༢. པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠-༢༠༥. པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་རེ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི པ་ཙྪི་མེ་ནེ་ཝ ས་ཧ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི དྭེ ཨེ་ཀ་ཉྩ ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ན པུ་རི་མེ་ན. ཀ་སྨཱ? ཨ་མི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. པུ་རི་མ་སྶ ཧི པ་ཙྪི་མེ་ན ཡོ་ཛི་ཏ་ཡ་མ་ཀ་མེ་ཝ པ་ཙྪི་མ་སྶ པུ་རི་མེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ, ཨ་ཏྠེ པ་ན ན ཀོ་ཙི ཝི་སེ་སོ་ཏི. པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ་པི ཝི་སེ་སོ ན་ཏྠི, ཏེ་ན ཏ་ཐཱ ཡོ་ཛ་ནཱ ན ཀ་ཏཱ་ཏི. ཀཱ་ལ་བྷེ་དཱ པ་ནེ་ཏྠ ཚ ཨེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཏཱི་ཏེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏཱི་ཏོ་ཏི ཨེ་ཏེ པ་ན ཏ་ཡོ ཡ་ཐཱ་ད་སྶི་ཏཱ མི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དཱ ཨེ་ཝ ཏ་ཡོ, ན ཝི་སུཾ ཝི་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ན ག་ཧི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཧི པ་ཊི་ལོ་མ་པུ་ཙྪཱ་ཧི ཨ་ཏཱི་ཏེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ད་ཡོ ཀཱ་ལ་བྷེ་དཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ན་ཡེ་ན ‘‘ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ས་ཀྐཱ ཡོ་ཛེ་ཏུཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི མི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ ཙ ན པ་ཙྪི་མ་པ་ཙྪི་མ་སྶ ཁ་ནྡྷ་སྶ པུ་རི་མ་པུ་རི་མེ་ན ཡོ་ཛ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཨ་མི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ ག་ཧི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ན སུ་ཁ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠ་མྤི པ་ཙྪི་མ་པ་ཙྪི་མེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི.
ཨི་མི་ནཱ་ཡེ་ཝ ཙ ལ་ཀྑ་ཎེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ‘‘པུ་རེ་པ་ཉྷོ’’ཏི ཙ ‘‘པ་ཙྪཱ་པ་ཉྷོ’’ཏི ཙ ནཱ་མཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཡ་སྶ ཧི ས་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཧོ་ཏི, སོ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦ་ཏྠ་ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཉྷོ ནཱ་མ. ཏཾ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་སྶ པ་ན པུ་རི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན ས་དི་ས་ཏྠ་ཏཱ་ཡ པུ་རེ་པ་ཉྷོ, པ་ཙྪི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ས་དི་ས་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ‘‘པ་ཙྪཱ་པ་ཉྷོ’’ཏི ཙ ནཱ་མཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་དི་ས་ཏྠ་ཏཱ ཙ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་སཾ་ས་ཡ་པ་ད་ཝི་སེ་སཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན པ་དེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶ ཁ་ནྡྷ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ལཱ་བྷ་སཱ་མ་ཉྙ་མ་ཏྟེ་ན པུ་རེ་པ་ཉྷེ ད་ཊྛ་བྦཱ. ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶ ཝཱ ཁ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན པུ་རེ་པ་ཉྷོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཡུ་ཏྟཾ.
ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཏྠ་སྶེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ, སཾ་ས་ཡ་ཏྠ་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཊི་སེ་དྷོ་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་པ་ཊི་སེ་དྷཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ. པཱ་ལི༹་པ་ད་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱཏི པུ་ཙྪཱ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ‘‘ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཡཾ པ་དཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན-ཀཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ཏ་དེ་ཝ པ་དཾ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ནི་རོ་དྷ་པ་ཊི་སེ་དྷ་སྶ པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་ཏྠཾ པཱ་ལི༹་ག་ཏི་ཡཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ནི་རོ་དྷཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་ཏྠཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཉྷཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣ་ཉྩ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཀྑེ་པོ ཏ་དེ་ཀ་དེ་ས་པ་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཉྷོ ཨེ་ཝ ཧི ས་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན ཙ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ས་ཏྟ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཀིཾ ནུ ས་ཀྐཱ ཨི་ཏོ པ་རནྟི ཨི་ཏོ པཱ་ལི༹་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ད་སྶ་ནཱ་དི་ཏོ ཨ་ཉྙོ ཀིཾ ནུ ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
‘‘སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྷཱུ་མཱི་སུ ཨེ་ཀ་བྷཱུ་མི་ཡ་མྤི དུ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ན་ཏྠཱི་ཏི ཉཱ་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཧི ཡཱ་ཝ ཙུ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཛ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏྟེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ. ཏ་སྨི་ཉྷི ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣེ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ན་ཉྩ པ་ཝ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཝོ་ཙྪི་ནྣེ ཙ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་ས་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨུ་པྤཱ་ད་ཏོ ཡཱ་ཝ ཙུ་ཏི་ནི་རོ་དྷོ, ཏཱ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏཱ ན་ཏྠི, ན ཙ ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་ཛ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦ་ནྟི ཁ་ནྡྷ་དྭ་ཡ་མྤི ‘‘ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་སྨཱ པ་ན ཨེ་ཏཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ཡཱ ས་ཀ་ལེ་པི སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ དུ་ཏི་ཡཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ན་ཏྠཱི་ཏི ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི? ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་པཱ་ལི༹་ས་བྦྷཱ་ཝཱ. དྭེ་པི ཧི པཱ་ལི༹་ཡོ སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཱ་ཏི.
‘‘ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཡ་སྶ ཡ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝི་སེ་སི་ཏཱ ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་པི ས་ནྟཱི་ཏི ཏེ ཨེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཡེ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝ་ཛྫི་ཏཱ, ཏེ ཏ་ཏོ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ན ཏེ་སཾ པུ་ན ཨ་ས་ཉྙེ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་པྤ་ས་ངྒོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ – ‘‘པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི (ཡ་མ. ༡.ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀ.༦༥). ཨེ་ཏྠ ཀིཾ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝོ་པི ཀོ་ཙི ཨ་ཏྠི, ཡ་ཏྠ ཏེ་ས་མ་ནུ་པྤ་ཏྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི? ན་ཏྠི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཱ་དི་བྷ་ཝེ་སྭེ་ཝ ཡ་ཏྠ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཝཱ ཋི་ཏཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ནཾ ‘‘ཡ་སྶ ཡ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཨི་ཏ་རཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟོ ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཱ་ཏི.
‘‘སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ པ་རི་ནི་བྦ་ནྟཱ་ན’’ནྟི ཨི་དཾ ས་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ན་ཉྩ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ་ནཾ ཏཾ་ཏཾ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཁ་ནྡྷ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་བྦེ་ས་ཉྷི ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ‘‘ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་པི ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎ་ས་མ་ངྒི་མྷི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏེ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་རི་ནི་བྦ་ནྟཱ་ནཾ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་ན་ནྟཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཏི ཨོ་ཀཱ་ས་སྶ ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཨོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷཱ་ན་མྤི པ་རི་ཙྪེ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སཾ་ཀི་ཎྞ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཡ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི? ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.