མ་ཧཱ་ཝཱ་རོ
༡. ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣. ཨ་ནུ་སེ་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཝོ་ཧཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཝི་རཱ་མ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཧི ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ ཝི་རཱ་མོ ཝི་ཙྪེ་དོ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏོ པུ་བྦེ་ཏི.
༢༠. ནཱ་པི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ན ཨེ་ཀཾ དྷ་མྨཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ པུ་རི་མེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ ཨུ་པྤ་ཏྟི ནི་ཝཱ་རི་ཏཱ, པ་ཙྪི་མེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ. པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་ར་སྶ པ་ཊི་ལོ་མེ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ས་ཡ་སྶ ཨ་ན་ནུ་ས་ཡ་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ པ་ཧཱ་ནེ་ན ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ‘‘ཏི་ཎྞཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི, ནོ ཙ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི, ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཙ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི, པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ཙ ནཱ་ནུ་སེ་ཏཱི’’ཏི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ན་ནུ་ས་ཡ་ཊྛཱ་ན་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘དྭི་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ས་བྦ་ཏྠ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཙ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི, པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ཙ ནཱ་ནུ་སེ་ཏཱི’’ཏི (ཡ་མ. ༢.ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཡ་མ་ཀ.༥༦) ཨ་ནུ་ས་ཡ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན. ཨེ་ཏྠ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ན ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་ས་ཡ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ, པ་ཙྪི་མ་ན་ཡེ་ན པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨོ་ཀཱ་ས་སྶ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དི་ཀ་སྶ ཨ་ནོ་ཀཱ་ས་ཏཱ་ཏི.
ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. སཱ་ནུ་ས་ཡ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༦-༡༣༡. སཱ་ནུ་ས་ཡ་པ་ཛ་ཧ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་རེ་སུ ‘‘སཱ་ནུ་ས་ཡོ, པ་ཛ་ཧ་ཏི, པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི པུ་གྒ་ལོ ཝུ་ཏྟོ. པུ་གྒ་ལ་སྶ ཙ ཨི་མ་སྨིཾ བྷ་ཝེ སཱ་ནུ་ས་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝཱ, ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡེ་ན སཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨི་མ་སྨིཾ ཨི་ཏ་རེ་སུ ཀེ་ན་ཙཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝཱ་ནུ་ས་ཡ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝཱ སཱ་ནུ་ས་ཡ་ཏཱ་ནི་ར་ནུ་ས་ཡ་ཏཱ་དི་ཀཱ ན་ཏྠི. ཏ་ཐཱ དྭཱི་སུ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡེ་ན སཱ་ནུ་ས་ཡོ, དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་ར་ནུ་ས་ཡོ་ཏི ཨི་ད་མྤི ན་ཏྠི. ན ཧི པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ཀཱ་སོ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ན་ནྟི. ཨ་ནུ་ས་ཡ་སྶ པ་ན ཏ་སྶ ཏ་སྶ སོ སོ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ནོ་ཀཱ་སོ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏེ་ན ཏེ་ན ཨ་ནུ་ས་ཡེ་ན སཱ་ནུ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཛ་ཧ་ན་པ་རི་ཛཱ་ན་ནཱ་ན་ཉྩ ནི་མི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་ནུ་ས་ཡ་ནོ་ཀཱ་སོ ཙ ནི་ར་ནུ་ས་ཡ་ཏཱ་དཱི་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཨོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རེ་སུ བྷུ་མྨ་ནི་དྡེ་སཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཏོ ཏ་ཏོ’’ཏི ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏཾ, པ་ཛ་ཧ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་རེ་སུ ཨ་པཱ་དཱ་ན་ཏྠེ ཨེ་ཝ ཝཱ. ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཧི ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨ་པ་ག་མ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ནཾ པ་རི་ཛཱ་ན་ན་ཉྩཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་ཏོཏི ཡ་ཏོ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་ནུ་ལོ་མེ, པ་ཊི་ལོ་མེ ཨ་ན་ནུ་ས་ཡ་ཊྛཱ་ན་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡ་སྶེ་ཝ ཧི ནི་མི་ཏྟཱ་པཱ་དཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཏ་ཏོ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡེ་ན སཱ་ནུ་ས་ཡོ་ཏི (ཡ་མ.༢.ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཡ་མ་ཀ.༧༧), པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི (ཡ་མ. ༢.ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཡ་མ་ཀ.༡༤༣) ཙ ‘‘དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡེ་ན ནི་ར་ནུ་ས་ཡོ་ཏི (ཡ་མ. ༢.ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཡ་མ་ཀ.༡༡༠), ན པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི (ཡ་མ. ༢.ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཡ་མ་ཀ.༡༧༤-༡༧༦) ཙ ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཝ བྷུ་མྨ་ནི་དྡེ་སེ་ནེ་ཝ ནི་དྡི་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ན ས་རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ན་ཊྛཱ་ན་སྶ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ད་ཏྠེ ཨཱ་དི་པ་ཉྷེ་པི ‘‘ཡ་ཏོ’’ཏི ཨ་ནུ་ས་ཡ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ཡ་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣེ་ན ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡེ་ན སཱ་ནུ་ས་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་མཱ་ད་ལི་ཁི་ཏཾ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི. ན ཧི ཨུ་པྤ་ནྣེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ས་ཡེ་ན སཱ་ནུ་ས་ཡོ, ཨུ་པྤ་ཏྟི་ར་ཧ་ཊྛཱ་ན་ཏ་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ན ཧི ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ས་ཡུ་པྤ་ཏྟི་ར་ཧ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཏི ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ དི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ – ཡ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ནཱ་ཏི ཡ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཏེ་ནཱ་ཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ར་ཧ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀེ་ནཱ་ཏི. ཨུ་པྤ་ཏྟི་པ་ཊི་སེ་དྷེ ཨ་ཀ་ཏེ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ནྣེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཨ་པ་ནེ་ཏི ནཱ་མ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ས་བྦ་ཊྛཱ་ན་ཏོ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ན ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཏྠ-ཀཱ་ར་ཉྷི བྷུ་མྨ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་པི ས་དྡ་ཝི་དཱུ ཨི་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི.
སཱ་ནུ་ས་ཡ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. པ་ཛ་ཧ་ན་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༢-༡༩༧. པ་ཛ་ཧ་ན་ཝཱ་རེ ཡེ་ན ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ད་ཡོ སཱ་ཝ་སེ་སཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, སོ ཏེ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ ན ཧོ་ཏི ཨ་པ་ཛ་ཧ་ན་ས་བྦྷཱ་ཝཱ, ཏ་སྨཱ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་པྤ་ཛ་ཧ་ན་ཀོ་ཡེ་ཝ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཡོ ཝཱ པ་ན མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, སོ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི? ནོ’’ཏི (ཡ་མ. ༢.ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཡ་མ་ཀ.༡༣༢) ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན སཾ་ས་ཡ་པ་དེ་ན པ་ཧཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པུ་ཙྪ་ཏི, ན ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཡོ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, སོ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི? ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊི་ལོ་མེ པ་ན ‘‘ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི པ་ཛ་ཧ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་པ་དེ་ན སཾ་ས་ཡ་པ་དེ་ན ཙ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏོ པུ་ཙྪི་ཏོ ཙ, ཏ་སྨཱ ཡེ་སཾ པ་ཛ་ཧ་ནཾ ན་ཏྠི ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ཝ་སེ་ན པ་ཛ་ཧ་ན་ཀཱ་ནཾ, ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་པྤ་ཛ་ཧ་ན་ས་བྦྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ན་པྤ་ཛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ན ཙ ཡ་ཐཱ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ནེ་ནེ་ཝ ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ་ཏི. ‘‘ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ཉྩ ཨ་ཊྛ་མ་ཀ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ པུ་གྒ་ལཱ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡ་ཉྩ ན་པྤ་ཛ་ཧ་ནྟི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནུ་ས་ཡ་ཉྩ ན་པྤ་ཛ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི (ཡ་མ. ༢.ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཡ་མ་ཀ.༡༦༥) ཨེ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏི, སེ་སཱ ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ’’ཏི (ཡ་མ. ཨ་ཊྛ. ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཡ་མ་ཀ ༡༣༢-༡༩༧) ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཀེ་ས་ཉྩི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནུ་ས་ཡོ ཀེ་ས་ཉྩི ཨུ་བྷ་ཡ་ནྟི སེ་སཱ་ནཾ ཏེ་སཾ པ་ཧཱི་ན་ཏཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཐཱ་པི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནུ་ས་ཡ་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏཱ ཨུ་བྷ་ཡཱ་པ་ཛ་ཧ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏེ་སཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ‘‘ན་པྤ་ཛ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ, ཨ་ཐ པ་ན ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡ་ཉྩ ན་པྤ་ཛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཨི་མཾ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཏེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ན ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, པུ་ཙྪི་ཏ་སྶ པ་ན སཾ་ས་ཡ་ཏྠ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ‘‘སེ་སཱ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ས་ཡ་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི? ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ‘‘ཡོ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཾ ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏི, སོ དི་ཊྛཱ་ནུ་ས་ཡཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནུ་ས་ཡཾ ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་ཏེ ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཀེ དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནུ་ས་ཡེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱཏི ཏེ་སཾ དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཏེ སཾ་ས་ཡ་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ ཨ་ནུ་ས་ཡེ ན་པྤ་ཛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
པ་ཛ་ཧ་ན་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. པ་ཧཱི་ན་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༤-༢༧༤. པ་ཧཱི་ན་ཝཱ་རེ ཕ་ལ་ཊྛ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱཏི ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊི་ལོ་མེ ཧི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན་པི དེ་ས་ནཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི. ‘‘ཕ་ལ་ཊྛ་ཝ་སེ་ནེ་ཝཱ’’ཏི ཙ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ་ན མ་གྒ་ས་མ་ངྒཱི་ནཾ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི. ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཙྩ་ནྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀཱ་ན་ཉྷི མ་གྒ་ས་མ་ངྒཱི་ནཾ ན ཀོ་ཙི ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ར་ཧོ, ནཱ་པི ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ར་ཧ་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏེ ན ཨ་ནུ་ས་ཡ་སཱ་ནུ་ས་ཡ་པ་ཧཱི་ན་ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཝཱ་རེ་སུ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི.
༢༧༥-༢༩༦. ཨོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རེ སོ སོ ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ཀཱ་སེ ཨེ་ཝ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དི་ཏོ པ་ཧཱི་ནོ, ཨ་ནཱ་པཱ་དི་ཏོ ཙ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ་ཏི པ་ཧཱི་ནཱ་པྤ་ཧཱི་ན་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཏ་དོ་ཀཱ་ས་མེ་ཝ དཱི་པེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནོ་ཀཱ་སེ ཏ་དུ་བྷ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི. སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཧཱི་ནོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱིཏི ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་ནོ་ཀཱ་སེ པ་ཧཱི་ནོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ན ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཧཱི་ནོ་ཏི.
པ་ཧཱི་ན་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. དྷཱ་ཏུ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༢-༣༤༠. དྷཱ་ཏུ་ཝཱ་རེ ས་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ག་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཡ་ནྟཱིཏི ཡ་སྨིཾ ས་ནྟཱ་ནེ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ, ཏཾ་ས་ནྟཱ་ནེ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཨ་ར་ཧ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པྤ་ཏྟི་ར་ཧ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧི ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨི་དྷཱ་པི ཡུ་ཏྟཱ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ན ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནི ཚ པ་ཊི་ནི་སེ་དྷ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི དྷཱ་ཏུ་ཝི་སེ་ས་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ན ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙུ་ཏ་སྶ ན ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མྷི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཨི་མཾ ནཱ་མ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ན ཝི་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ ཏཾ་མཱུ་ལི་ཀཱ་སུ ཡོ་ཛ་ནཱ་སུ ‘‘ན ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙུ་ཏ་སྶ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུཾ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུཾ ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི པ་ཋ་མཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ‘‘ན ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀ་ཏཱ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ན ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དི་པ་དེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཡེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ, ན ཀ་ཉྩཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཝཱ་རེ ‘‘ཨ་ནུ་སེ་ནྟཱི་ཏི པ་ད་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ ‘‘ཡ་སྶ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏཱི་ཏི? ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ཨ་ཐཱ་པི ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ཏ་ཏྠ ག་ཧི་ཏོ, ཨི་དྷཱ་པི སོ ན ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. བྷ་ངྒཱཏི བྷ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ, དྭི་དྷཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ནུ ན ཀོ་ཙི ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཡ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཨ་ནུ་སེ་ཏི ནཱ་ནུ་སེ་ཏི ཙཱ་ཏི དྭི་དྷཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀ་སྨཱ ‘‘ཀ་ཏི ཨ་ནུ་ས་ཡཱ བྷ་ངྒཱ? ཨ་ནུ་ས་ཡཱ བྷ་ངྒཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཀ་ཏཱ་ནི. ན ཧི པ་ཀཱ་ར་ནྟ་རཱ་བྷཱ་ཝེ སཾ་ས་ཡོ ཡུ་ཏྟོ་ཏི? ན ན ཡུ་ཏྟོ, ‘‘ཨ་ནུ་ས་ཡཱ བྷ་ངྒཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨ་ཝུ་ཏྟེ བྷ་ངྒཱ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ་ཏི.
དྷཱ་ཏུ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཡ་མ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. ཙི་ཏྟ་ཡ་མ་ཀཾ
ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡-༦༢. ཙི་ཏྟ་ཡ་མ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ཏ་ཡོ སུ་དྡྷི་ཀ་མ་ཧཱ་ཝཱ་རཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཨི་མེ ཏ་ཡོ མ་ཧཱ་ཝཱ་རཱ ས་རཱ་གཱ་དི་ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ཧི མི་སྶ་ཀཱ སུ་དྡྷི་ཀཱ ཙ, ཏེ་སུ ཨཱ་དི་ཏོ སུ་དྡྷི་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མི་སྶ་ཀེ་སུ ཙ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ས་རཱ་གཱ་དི་མི་སྶ་ཀ་ཙི་ཏྟེ ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ མ་ཧཱ་ཝཱ་རཱ, ཏེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ན ཝུ་ཏྟེ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏྭཱ ‘‘སོ་ལ༹་ས པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ན ནི་ར་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟེ་ཏི. ‘‘ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷཱ་ནཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལཱ་ན་ཉྩ སཾ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ཀཱ་ལ་ས་མྦྷེ་ད་ཝཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ སེ་སཱ་ན་མྤི ཝཱ་རཱ་ནཾ ཏཾ་ཏཾ་ནཱ་མ་ཏཱ པཱ་ལི༹་ཨ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༣. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶེ་ཝ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱཏི ཨི་དཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎ་ས་མ་ངྒི་པ་ཙྪི་མ་ཙི་ཏྟ་ས་མ་ངྒི་མྷི པུ་གྒ་ལེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏེ ཏ་ཉྩ ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་ཙྪི་མ་ཙི་ཏྟ་མྤཱིཏི ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ་པ་ཀཱ་རཾ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎ་ས་མ་ངྒི་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
༦༥-༨༢. ཨུ་པྤཱ་ད་ཝཱ་ར་སྶ དུ་ཏི་ཡ་པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ, ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ, ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ, ནོ ཙ ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ‘‘ས་བྦེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཁ་ཎ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ ཙེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ་པི ཨུ་པྤཱ་དཾ པ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ, ཨ་ན་ཏཱི་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི དྭ་ཡ་མེ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ན ཧི ཁ་ཎ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝོ་ཧཱ་རོ ཨ་ཏྠི. ཡ་དི སི་ཡཱ, ཡཾ ཝཱ པ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ནོ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ. ཏ་ཐཱ ‘‘ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ནོ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ. ‘‘ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ’’ཏི པ་ན བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་ཙི་ཏྟ་ས་མ་ངྒཱི པུ་གྒ་ལོ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ, ན ཙ ཀི་ཉྩི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེཏི ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་ཙི་ཏྟ་ས་མ་ངྒཱི པུ་གྒ་ལོ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྶ་པི ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ, ཏཾ པ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཙི་ཏྟ་ནྟི ཧི སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ནེ་ཀ་སྨི་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ག་ཧི་ཏ་ཝི་སེ་སེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཡ་སྶ ཝཱ པ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྶ ཝཱ པ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ་ན ག་ཧི་ཏ་པུ་གྒ་ལ་སྶེ་ཝ ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་ཡ་མོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་ཝཱ་རོ ནི་རུ་དྡྷ་ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ན་ཝཱ་རོ ཙ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་རཱ་དཱི་སུ ཏཱི་སུ་པི ནི་ནྣཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཱ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ ནི་དྡི་ཊྛཱ ཙ. ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་རེ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཡཾ ཀ་ཉྩི ཏཱ་དི་སཾ པུ་གྒ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, དྷ་མྨ་ཝཱ་རེ ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ, པུ་གྒ་ལ་དྷ་མྨ་ཝཱ་རེ པུ་གྒ་ལཾ ཙི་ཏྟ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ.
༨༣. ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཀཱ་ལ་ཝཱ་རེ ཨི་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་ར་ཏྟཱ པུ་གྒ་ལོ པུ་ཙྪི་ཏོ་ཏི པུ་གྒ་ལ་སྶེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ན ཀོ་ཙི པུ་གྒ་ལོ ན ག་ཧི་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཁ་ཎཾ ཁ་ཎཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཀཱ་ལནྟི ཨེ་ཏེ་ན ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ་ན ན ཀོ་ཙི ན ག་ཧི་ཏོ. ན ཧི སོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྠི, ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ན་ཏྠི, ཏེ ཙ པ་ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ན་ཀྑ་ཎཱ་ཏཱི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ན ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི པ་ཋ་མོ པ་ཉྷོ ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦོ སི་ཡཱ, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡཱ. ཙ་ཏུ་ཏྠོ པ་ན ‘‘པ་ཙྪི་མ་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ, ནོ ཙ ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ, ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟ’’ནྟི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཀ་སྨཱ ས་བྦ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ཝི་བྷ་ཏྟ་ནྟི? ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པུ་གྒ་ལ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ. ཁ་ཎ་སྶ ཧི ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཀཱ་ལ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཙ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎཱ་ཏཱི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཝུ་ཏྟོ ཨ་ཏཱི་ཏ་སྶ ཙ, ཏ་ཏྠ པུ་རི་མ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ པ་ཙྪི་མ་སྶ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀོ པུ་གྒ་ལ་ཝི་བྷཱ་གོ ཡ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན པུ་གྒ་ལ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཏཾ་ཏཾ་ཁ་ཎ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ན་ཡི་དྷ དྷ་མྨ་མ་ཏྟ་ཝི་སི་ཊྛོ པུ་གྒ་ལོ པུ་ཙྪི་ཏོ, ཨ་ཐ ཁོ པུ་གྒ་ལ་ཝི་སི་ཊྛཾ ཙི་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་དི་པི པུ་གྒ་ལ་པྤ་དྷཱ་ནཱ པུ་ཙྪཱ, ཨ་ཐཱ་པི ཙི་ཏྟ་པྤ་དྷཱ་ནཱ, ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི དུ་ཏི་ཡ་པུ་ཙྪཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏ་ཐཱ པ་ན ཨ་ཝ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷ་ཀྑ་ཎ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཀཱ་ལ་ཏཱ ན ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཀཱ་ལ་ཏཱ ཝི་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཙི་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཁ་ཎཾ ཁ་ཎཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཀཱ་ལཾ ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི.
༡༡༤-༡༡༦. མི་སྶ་ཀ་ཝཱ་རེ་སུ ཡ་སྶ ས་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱིཏི པུ་ཙྪཱ, ནོཏི ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཉྩ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ད་སྶི་ཏཾ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘ཡ་སྶ ས་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྶ ས་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མཱ་ཏི་ཀཱ་ཋ་པ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་སཾ་ས་ཡ་ཏྠེ་སུ ས་རཱ་གཱ་དི་མི་སྶ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པུ་ཙྪཱ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ‘‘ས་རཱ་ག་པ་ཙྪི་མ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཏེ་སཾ ས་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ་སཾ ས་རཱ་ག་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཏེ་སཾ ས་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི ཙེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན སུ་དྡྷི་ཀ་ཝཱ་ར་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ སཾ་ཁི་ཏྟ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.
ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཙི་ཏྟ་ཡ་མ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.