏྟ་སྶ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སྶེ་ཝ ཝཱ སུ་དྡྷི ཝོ་དཱ་ནཾ. ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ པ་ཏི་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ས་མྨ་དེ་ཝ པ་གྒ་ཎྷ་ནཾ པ་གྒ་ཧོ.

‘‘ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ཨི་དྷ ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎ’’ནྟི. ན་མ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝོ. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾཔ་ཝ་ཏྟ་ནཾ. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཧི ཨཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི. ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཧེ་ཏུ་ལ་ཀྑ་ཎནྟི ཝ་ཊྚ་སྶ ཛ་ན་ཀ་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ, མ་གྒ་སྶ པ་ན ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤཱ་པ་ཀ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ.

ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝོ. ཨེ་ཀ་ར་སོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝོ. ཡུ་ག་ན་དྡྷཱ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ, ‘‘ས་དྡྷཱ་པ་ཉྙཱ པ་གྒ་ཧཱ་ཝི་ཀྑེ་པཱ’’ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི.

ཁི་ཎོ་ཏི ཀི་ལེ་སེ་ཏི ཁ་ཡོ, མ་གྒོ. ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ, ཕ་ལཾ. པ་སྶ་དྡྷི ཀི་ལེ་ས་ཝཱུ་པ་ས་མོ.

ཚ་ནྡ་སྶཱཏི ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཚ་ནྡ་སྶ. མཱུ་ལ་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་བྷཱ་ཝོ. ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀ་ཏཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཏཱ. ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡཱ་དི་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རོ, ཡཱ ‘‘ས་ངྒ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་མཾ ས་ཧ ཨོ་ད་ཧ་ནྟི ཨ་ནེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ཏི ཝཱ ས་མོ་དྷཱ་ནཾ, ཕ་སྶོ. ས་མོ་ས་ར་ནྟི ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ས་མོ་ས་ར་ཎཾ. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝི་ནཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ནི་མི་ཏྟཾ ས་མོ་ས་ཊཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. གོ་པཱ་ན་སཱི་ནཾ ཀཱུ་ཊཾ ཝི་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་མོ་ཀྑ་བྷཱ་ཝོ པ་མུ་ཁ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཏ་ཏོ, ཏེ་སཾ ཝཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་རི པ་དྷཱ་ན་ནྟི ཏ་དུ་ཏྟ་རི. པ་ཉྙུ་ཏྟ་རཱ ཧི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱཏི ཕ་ལ་སྶ. ཏ་ཉྷི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་སཱ་ར་སྶ པ་ར་མུ་ཀྐཾ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན སཱ་རཾ. ཨ་ཡ་ཉྩ ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་བྷཱ་གོ ཚ་དྷཱ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏཾ་ཏཾ་སུ་ཏྟ་པ་དཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན, པོ་རཱ་ཎ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཙ ཀ་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟོ་པི ཀོ་ཙི དྷ་མྨོ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟ་ར་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ པུ་ན ད་སྶི་ཏོ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཙ ‘‘ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ, ཕ་སྶ་ས་མོ་དྷཱ་ནཱ, ཝེ་ད་ནཱ་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ’’ཏི, ‘‘པ་ཉྙུ་ཏྟ་རཱ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི, ‘‘ཝི་མུ་ཏྟི་སཱ་ར་མི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི, ‘‘ནི་བྦཱ་ནོ་ག་དྷ་ཉྷི ཨཱ་ཝུ་སོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ནི་བྦཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན’’ནྟི ཙ སུ་ཏྟ་པ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ‘‘ཚ་ནྡ་སྶ མཱུ་ལ་ལ་ཀྑ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.

ཏ་ཐ་དྷ་མྨཱ ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ་ནི ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ཨ་ཝི་ཏ་ཐཱ་ནི ཨ་མུ་སཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ཨ་ན་ཉྙ་ཐཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་ཀཱ་ར་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ.

ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་ཊྛོཏི ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་མྦྷཱུ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཧི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པ་སྶ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་དྡྷཾ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཏྟ་ཏྠོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་མྦྷཱུ་ཏ་ཊྛོ ཙ ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་ཊྛོ ཙ ས་མྦྷཱུ་ཏ་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་ཊྛོ, ན ཛཱ་ཏི་ཏོ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ན ཧོ་ཏི, ན ཙ ཛཱ་ཏིཾ ཝི་ནཱ ཨ་ཉྙ་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་ཊྛོ. ཨི་ཏྠ་ཉྩ ཛཱ་ཏི་ཏོ ས་མུ་དཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་ཊྛོ. ཡཱ ཡཱ ཛཱ་ཏི ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛོཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཾ ཝི་ནཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཡཱ ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཡེ་སཾ ཡེ་སཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛོ, པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏེ་ནཱཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཏཾ ཝི་བྷ་ཛྫ་མཱ་ན་ནྟི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏནྟི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་དཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་པ་རི་ཏྟ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ཏ་དུ་བྷ་ཡཱ་དི་བྷེ་དཾ. ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཀ་པ་ད་ཝ་སེ་ནཱཏི ‘‘རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ དི་ཊྛཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ སུ་ཏཾ ག་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ར་སཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ནཾ མུ་ཏཾ, ས་བྦཾ རཱུ་པཾ མ་ན་སཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏ’’ནྟི (དྷ. ས. ༩༦༦) ཝ་ཙ་ན་ཏོ དི་ཊྛ་པ་ད་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་པ་ད་ཉྩ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ ལ་བྦྷ་ཏི. ‘‘རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨི་ཊྛཾ ཨ་ནི་ཊྛཾ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་རི་ཏྟཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ བ་ཧི་དྡྷཱ དི་ཊྛཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ རཱུ་པཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ ས་ནི་ད་སྶ་ནཾ ས་པྤ་ཊི་གྷཾ ནཱི་ལཾ པཱི་ཏ་ཀ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ནཱ་མེ་ཧི. ‘‘ཏེ་ར་ས་ཧི ཝཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི རཱུ་པ་ཀ་ཎྜེ (དྷ. ས. ༦༡༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ག་ཏེ ཏེ་ར་ས ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨི་ཉྩ ཝཱ་རེ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ན་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ‘‘དྭི་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ ན་ཡེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཐ་མེ་ཝ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶི་ཏཱ་ཡ, ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡ་དེ་ས་ན་ཏཱ་ཡ ཙ. ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིནྟི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏ་ཀཱ་ལེ་སུ ཉཱ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་པི ཉཱ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཝི་དི་ཏ-ས་དྡོ ཨ་ནཱ་མ་ཊྛ་ཀཱ་ལ་ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ‘‘དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. ས. ༩༦༦) ཝི་ཡ. ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་སཱིཏི ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཝ་སེ་ན ན ཨུ་པ་ག་ཙྪི. ཡ་ཐཱ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ཡཾ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཡཾ་པ་ཀཱ་རཱ ཙ, ཏ་ཐཱ ནེ པ་སྶ་ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི ཨེ་ཝཾ པ་ད་ས་མྦྷ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ནི་རུ་ཏྟི་ན་ཡེ་ན པི་སོ་ད་རཱ་དི་པ་ཀྑེ་པེ་ན ཝཱ ད་སྶཱི-ས་དྡ་སྶ ལོ་པཾ, ཨཱ་ག་ཏ-ས་དྡ་སྶ ཙཱ་ག་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཝ་ཎྞེ་ནྟི.

ནི་དྡོ་ས་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫཾ. པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནཱུ་ནཾ. ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ན་དྷི་ཀཾ. ཨ་ཏྠ་བྱ་ཉྫ་ནཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པུ་ཎྞཾ. ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱཏི ‘‘ཏ་ཐེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ བྱ་ཏི་རེ་ཀེ་ན ས་མྤཱ་དེ་ཏི. ཏེ་ན ཡ་ད་ཏྠཾ བྷཱ་སི་ཏཾ, ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཏ་ད་ཏྠ་ནི་པྥཱ་ད་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ བྷཱ་སི་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་དེ་ས་ན་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ག་ད་ཏྠོ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཏ་ཐཾ ག་ད་ཏཱི་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ད-ཀཱ་ར་སྶ ཏ-ཀཱ་རོ ཀ་ཏོ ནི་རུ་ཏྟི་ན་ཡེ་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.

ཏ་ཐཱ ག་ཏ་མ་སྶཱ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ག་ཏ་ནྟི ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ཡཾ་ཏཾ-ས་དྡཱ་ནཾ ཨ་བྱ་བྷི་ཙཱ་རི་ས་མྦ་ནྡྷི་ཏཱ་ཡ ‘‘ཡ་ཐཱ’’ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀི་རི་ཡཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་ནུ་ལོ་མེ་ན ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ, ཀཱ་ཡ་སྶ ཝཱ་ཙཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙ ཀཱ་ཡོ ས་མྦ་ནྡྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ཏྠེ ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ སི་དྡྷོ ཧོ་ཏི. སོ པ་ན པུ་བྦེ པ་ཀཱ་ར་ནྟ་རེ་ན ད་སྶི་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’’ཏི.

‘‘ཏི་རི་ཡཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སཱུ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཡ་དེ་ཀེ ‘‘ཏི་རི་ཡཾ ཝི་ཡ ཨུ་པ་རི ཨ་དྷོ ཙ ས་ནྟི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏི. དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སོ་ཡེ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་མ་ཡོ ཡ་ཐཱ ‘‘པུ་ཉྙ་མ་ཡཾ, དཱ་ན་མ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ.

ཨུ་པ་ས་གྒ་ནི་པཱ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ་ཙ་ཀ་ས་དྡ་ས་ནྣི་དྷཱ་ནེ ཏ་ད་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ག་ཏ-ས་དྡོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཝ་ག་ཏ་ཏྠཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྠ་ཉྩ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཝ་ག་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ས་མྦོ་དྷི, ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ཡཱ་ན་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཧཱ་ན་ཋཱ་ན་སཾ་ཀི་ལེ་ས་ནི་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཡ་ཐཱ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ, ཏ་ཐཱ ག་ཏོ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་ཏཱ་ཡ, པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ནཾ ཨུ་ཀྐཾ་སཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ ཙ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཡ་ཐཱ རུ་ཙི, ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ག་ཏཱ་ནི ག་མ་ནཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟི་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཡ་སྨཱ ཙ ལོ་ཀེ ཝི་དྷ་ཡུ་ཏྟ་ག་ཏ་པ་ཀཱ་ར-ས་དྡཱ ས་མཱ་ན་ཏྠཱ དི་སྶ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཝི་དྷཱ ཝི་པ་སྶཱི་ཨཱ་ད་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ, ཨ་ཡ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ ཝི་དྷོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཡུ་ཏྟཱ ཙ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཡ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་སྨཱ ས་ཙྩཾ ཏ་ཙྪཾ ཏ་ཐ་ནྟི ཉཱ་ཎ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ-ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ –

‘‘པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མཱ་དི་མ་ལེ ཡ་ཐཱ ག་ཏཱ,

ས་མཱ་དྷི་ཉཱ་ཎེ་ཧི ཝི་པ་སྶི་ཨཱ་ད་ཡོ;

མ་ཧེ་སི་ནོ ས་ཀྱ་མུ་ནཱི ཛུ་ཏི་ནྡྷ་རོ,

ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ མ་ཏོ.

ཏ་ཐ་ཉྩ དྷཱ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ,

ས་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་བྷཱ་ག་བྷེ་ད་ཏོ;

ས་ཡ་མྦྷུ་ཉཱ་ཎེ་ན ཛི་ནོ ས་མཱ་ག་ཏོ,

ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་ཀྱ་པུ་ངྒ་ཝོ.

ཏ་ཐཱ་ནི ས་ཙྩཱ་ནི ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ,

ཏ་ཐཱ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ཙ ས་བྦ་སོ;

ཨ་ན་ཉྙ་ནེ་ཡྻེ་ན ཡ་ཏོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ,

ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཏེ་ན ཛི་ནོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.