༡. པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་རོ
ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢-༣. ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀེ ཚ་སུ ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ པུ་གྒ་ལ་ཨོ་ཀཱ་ས་པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷཱ ཏེ་སཾ པ་རི་ཉྙཱ ཙ ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཏེ པ་ན ཁ་ནྡྷཱ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་ཉྩ་ཧི པ་དེ་ཧི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏེ་སཾ ད་ས ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཡོ རཱུ་པཱ་དི་ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དཱ་བྷི་ཧི་ཏོ དྷ་མྨོ, ཀིཾ སོ ཨེ་ཝ ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ. ཡོ ཙ ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་དེ་ན ཝུ་ཏྟོ, སོ ཨེ་ཝ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་ད་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ སཾ་ས་ཡ་ཊྛཱ་ནེ རཱུ་པཱ་དི་ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དེ་ཧི ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དེ་སོ ས་ཀ་ལོ ཝཱ ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ, ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་དེ་ཧི པ་ན ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན རཱུ་པཱ་དི་ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ད་སོ་དྷ་ན་ཝཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ.
པུ་ན ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ས་མཱ་ས་པ་དཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ཏྠ་པྤ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཁ་ནྡྷ་པ་ད་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཨུ་པ་པ་ད་ཏྠ་སྶ ཙ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཡ་ཐཱ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་དེ རཱུ་པཱ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དེ་ན ཝུ་ཏྟ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི རཱུ་པ་ས་དྡ་སྶ ཁ་ནྡྷ་ས་དྡ་སྶ ཙ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དེ་ན ཝུ་ཏྟ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི ཁ་ནྡྷ་པ་དེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་དི་པ་དཱ་ནཾ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ སཾ་ས་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཁ་ནྡྷཱ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དེ་ན ཝུ་ཏྟོ དྷ་མྨོ ཀོ་ཙི ཀེ་ན་ཙི ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་དེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན ས་བྦོ ས་བྦེ་ནཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ད་སོ་དྷ་ན་མཱུ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟེ་ན རཱུ་པཱ་དི་ས་དྡ་སྶ ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝོ, ཁ་ནྡྷ་ས་དྡ་སྶ ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝོ, ཝི་སེ་ས་ན་ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦཱ་ནཾ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཙ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི.
ཏེ་ནེ་ཏྠ སཾ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི – ཀིཾ ཁ་ནྡྷ་ཏོ ཨ་ཉྙ་མྤི རཱུ་པཾ ཨ་ཏྠི, ཡ་ཏོ ཝི་ནི་ཝ་ཏྟཾ རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷ་ཝི་སེ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི, ས་བྦེ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ ཀིཾ ཁ་ནྡྷ་ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན རཱུ་པེ་ན ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦཱ་ཏི, ཀིཾ པ་ན ཏཾ ཁ་ནྡྷ་ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱུ་ཏཾ རཱུ་པ་ནྟི? བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པཾ ཏ་སྶེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ནི་དྡེ་སེ ‘‘ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི པ་དཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ སཾ་ས་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ན ཁ་ནྡྷ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏེ་ན རཱུ་པ་ས་དྡེ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ སུ་དྡྷེ་ན ཁ་ནྡྷ་ས་དྡེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏེ, ན ཙ ས་བྦེ ཁ་ནྡྷཱ ཁ་ནྡྷ་ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན རཱུ་པེ་ན ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦཱ, ཏེ་ནེ་ཝ ཏེ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཱ, ཨེ་ས ན་ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ་པཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷོ, ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷ་ཝཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ.
ཏ་ཏོ ‘‘རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷོ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནེ ‘‘ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཡཾ ཁ་ནྡྷ་ས་དྡོ རཱུ་པ་ཝི་སེ་ས་ནོ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཝི་སེ་ས་ནོ ཙཱ’’ཏི རཱུ་པ་སྶ ཁ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ནི་ཙྪ་ཡཱ་ན་ནྟ་རཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཝི་སེ་ས་ན་ཡོ་གེ ཙ སཾ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ན ས་བྦེ ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཝི་སེ་ས་ན་ཡུ་ཏྟཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཀེ་ཙི ཀེ་ན་ཙི ཝི་སེ་ས་ནེ་ན ཡུ་ཉྫ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཡེ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ད་ཡོ ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ཏེ་སཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་ཎྞ་ཏྟི་སོ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་ནྣི་ཙྪ་ཡ་ཏྠཾ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཀྐཱ་ནི བ་ནྡྷི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཀྐཱ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ་ཀྐཱ་ནཱི་ཏི ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཀེ་ཀ་ཁ་ནྡྷ་མཱུ་ལཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏྟཱ་རི ཡ་མ་ཀཱ་ནི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཧི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི. ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏྟཱ་རི ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཁ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ‘‘རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ མཱུ་ལ་པ་དཾ ནཱ་བྷིཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི ཨི་དཾ ནེ་མིཾ, ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་རེ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ན མ་ཎྜ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མྦ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཧི ཧེ་ཊྛི་མཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ་ཝ པཱ་ཋོ ག་ཏོ, ན མ་ཎྜ་ལ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ནཱ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱཏི སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷ་ལཱ་བྷ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷ་ཝི་སེ་ས་ནེ རཱུ་པཱ་དི་མྷི སུ་དྡྷ་རཱུ་པཱ་དི་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷ་ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ རཱུ་པཱ་དི་ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཁ་ནྡྷ་ས་དྡེ་ན ས་ཧ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་དཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་བྷ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦. པི་ཡ་རཱུ་པཾ སཱ་ཏ་རཱུ་པནྟི ‘‘ཙ་ཀྑུཾ ལོ་ཀེ པི་ཡ་རཱུ་པཾ…པེ… རཱུ་པཱ ལོ་ཀེ…པེ… ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ…པེ… ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱ…པེ… རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ…པེ… རཱུ་པ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ…པེ… རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ…པེ… རཱུ་པ་ཝི་ཏ་ཀྐོ…པེ… རཱུ་པ་ཝི་ཙཱ་རོ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༤༠༠; མ. ནི. ༡.༡༣༣; ཝི་བྷ. ༢༠༣) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ཡཾ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་མུ་དཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ པི་ཡ་རཱུ་པ་སཱ་ཏ་རཱུ་པཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པི་ཡ་རཱུ་པཾ སཱ་ཏ་རཱུ་པཾ རཱུ་པཾ ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི. པི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཝཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ པི་ཡ་རཱུ་པེ པ་ཝི་ས་ཏི, ན རུ་པྤ་ན་ས་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ‘‘པི་ཡ་རཱུ་པཾ སཱ་ཏ་རཱུ་པཾ རཱུ་པཾ ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཉྙཱ་ཡ་མ་ཀེ ཏཱ་ཝ དི་ཊྛི་ས་ཉྙཱཏི ‘‘ཝི་སེ་སོ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་སེ་སོ. ཏ་ཏྠ དི་ཊྛི ཨེ་ཝ ས་ཉྙཱ དི་ཊྛི་ས་ཉྙཱ. ‘‘ས་ཡཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏཱ་ནི ཛ་ནྟུ, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཾ ག་ཙྪ་ཏི ས་ཉྙ་ས་ཏྟོ’’ཏི (སུ. ནི. ༧༩༨), ‘‘ས་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཏྟ་སྶ ན ས་ནྟི ག་ནྠཱ’’ཏི (སུ. ནི. ༨༥༣) ཙ ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཧི དི་ཊྛི ཙ ‘‘ས་ཉྙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི.
༢༨. ‘‘ན ཁ་ནྡྷཱ ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི? ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཁ་ནྡྷ་ས་དྡ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝེ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དྡ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཏི པ་ཎྞ་ཏྟི་སོ་དྷ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ, ན ཨ་ཉྙ་དྷ་མྨ་ས་བྦྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝེ་ཏྠ པ་མཱ་ཎཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ནཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ན སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི? ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཝ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི.
༣༩. རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ཉྙེ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏེ ཧི པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཙ སཱ་ཏ་རཱུ་པཱ ཙ ན ཧོ་ནྟི ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ་ཏི རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ཉྙེ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. རཱུ་པ་ཉྩ ཁ་ནྡྷེ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱཏི ཨི་ད་མྤི ཨེ་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན-ས་དྡཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ན ཙེ་ཝ ཙ་ཀྑུ ན ཙ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ (ཡ་མ. ༡.ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཡ་མ་ཀ.༡༥) ཝ་ཀྑ་ཏི. ན ཧི ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་སེ་ས་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཾ ཀ་ཉྩི ཨ་ཏྠི. ཡ་དི སི་ཡཱ, དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ སི་ཡཱ. ཝ་ཀྑ་ཏི ཧི ‘‘དྷ་མྨོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི? ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི (ཡ་མ. ༡.ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཡ་མ་ཀ.༡༦). ཏ་ཎྷཱ་ཝ་ཏྠུ ཙ ན ཏཾ སི་ཡཱ. ཡ་དི སི་ཡཱ, པི་ཡ་རཱུ་པ་སཱ་ཏ་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝ་ཏོ རཱུ་པཾ སི་ཡཱ ‘‘རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷོ་ཏི? ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི (ཡ་མ. ༡.ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀ.༤༠) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཁ་ནྡྷོ ཙཱ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎ་ས་བྦྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཝ་སེ་སཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ག་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠-༢༠༥. པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་རེ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི པ་ཙྪི་མེ་ནེ་ཝ ས་ཧ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི དྭེ ཨེ་ཀ་ཉྩ ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ན པུ་རི་མེ་ན. ཀ་སྨཱ? ཨ་མི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. པུ་རི་མ་སྶ ཧི པ་ཙྪི་མེ་ན ཡོ་ཛི་ཏ་ཡ་མ་ཀ་མེ་ཝ པ་ཙྪི་མ་སྶ པུ་རི་མེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ, ཨ་ཏྠེ པ་ན ན ཀོ་ཙི ཝི་སེ་སོ་ཏི. པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ་པི ཝི་སེ་སོ ན་ཏྠི, ཏེ་ན ཏ་ཐཱ ཡོ་ཛ་ནཱ ན ཀ་ཏཱ་ཏི. ཀཱ་ལ་བྷེ་དཱ པ་ནེ་ཏྠ ཚ ཨེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཏཱི་ཏེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏཱི་ཏོ་ཏི ཨེ་ཏེ པ་ན ཏ་ཡོ ཡ་ཐཱ་ད་སྶི་ཏཱ མི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དཱ ཨེ་ཝ ཏ་ཡོ, ན ཝི་སུཾ ཝི་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ན ག་ཧི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཧི པ་ཊི་ལོ་མ་པུ་ཙྪཱ་ཧི ཨ་ཏཱི་ཏེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ད་ཡོ ཀཱ་ལ་བྷེ་དཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ན་ཡེ་ན ‘‘ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ས་ཀྐཱ ཡོ་ཛེ་ཏུཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི མི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ ཙ ན པ་ཙྪི་མ་པ་ཙྪི་མ་སྶ ཁ་ནྡྷ་སྶ པུ་རི་མ་པུ་རི་མེ་ན ཡོ་ཛ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཨ་མི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ ག་ཧི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ན སུ་ཁ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠ་མྤི པ་ཙྪི་མ་པ་ཙྪི་མེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི.
ཨི་མི་ནཱ་ཡེ་ཝ ཙ ལ་ཀྑ་ཎེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ‘‘པུ་རེ་པ་ཉྷོ’’ཏི ཙ ‘‘པ་ཙྪཱ་པ་ཉྷོ’’ཏི ཙ ནཱ་མཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཡ་སྶ ཧི ས་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཧོ་ཏི, སོ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦ་ཏྠ་ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཉྷོ ནཱ་མ. ཏཾ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་སྶ པ་ན པུ་རི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན ས་དི་ས་ཏྠ་ཏཱ་ཡ པུ་རེ་པ་ཉྷོ, པ་ཙྪི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ས་དི་ས་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ‘‘པ་ཙྪཱ་པ་ཉྷོ’’ཏི ཙ ནཱ་མཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་དི་ས་ཏྠ་ཏཱ ཙ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་སཾ་ས་ཡ་པ་ད་ཝི་སེ་སཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན པ་དེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶ ཁ་ནྡྷ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ལཱ་བྷ་སཱ་མ་ཉྙ་མ་ཏྟེ་ན པུ་རེ་པ་ཉྷེ ད་ཊྛ་བྦཱ. ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶ ཝཱ ཁ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན པུ་རེ་པ་ཉྷོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཡུ་ཏྟཾ.
ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཏྠ་སྶེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ, སཾ་ས་ཡ་ཏྠ་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཊི་སེ་དྷོ་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་པ་ཊི་སེ་དྷཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ. པཱ་ལི༹་པ་ད་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱཏི པུ་ཙྪཱ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ‘‘ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཡཾ པ་དཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན-ཀཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ཏ་དེ་ཝ པ་དཾ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ནི་རོ་དྷ་པ་ཊི་སེ་དྷ་སྶ པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་ཏྠཾ པཱ་ལི༹་ག་ཏི་ཡཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ནི་རོ་དྷཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་ཏྠཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཉྷཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣ་ཉྩ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཀྑེ་པོ ཏ་དེ་ཀ་དེ་ས་པ་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཉྷོ ཨེ་ཝ ཧི ས་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན ཙ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ས་ཏྟ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཀིཾ ནུ ས་ཀྐཱ ཨི་ཏོ པ་རནྟི ཨི་ཏོ པཱ་ལི༹་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ད་སྶ་ནཱ་དི་ཏོ ཨ་ཉྙོ ཀིཾ ནུ ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
‘‘སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྷཱུ་མཱི་སུ ཨེ་ཀ་བྷཱུ་མི་ཡ་མྤི དུ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ན་ཏྠཱི་ཏི ཉཱ་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཧི ཡཱ་ཝ ཙུ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཛ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏྟེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ. ཏ་སྨི་ཉྷི ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣེ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ན་ཉྩ པ་ཝ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཝོ་ཙྪི་ནྣེ ཙ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་ས་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨུ་པྤཱ་ད་ཏོ ཡཱ་ཝ ཙུ་ཏི་ནི་རོ་དྷོ, ཏཱ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏཱ ན་ཏྠི, ན ཙ ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་ཛ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦ་ནྟི ཁ་ནྡྷ་དྭ་ཡ་མྤི ‘‘ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་སྨཱ པ་ན ཨེ་ཏཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ཡཱ ས་ཀ་ལེ་པི སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ དུ་ཏི་ཡཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ན་ཏྠཱི་ཏི ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི? ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་པཱ་ལི༹་ས་བྦྷཱ་ཝཱ. དྭེ་པི ཧི པཱ་ལི༹་ཡོ སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཱ་ཏི.
‘‘ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཡ་སྶ ཡ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝི་སེ་སི་ཏཱ ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་པི ས་ནྟཱི་ཏི ཏེ ཨེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཡེ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝ་ཛྫི་ཏཱ, ཏེ ཏ་ཏོ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ན ཏེ་སཾ པུ་ན ཨ་ས་ཉྙེ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་པྤ་ས་ངྒོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ – ‘‘པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི (ཡ་མ. ༡.ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀ.༦༥). ཨེ་ཏྠ ཀིཾ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝོ་པི ཀོ་ཙི ཨ་ཏྠི, ཡ་ཏྠ ཏེ་ས་མ་ནུ་པྤ་ཏྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི? ན་ཏྠི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཱ་དི་བྷ་ཝེ་སྭེ་ཝ ཡ་ཏྠ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཝཱ ཋི་ཏཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ནཾ ‘‘ཡ་སྶ ཡ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཨི་ཏ་རཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟོ ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཱ་ཏི.
‘‘སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ པ་རི་ནི་བྦ་ནྟཱ་ན’’ནྟི ཨི་དཾ ས་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ན་ཉྩ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ་ནཾ ཏཾ་ཏཾ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཁ་ནྡྷ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་བྦེ་ས་ཉྷི ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ‘‘ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་པི ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎ་ས་མ་ངྒི་མྷི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏེ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་རི་ནི་བྦ་ནྟཱ་ནཾ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་ན་ནྟཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཏི ཨོ་ཀཱ་ས་སྶ ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཨོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷཱ་ན་མྤི པ་རི་ཙྪེ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སཾ་ཀི་ཎྞ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཡ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི? ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༦-༢༠༨. པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རོ ལ་བྦྷ་མཱ་ནོ་པཱིཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ ཨོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་ར་སྶ ཨ་ལཱ་བྷེ ཏ་སྶ་པི ཨ་ལཱ་བྷེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི? ན, ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་སྶེ་ཝ པ་རི་ཉྙཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ. པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རེ་པི ཧི ཨོ་ཀཱ་སེ པུ་གྒ་ལ་སྶེ་ཝ པ་རི་ཉྙཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན ཨོ་ཀཱ་ས་སྶ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རོ་པི ཙ ཡ་དི ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ, ‘‘ཡ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཨོ་ཀཱ་སེ པུ་གྒ་ལ་སྶེ་ཝ པ་རི་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་ར་སྶེ་ཝ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, ན ཨོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་ར་སྶཱ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ…པེ… སི་ཡཱ’’ཏི.
ཏེ་ནེ་ཝཱཏི པ་ཝ་ཏྟེ ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཎྞཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ལཱ་བྷ་ཏོ ཨེ་ཝ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་རི་ཛཱ་ན་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ‘‘ཡོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ, ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཙ ཀ་ཏ་ནྟི. ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་སཾ་ས་ཡ་པ་ད་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཨེ་ཝ ལཱ་བྷཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎ་སྨི་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ན པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྷེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨཱ་མ་ནྟཱ་ཏི ཝུ་ཏྟནྟི ཨི་དཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ས་བྦ་ཐཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ར་ཧཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ ན པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ནོ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ ན པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྠ, ཨ་གྒ་མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ པུ་གྒ་ལཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ཉྩ ན པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ཉྩ ན པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྠཱ’’ཏི པ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ‘‘ཨ་གྒ་མ་གྒ་ས་མ་ངྒིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཏ་ད་ཝ་སེ་ས་པུ་གྒ་ལེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི.
པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.