དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡-༦. མཱུ་ལ་ཊྛེ་ནཱཏི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ནེ་ན མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན, ན པ་ཙྩ་ཡ་མ་ཏྟ་ཊྛེ་ན ཧེ་ཏུ་དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏཱུ དྷ་མྨཱ་ཏི ས་མཱ་སཱ་ས་མཱ་ས་ནི་དྡེ་ས་བྷཱ་ཝོ དྭི་ནྣཾ པཱ་ཋཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ. ཏ་ཐེ་ཝཱཏི ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ་ཝ. ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ན ས་ཧ་ས་དྡ་སྶ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏྠ་ཏྟཱ. ས་ཧ-ས་དྡོ པ་ན ཨེ་ཀ་པུ་ཉྫེ ཨུ་པྤཱ་ད་ཏོ ཡཱ་ཝ བྷ་ངྒཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ ཧེ་ཏཱུ་ཧི ས་མཱ་ན་དེ་ས་ག་ཧ་ཎཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་ཨཱ་དི་ས་བྦྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ-ས་དྡོ ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ཧ ཧེ་ཏཱུ་ཧི ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝུ་པ་ག་མ་ནཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཙ དྭི་ནྣཾ དུ་ཀཱ་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དྷ་མྨ་ནཱ་ན་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་པི ཧི པ་ད་ཏྠ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན དུ་ཀ་ནྟ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ན ཧི ཧེ་ཏུ་དུ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ཉྙེ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏེ ཨེ་ཝ པ་ན ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དུ་ཀེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ན ཧི དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏཱ་པེ་ཀྑཾ དུ་ཀ་ནྟ་ར་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ན་ཏྠི པུ་ན་རུ་ཏྟི་དོ་སོ. དེ་སེ་ཏ་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར་ཛཱ་ན་ན་ཉྷི དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སོ ཏ་ཐཱ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི. ཏེ་ན དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏ་པྤ་ཀཱ་ར་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ས་ཀ་ལེ་ཀ་དེ་ས་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མ་དུ་ཀཾ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ དུ་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ. ས་ཀ་ལ་ཉྷི པ་ཋ་མ་དུ་ཀཾ དུ་ཏི་ཡ་དུ་ཀེ་ཀ་དེ་སེ་ན ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་དེ་ན ཏ་ཏི་ཡ་དུ་ཀེ་ཀ་དེ་སེ་ན ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་དེ་ན ཙ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མ་དུ་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མ་དུ་ཀེ་ཀ་དེ་སཾ ན་ཧེ་ཏུ་པ་དཾ ས་ཀ་ལེ་ན དུ་ཏི་ཡ་དུ་ཀེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཚ་ཊྛ་དུ་ཀོ ཝུ་ཏྟོ. ཨི་ད་མྤི ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ཝུ་ཏྟ་མྤི ས་མྦྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན དཱི་པི་ཏ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ས་མྦྷ་ཝོ ཧི ག་ཧ་ཎ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཧེ་ཏུ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཏི ཨི་དཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏུ་ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཏི ཨི་ད་མྤི ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་དུ་ཀཾ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་དུ་ཀེ་སུ དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ཧེ་ཏཱུ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཙ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ན ཙ ཧེ་ཏཱུ, ཧེ་ཏཱུ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏུ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ, ཧེ་ཏུ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ན ཙ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི ཡེ དྭེ དུ་ཀཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཏེ་སཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཁོ པ་ན-པ་དེ་ན ཨ་པ་རེ་ས་མྤི དུ་ཀཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྲ ཡ་དེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲཱཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏྠོཏི ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཝ་ཀྑ་ཏི, ཏ་མ་ཏྠ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ན ཨ་ཉྙེ་པི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པཱིཏི ཨེ་ཏེ་སཾ ཝི་སུཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ དྭེ དུ་ཀཱ ད་སྶི་ཏཱ, ས་ཧ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པ་ན ཨ་ཡ་མྤི དུ་ཀོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ‘‘ཧེ་ཏཱུ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི ཧེ་ཏུ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པཱི’’ཏི, ཨེ་ཏེ་སུ པ་ན པ་ཉྩ་སུ དུ་ཀེ་སུ དུ་ཏི་ཡ་དུ་ཀེ་ན ཏ་ཏི་ཡ་དུ་ཀོ ཝི་ཡ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་དུ་ཀེ་ན པ་ཉྩ་མ་དུ་ཀོ ཝི་ཡ ཙ ཚ་ཊྛ་དུ་ཀེ་ན ནི་ནྣཱ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ ‘‘ན ཧེ་ཏུ ཁོ པ་ན དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི ཧེ་ཏུ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ དུ་ཀོ ན ཝུ་ཏྟོ. ད་སྶི་ཏ་ནི་ནྣཱ་ན་ཏྠ་ན་ཡོ ཧི སོ པུ་རི་མ་དུ་ཀེ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ཏ་རེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཧེ་ཏཱུ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཀེ་ན ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ ཧེ་ཏཱུ ཙེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་དུ་ཀོ, ཧེ་ཏུ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཀེ་ན ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ ཧེ་ཏུ་ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དུ་ཀོ ཙ ན་ཧེ་ཏུ་ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དུ་ཀོ ཝི་ཡ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཏེ་སུ པ་ན དྭཱི་སུ པ་ཙྪི་མ་དུ་ཀེ ‘‘ཧེ་ཏཱུ ཁོ པ་ན དྷ་མྨཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ’’ཏི པ་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་དུ་ཀེ པ་ཋ་མ་པ་དེ་ན ནི་ནྣཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏྟཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ‘‘ཧེ་ཏཱུ ཁོ པ་ན དྷ་མྨཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ’’ཏི པ་དཾ ‘‘ཧེ་ཏཱུ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ནི་ནྣཱ་ན་ཏྟཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨ་ཝ་སི་ཊྛེ པ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ དུ་ཀེ ‘‘ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ན ཙ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི པ་དཾ ཚ་ཊྛ་དུ་ཀེ དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཏྟཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཧེ་ཏཱུ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཙཱ’’ཏི ཨི་ད་མེ་ཝེ་ཀཾ པ་དཾ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ, ན ཙ ཨེ་ཀེ་ན པ་དེ་ན དུ་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཉྩ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠ་དུ་ཀེ དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་ན པ་ན ས་མཱ་ན་ཏྠ་སྶ ཚ་ཊྛ་དུ་ཀེ པ་ཋ་མ་པ་ད་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ དུ་ཀ་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཾ, ཨེ་ཏེ་ན ཝཱ ག་ཏི་ད་སྶ་ནེ་ན ས་བྦ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟ་སྶ ས་ངྒ་ཧོ ཀ་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་ཐཱ ཧི ས་བྦོ ས་མྦྷ་ཝ་དུ་ཀོ པ་ཋ་མ་དུ་ཀེ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་དུ་ཀ་པ་ཀྑེ་པེ་ན ད་སྶི་ཏོ, ཏེ་སུ ཙ པ་ཋ་མ་དུ་ཀ་པ་ཀྑེ་པེ་ནཱ་ཏི.
༧-༡༣. ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟེ་ན ཙ པ་ཙྩ་ཡེ་ན ནི་པྥ་ནྣཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟེ་ན ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཾ དཱི་པེ་ཏུཾ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཝ་ཙ་ནཾ, ན ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་ཡ ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལཱ་ན་མེ་ཝ, ནཱ་པི ས་ནི་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ན་ཏྠ་ནྟ་ར་བྷཱུ་ཏ་སྶ. ས་ངྑ་ཏ-ས་དྡོ པ་ན ས་མེ་ཏེ་ཧི ནི་པྥཱ་དི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ དུ་ཀ་ནྟ་ར་ཝ་ཙ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱཏི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནི་དྡེ་སོ ཨ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་ཏྠ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ་ཋ་པ་ན་ཏོ ཀ་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨུ་དྡེ་སེ་ན ཧི ཀུ་ས་ལཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་མ་ཏྟཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན པ་རི་ཙྪེ་དོ་ཏི ཨ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨུ་དྡེ་སོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི. རཱུ་པནྟི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ་དི ཝཱ. པུ་རི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠ་ཝི་ཀ་པྤེ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱ རཱུ་པནྟི ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པནྟི རུ་པྤ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ. ན ལུ་ཛྫ་ཏི ན པ་ལུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཡོ ག་ཧི་ཏོ ཏ་ཐཱ ན ཧོ་ཏི, སོ ལོ་ཀོ་ཏི ཏཾ་ག་ཧ་ཎ་ར་ཧི་ཏཱ་ནཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནཾ ན་ཏྠི ལོ་ཀ་ཏཱ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཝཱ ལོ་ཀོ, ཏ་ཏྠ ཏེ་ནེ་ཝ ལོ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་དི་ཏཱ་ཏི ལོ་ཀི་ཡཱ.
ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཝི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་སྶ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཝི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་སྶ ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ཀ་སྶ ཙ ནཱ་ན་ཏྟཱ དྭི་ནྣ་མྤི པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏོ དུ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན དུ་ཀེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ དུ་ཀ་བ་ཧུ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཡ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི, ཏ་ཏྟ་ཀཱ དུ་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ ས་མ་ཏྟཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི. ཏེ་སུ ཙ དུ་ཀ་སྶ པ་ཙྪེ་དོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཙ ས་ཏི ‘‘ཀེ་ན་ཙཱི’’ཏི པ་དཾ ས་བྦ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཾ ན སི་ཡཱ, ནི་དྡེ་སེ་ན ཙ ཝི་རུ་དྡྷཾ ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ. ཡོ ཙ ཏ་ཏྠ ‘‘ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ, ན ཏེ དྷ་མྨཱ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཡཾ དུ་ཀོ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་སེ་དྷོ ཀ་ཏོ, སོ ཙ ཀ་ཐཾ ཡུ་ཛྫེ་ཡྻ. ན ཧི ས་མ་ཏྠཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ པཱ་ལི༹ཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏུ་ནྟི, ན ཙ ཀེ་ན་ཙི-ས་དྡ་སྶ ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ད་ཏྠོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ‘‘ཀེ་ན་ཙཱི’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨཱ་དི་པ་ད་སྶ ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨེ་ཀཾ པ་ད་ཏྠོ, ཏཾ ཝ་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་སྶ ‘‘ཀེ་ན་ཙཱི’’ཏི དུ་ཏི་ཡ་པ་ད་སྶ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨ་པ་རཾ ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏཾ པ་ད་ཏྠོ་ཏི ལོ་ཀ་སི་དྡྷ་མེ་ཏཾ, ཏ་ཐེ་ཝ ཙ ནི་དྡེ་སོ པ་ཝ་ཏྟོ, ན ཙེ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་བྷེ་དེ་ན དུ་ཀ་བྷེ་དོ ས་མ་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཏྟ་ཀཱ དུ་ཀཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན་ཏྠི དུ་ཀ་བ་ཧུ་ཏཱ. ན ཧི ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཾ ཀེ་ན་ཙི ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ཀེ་ན་ཙི ན ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཉྩ, ཀི་ནྟུ ཨ་པ་ར་མྤི ཨ་པ་ར་མྤཱི་ཏི ས་བྦ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦ་ས་ངྒ་ཧེ དུ་ཀོ ས་མ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ‘‘ཀེ་ན་ཙཱི’’ཏི པ་དཾ ཨ་ནི་ཡ་མེ་ན ས་བྦ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ནྟི སི་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ དུ་ཀོ ཝུ་ཏྟོ, ན ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་ཏཱ་ཡཱ་ཏི. ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན དུ་ཀ་སྶ ནི་ཀྑེ་པ་རཱ་སི་ནི་དྡེ་སོ དུ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་དྷ་མྨེ་ཀ་དེ་སེ་སུ དུ་ཀ་པ་ད་དྭ་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ. ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ནི་དྡེ་སོ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་དུ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༤-༡༩. ཙ་ཀྑུ་ཏོ་པི…པེ… མ་ན་ཏོ་པཱིཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ཝཱི་ཐཱི་སུ ཏ་ད་ནུ་ག་ཏ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐཱི་སུ ཙ ཀི་ཉྩཱ་པི ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ན་མྤི པ་ཝ་ཏྟི ཨ་ཏྠི, ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཝ པ་ན ཝ་ཎ་ཏོ ཡཱུ་སཾ ཝི་ཡ པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཀ་ཨ་སུ་ཙི་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ནྡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ ཨེ་ཝ ‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཧི པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཀ་ཨ་སུ་ཙི་མྷི ནི་རུ་ལ༹ྷོ ཨཱ་ས་ཝ་ས་དྡོ་ཏི. དྷ་མྨ་ཏོ ཡཱ་ཝ གོ་ཏྲ་བྷུནྟི ཏ་ཏོ པ་རཾ མ་གྒ་ཕ་ལེ་སུ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏེ ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨེ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ན ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི. ན་ནུ ཏ་ཏོ པ་རཾ བྷ་ཝ་ངྒཱ་དཱི་ནི་པི ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཙེ? ན, ཏེ་ས་མྤི པུ་བྦེ ཨཱ་ལ་མྦི་ཏེ་སུ ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨེ་སུ སཱ་ས་ཝ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ པ་ར་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨེ་ཏྠ ཙ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན གོ་ཏྲ་བྷུ་ཝོ་དཱ་ན་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི, པ་ཋ་མ་མ་གྒ་པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀ་མེ་ཝ ཝཱ གོ་ཏྲ་བྷུ ཨ་ཝ་དྷི་ནི་ད་སྶ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏཾ, ཏ་ཏོ པ་རཾ མ་གྒ་ཕ་ལ་ས་མཱ་ན་ཏཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཉྙེ་སུ མ་གྒེ་སུ མ་གྒ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ནི་རོ་དྷཱ་ན་ནྟ་ར་ཉྩ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ ཕ་ལེ་སུ ནི་བྦཱ་ནེ ཙ པ་ཝ་ཏྟི ནི་ཝཱ་རི་ཏཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ཝ་ནྟཱིཏི ག་ཙྪ་ནྟི. དུ་ཝི་དྷོ ཧི ཨ་ཝ་དྷི ཨ་བྷི་ཝི་དྷི་ཝི་ས་ཡོ ཨ་ན་བྷི་ཝི་དྷི་ཝི་ས་ཡོ ཙ. ཨ་བྷི་ཝི་དྷི་ཝི་ས་ཡཾ ཀི་རི་ཡཱ བྱཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ‘‘ཨཱ་བྷ་ཝ་གྒཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཡ་སོ ག་ཏོ’’ཏི, ཨི་ཏ་རཾ བ་ཧི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟཱ ཝུ་ཊྛོ དེ་ཝོ’’ཏི. ཨ་ཡ་ཉྩ ཨཱ-ཀཱ་རོ ཨ་བྷི་ཝི་དྷི་ཨ་ཏྠོ ཨི་དྷ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ‘‘ཨ་ནྟོ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཙི་ར་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡ་ཊྛོ ཙི་ར་པ་རི་ཝུ་ཏྠ་ཏཱ པུ་རཱ་ཎ་བྷཱ་ཝོ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ‘‘པུ་རི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཡཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༠.༦༢) ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝ་བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ་ན་ཉྩ ཙི་ར་པ་རི་ཝུ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ད་སྶི་ཏཱ་ཡ ཏ་བྦྷཱ་ཝ་བྷཱ་ཝཱི་ནཾ ཀཱ་མཱ་ས་ཝ་དི་ཊྛཱ་ས་ཝཱ་ན་ཉྩ ཙི་ར་པ་རི་ཝུ་ཏྠ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ དྷ་མྨེ ཨོ་ཀཱ་ས་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ མཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་དི་གྒཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་བྱཱ་པ་ནཾ མ་ད་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ས་ཝ་ས་དི་ས་ཏཱ ཙ ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ, ནཱ་ཉྙེ་ས་ནྟི ཨེ་ཏེ་སྭེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝ་ས་དྡོ ནི་རུ་ལ༹ྷོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨཱ་ཡ་ཏཾ ཝཱ ས་ཝ་ནྟི ཕ་ལ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ. ན ཧི ཀི་ཉྩི སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཝི་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཝ་ཎོ ཝི་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ པ་གྒྷ་ར་ནྟི, ཏེ ཨ་ས་མྤ་ཡོ་གེ ཨ་ཏ་བྦྷཱ་ཝེ་པི ས་ཧ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧཱི་ཏི སཱ་ས་ཝཱ, ཨཱ་ས་ཝ་ཝ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨོ་སཱ་ན་དུ་ཀེ ‘‘ནོ ཨཱ་ས་ཝཱ ཁོ པ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཁོ པ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ སཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཏཾ་ས་ཧི་ཏ་ཏཱ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཨེ་ཝཾ སེ་ས་གོ་ཙྪ་ཀེ་སུ་པི ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་པི་ཙ ‘‘ནོ ཨཱ་ས་ཝཱ ཁོ པ་ན དྷ་མྨཱ སཱ་ས་ཝཱ’’ཏི ཨི་དཾ པ་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་དུ་ཀེ དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་ན ནི་ནྣཱ་ནཾ, ན ཙ ཨེ་ཀེ་ན དུ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨོ་སཱ་ན་དུ་ཀ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཉཱ་ཡཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཀ་ཏཱ. ཧེ་ཏུ་གོ་ཙྪ་ཀེ པ་ན ཧེ་ཏུ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཏེ ག་ཧེ་ཏྭཱ དུ་ཀ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ན་ཧེ་ཏུ་པ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨོ་སཱ་ན་དུ་ཀ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཀ་ཏཱ. ཡེ ཝཱ པ་ན པ་ཋ་མེ དུ་ཀེ དུ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཀྑེ་པེ ཨེ་ཀོ, ཏ་ཏི་ཡ་སྶ དྭེ, པ་ཋ་མ་སྶ དུ་ཏི་ཡེ ཨེ་ཀོ, ཏ་ཏི་ཡེ དྭེ, དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཏ་ཏི་ཡེ ཨེ་ཀོ, དུ་ཏི་ཡེ ཙ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཨེ་ཀོ་ཏི ཨ་ཊྛ དུ་ཀཱ ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏེ་སུ ཏཱི་ཧི ཨི་ཏ་རེ ཙ ན་ཡ་ཏོ ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་ས་གོ་ཙྪ་ཀེ་སུ་པི.
༢༠-༢༥. ཀི་ལེ་ས་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛེ་ནྟི, ས་ཏི་པི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ན ཝི་ནཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཏེ་སཾ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྠི, ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ཧི ཙ ཏཾ་ཏཾ་བྷ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་ཀ་མྨ་ནི་ཡ་མོ བྷ་ཝ་ནི་ཡ་མོ ཙ ཧོ་ཏི, ན ཙ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སྶ ཀ་ཏཱ་ནི་པི ཀ་མྨཱ་ནི བྷ་ཝཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟཱི་ཏི. སཾ་ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ ནི་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཝཱ. དཱུ་ར་ག་ཏ་སྶ་པི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཏོ ནི་སྶ་རི་ཏུཾ ཨ་པྤ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན བ་ནྡྷ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ག་ནྠ་ཀ་ར་ཎཾ ས་ངྑ་ལི་ཀ་ཙ་ཀྐ་ལ་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཡ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱ ག་ནྠ་ནཾ ག་ནྠོ, སཾ་སི་ལི་ས་ཀ་ར་ཎཾ ཡོ་ཛ་ནཾ ཡོ་གོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཀི་ཙྩ་ཝི་སེ་ས་ཉྙུ་ནཱ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཙ ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ནི་པྥཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཾ ཏཾ ཏཾ ཀི་ཙྩ་ཝི་སེ་སཾ པ་སྶ་ནྟེ་ན ཏེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨཱ་ས་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ག་ནྠཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ‘‘ཀི་མ་ཏྠཾ ཨེ་ཏེ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ, ཀ་སྨཱ ཙ ཝུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ པུ་ན ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི ན ཙོ་དེ་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ.
༢༦-༣༧. ག་ནྠ་ནི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡ་མ་ཉྙོ ཨ་ཏྠོ ‘‘ག་ནྠ་ཀ་ར་ཎཾ ག་ནྠ་ནཾ, ག་ནྠ་ནེ ནི་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ག་ནྠ་ནི་ཡཱ, ག་ནྠ་ཡི་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ, ག་ནྠ་ཡི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ ག་ནྠ་ནི་ཡཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨོ་གྷ་ནི་ཡཱ་དཱི་སུ་པི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏཾ དྷཱ་ཏྭ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨོ་གྷ་ནི་ཡཱཏི པ་ད་སི་དྡྷི ཀ་ཏཱ.
༥༠-༥༤. དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ར་ཏོ ཨཱ་མ་ས་ནྟཱི་ཏི པ་རཱ་མཱ་སཱ. པ་ར་ཏོཏི ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ. ཨཱ་མ་ས་ནྟཱིཏི ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་སེ་དྷེ་ན པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟི.
༥༥-༦༨. ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་ཙི་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཉྙི་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཨཱ་ལ་མྦ་མཱ་ནཱ དྷ་མྨཱ སཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཙི་ནྟ་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ལ་དྡྷི. ཙེ་ཏ་སི ནི་ཡུ་ཏྟཱ, ཙེ་ཏ་སཱ སཾ་ས་ཊྛཱ ཝཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ. དུ་བྦི་ཉྙེ་ཡྻ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝ་མི་ཝུ་པ་ག་མ་ནཾ ནི་ར་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝུ་པ་ག་མ་ནཾ. ཡེ་སཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཙ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནཱ་ན་ཏྟ་ནྟི ནི་ར་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་པ་ག་མ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་པཱིཏི ཨ་པི-ས་དྡོ ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏ་བྦཾ – ཨ་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀིཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སཾ་ས་ཊྛ་ཏཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཝི་སཾ་ས་ཊྛ་ཏཱ་ཏི? ཝི་སུཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏྟཱ ན སཾ་ས་ཊྛ་ཏཱ, ནཱ་པི ཝི་སཾ་ས་ཊྛ་ཏཱ སཾ་ས་ཊྛཱ་ཏི ཨ་ནཱ་ས་ངྐ་ནཱི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྷི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སཾ་ས་ཊྛ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ནེ་ཧི་པི སོ སཾ་ས་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྠི ན་ཏྠཱི་ཏི སི་ཡཱ ཨཱ་ས་ངྐཱ, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཨི་ཏ་རེ་ཧི, ཨི་ཏ་རེ་ས་ཉྩ ཏེ་ཧི ཝི་སཾ་ས་ཊྛ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན པ་ན རཱུ་པཱ་ནཾ རཱུ་པེ་ཧི ཀ་ཏྠ་ཙི སཾ་ས་ཊྛ་ཏཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཏ་དཱ་ས་ངྐཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་སཾ་ས་ཊྛ་ཏཱ ཙ རཱུ་པཱ་ནཾ རཱུ་པེ་ཧི ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ས ཧི ཏེ་སཾ ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི. ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱདི་པ་དེ་སུ སཾ་ས་ཊྛ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ས་དྡཱ ཙི་ཏྟ་ས་དྡཱ་པེ་ཀྑཱ་ཏི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཙི་ཏྟ་ས་དྡ་ས་མྦ་ནྡྷ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛཱ ཙ ཏེ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཙཱ་ཏི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟེ་ཝཱཏི བྷཱུ་ཏཱ་ནི ག་ཎྷ་ནྟི ཨེ་ཝ, ནི་སྶ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟི ག་ཡ྄ཧ་ནྟི ནི་སྶཱི་ཡ་ནྟི, ན ཏ་ཐཱ ཨེ་ཏཱ་ནི ག་ཡ྄ཧ་ནྟི ནི་སྶཱི་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨུ་པཱ་དཱ. ཨ་ཐ ཝཱ བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ ཨུ་པཱ་དཱ.
༧༥-༨༢. སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཏྟི་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནཱཏི སཾ-ས་དྡཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཀི་ལི་ས་ནྟཱི་ཏི ཀི་ལེ་སཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན.
༨༣-༡༠༠. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱདཱི་སུ ཨ་ཡ་མ་པ་རོ ཨ་ཏྠོ – ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ ཀཱ་མོ, ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ རཱུ་པཾ ཨ་རཱུ་པ་ཉྩ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏཱ་ནི ཡ་ཏྠ ཨ་ཝ་ཙ་ར་ནྟི, ཏེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱད་ཡོ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི ཨ་ཉྙ་བྷཱུ་མཱི་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་ཏཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་ཏཱ ཙ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི སི་དྡྷཾ ཧོ་ཏི. ནི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཎྜེཔི ‘‘ཨེ་ཏྠཱ་ཝ་ཙ་རཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝཱི་ཙི་པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་པ་རི་ཙྪི་ནྣོ་ཀཱ་སཱ་ཡ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཏ་དོ་ཀཱ་ས་ཏཱ ཙ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཏ་ནྣི་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་དི པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ, མ་གྒཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྩ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ན ཧི ‘‘པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ག་ཧ་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི? ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི ས་བྦ་དཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ནྣཱ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ.
ཨ་ནཱི་ཡ-ས་དྡོ བ་ཧུ་ལཱ ཀ་ཏྟུ་ཨ་བྷི་དྷཱ་ཡ་ཀོ་ཏི ཝ་ཊྚ་ཙཱ་ར་ཀ་ཏོ ནི་ཡྻ་ནྟཱི་ཏི ནི་ཡྻཱ་ནཱི་ཡཱ, ནཱི-ཀཱ་ར་སྶ ར་སྶ་ཏྟཾ ཡ-ཀཱ་ར་སྶ ཙ ཀ-ཀཱ་ར་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ནི་ཡྻཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་སཱི་ལཱ ཝཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ. ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ ནི་དྡི་ཊྛ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ནི་དྡི་སི་ཡ་མཱ་ནཱ ས་ཨུ་ཏྟ་རཱ དྷ་མྨཱ་ཝ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་བྦཱ་ཏི ‘‘ཨ་ཏྟཱ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. རཱ་གཱ་དཱི་ནནྟི རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ད་ས་ནྣཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་བྦ་ནི་ཡ་ཏཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཝཱ. ཏེ་ཧི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་དུ་ཀྑ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ས་ཏྟཱ ཀ་ནྡ་ནྟི ཨ་ཀ་ནྡ་ནྟཱ་པི ཀ་ནྡ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་སྨཱ པ་ན པ་ཧཱ་ནེ་ཀ་ཊྛ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཙ ‘‘ས་ར་ཎཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ, ཏ་སྨཱ ‘‘རཱ་གཱ་དཱི་ན’’ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་ན རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཉཱ་ཡ་ཏི. ར་ཎ-ས་དྡོ ཝཱ རཱ་གཱ་དི་རེ་ཎཱུ་སུ ནི་རུ་ལ༹ྷོ ད་ཊྛ་བྦོ, ར་ཎཾ ཝཱ ཡུ་དྡྷཾ, ‘‘ཀཱ་མཱ ཏེ པ་ཋ་མཱ སེ་ནཱ’’ཏི (སུ. ནི. ༤༣༨; མ་ཧཱ་ནི. ༢༨, ༦༨, ༡༤༩; ཙཱུ་ལ༹་ནི. ན་ནྡ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༤༧) ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཱ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ སེ་ནཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཡུ་དྡྷེ་ན ཛེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ས་ཡུ་དྡྷ་ཏྟཱ ‘‘ས་ར་ཎཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི. ཨ་ར་ཎ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༣.༣༢༣ ཨཱ་ད་ཡོ) པ་ན ས་དུ་ཀྑཱ ས་ཨུ་པ་གྷཱ་ཏཱ ས་ཨུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཀཱ་མ་སུ་ཁཱ་ནུ་ཡོ་གཱ་ད་ཡོ ‘‘ས་ར་ཎཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཏ་ནྣི་བྦ་ཏྟ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ས་ར་ཎ་ཏཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
པི་ཊྛི་དུ་ཀཱ ས་མ་ཏྟཱ.
སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༡-༡༠༨. ཝི་ཛྫཱ་རཱ་ས་ནྟོ་ག་དྷ་དྷ་མྨཱ ཝི་ཛྫཱ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཏ་དེ་ཀ་དེ་སེ ཝི་ཛྫཱ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཝ་ཛི་ར་སྶ ཡ་ཏྠ ཏཾ པ་ཏ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨ་བྷེ་ཛྫཾ ནཱ་མ ཀི་ཉྩི མ་ཎི་པཱ་སཱ་ཎཱ་དི ན་ཏྠི, ན ཙ ཏེ་ན ག་མ་ན་མ་གྒོ ཝི་རུ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཡ་ཏྠ སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་ནྟཱ་ནེ ཨ་བྷེ་ཛྫོ ཀི་ལེ་སོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ན ཙ བྷི་ནྣོ པུ་ན ཝི་རུ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཛི་རུ་པ་མ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་དུ་པ་ཙཱ་རེ་ན བཱ་ལཱ ཡ་ཐཱ ‘‘མ་ཉྩཱ གྷོ་ས་ནྟཱི’’ཏི. ཀ་ཎྷཱ་བྷི་ཛཱ་ཏཱིཏི ཨ་པཱ་ཡཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ དོ་བྷ་གྒི་ཡཾ. ཏ་པ་ན་སྶ ཝཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཧི་ཏཱ་ཏི ཏ་པ་ནི་ཡཱ.
དཱ་སཱ་དཱི་སུ་པི སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱ་དི་ས་དྡཱ ཝི་ཡ ཨ་ཏ་ཐ་ཏྟཱ ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཉྙ་ཏྟི་པ་དཱ་ནི ས་མཱ་ན་ཏྠཱ་ནི, ས་བྦ་ཉྩ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ བྷ་ཛ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ་སུ་པི ཝ་ཙ་ན་ཝི་སེ་སེ་སུ ཝི་སེ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ་ཧི ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱ་དི་ས་དྡེ་ཧི ས་བྦཱ་ནི ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཨ་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཀ་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་དྷི-ས་དྡོ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ, ཨུ་པ་རི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀ་སྶ ཨུ་པ་རི? པ་ཀཱ་སེ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶཱ་ཏི ཝི་དི་ཏོ་ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཨ་དྷཱི་ནཾ ཝཱ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀེ་ན ཨ་དྷཱི་ནཾ? ཨ་ཏྠེ་ན. ཏ་ཐཱ ཏཾ་ཏཾ་ཨ་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ ནི་ཙྪི་ཏཾ, ནི་ཡ་ཏཾ ཝཱ ཝ་ཙ་ནཾ ནི་རུ་ཏྟི. པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་པུ་རི་སཱ་དི་ཏཾ་ཏཾ་པ་ཀཱ་རེ་ན ཉཱ་པ་ན་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱ་དི་པ་དཱ་ནཾ ས་བྦ་ཝ་ཙ་ནེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ཀ་དྷ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ལཱ་པཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ཏཱ, ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ་པ་ཀཱ་རཱ་ན་མེ་ཝ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཾ ནི་རུ་ཏྟི་ཏཱ, ཏ་ཀྐོ ཝི་ཏ་ཀྐོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་པ་ཀཱ་རཱ་ན་མེ་ཝ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཏེ་ན ཏེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ཉཱ་པེ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཏཱ ཙ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི.
༡༠༩-༡༡༨. ཕ་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ས་བྦ་དཱ་པི ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཕ་སྶཱ་དི་ནཱ་མ་ཀ་ཏྟཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཀེ་ས་ཀུ་མྦྷཱ་དི་ནཱ་མ་ནྟ་རཱ་པ་ཏྟི ཝི་ཡ ནཱ་མ་ནྟ་རཱ་ནཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ ཙ ས་དཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཀ་ཏ་ནཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི ནཱ་མ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ནཱ་མཾ. ན་མ་ནཾ ཨ་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁ་ཏཱ, ན་མ་ན་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་ཏཱ ནཱ་མ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ས་མྥ་སྶོ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ ནཱ་མ་མ་ནྟ་རེ་ན ཡེ ཨ་ནུ་པ་ཙི་ཏ་བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ ན ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ ནཱ་མཱ་ཡ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎཱ ནཱ་མཾ. རཱུ་པཾ པ་ན ཝི་ནཱ་པི ནཱ་མ་སཱ་དྷ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་པྤ་ན་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧ་ཎཾ ཨུ་པ་ཡཱ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པཾ.
༡༡༩-༡༢༣. ཨི་ཏོ པུ་བྦེ པ་རི་ཀ་མྨཾ པ་ཝ་ཏྟཾ, ཨི་ཏོ པ་རཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ, མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་པྤ་ནཱ་པ་རི་ཙྪེ་ད་པ་ཉྙཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ. ཝུ་ཊྛཱ་ནེ ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝོ པུ་བྦེ ཝུ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཾ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ མ་ན་སི ཀ་ར་ཎཾ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ.
༡༢༤-༡༣༤. སུ་ཙི་སཱི་ལ་ཏཱ སོ་ར་ཙྩཾ. སཱ ཧི སོ་བྷ་ན་ཀ་མྨ་ར་ཏ་ཏཱ་ཏི. ས་མྨོ་ད་ཀ་སྶ, ས་མྨོ་ད་ཀོ ཝཱ མུ་དུ་བྷཱ་ཝོ ས་མྨོ་ད་ཀ་མུ་དུ་བྷཱ་ཝོ, ས་ཎྷ་ཝཱ་ཙ་ཏཱ. ‘‘ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཀེ་སུ དྭཱ་རེ་སཱུ་ཏི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ཏ་ད་པི ཉཱ་ཎཾ ཡ་སྨཱ ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ས་མྤ་ཛ་ཉྙ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནེ ནི་མི་ཏྟེ ཝི་ས་ཡེ ཝཱ. ཝཱི་རི་ཡ་སཱི་སེ་ནཱཏི ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་མོ་ཀྑེ་ན. ཨུ་པྤ་ནྣཾ བ་ལནྟི ཝཱི་རི་ཡོ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ན ཧི ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཐི་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཐཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཀ་སི་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་ཡ ས་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཡ ས་ཝི་གྒ་ཧཾ ཝི་ཡ ཙ སུ་ཊྛུ ཨུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཾ ‘‘ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་མ་ཐོ ཙ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཀཱ་རོ་ཏི ‘‘ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཐཱ ཧི སོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ག་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་མི་ཝ ཙི་ཏྟཾ ན ཝི་ཀྑི་པ་ཏཱི་ཏི, ཝི་ཀྑེ་པ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཝཱ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ.
༡༣༥-༡༤༢. སཱི་ལ་མེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་སེ་ཝི་ཡ་མཱ་ནཾ ལོ་ཀི་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མྤི སཱི་ལཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏཱི་ཏི ‘‘སཱི་ལ་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སཱི་ལ་སྶ ས་མྤ་དཱཏི ཀཱ་ར་ཎ་སཱི་ལ་མྤི ཕ་ལ་སཱི་ལ་མྤི ས་མྤ་ནྣ་ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ ཐ་པ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ སཱི་ལཱ? ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ པཱ་པ་ཀོ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༢༦༤) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་བྦ་མྤི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ‘‘སཱི་ལ’’ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལ་སཱི་ལཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཱཔི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི ཁོ པ་ན ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛི་སྶ ཙ པ་དྷཱ་ན་ནྟི ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་ཉཱ་ཎཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏཱ དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི ཙེ་ཝཱཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི ཁོ པ་ནཱ་ཏི ཙ པ་ད་དྭ་ཡ་སྶ ས་མཱ་ན་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ. ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛི་སྶཱཏི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་པྤ་ཀཱ་ར་དི་ཊྛི་སྶ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏ་བྦ་པ་དྷཱ་ནཱ་ནུ་རཱུ་པ་དི་ཊྛི་སྶ ཝཱ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛི་པ་ཝ་ཏྟ་ཀི་རི་ཡ་སྶ ཝཱ. སཾ་ཝེ་གོཏི ས་ཧོ་ཏྟ་པྤཾ ཉཱ་ཎཾ, ཨོ་ཏྟ་པྤ་མེ་ཝ ཝཱ. ས་མ་ཏྟཾ ཏུ་སྶ་ནཾ ཏི་ཏྟི ས་ནྟུ་ཊྛི, ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ས་ནྟུ་ཊྛཱི་ཏི ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི, ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱ. ཝཱི་རི་ཡ་པྤ་ཝཱ་ཧེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཨ་ནྟ་རཱ ཨེ་ཝ པ་ཊི་ག་མ་ནཾ ནི་ཝ་ཏྟ་ནཾ པ་ཊི་ཝཱ་ནཾ, ཏཾ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པ་ཊི་ཝཱ་ནཱི, ན པ་ཊི་ཝཱ་ནཱི ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནཱི, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནི་ཏཱ. ཝི་མུ་ཙྩ་ནཾ ནཱ་མ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ ཀི་ལེ་སེ་ཧི ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཙ ནི་སྶ་ཊ་ཏཱ ཙ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ནཱཏི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་གྒེ ཁ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ནེ པུ་ན སཾ་ད་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་བྷཱུ་ཏེཏི ཏཾ་ཏཾ་ཕ་ལེ. ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེཏི ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ཀ་རོ མ་གྒོ ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ, ཏ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ.
སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.