པུ་ཙྪཱ་ཝཱ་རོ
༡. པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཏི་ཀ་དུ་ཀནྟི ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཏི་ཀཾ དུ་ཀ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ན ཏི་ཀ་དུ་ཀ་ནྟི.
པ་ཙྩ་ཡཱ ཙེ་ཝཱཏི ཡེ ཀུ་ས་ལཱ་དི་དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཙྩཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ པ་ཊི་ཙྩ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟཱ ཀུ་ས་ལཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཏེ ཙ ཁོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ཝཱ’’ཏི. ཡེ་ཧི པ་ན ཧེ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་པི ཧོ་ནྟི ཨ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་པཱི་ཏི. ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་ཙྩ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝཱ་རེ་ཧི ས་མཱ་ན་ཏྠེ་ཧི པ་ཊི་ཙྩ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་བྷི་དྷཱ་ནེ་ཧི ས་མཱ་ན་ཏྠཾ བོ་དྷེ་ནྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཙྪི་མ་ཝཱ་རེ་ན པུ་རི་མ་ཝཱ་རོ, པུ་རི་མ་ཝཱ་རེ་ན ཙ པ་ཙྪི་མ་ཝཱ་རོ ཙ བོ་དྷི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ས ན་ཡོ པ་ཙྩ་ཡ་ནི་སྶ་ཡ་ཝཱ་རེ་སུ སཾ་ས་ཊྛ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་རེ་སུ ཙ, ཨེ་ཝ་ཉྩ ནི་རུ་ཏྟི་ཀོ་ས་ལླཾ ཛ་ནི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
‘‘ཏེ ཏེ པ་ན པ་ཉྷེ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ པུ་ན ཀུ་ས་ལོ ཧེ་ཏུ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ན’’ནྟི ལི་ཁི་ཏཾ. ‘‘ཀུ་ས་ལཱ ཧེ་ཏཱུ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ན’’ནྟི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༤༠༡) པ་ཉྷཱ་ཝཱ་ར་པཱ་ཋོ་ཏི པ་མཱ་ད་ལེ་ཁཱ ཨེ་སཱ་ཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་པཱ་ཋ་མེ་ཝ པ་ཋ་ནྟི. པུ་རི་མ་ཝཱ་རེ་སུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ཧི ཀུ་ས་ལཱ་དི་དྷ་མྨེ ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ནི་ཡ་མེ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏཾ, ན ཏ་ཏྠ ‘‘ཨི་མེ ནཱ་མ ཏེ དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ’’ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ‘‘སི་ཡཱ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༢༥) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏེ པ་ཊི་ཙྩ་ཏྠཱ་དི་ཕ་ར་ཎ་ཀ་བྷཱ་ཝེ ཧེ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཧེ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ནི་ཙྪ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཉྷཱ ནི་ཛྫ་ཊཱ ནི་གྒུ་མྦཱ ཙ ཀ་ཏྭཱ ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཨི་དྷ པ་ན ‘‘སི་ཡཱ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཀུ་ས་ལ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཧེ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ཀུ་ས་ལཱ་ད་ཡོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ ཙ ནི་ཙྪི་ཏཱ, ན ཀོ་ཙི པུ་ཙྪཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཨ་ཏྠོ ཨ་ནི་ཙྪི་ཏོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦེ་པི ཏེ པ་ཉྷཱ ནི་ཛྫ་ཊཱ ནི་གྒུ་མྦཱ ཙ ཀ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ’’ཏི. པ་ཉྷཱ པ་ན ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ས་བྦ་ཏྠ ས་མཱ་ན་ནྟི ན ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ནི་ཛྫ་ཊ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་པི་ཏ་ཏྟཱཏི པུ་ཙྪཱ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ, ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝཱ ཉཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༥-༣༤. པ་རི་ཀ་པྤ་པུ་ཙྪཱཏི ཝི་དྷི་པུ་ཙྪཱ. ཀིཾ སི་ཡཱཏི ཨེ་སོ ཝི་དྷི ཀིཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀིཾ སི་ཡཱ, ཨ་ཐ ན སི་ཡཱ་ཏི ས་མྤུ་ཙྪ་ནཾ ཝཱ པ་རི་ཀ་པྤ་པུ་ཙྪཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཀི་མི་དཾ ས་མྤུ་ཙྪ་ནཾ ནཱ་མ? ས་མེ་ཙྩ པུ་ཙྪ་ནཾ, ‘‘ཀིཾ སུ་ཏྟ་ནྟཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ, ཨ་ཐ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ’’ནྟི ཨ་ཉྙེ་ན ས་ཧ ས་མྤ་དྷཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡོ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ, སོ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ སི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ས་ཏི པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ་པི ས་བྦ་པུ་ཙྪཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ‘‘ཡོ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཱ, སོ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ སི་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ ཙ ས་ཏི པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ བྷ་ཝ་ན་སྶ པུ་ཙྪ་ན་ཏོ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཏེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཏྟི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ན ཙ ཏཾ་ཏཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་དི་དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཙྩ བྷ་ཝ་ན་མ་ཏྠི་ཏཱ ཨེ་ཏྠ པུ་ཙྪི་ཏཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པྤ་ཏྟི, ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ‘‘ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ས་དོ་སོ་ཏི ‘‘ཨ་ཐ ཝཱ’’ཏི ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་ཝ་ཙ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ སི་ཡཱ ཨེ་ཏ’’ནྟི ཏ་སྶཱ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝ་ན་པུ་ཙྪ་ནཾ, ‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ‘‘སི་ཡཱ ཨེ་ཏ’’ནྟི བྷ་ཝ་ན་པུ་ཙྪ་ན་ཉྩ ན ཡུ་ཏྟཾ. ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཉྷི ནི་ཙྪི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ན་ནུ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཾ ཀིཾ སི་ཡཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ཝཱ ཨི་ད་མྤི ས་མྤུ་ཙྪ་ན་མེ་ཝ, ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཀིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སི་ཡཱཏི ཡ་ཐཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་སྶེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་སྶ ས་མྦྷ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཏི ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཾ སི་ཡཱ ས་མྦྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི, ཨ་ཡཾ ན་ཡོ སི་ཡཱ་ས་དྡ་སྶ པ་ཙྪཱ་ཡོ་ཛ་ནེ. ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ན ཋི་ཏཱ ‘‘སི་ཡཱ’’ཏི ཨེ་སཱ སཱ་མ་ཉྙ་པུ་ཙྪཱ, ཏཱ་ཡ པ་ན པུ་ཙྪཱ་ཡ ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ པུ་ཙྪི་ཏ’’ནྟི ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཝི་སེ་ས་ན་ཏྠཾ ‘‘ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི པུ་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦ་ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝེ་ན དྭེ་པི པུ་ཙྪཱ ཨེ་ཀཱ་ཡེ་ཝ པུ་ཙྪཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ག་མ་ནུ་སྶུ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནནྟི ག་མ་ན་སྶ ས་མཱ་ན་ཀ་ཏྟུ་ཀ་པ་ཙྪི་མ་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་པེ་ཀྑ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་དི་པི པ་ཊི་ག་མ་ནུ་པྤ་ཏྟཱི་ནཾ པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མ་ཀཱ་ལ་ཏཱ ན་ཏྠི, པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ན་མྤི པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧ་ཎཾ པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ག་ཧ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཏཱ་ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་ག་མ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཀི་རི་ཡཱ་ན་མྤི པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མ་ཀཱ་ལ་ཝོ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ག་མ་ནཾ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཨེ་ཝཱ་ཏི ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་ག་མ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཀི་རི་ཡཱ. པ་ཊི་ཀ་ར་ཎ་ཉྷི པ་ཊི་ས་དྡ་ཏྠོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨ’’ནྟི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ནི་དྡི་ཊྛཾ པ་ཙྩ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཊི་ག་ནྟྭཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ, ཏེ་ན པ་ཊི་ཙྩཱཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཉྷི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁ་ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ པ་ཊི་ག་མ་ནཾ, ཏཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི པ་ཊི་ཙྩ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠོ་ཏི.
༣༥-༣༨. ཏཱ་སུ པཱ་ལི༹་ཡཾ དྭེ་ཡེ་ཝ ད་སྶི་ཏཱཏི ཧེ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་དུ་ཀེ དྭི་ནྣཾ པུ་ཙྪཱ་ནཾ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝོ པུ་ཙྪཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ པ་ན ཝ་སེ་ན ས་བྦ་པ་ཋ་མོ པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་རེ་ན ཨ་ཝོ་མི་སྶ་ཀ་ཏྟཱ སུ་དྡྷི་ཀ་ན་ཡོ, དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཧེ་ཏུ ཨེ་ཝ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་དུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ད་ཡོ ན་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡོ ཙ ཏ་ཏོ པ་རཾ མཱུ་ལ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ས་བྦ་མཱུ་ལ་ཀ’’ནྟི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ན་པུཾ་ས་ཀ་ནི་དྡེ་སེ་ན ཨེ་ཀ…པེ… ས་བྦ་མཱུ་ལ་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡ་ག་མ་ནཾ པཱ་ལི༹་ག་མ་ནཾ ཝཱ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀ…པེ… ས་བྦ་མཱུ་ལ་ཀཾ ན་ཡཾ ཨ་ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ནྟེ་ནཱ་ཏི ཨུ་པ་ཡོ་གོ ཝཱ, ཨི་དྷ ཙ ས་བྦ་མཱུ་ལ་ཀ་ནྟི ཙ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཡ་ཐཱ ཨ་ནུ་ལོ་མེ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ པ་ད་སྶ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཾ…པེ… ཡཱ་ཝ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀཾ, ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ་པི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦ’’ནྟི (པ་ཊྛཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༤༢-༤༤).
༣༩-༤༠. ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡོ ད་སྶི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཝི་ན་ཡེ ཝི་ཡ ཙ་ཀྐ་བ་ནྡྷ་ན་ཝ་སེ་ན པཱ་ལི༹་ག་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ན ཧེ་ཊྛི་མ་སོ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན. ཧེ་ཊྛི་མ་སོ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཨི་དྷ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ པཱ་ལི༹ ག་ཏཱ, ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཏཱི་ཎི, ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏཱི་ཎི, ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ན་ཝ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏཱི་ཎཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧེ་ཊྛི་མཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ་ཝ པཱ་ལི༹ པ་ཝ་ཏྟཱ. ཡོ ཙེ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ, སོ སུ་དྡྷི་ཀ་ན་ཡོ་ཝ. སོ ཙ ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ན ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་སུ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་དི་མྷི ཋ་པི་ཏེ་པི པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་རེ་ན ས་མྦ་ནྡྷཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་དི་མྷི ཝུ་ཏྟ་སུ་དྡྷི་ཀ་ཏོ ཝི་སེ་ས་ཏྠོ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ སུ་དྡྷི་ཀ་ན་ཡོ ན ད་སྶི་ཏོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ…པེ… ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༣༩) ཨ་ཡཾ ཧེ་ཊྛི་མ་སོ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཀེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡོ ད་ཊྛ་བྦོ. ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ…པེ… ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཝཱ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ མཱུ་ལ་ཀཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་ནི སཾ་ཁི་པི་ཏྭཱ ས་བྦ་མཱུ་ལ་ཀ་སྶཱ་ཝ་སཱ་ནེ་ན ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ནི་ཊྛཱ་པི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་མ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨི་དཾ མཱུ་ལ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་ནཾ སཾ་ཁི་པ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ན སུ་དྡྷི་ཀ་ད་སྶ་ནཾ, ནཱ་པི ས་བྦ་མཱུ་ལ་ཀེ ཀ་ཏི་པ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ད་སྶ་ནཾ.
༤༡. ཏ་ཏོ ནི་སྶ་ཡཱ་དཱི་ནི མཱུ་ལཱ་ནི་པི སཾ་ཁི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ག་ཏ་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྩ སུ་དྡྷི་ཀ་སྶ ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ སུ་དྡྷི་ཀ་ན་ཡོ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཉཱ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི. ན ཧི ཨཱ་དི ཀ་ཏྠ་ཙི སཾ་ཁེ་པ་ནྟ་ར་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨཱ་དི་ཨ་ནྟེ་ཧི མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཉྷི ས་ངྑེ་པོ, ཨཱ་དི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཀ་ཏི་ཙི ཝ་ཏྭཱ ག་ཏི་ད་སྶ་ནཾ ཝཱ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི པ་དཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ. ཏེ་ན ཨོ་སཱ་ན་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཝཱ པ་ཉྩ་ཀ་མཱུ་ལཱ་ནི སཾ་ཁི་པི་ཏྭཱ ས་བྦ་མཱུ་ལ་ཀ་སྶ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ་ན ནི་ཊྛ་པེ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ དུ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ ཧེ་ཏུ་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དུ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ཡོ་ཛི་ཏཱ, ཧེ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་ཏི་ཀཱ་དཱི་ཧི ཙ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ཝ་སེ་སཱ, ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏུ་ཨ་དྷི་པ་ཏི་དུ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཧེ་ཏུ་ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཨ་ན་ནྟ་ར་ཏི་ཀཱ་དཱི་ཧི ཙ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ཝ་སེ་སཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ སི་ཡུཾ. ཡ་དི ཙ ས་བྦེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ ཧེ་ཏུ་མཱུ་ལ་ཀེ ཧེ་ཏུ་ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཨཱ་དི་དུ་ཀཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཧེ་ཏུ་ཨཱ་དི་དུ་ཀེ་ཧི ཝི་སེ་སོ ན་ཏྠི. ཏེ ཨེ་ཝ ཧི པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་དུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ཝ་སེ་སེ་ཧི, ཧེ་ཏུ་མཱུ་ལ་ཀེ ཙ ཧེ་ཏུ་ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཨ་ན་ནྟ་ར་ཏི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ཝ་སེ་སེ་ཧི ཡོ་ཛ་ནེ ཨ་ཏྠི ཝི་སེ་སོ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཡོ་ཛི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ་པི སུ་ཁ་གྒ་ཧ་ཎཾ ན ཧོ་ཏི, ན ཙ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ས་བྦཱ སཱ ཡོ་ཛ་ནཱ པ་ཉྙ་ཝ་ཏཱ ན ས་ཀྐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. དྷ་མྨཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནེ ཧི བྷ་ག་ཝཱ་ཝ པ་མཱ་ཎ་ནྟི. ག་ཎ་ནཱ་གཱ་ཐཱ ཨཱ་དི་མ་པཱ་ཋེ ཀཱ་ཙི ཝི་རུ་དྡྷཱ, ཏ་སྨཱ སུ་ཊྛུ ག་ཎེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ.
‘‘དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཏི་ཀེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཏི་ཀཾ དུ་ཀཱ་ནཾ ས་ཏེ་ན ས་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ དུ་ཀ་ཏི་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཀེ་ས་ཉྩི པོ་ཏྠ་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཀེ་སུ་ཙི པ་ན ཨེ་ཀེ་ཀོ དུ་ཀོ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཏི་ཀེ་ཧི ཡོ་ཛི་ཏོ, ཏ་ཉྩ ག་མ་ནཾ ཡུ་ཏྟཾ. ན ཧི ཏ་ཏྠ ཏི་ཀ་སྶ ཡོ་ཛ་ནཱ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཐ ཁོ ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀེ་ན པ་དེ་ན དུ་ཀ་སྶཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཚ་ས་ཊྛི་ཡཱ ཏི་ཀ་པ་དེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀེ་ན སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ ཚ་ས་ཊྛི ཧེ་ཏུ་དུ་ཀཱ, ཏ་ཐཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཀཱ་ད་ཡོ ཙཱ་ཏི དུ་ཀཱ་ནཾ ཚ་ས་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཚ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟ ཝཱ་རཱ ན་ཡཱ པུ་ཙྪཱ ཙ ས་བྦཱ དུ་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཧེ་ཏུ་དུ་ཀེ་ན ས་མཱ་ནཱ.
‘‘དུ་ཀ་ས་ཏེ ཨེ་ཀེ་ཀཾ དུ་ཀཾ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཏི་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་མྤི ཏི་ཀ་དུ་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཀེ་ས་ཉྩི པོ་ཏྠ་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ན ཡུ་ཏྟ་ག་མ་ནེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀོ ཏི་ཀོ དུ་ཀ་ས་ཏེ་ན ཡོ་ཛི་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏུ་པ་དཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཀོ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀོ, ཏ་ཐཱ ན་ཧེ་ཏུ་པ་དཾ…པེ… ཨ་ར་ཎ་པ་ད་ནྟི ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ དྭེ ས་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀཱ་དཱི་ན་མྤཱི་ཏི ས་བྦེ་སཾ ཙ་ཏུ་ས་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཝཱ་ར་ན་ཡ་པུ་ཙྪཱ ཏི་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ་ན ས་མཱ་ནཱ.
‘‘ཚ ཨ་ནུ་ལོ་མ་མྷི ན་ཡཱ སུ་ག་མྦྷཱི་རཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ནཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨི་དཾ ད་སྶེ་ཏི – ‘‘ཨ་ནུ་ལོ་མ་མྷཱི’’ཏི ‘‘ཏི་ཀཱ་ད་ཡོ ཚ་ན་ཡཱ’’ཏི ཙ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་མྤི ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ས་ཧ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཚ ཨ་ནུ་ལོ་མ་མྷཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཏི་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཧ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཏི་ཀ་ཉྩ པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ར’’ནྟི, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་ནི དུ་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ས་ཧ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘དུ་ཀུ་ཏྟ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དིཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཚ ན་ཡཱ སུ་ག་མྦྷཱི་རཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་ལོ་མེ ས་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དེ ཚ་པི ཨེ་ཏེ པ་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊྛཱ་ན་ན་ཡཱ ཙ་ཏུ་པྤ་བྷེ་དཱ པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་བྦ་སྨིཾ པ་ཊྛཱ་ནེ ས་བྦོ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་ལོ་མོ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་གཱ་ཐཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ དུ་ཀ་ཏི་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦེ་ཧི ཏི་ཀེ་ཧི པ་ཊྛཱ་ནཾ ཏི་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. དུ་ཀཱ་ནཾ ཏི་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནཾ དུ་ཀ་ཏི་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. དུ་ཀ་ཝི་སེ་སི་ཏཱ ཝཱ ཏི་ཀཱ དུ་ཀ་ཏི་ཀཱ, དུ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ནཾ པ་ཊྛཱ་ནཾ དུ་ཀ་ཏི་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནནྟི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དུ་ཀཱ་དི་ཝི་སེ་སི་ཏ་སྶ ཙེ་ཏྠ ཏི་ཀཱ་དི་པ་ད་སྶ དུ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ. དུ་ཀ་པ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཧི ཏི་ཀ་པ་ད་སཾ་ས་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན དུ་ཀ་པ་ད་སཾ་ས་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ཝ་ཏྟཾ དུ་ཀ་ཏི་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནཾ དུ་ཀ་དུ་ཀ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ, ཏ་ཐཱ ཏི་ཀ་པ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ དུ་ཀ་པ་ད་སཾ་ས་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན ཏི་ཀ་པ་ད་སཾ་ས་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ཝ་ཏྟཾ ཏི་ཀ་དུ་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཏི་ཀ་ཏི་ཀ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི.
པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༢-༤༤. ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀ་ནྟི ཨི་ད་ཉྩེ་ཏྠ དུ་མཱུ་ལ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟནྟི ཨི་དཾ དུ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀེ པུ་ཙྪཱ་ནཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི དུ་ཀཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཏ་སྶ ‘‘ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀ’’ནྟི ནཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཡ་ཏྟ་ཀོ པ་བྷེ་དོ ཨ་ཏྠི, ཏཱ་ཝ ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་ལོ་མེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ་པི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦནྟི དུ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཏི་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ. ཡ་དི པ་ན ཡཱ་ཝ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཾ མཱུ་ལཾ ཡ་ཐཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་ནྟི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ, ‘‘ཡཱ་ཝ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཾ མཱུ་ལ’’ནྟྭེ་ཝ པཱ་ཋེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ. ན ཧི ‘‘ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀ’’ནྟི ཨེ་ཏ་སྶ བྱ་ཉྫ་ན་སྶ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཾ མཱུ་ལ་ཀ་ནྟི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཨ་ནུ་ལོ་མེ ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀ་པ་ད་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ན ཨེ་ཀ་མཱུ་ལཱ་དི་ས་བྦ་མཱུ་ལ་ཀ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ན་ཡ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶི་ཏཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ པ་ད་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་མཱུ་ལ་ཀ་མེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ‘‘ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཉྷི ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀ’’ནྟི ཙ ཏ་ཏོ པ་རཾ མཱུ་ལ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ས་བྦ་མཱུ་ལ་ཀ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༥-༤༨. ཨ་ནུ་ལོ་མེ ཝུ་ཏྟེ་སུ ས་བྦེ་སུ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ པ་དཾ པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏྭཱཏི ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀེ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་པ་དཱ་ནི ཨི་དྷ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀེ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི, ཨེ་ཀོ པ་ན པ་ཙྩ་ཡོ མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཋི་ཏོ ཨ་པུ་བྦ་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ག་ཎ་ནཱུ་པ་གོ. ཏ་ཏྠ དུ་མཱུ་ལ་ཀེ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་པ་དཱ་ནི ག་ཎ་ནཱུ་པ་གཱ་ནི, ཨི་དྷ དུ་མཱུ་ལ་ཀེ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཋི་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ནཾ སུ་དྡྷི་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ན་ཉྩ ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ལ་བྦྷ་མཱ་ན་པ་དཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ན ཧི ཨ་ཉྙ་ཐཱ པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཀོ་ཙི པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་དེ་ས་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ལ་བྦྷ་མཱ་ན་པ་དཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པུ་ཙྪཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.