ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་དཾ
དྷ་མྨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ
པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦༥. ཀུ་ས་ལེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ག་ནྟ་བྦཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. དི་ཊྛི་ཡཱ ག་ཏ་མ་ཏྟནྟི དི་ཊྛི་ཡཱ ག་ཏི་མ་ཏྟཾ ག་ཧ་ཎ་མ་ཏྟཾ. ཨཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ ཝི་སུཾ ག་ཧ་ཎཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཙ. ས་ཏི་སཾ་ཝ་རོཏི ཨི་དྷ སཱི་ཏཱ་དཱི་ཧི ཕུ་ཊྛ་སྶ ཨ་པྤ་མ་ཛྫ་ནཾ ཁ་མ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་ཧཱ་ན་སཾ་ཝ་རོཏི ཝཱི་རི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ.
ཨ་སྶཱ་ད་ད་སྶ་ནནྟི ཨ་སྶཱ་ད་དི་ཊྛི. ཕ་ལ་ཊྛེ་ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨ་ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ་མོ་ཧོ, ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ཀཱ་རོ ཝཱ. ས་བྦ་སྶ ལོ་བྷ་སྶ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི་པི ཝི་སེ་ས་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ ཀ་མྨ་པ་ཐ་པྤ་ཏྟཱ་ཡ ཨི་དྷུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སཱ པ་ར་ས་མྤ་ཏྟཱི་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་སྶ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀཱ ཏ་ཎྷཱ་བྷི་ར་ཏི ཨ་བྷི་ར་ཏི.
ཨ་ནུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ མོ་ཧོ. མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཧི དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ སཱ་ནུ་ན་ཡོ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ས་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟེཏི ཨ་ཧི་རི་ཀཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་ར་ཀྑ་ར་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟེ. ས་ཏི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏི་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏྟཱ ཙཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ས་ཏི་ར་ཧི་ཏཱ ས་ཏི་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཁ་ནྡྷཱ ཨེ་ཝ མི་ཙྪཱ་ས་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ པ་ན ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱ་དི་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཙི་ར་ཀ་ཏཱ་དི་ས་ལླ་ཀྑ་ཎེ པ་ཊུ་ས་ཉྙཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ས་ད་ར་ཐཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཀི་ལེ་ས་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ ཝུ་ཏྟོ ལ་ཧུ་ཏཱ་དི་ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ནཾ ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཀེ་ས་ཉྩི ཨི་དྷ ཨ་བྷཱ་ཝཱ. ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མོཏི ཨ་ས་ནྣི་སི་ནྣ་ས་བྦྷཱ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ན་ཝ་ཊྛཱ་ན་ར་སནྟི ཙ་ལ་ན་ཀི་ཙྩཾ. ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མེཏི ནི་པྥཱ་དེ་ཏ་བྦེ པ་ཡོ་ཛ་ནེ བྷུ་མྨཾ, ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ‘‘ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
དྷ་མྨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧༧. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཀ་མྤ་ནཾ ན ཀོ་ས་ཛྫེ་སུ ཨ་ཀ་མྤ་ནཾ ཝི་ཡ ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཏཾ་ཏཾ་པཱ་པ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨུ་སྶ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ན ཐི་ར་ཏཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ཀ་མྤ་ནཾ.
༣༨༡. དི་ཊྛི་ཡཱ ཝི་རཱུ་པཾ ཕ་ནྡི་ཏནྟི ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ས་སྶ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ དི་ཊྛི ཨེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ར་ནྟཱིཏི ཏི་ཏྠེ ཝི་ཡ པི་ལ་ཝ་ནྟི. ཝི་པ་རི་ཡེ་ས་ཏོཏི ཝ་ཏྠུ་སྶ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ.
༣༩༠. ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཀ་ཏི་ཨ་ཏྟཱ་དི་ཨ་ས་ནྟ་ག་ཧ་ཎ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ ནི་ཙྩཱ་དི་ཝི་ས་མ་ག་ཧ་ཎ་སྶ ཙ ས་ཉྙཱ་དི་ཝི་པ་རི་ཡེ་ས་སྶ ནི་སྶ་ཡ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ས་ནྟཾ ཨ་ས་མ་ཉྩ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩༩. ཀི་ཉྩཱ་པི…པེ… པ་རཱ་མ་ས་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི པུ་རི་མ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧ་ནཱ་ཝ་སཱི་ད་ན་བྷཱ་ཝེ་ན སཾ་ཧ་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཐི་ནཾ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༠. ཨི་དྷ མཱ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ངྒཱ་ནཱིཏི ཨ་ཝི་ར་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ངྒཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཨ་ར་ཧ་ངྒཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. མཱ་ན་སྶ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཏྟཱ ན ནི་ཡ་ཏ་ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ་ཏི. པ་ཊྛཱ་ནེ ཧི ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༣.༤.༡) ཨེ་ཏྠ ‘‘ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཀཱ་མ་རཱ་གེ་ན ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཊི་གྷེ་ན ཙ མཱ་ནོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ བྷ་ཝ་རཱ་གོ ཏ་ཡོ་པེ་ཏེ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ཧི ད་ས་ཝི་དྷཱ ཡོ་ཛ་ནཱ’’ཏི ད་སྶི་ཏཱ་ཡ ད་ས་ཝི་དྷཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ‘‘ཀཱ་མ་རཱ་ག་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ མཱ་ན་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ་མ་རཱ་ག་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན’’ནྟི ‘‘མཱ་ན་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ བྷ་ཝ་རཱ་ག་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན’’ནྟི ཙ ཝ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ཝ་རཱ་ག་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ་ཧི ཡོ་ཛ་ནཱ་ཧི མཱ་ན་སྶ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་བྷཱ་ཝོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ, ཏ་ཐཱ ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀེ་པི. ཨི་དྷ ཙ ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ད་ས་ཝི་དྷཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཡོ་ཛ་ནཱ, ཏ་ཐཱ ད་ས་ཝི་དྷཱ ཀི་ལེ་སཱ་ན’’ནྟི ཙ. ཨུ་ནྣ་མ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་མྤ་གྒ་ཧ་ར་སོ, ན ཝཱི་རི་ཡཾ ཝི་ཡ ཏཾ་ཏཾ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ནེ ཨ་བྦྷུ་སྶཱ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨོ་མཱ་ན་སྶ་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཝཾ་ཀ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎཾ ས་མྤ་གྒ་ཧོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཙི་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༢. པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཛ་ནེ་ནྟཱ ‘‘པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ ས་ཨུ་སྶཱ་ཧཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ.
ན་ཝ་མ་ཙི་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡༣. ཝི་ས་པྤ་ན་ཨ་ནི་ཊྛ་རཱུ་པ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཙ ཝི་ས་པྤ་ན་ར་སོ. དོ་སོ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཕ་ལེ་སུ ཨ་ནི་ཊྛ་ཏྟཱ ཝི་ས་སཾ་ས་ཊྛ་པཱུ་ཏི་མུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ར་སཱཏི ཨེ་ཝཾ་པ་ཀཱ་རེ་སུ པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན ར་ས་ཝ་ཙ་ནེ་སུ ཏཾ་ཏཾ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཀི་ཙྩ་ག་ཧ་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ཊུ་ཀཱ་ཀཱ་ར་ག་ཏི ཀ་ཊུ་ཀ་ཉྩུ་ཀ་ཏཱ, ཨ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཨཱ་ཝཱ་སཱ་དི, པ་རཱ་ཡ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ དཱ་ས་བྱཾ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཧི དཱ་ས་བྱེ ས་ཏི དཱ་སོ པ་རཱ་ཡ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩེ ས་ཏི ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི. ན ཧི སོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི ཀུ་ས་ལེ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀུ་ས་ལཱ་ནུ་སོ་ཙ་ནེ ཨཱ་ཡ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩེ་ན ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི དཱ་ས་བྱཾ ཝི་ཡ ཏཾ ཧོ་ཏི.
༤༡༨. ཝི་རུ་དྡྷཱ་ཀཱ་རོཏི ཝི་རུ་དྡྷ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ, ཙི་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་རོ ཝི་རུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ. ཏེ་ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཝི་རོ་དྷོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཝ་ཙ་ནནྟི ཨེ་ཏཾ ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་བྦ་མེ་ཝ ཧི ཀི་ཙྩཾ ཨེ་ཏེ་ན ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ སུ་རོ་པི་ཏཾ སུ་ཛ་ནི་ཏཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི. རོ་པ་ས་དྡ་ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཀེ་ཙི ཝ་ཎྞེ་ནྟི. ཏཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎནྟི ཀོ་དྷ་སྶ ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ར་ཎེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ཏཱ སི་ཡཱ་ཏི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མ་ཙི་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༢༢. ཝི་ག་ཏཱ ཙི་ཀི་ཙྪཱཏི ཙི་ཀི་ཙྪི་ཏུཾ དུ་ཀྐ་ར་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན ས་བྦ་ཐཱ ཙི་ཀི་ཙྪཱ་བྷཱ་ཝཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡཱ་ཏི ཏ་ད་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི.
༤༢༤. ནི་ཙྪ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ས་ཎྛ་ཧ་ན་ཏོ ཙེ་ཏ་སོ པ་ཝ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཡ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ‘‘པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛི་ཏི་མ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
༤༢༥. ཨེ་ཀཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ག་ནྟུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་མུ་ཁཾ ས་པྤ་ན་ཏོ ཨོ་ས་ཀྐ་ཏི.
དྭཱ་ད་ས་མ་ཙི་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༢༩. ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་རེ ཨེ་ཝ ཋ་ཏྭཱ བྷ་མ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་པྥ་ནྡ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ན ཡ་དི་པི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྙེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ‘‘ཨེ་ཝཾ ནུ ཁོ, ཨི་དཾ ནུ ཁོ’’ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ‘‘ན་ནུ ཁོ, ཨ་ཉྙཾ ནུ ཁོ’’ཏི ཨ་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཾ ཨ་པེ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙ་ལ་ནཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཙི་ཏྟ་དྭ་ཡེ ཝུ་ཏྟ་པ་ཀི་ཎྞ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་ས་སུ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་བྦེ་སུ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཀུ་ས་ལེ་སུ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏིཾ ཨ་ནུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ ཨེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ཊ་ཏྟཱ ཨི་དྷཱ་པི སོ ཨེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦོ སི་ཡཱ་ཏི ‘‘ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི ལ་བྦྷ་མཱ་ནོ་པི ན ཨུ་དྡྷ་ཊོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏྟཱ. སོ་པི ཧི ཨ་ཊྛ་སུ ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏེ་སུ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི. སེ་སོ་པཱིཏི ཝཱི་མཾ་ས་ཏོ ཨ་ཉྙོ་པི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི ན་ཏྠི, ཡོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦོ སི་ཡཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་མྷི ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. ཀ་ཉྩི དྷ་མྨནྟི ཚ་ནྡཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་མྤི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ. ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ཏཱ་ཝ པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རཱ་དཱི་སུ ‘‘ན ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་སྶ་པི པ་ཉྷ་སྶ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཊ་ཏྟཱ པ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཊི་སི་དྡྷ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཧི ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༨༦) ཨེ་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ‘‘ཨེ་ཀ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ.
ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦེ་སུ ཝཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨེ་ཏེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨ་ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཏོ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦེ་སུ ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་ནྟི ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ག་མ་ནེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨ་ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནཾ སཱ་དྷེ་ཏི. ཨ་ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཏོ ཨ་ནཱ་ག་མ་ནཾ པ་ན སཱ་དྷེ་ཏུཾ ‘‘ཏེ་སུ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དཱ་ནཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ ཙ ས་ཏི ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡ་སྶ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན ཙེ་ཏཾ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཝི་བྷ་ངྒེ ནཱ་ག་ཏ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏཾ ཉཱ་ཡ་ཏི ‘‘པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨ་ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཏོ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦེ་སུ ཨ་ནཱ་ག་མ་ན’’ནྟི? ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. དུ་ཝི་དྷཱ ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ན ཝུ་ཏྟོ, ཨི་ཏ་རཱ་ས་ཉྙེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ. ‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ དྷ་མྨོ ནེ་ཝ ད་སྶ་ནེ་ན ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་མེ་ཝ ཝི་བྷ་ཏྟཾ, ན ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ནྟི. ཏ་ཐཱ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ་པི ‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ དྷ་མྨོ ནེ་ཝ ད་སྶ་ནེ་ན ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ…པེ… ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན…པེ… ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན…པེ…. པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི. ཨི་ཏ་ར་ཏྠ ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཙ ཙེ་ཏ་ནཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦེ་སུ ཨེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡོ ན སི་ཡཱ་ཏི. ཡ་དི སི་ཡཱ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཙ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ, ན ཏུ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་སྨཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦེ་སུ ཝ་ཏྟ་བྦཱ སི་ཡཱ, ཏ་ད་བྷཱ་ཝཱ ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨ་ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཏོ ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀ་ཏཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ. པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ་པི ཧི ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ན ས་ཀྐཱ ནི་ཝཱ་རེ་ཏུཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ ‘‘སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ དྷ་མྨོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ, ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (པ་ཊྛཱ. ༡.༣.༥༦-༥༧). ཡ་དི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ནཾ ན་ཏྠི, ཀ་ཐཾ ཏེ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི? ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་པཱ་ཀཱ་ར་ཧ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ…པེ… ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ ཧོ་ཏི, ཨི་མེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ, ཏེ་སཾ ཝི་པཱ་ཀེ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༣༠-༧༣༡) ཨི་ད་མྤི ཏེ་སཾ ཝི་པཱ་ཀཱ་ར་ཧ་ཏ་ཉྙེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ. ཨི་དཾ པ་ན ཋཱ་ནཾ སུ་ཊྛུ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྠི ཧི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཙ་ནོ་ཀཱ་སོ. ན ཧི ཝི་པཱ་ཀེ་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་པཱ་ཀཱ་ར་ཧ་ཏཾ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་པ་དཾ
ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༣༡. ཏེ་སུ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏནྟི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ‘‘བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷ’’ནྟི ཨེ་ཏེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་སྶཱ་པཱིཏི ཨེ་ཏ་སྶ ‘‘ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ དཱི་པེ་ཏུཾ ཀཱ་མཱ…པེ… ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཨེ་ཏེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཏྟཱཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཏྟཱ. རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ནཱ་མཾ ཨུ་དྡྷ་ཊཾ. ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཀྑ་མ་ནྡ་བྷཱ་ཝེ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཏི་ཀྑ་མ་ནྡ་བྷཱ་ཝཱ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ཙ.
ཙ་ཀྑུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཉྩ ཏཾ རཱུ་པ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་རཱུ་པ་ཝི་ཛཱ་ན་ནཾ. ཨེ་ཝཾ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཝ་ཙ་ནེ་ན རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. རཱུ་པ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནི་སྶ་ཡེ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཙ ནི་སྶ་ཡ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཙ ཝི་ཛཱ་ན་ནཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. རཱུ་པ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ག་ཧ་ཎཾ ཀི་ཙྩ་མེ་ཏ་སྶཱ་ཏི རཱུ་པ་མ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་སཾ. ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨི་དཾ དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ཛྫེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ནཾ ཛྷཱ་ན་ངྒི་ཀ་ཏྟཱ ཨི་དྷཱ་པི ཏཾ་ས་དི་སཱ་ནཾ ཏ་དུ་པ་ཙཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ན ཧི ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཏཱ ཨ་ཏྠི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ‘‘ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི ཛྷཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ…པེ… རཱུ་པཱ་ནཾ ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༣.༡༡༢). ཨེ་ཏེ་ས་ཉྩ ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ. པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༩༨). ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་པི ཝེ་ད་ནཱ་ཙི་ཏྟ་ཊྛི་ཏཱི་ནཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནེ ཨ་ཉྙ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ དུ་ཏི་ཡ་རཱ་སི་ནི་དྡེ་སོ.
༤༣༦. ཝ་ཏྠུ་པ་ཎྜ་ར་ཏྟཱཏི ས་ཡཾ ཀ་ཎྷ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏྟཱ ས་བྷཱ་ཝ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་སཱ་ད་ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཎྜ་ར་ས་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ཏ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ན་ཡོ ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་རེ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཏྠ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟཱ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཙ པ་ཎྜ་ར་ཏཱ ན སི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ པ་ཎྜ་ར་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ས་བྷཱ་ཝོ ཝཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ཎྜ་ར་ཏཱ་ཏི.
༤༣༩. ཨི་ད་མྤཱིཏི པི-ས་དྡོ ཋི་ཏི་མ་ཏྟ་ས་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟོ. པ་ཀ་ཏི་ཡཱཏི ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནེ་ན. སོཔི ཝི་སེ་སོ. ཀཱ་ཡ་པྤ་སཱ་དཾ གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ པ་སཱ་ད་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་སུ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏཱིཏི ཨཱ་པཱ་ཐཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཙ ‘‘རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཀཱ་ལ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི གྷ་ཊྚ་ན་པ་ཊི་ཧ་ན་ནེ་སུ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨུ་པ་མཱ་པི ཨུ་བྷ་ཡ་གྷ་ཊྚ་ན་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ, ན ནི་སྶི་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་གྷ་ཊྚ་ནཱ་ནཾ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ བ་ཧི་དྡྷཱཏི ཨེ་ཏཾ ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མྤི ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ‘‘བ་ཧི་དྡྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊི་གྷ་ཊྚ་ནཱ་ནི་གྷཾ་སོ བ་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཕོ་ཊྛ་བྦ་ས་མཱ་ཡོ་གེ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པ་ཙྩ་ཡཱ དྷཱ་ཏུ་ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷཱ ཙི་རཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
༤༥༥. ཨ་ཉྙེ་སཾ ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་སུ་ཉྙ་ཏ་ས་བྦྷཱ་ཝཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ན, ཝི་སེ་ས་ས་བྦྷཱ་ཝཱ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ན་ཉྷི ཙ་ཀྑཱ་དི་ནི་སྶི་ཏ་ཏཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ས་ཝི་ས་ཡེ་སུ ད་སྶ་ནཱ་དི་པྤ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཝི་སེ་སོ. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ན ཨ་ན་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ་མ་ནོ་པུ་བྦ་ངྒ་མ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ནོ་དྭཱ་ར་ནི་གྒ་མ་ན་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ སཱ་ཏི་ས་ཡ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཀི་ཙྩ་ཏཱ ཝི་སེ་སོ. ཏ་བྦི་སེ་ས་ཝི་ར་ཧཱ མ་ནོ་མ་ཏྟཱ དྷཱ་ཏུ མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན ཝི་སེ་ས་མ་ནོ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ མ་ནོ ཨེ་ཝ དྷཱ་ཏུ མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཨེ་ཝ-ས་དྡོ མ་ཏྟ་ས་དྡ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཝི་སེ་ས་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠོ ཧི སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶཱ་ཏི. མ་ནོ་དྭཱ་ར་ནི་གྒ་མ་ན་པ་ཝེ་ས་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ན མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཝི་སེ་ས་ཝི་ར་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི་པི ན ཝུ་ཙྩ་ཏི. ན ཧི ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ན་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཾ མ་ན་སོ པ་ཙྩ་ཡོ, ནཱ་པི མ་ན་སོ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ མ་ན་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཾ, ད་སྶ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ན པ་ཙྩ་ཡོ, ཏེ་ཧི ཙ པ་ཝ་ཏྟཾ ཏེ་སཾ པུ་རེ་ཙ་རཾ ཨ་ནུ་ཙ་ར་ཉྩཱ་ཏི. ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ་ཏི ཨ་ཝ་ཙ་ནཾ མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཛ་ན་ཀ་ས་དི་ས་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཧི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏོ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་ཏཱ་དཱི་ཧི ས་དི་སཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི. པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སོ་ཏེཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ པ་གུ་ཎཾ ག་ནྠཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སོ་ཏེ པ་ཏི་ཏཾ ཀ་ཉྩི ཀ་ཉྩི ཝཱ་ཙ་ནཱ་མ་གྒཾ ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ན ཙ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སོ་ཏེ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་བྷཱ་ཝོ ཨི་དྷ ཨ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཡ་དི ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ནི་དྡེ་སོ ཏཾ་སོ་ཏ་པ་ཏི་ཏ་ཏཱ, ཨི་ཏོ པ་རེ་སཾ དྭི་ནྣཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཏཾ་སོ་ཏ་པ་ཏི་ཏ་ཏཱ ན སི་ཡཱ. ཏ་སྨཱ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་ར་ཧཱ ཙ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ་པི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རེ་སུ ཛྷཱ་ན་ངྒ་དྷ་མྨཱ་ནཾ དུ་བྦ་ལ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ ཝི་ཡ ཨ་ག་ཎ་ནུ་པ་ག་བྷཱ་ཝཱ ཙ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སོ་ཏ་པ་ཏི་ཏ་ཏཱ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཧི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་ཏྟ་ཡེ་པི ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི བ་ལཱ་ནི ཙ ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རེ ན ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ནི, ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཀི་ཙྩ་མ་ཏྟ་ཏོ པ་ན པ་ཊྛཱ་ནེ དུ་བྦ་ལཱ་ནཾ ཨེ་ཏྠ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ.
༤༦༩. ས་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ས་ནྟཱི་ར་ཎཾ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཏོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏཾ ཡ་ཐཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་སཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཾ ཨི་ཊྛེ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ སཱ་ཏི་ས་ཡཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཡ་ཉྷི ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་སྨིཾ ཡེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཾ པ་ན ས་ཏི་པི བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཝི་ས་དི་སཾ མ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀི་ཙྩ་ནྟ་ར་ཡོ་ག་ཏོ ཝི་པཱ་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་མེ་ཝ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ པ་ཉྩ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཉྩ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཨ་པུ་བྦ་ཏྟཱ.
ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ཊྛ་མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩༨. ཨ་ལོ་བྷོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མཱུ་ལནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ ཏཱ་ཝ ཨ་ལོ་བྷཱ་དོ་སཱ་ནཾ ནི་དྡེ་སེ་སུ ‘‘ཡོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ལོ་བྷོ ཨ་ལུ་བྦྷ་ནཱ…པེ… ཨ་ལོ་བྷོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ’’ནྟི (དྷ. ས. ༣༢), ‘‘ཡོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་དོ་སོ ཨ་དུ་སྶ་ནཱ…པེ… ཨ་དོ་སོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ’’ནྟི (དྷ. ས. ༣༣) ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨི་དྷཱ་པི ཏཾ་ནི་དྡེ་སེ་སུ ‘‘ཨ་ལོ་བྷོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མཱུ་ལ’’ནྟི ‘‘ཨ་དོ་སོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མཱུ་ལ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནཾ ཡུ་ཛྫེ་ཡྻ. པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཱ་དི་ནི་དྡེ་སེ་སུ པ་ན ‘‘པ་ཉྙཱ་ར་ཏ་ནཾ ཨ་མོ་ཧོ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༣༤, ༣༧) ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ་པི ཝུ་ཏྟཾ, ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་མོ་ཧོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ’’ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨི་དྷཱ་པི ‘‘ཨ་མོ་ཧོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མཱུ་ལ’’ནྟི པཱ་ཋེ་ན ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ. ཨ་ལོ་བྷཱ་དོ་སཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་མོ་ཧ་སྶ་པི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མཱུ་ལ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཛ་ན་ཀ་ཏོཏི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་ཏོཏི མ་ནོ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཉྩ. ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྷི ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོཏི དཱ་ནཱ་དི་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ. ཨེ་ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་བྷེ་ད་མེ་ཝ ནི་ཝཱ་རེ་ཏི.
བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧཱིཏི པ་ཡོ་གེ་ན ཝི་ནཱ ནི་པྥ་ནྣེ་ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི. ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ་དཱི་སུ ཧི ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཙི་ཏྟེ་ན ཀ་མྨེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏེ ཨ་ས་ངྑཱ་རེ་ན ཨ་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཀ་མྨ་ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟ་ག་ཏི་ནི་མི་ཏྟ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ ཧོ་ཏི, ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཀ་མྨཱ་དི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ. བྷ་ཝ་ངྒ་ཙུ་ཏི་ཡོ པ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ས་དི་སཱ་ཝ. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཝི་ཡ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཾ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཉྩ ད་ཊྛ་བྦ་ནྟི. ཨེ་ཏེ་སུ བ་ལ་ཝཾ དུ་བྦ་ལ་ཉྩ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ས་བྦེ་པི ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན པ་ན པ་རི་ཎ་མ་ཏཱིཏི ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀ་ཀ་མྨ་བ་ཧུ་ལེ ཀཱ་ལེ ཏཾ་ཀ་མྨ་ས་ཧི་ཏ་ས་ནྟཱ་ན་ཛ་ནི་ཏ་སུ་ཀྐ་སོ་ཎི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཏཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནཾ ཙ་ནྡ་སཱུ་རི་ཡ་ཝི་ས་མ་པ་རི་ཝ་ཏྟཱ་དི་ཛ་ནི་ཏ་ཨུ་ཏཱ་ཧཱ་རཱ་དི་ཝི་ས་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན པ་རི་ཎ་མ་ཏི.
ཝི་པཱ་ཀུ་དྡྷཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡ་ཏོ ཡ་ཏྟ་ཀོ ཙ ཝི་པཱ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཡ་སྨི་ཉྩ ཋཱ་ནེ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝི་པཱ་ཀུ་དྡྷཱ་ར་ཀ་ཐཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ. ཨེ་ཏྠེ་ཝཱཏི ཨེ་ཀཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏེ་ཡེ་ཝ. དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་ཀ་མ་གྒོ་པི ཧོ་ཏི, དྭཱ་ད་ས་ཀ་པྤ་ཀཱ་རོ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཊྛ་ཀ་མྤི. ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ས་ངྐ་རཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་རོ ‘‘དྭཱ་ད་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. པུ་རི་མ་སྶ ཧི པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ་ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝོ, ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཀ་མྨ་ཏོ. ཏ་ཏི་ཡོ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏོ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ད་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་པཱ་ཀུ་དྡྷཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཀ་མྨ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཾ སཱ་ཀེ་ཏ་པ་ཉྷཾ ག་ཎྷིཾ་སུ. ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཏཾ་ཏཾ་གུ་ཎ་དོ་སུ་སྶ་ད་ནི་མི་ཏྟ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨུ་སྶ་ད་ཀི་ཏྟ་ནཾ ག་ཎྷིཾ་སུ. ཧེ་ཏུ་ཀི་ཏྟ་ནཾ ཨི་དྷ པ་ཋ་མ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དཱ་དཱི་སུ ཝི་སེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ཀྑཱ་མི. ཉཱ་ཎ་སྶ ཛ་ཙྩ་ནྡྷཱ་དི་ཝི་པ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཨ་ཏི་དུ་བྦ་ལ་མྤི ས་མཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟཾ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻཱ་ཏི ‘‘ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཡཾ པ་ན པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ སུ་ག་ཏི་ཡཾ ཛ་ཙྩ་ནྡྷ་བ་དྷི་རཱ་དི་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཨུ་པ་པ་ཏྟིཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ་པ་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ‘‘ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི’’ཙྩེ་ཝ (པ་ཊི. མ. ༡.༢༣༢) ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ‘‘ས་ཏྟ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་ད་མྤི ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི? ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ ཏ་ཡོ ཧེ་ཏཱུ ཀུ་ས་ལཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཛཱ་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ས་ངྑཱ་རཱ. ནི་ཀ་ནྟི་ཀྑ་ཎེ དྭེ ཧེ་ཏཱུ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཛཱ་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ས་ངྑཱ་རཱ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཏ་ཡོ ཧེ་ཏཱུ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཛཱ་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ་པ་པ་ཏྟི་ཡཾ.
ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏོ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ ‘‘ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ཀ་ཏ་མེ་སཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི? ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ དྭེ ཧེ་ཏཱུ ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཙ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཀྐཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀཱ་ཏུ་ནྟི. ཡ་ཐཱ པ་ན ‘‘ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏོ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ‘‘ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ ཚ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི’’ཙྩེ་ཝ (པ་ཊི. མ. ༡.༢༣༣) ཝ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྟ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏོ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི པ་ཊི་ས་ནྡྷི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་པ་ནྣཾ. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཧི ན ན ས་ཀྐཱ ཀ་མྨ་ནི་ཀ་ནྟི་ཀྑ་ཎེ་སུ ཏ་ཡོ ཙ དྭེ ཙ ཧེ་ཏཱུ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ དྭེ ཡོ་ཛེ་ཏུ་ནྟི. ཨི་མ་སྶ པ་ན ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ སི་ཡཱ ‘‘ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཨི་དྷ པཱ་ཋོ སཱ་ཝ་སེ་སོ ཀ་ཐི་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི པཱ་ཋ་སྶ སཱ་ཝ་སེ་ས་ཏཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཙེ? ན, དུ་བྦ་ལ་སྶ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀ་མྨ་སྶ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ནེ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏྟཱ. ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶ པ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པ་ཙྩ་ནེ ཝི་ཡ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པ་ཙྩ་ནེ་པི ན་ཏྠི ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཝི་གྷཱ་ཏོ་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཝེ་ད་ནཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱཏི ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་བྷཱ་ག་གྒ་ཧ་ཎ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཧི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ཨི་ཊྛ་ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏ་མེ་ཝ པ་ཊི་གྷ་ཊྚ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ནཱ་ཏི.
ཝི་སེ་ས་ཝ་ཏཱ ཀཱ་ལེ་ན ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་བྦ་ཛ་ཝ་ན་ཝ་ཏཱ ཝི་པཱ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སཾ་ཝ་རཱ་སཾ་ཝ་རེ…པེ… ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙ་ཀཱ་ལེ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝི་པཱ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཨ་བྷཱ་ཝཱ. ཀ་ཀྐ་ཊ་ཀ…པེ… བྷ་ཝ་ངྒོ་ཏ་ར་ཎནྟི ཨེ་ཏེ་ན ཨི་དཾ ད་སྶེ་ཏི – ཀེ་དཱ་རེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ན་དཱི་པ་ཝེ་ས་ན་མ་གྒ་བྷཱུ་ཏཾ མཱ་ཏི་ཀཾ ཨ་པྤ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀ་ཀྐ་ཊ་ཀ་མ་གྒཱ་དི་ནཱ ཨ་མ་གྒེ་ན ན་དཱི་ཨོ་ཏ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟ་སྶ ཛ་ཝི་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ངྒ་པྤ་ཝེ་ས་ན་མ་གྒ་བྷཱུ་ཏེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ མ་གྒེ་ན ཝི་ནཱ བྷ་ཝ་ངྒོ་ཏ་ར་ཎ་ནྟི.
ཨེ་ཏེ་སུ ཏཱི་སུ མོ་གྷ་ཝཱ་རེ་སུ དུ་ཏི་ཡོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཡ་དི ཧི ཨ་ནུ་ལོ་མེ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀེ པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ན མ་གྒེ དྭེ’’ཏི ‘‘ན མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ནེ དྭེ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ, སོ་པི མོ་གྷ་ཝཱ་རོ ལ་བྦྷེ་ཡྻ. ཡ་དི པ་ན ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་མྤི ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡོ སི་ཡཱ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ན་མྤི སི་ཡཱ. ན ཧི ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་དྡྷུཾ ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཱི དྷ་མྨོ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨ་ཝུ་ཏྟོ ཨ་ཏྠི. ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་སྶ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ. ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ…པེ… ནཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༩༣) ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ་ཝ. ཨ་ཐཱ་པི སི་ཡཱ ‘‘ཨ་ས་མཱ་ན་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི, ཨེ་ཝ་མ་པི ཡ་ཐཱ ‘‘ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༤༡༧) ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི’’པི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཛཱ་ཏི་བྷེ་དཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? བྷཱུ་མི་བྷི་ནྣ་སྶ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏི་བྷི་ནྣ་སྶ་པི བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ ཨེ་ཝ སི་ཡཱ. ཨ་བྷི་ནྣ་ཛཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཙ ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ ‘‘ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་པི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ན ཏུ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀེ་པི ས་ངྑི་ཏྟཱ་ཡ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ན མ་གྒེ ཨེ་ཀཾ, ན མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ནེ ཨེ་ཀ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་དྡྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་སྶ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རོ དུ་ཏི་ཡོ མོ་གྷ་ཝཱ་རོ ཝཱི་མཾ་སི་ཏ་བྦོ.
ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཾ པ་ན ཝཱི་ཐི་ཝི་པཱ་ཀ་ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཏོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ, ཏ་ཏོ ཝི་ས་དི་ས་སྶ ཛ་ཝ་ན་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཙ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི ན ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝཱ ཛ་ཝ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཾ རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཏ་སྶ ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཛ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ དུ་ཏི་ཡོ མོ་གྷ་ཝཱ་རོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ སི་ཡཱ, ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ སུ་ཊྛུ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏ་བྦོ. བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ ཛ་ཝ་ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ན་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ བྷ་ཝ་ངྒ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊྛཱ་ནེ (པ་ཊྛཱ. ༣.༡.༡༠༢) ཙ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི, ‘‘ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཙ. ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ཏྟོ ཝི་པཱ་ཀོ ན ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་གཾ ཀ་རོ་ཏི, ཛ་ཝ་ནཾ པ་ན ར་ཛྫ་ན་ཝི་ར་ཛྫ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཝི་བྷཱ་གཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་སཾ ཛ་ཝ་ན་མེ་ཝ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཀཱ་ར་ཀེ ཀ་ཐཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ནི་ཡཱ་མཾ ནཱ་མ ག་ཎྷིཾ་སུ. ནི་ཡཱ་མོ ཙ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཀི་ཙྩ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཝི་སེ་སོ་ཝ. ཏཾ་ཏཾ་ས་དི་ས་ཕ་ལ་དཱ་ནནྟི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཕ་ལ་སྶ དཱ་ནཾ. ས་དི་ས་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ནནྟི ཙ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུནྟི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནི་དྡེ་སོ ཨེ་ཀ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་ཏོ. ཛ་ག་ཏི་པྤ་དེ་སོཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཉྙོ་པི ལོ་ཀ་པྤ་དེ་སོ. ཀཱ་ལ་ག་ཏི་ཨུ་པ་དྷི་པ་ཡོ་ག་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷ་ཉྷི པཱ་པཾ ན ཝི་པ་ཙྩེ་ཡྻ, ན པ་དེ་ས་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷ་ནྟི. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་ཡཱ་མོ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཀ་མྤ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མོ. ཨ་ཡཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོཏི ཨེ་ཏེ་ན ནི་ཡཱ་མ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝོ, ན ཀཱ་ར་ཀ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེཏི སོ་ལ༹་ས་ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ. དྭཱ་ད་ས་ཧི ཝཱ་ཧེ་ཏ་བྦཱ ནཱ་ལི༹་ཡ་ནྟོ་པ་མཱ ན དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ དྭཱ་རེ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཧ ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་ཐ ཁོ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ དྭཱ་རེ ས་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན. ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀ་ས་དི་ས་ཛ་ཝ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ན དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཛ་ཝ་ན་སྶ…པེ… པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ པ་ན ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ནེ ཛ་ཝི་ཏེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དཱ་ཡ་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི ན པ་ཊི་སེ་དྷི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ་པི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ན་ནྟ་རཾ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་པྤ་ཊི་སི་དྡྷཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཙ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀ་ཀ་མྨ་སྶ ཝ་སེ་ནཱ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཏ་སྶཱ མུ་ཁ་ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཙ ཨེ་ཀ་སྶ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་དི་ཀ་མྨ་སྶ སོ་ལ༹་ས་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་སྨཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་མྨུ་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཨ་ནེ་ཀཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝཱ ཡེ་སཾ ཏཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏཾ, ཏེ་སཾ ཛ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཝི་སེ་སེ་ན ཝི་སི་ཊྛཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཛ་ཝ་ནེ་ནཱ་ཡཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ནི་ཡཱ་མོ ཝུ་ཏྟོ, ན ནཱ་ནཱ་ཀ་མྨུ་ནཱ ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཝ་སེ་ན. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊྛཱ་ནེ (པ་ཊྛཱ. ༣.༡.༩༨) ‘‘ས་ཧེ་ཏུ་ཀེ ཁ་ནྡྷེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ཏི. ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ ནི་རུ་དྡྷེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཉཱ་ཎཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ‘‘ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ ནི་རུ་དྡྷེ ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ན་ནྟ་ར་ཉྩ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཙ ‘‘ཏཾ ཨེ་ཏེ་ན ཐེ་རེ་ན ཨ་ད་སྶི་ཏ’’ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ཊི་སེ་དྷོ ཀ་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཡཾ པ་ན ཛ་ཝ་ནེ་ན…པེ… ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟནྟི ཨི་དཾ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝི་ཡ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ས་དི་སོ ཝི་པཱ་ཀོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ནི་ཡ་མ་ནཾ པ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏ་སྨིཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་པི ན ཏཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏནྟི ཨི་དཾ ནི་ཡ་མི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཡོ་ནི་སོ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ཊྚི་ཏེ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཡོ་ནི་སོ ཝཱ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ཊི་སི་དྡྷནྟི ཨ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ པ་ཊི་སེ་དྷོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ནི་བྦ་ཏྟེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཝི་པཱ་ཀོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཝི་ས་ཡེ ཏ་ནྣི་ནྣཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཝི་ས་ཡེ ནི་ནྣ་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. བྷ་ཝ་ངྒཾ པ་ན ས་བྦ་དཱ ས་ཝི་ས་ཡེ ནི་ནྣ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝི་ས་ཡ་ནྟ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ་པི ཏ་ད་བྷཱ་ཝཱ ཝི་ནཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ས་ཝི་ས་ཡེ ནི་ནྣ་ཏྟཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཙི་ཎྞ་ཏྟཱཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཝི་ནཱ བ་ཧུ་ལཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦ་ཏྟཱ. ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཏྟཱཏི ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཝི་ས་ཡེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ས་ཡེ ཙ བ་ཧུ་ལཾ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་པུ་བྦ་ཏྟཱ. ཙི་ཎྞ་ཏྟཱཏི ཝཱ པུ་གྒ་ལེ་ན ཨཱ་སེ་ཝི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ. ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཏྟཱཏི ས་ཡཾ བ་ཧུ་ལཾ པ་ཝ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི ཨི་དཾ ཏ་ད་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ནི་རོ་དྷ་ཕུ་ས་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝི་ཡ ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ན ཀི་ཉྩི པ་རི་ཀ་མྨེ་ན ཝི་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ན་ཏྠི. པ་རི་ཀ་མྨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་མེ་ཝ ཏ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ནྟི ཨ་ཉྙ་སྶ ཝི་ཡ ཨེ་ཏ་སྶ་པི སཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ད་ཊྛ་བྦོ – ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ན ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ནི་ནྣཱ་དི་ཏཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ དི་ཊྛཱ ཨ་ཏ་ད་ཏྠ་པ་རི་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝེ ཙ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ, ཨ་ཐ ཙ ཏཾ ཏ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཨ་ས་ཏི་པི ནི་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ནི་ནྣཱ་དི་བྷཱ་ཝེ ནི་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ མ་གྒཱ་ན་ནྟ་རཱ་ནི ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི ཧི ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ, གོ་ཏྲ་བྷུ་ཝོ་དཱ་ནཱ་ནི ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི སི་ཡུཾ ཏེ་ཧེ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ ནི་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ་སི་དྡྷི་ཏོ. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཙ ‘‘པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་མཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘མ་གྒཱ་ན་ནྟ་རཱ་ནི ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཙི་ཏྟཱ་ནི ན ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦཱ་ནི སི་ཡུཾ, གོ་ཏྲ་བྷུ་ཝོ་དཱ་ནཱ་ནི པ་ན ཡ་དི་པི ནི་བྦཱ་ནེ ཙི་ཎྞཱ་ནི ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རཱ་ནི ཙ ན ཧོ་ནྟི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟ་རེ ཙི་ཎྞ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རཱ་ནེ་ཝ. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཙ མ་གྒ་ཝཱི་ཐི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཏ་ད་ཏྠ་པ་རི་ཀ་མྨ་ས་བྦྷཱ་ཝཱ་ཏི ཏེ་སཾ ག་ཧ་ཎཾ ན ཀ་ཏཾ, ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་ན་ནྟ་ར་ཉྩ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཙི་ཏྟཾ ཙི་ཎྞཾ ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རཾ, ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ མ་གྒཱ་ན་ནྟ་ར་སྶ ཝི་ཡ ཏ་ད་ཏྠ་པ་རི་ཀ་མྨཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ‘‘ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི ཏ་ཉྩ ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན པ་ན ཝི་ནཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཨེ་ཏ་སྶ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ པུ་ཙྪཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠཱཏི ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ. ཛ་ཙྩ་ནྡྷ་པཱི་ཋ་ས་པྤི་ཨུ་པ་མཱ་ནི་ད་སྶ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ནི་སྶ་ཡེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཝི་ས་ཡ་གྒཱ་ཧོཏི ཨི་དཾ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ས་ཝི་ས་ཡ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏོ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་དི་ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ ཏ་སྶེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་མ་ཏྠ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་མེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ པུ་རི་མ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶི་ཏཱ་ནི ཙ པ་སཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་ཨ་ནུ་ག་ཏཱ་ནི ཙ ཨ་ཉྙཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ན ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ, ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟ་ར་ར་ཧི་ཏཾ ཀེ་ཝ་ལཾ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཧ་ད་ཡ་རཱུ་པ་ཝ་ཏྠུ་ཀནྟི ཨི་དྷཱ་པི ཨ་ཉྙ་ཝ་ཏྠཱ་ནུ་ག་ཏ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. མ་ཀྐ་ཊ་ཀ་སྶ ཧི སུ་ཏྟཱ་རོ་ཧ་ཎཾ ཝི་ཡ པ་སཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ, སུ་ཏྟེ་ན ག་མ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ཏ་ད་ནུ་ག་ཏཱ་ནི སེ་ས་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི. སུ་ཏྟ་གྷ་ཊྚ་ན་མ་ཀྐ་ཊ་ཀ་ཙ་ལ་ནཱ་ནི ཝི་ཡ པ་སཱ་ད་གྷ་ཊྚ་ན་བྷ་ཝ་ངྒ་ཙ་ལ་ནཱ་ནི ས་ཧ ཧོ་ནྟཱི་ཏི དཱི་པ་ན་ཏོ ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀཾ…པེ… ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི་པི དཱི་པེ་ཏི.
བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཊྚི་ཏ་ཀཱ་ལོཏི ཨི་དཾ དོ་ཝཱ་རི་ཀ་ས་དི་སཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ པཱ་ད་པ་རི་མ་ཛྫ་ཀ་ས་དི་ས་སྶ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་སྶ ས་ཉྙཱ་དཱ་ན་ས་དི་སོ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དི་སྭཱ་ཝ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཱ་དི་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་ལ༹ྷ་གྒ་ཧ་ཎ་མ་ཏྟ་པུ་ཐུ་ལ་ཙ་ཏུ་ར་སྶ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་མ་ཏྟ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་མ་ཏྟ་ཀ་མྨོ་པ་ན་ཡ་ན་མ་ཏྟ་སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ན གཱ་ལ༹ྷ་གྒཱ་ཧ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ད་སྶ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཏཾ་ས་མཱ་ན་བྷཱ་ཝོ ཙ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པ་ཎྜ་རཾ ཨེ་ཏནྟི པ་ཎྜ་ར་རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ད་སྶ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ཏཱི་ཏི དཱི་པ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ ས་ཝ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན. ས་ནྟཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན གུ་ལ༹་སཱི་ལོ གུ་ལ༹་པྤ་ཡོ་ཛ་ནོ ཝཱ གོ་ལི༹་ཡ་ཀོ. ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏོཏི ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ས་ཏི ཡོ ན ཧོ་ཏི, སོ ཨི་དྷ ‘‘ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ནྣི་སྶི་ཏནྟི ཨི་ད་མྤི ཨཱ་ལོ་ཀེ ས་ཏི ས་བྦྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ. མ་ནྡ་ཐཱ་མ་ག་ཏཾ ནཱ་མ ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ.
ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀེ་སུ དོ་སཾ དི་སྭཱཏི ན ཀ་མྨ་སྶ ཝི་རུ་དྡྷ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་པཱ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཀ་མྨ་སྶ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཝི་པཱ་ཀེ་སུ, ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཀ་མྨ་སྶ ཙ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཝི་པཱ་ཀེ་སུ དོ་སཾ དི་སྭཱ. ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ པ་ན རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨ་བྷི་ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཱ་དི་ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ན ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཝི་རུ་དྡྷོ ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཏཱ ན་ཏྠི, ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཝི་རུ་དྡྷ་ས་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝཱ ནཱ་པི ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཏཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡཱ་ཝི་རོ་དྷཱ ཨུ་བྷ་ཡེ་ན་པི ཏེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཙི་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མནྟི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ནི་ཡཱ་མཾ. ཀི་རི་ཡ་ཏོ པ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ…པེ… པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ཀི་རི་ཡ་ཛ་ཝ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་ཉྩ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊྛཱ་ནེ (པ་ཊྛཱ. ༡.༣.༩༤) པ་ན ‘‘ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ ནི་རུ་དྡྷེ ཝི་པཱ་ཀོ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ཙ ‘‘སེ་ཀྑཱ ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཝཱ ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༤༠༦) ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཛ་ཝ་ན་མེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ན་ནྟ་རཾ, ན ཙ ཀ་ཏྠ་ཙི ཀི་རི་ཡཱ་ན་ནྟ་རཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ དི་སྶ་ཏི. ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཙ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཝ་ཙ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦོ ཨེ་སོ ཐེ་ར་ཝཱ་དོ. ཝི་པྥཱ་རི་ཀ་ཉྷི ཛ་ཝ་ནཾ ནཱ་ཝཾ ཝི་ཡ ན་དཱི་སོ་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏཱི་ཏི ཡུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑ་ཝ་ཏོ ས་ནྟ་ཝུ་ཏྟིཾ ཀི་རི་ཡ་ཛ་ཝ་ནཾ པ་ཎྞ་པུ་ཊཾ ཝི་ཡ ན་དཱི་སོ་ཏོ་ཏི.
པི་ཎྜ་ཛ་ཝ་ནཾ ཛ་ཝ་ཏཱིཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནི པི་ཎྜེ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཏ་ཐཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི ཛ་ཝ་ནཱ་ནི པི་ཎྜི་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝཱ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎེ པི་ཎྜེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ཛ་ཝི་ཏཱ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨི་མ་ཉྩ པ་ན པི་ཎྜ་ཛ་ཝ་ནཾ ཝ་ད་ནྟེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རི་ཡེ་ཝ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་སུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནི པི་ཎྜི་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. པ་ཊྛཱ་ནེ པ་ན ‘‘ཀུ་ས་ལཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ རཱ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. དི་ཊྛི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལེ ནི་རུ་དྡྷེ ཝི་པཱ་ཀོ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨི་ཏ་རཱ་ནི དྭེ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི་པི ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎེ པི་ཎྜེ་ཏ་བྦཱ་ནི སི་ཡུཾ. ཏེ་སཾ པ་ན ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀེ་ནེ་ཝ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, སོ ཙ ས་ནྟཱི་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཨ་པུ་བྦཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ན་ཏྠི. ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀེ ཙ པི་ཎྜེ་ཏ་བྦཾ ནཱ་ར་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ན པི་ཎྜེ་ཏཱི་ཏི.
ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ པ་ནེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་དེ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཡུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཾ ཝ་ད་ཏི ཛ་ཝ་ན་ས་མཱ་ན་ཏྟཱ, ནཱ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨ་ཉྙ་སྶ. པ་ཋ་མ་ཏྠེ་རེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ, ཀུ་ས་ལཱ་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟ་སྶ ཙ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ཝ་ད་ནྟ་སྶ ཧི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀ་མྨཾ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཛ་ན་ཡ་ནྟ་མྤི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ ན ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ན ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཨ་ཝུ་ཏྟ་མྤཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཐེ་ར་ཝཱ་དེ ཡེ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ས་ས་ངྑཱ་རཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་དྷཱ་ནཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཡུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ནྟ་རཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ནྟ་རེ་ན ཨཱ་ལོ་ལེ༹་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཧེ་ཏུ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱཏི ཛ་ན་ཀ་ཀ་མྨ་ཧེ་ཏུ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. མ་ཧཱ་པ་ཀ་ར་ཎེ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི མ་ཧཱ་པ་ཀ་ར་ཎེ ཨཱ་ག་ཏ་པཱ་ལི༹་ཡཱ པཱ་ཀ་ཊཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝ་ད་ཏི.
ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩༩. ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡེ་ནཱཏི པ་རི་ཧཱ་ནི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་ར་ཧེ་ན. པ་ཊི་པ་དཱ་དི་བྷེ་དོཏི པ་ཊི་པ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷེ་དོ. ཏ་ཐཱ ཧི དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཾ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ ཏཾ་པ་ཊི་པ་ད་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནེ ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནོ ཏ་པྤ་ཊི་པ་དོ་ཝ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི. ཚ་ནྡཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ་དི་བྷཱ་ཝོ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧོ་ཏི, ན ཨཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ་སུ ནཱ་ནཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶེ་ཝ ཧི ཙ་ཏུ་རི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཚ་ནྡཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ་དི་ཏཱ ན ཝུ་ཏྟཱ.
རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠༥. ཡ་ཐཱ ཝ་ཊྚཾ ཨཱ་ཙི་ན་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཎྷཱ་དཱི་ཧི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ལོ་ཀི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ པ་ན ཨེ་ཝཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཐཱ ན ཝུ་ཏྟཾ. སུ་དྡྷཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་དཱ་ཡ་ཀེ་ཧི ས་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཧི་པི ཕ་ལ་སྶ སུ་ཉྙ་ཏ་ནཱ་མ་དཱ་ན་དཱི་པ་ནེ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཨ་ཝོ་མི་སྶེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏཱ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་ཝ་ཏོ མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལ་སྶ ནཱ་མ་ཏྟ་ཡ་དཱ་ནཾ ཡོ་ཛི་ཏཾ, ཨི་ཏ་ར་སྶ་པི པ་ན ཏ་ཐེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ན་ཡ་མ་ཏྟ་ད་སྶ་ན་ཉྷེ་ཏཾ. ས་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཧི པ་ན ནཱ་མ་ཏྟ་ཡ་ཝ་ཏོ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་སྶ་པི མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལ་སྶ ནཱ་མ་ཏྟ་ཡ་དཱ་ནཾ ན ནི་ཝཱ་རི་ཏ་ནྟི. ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཀ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ནཱ་མ་ལཱ་བྷེ མ་གྒ་སྶ ཝི་ཡ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ནཱ་མ་ལཱ་བྷོ ན སི་ཡཱ. ཡ་ཐཱ པ་ན མ་གྒཱ་ན་ནྟ་ར་སྶ ཝི་ཡ ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཀ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་པི ཛྷཱ་ན་པ་ཊི་པ་དཱ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་དི་ནཱ་མ་ལཱ་བྷེ ས་ཏི ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ནཱ་མ་ཉྩ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ཡཱཏི ཨི་དཾ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ན་ནྟ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཏཱ་དི་སཱ་ཡ ཨེ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཡ…པེ… པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ནྟ་ར་ས་དི་སཱ་ནཾ ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ ཨེ་ཝ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏི.
༥༥༥. ཀི་ལེ་ས་ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་ཀ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ ཕ་ལེ་ན་པི པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཀི་ལེ་སེ་ན ནི་ཡྻཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ཕ་ལེ་པི ‘‘མ་གྒ་ངྒཾ མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ མ་གྒ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཕ་ལེ་སུ ཙ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀོ ཙ མ་གྒོ ཨུ་དྡྷ་ཊོ, ཨེ་ཝཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་པཱི་ཏི. མ་གྒཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི མ་གྒ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ མ་གྒོ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ.
ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༥༦. ཨི་ཊྛ་ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་སུ ཝི་ཡ ན ཨ་ནི་ཊྛ་ཨ་ནི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་སུ ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཝི་སེ་སོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ པ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ མ་ནྡ་ཉྩ ཨེ་ཝཾ དྭི་དྷཱ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.