༡. ཏི་ཋཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་མ་མཱཏི ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎ་པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཱ་དཱི་སུ་པི མ་མ་ཏྟ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་པ་རི་གྒ་ཧཱཏི ཨི་ཏྠི་པ་རི་གྒ་ཧེ་ན ཨ་པ་རི་གྒ་ཧཱ. ཏེ་སཾ ཀི་ར ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་རི་ཡཱ’’ཏི མ་མ་ཏྟཾ ན ཧོ་ཏི, མཱ་ཏ་རཾ ཝཱ བྷ་གི་ནིཾ ཝཱ དི་སྭཱ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. དྷ་མྨ་ཏཱ་སི་དྡྷ་སྶ སཱི་ལ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པུ་ཏྟེ དི་ཊྛ་མ་ཏྟེ ཨེ་ཝ མཱ་ཏུ་ཐ་ན་ཏོ ཐ་ཉྙཾ པ་གྒྷ་ར་ཏི, ཏེ་ན ས་ཉྙཱ་ཎེ་ན ནེ་སཾ མཱ་ཏ་རི པུ་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏུ་ས་ཉྙཱ, མཱ་ཏུ ཙ པུ་ཏྟེ པུ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཏི ཀེ་ཙི.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༡.༡ ཝེ་ར་ཉྫ་ཀ་ཎྜ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀཱ་ནཾ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷོ ཨ་ཡ་མྤི ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཀི་ར ཏེ་སུ ཏེ་སུ པ་དེ་སེ་སུ གྷ་ན་ནི་ཙི་ཏ་པ་ཏྟ་ས་ཉྪ་ནྣ་སཱ་ཁཱ་པ་སཱ་ཁཱ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ས་མཱ མ་ནོ་ར་མཱ རུ་ཀྑཱ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ནི་ཝེ་ས་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ནྟི. ཡ་ཏྠ སུ་ཁཾ ནི་ཝ་ས་ནྟི, ཨ་ཉྙེ་པི ཏ་ཏྠ རུ་ཀྑཱ སུ་ཛཱ་ཏཱ ས་བྦ་དཱ་པི པུ་པྥི་ཏ་གྒཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཛ་ལཱ་ས་ཡཱ་པི ཝི་ཀ་སི་ཏ་ཀ་མ་ལ་ཀུ་ཝ་ལ་ཡ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་སོ་ག་ནྡྷི་ཀཱ་དི་པུ་པྥ་ས་ཉྪ་ནྣཱ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ པ་ར་མ་སུ་ག་ནྡྷཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ པ་ཝཱ་ཡ་ནྟཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ས་རཱི་ར་མྤི ཏེ་སཾ ཨ་ཏི་དཱི་གྷཱ་དི་དོ་ས་ར་ཧི་ཏཾ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣཾ ཛ་རཱ་ཡ ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཝ་ལི་ཏ་པ་ལི་ཏཱ་དི་དོ་ས་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་ཛ་ཝ་བ་ལ་པ་ར་ཀྐ་མ་སོ་བྷ་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ནུ་ཊྛཱ་ན་ཕ་ལཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏཱ་ཡ ན ཙ ནེ་སཾ ཀ་སི་ཝ་ཎི་ཛྫཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ཊྛི་ཝ་སེ་ན དུ་ཀྑཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ན དཱ་ས་དཱ་སི་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་དི་པ་རི་གྒ་ཧོ ཨ་ཏྠི, ན ཙ ཏ་ཏྠ སཱི་ཏུ་ཎྷ་ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱི་ས་པ་ཝཱ་ལཱ༹་དི་པ་རི་སྶ་ཡོ ཨ་ཏྠི. ཡ་ཐཱ ནཱ་མེ་ཏྠ གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ པ་ཙྩཱུ་ས་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ས་མ་སཱི་ཏུ་ཎྷོ ཨུ་ཏུ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཏ་ཏྠ ས་མ་སཱི་ཏུ་ཎྷོ་ཝ ཨུ་ཏུ ཧོ་ཏི, ན ཙ ནེ་སཾ ཀོ་ཙི ཨུ་པ་གྷཱ་ཏོ ཝི་ཧེ་སཱ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཀ་ཊྛ་པཱ་ཀི་མེ་ཝ སཱ་ལིཾ ཨ་ཀ་ཎཾ ཨ་ཐུ་སཾ སུ་དྡྷཾ སུ་ག་ནྡྷཾ ཏ་ཎྜུ་ལ་པྥ་ལཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཏཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ནཾ ནེ་སཾ ཀུ་ཊྛཾ, ག་ཎྜོ, ཀི་ལཱ་སོ, སོ་སོ, ཀཱ་སོ, སཱ་སོ, ཨ་པ་མཱ་རོ, ཛ་རོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀོ ན ཀོ་ཙི རོ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཙ ཏེ ཁུ་ཛྫཱ ཝཱ ཝཱ་མ་ནཱ ཝཱ ཀཱ་ཎཱ ཝཱ ཀུ་ཎཱི ཝཱ ཁ་ཉྫཱ ཝཱ པ་ཀྑ་ཧ་ཏཱ ཝཱ ཝི་ཀ་ལ་ངྒཱ ཝཱ ཝི་ཀ་ལི་ནྡྲི་ཡཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི.
ཨི་ཏྠི་ཡོ་པི ཏ་ཏྠ ནཱ་ཏི་དཱི་གྷཱ, ནཱ་ཏི་ར་སྶཱ, ནཱ་ཏི་ཀི་སཱ, ནཱ་ཏི་ཐཱུ་ལཱ, ནཱ་ཏི་ཀཱ་ལཱ༹, ན་ཙྩོ་དཱ་ཏཱ, སོ་བྷ་གྒ་པྤ་ཏྟ་རཱུ་པཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི དཱི་གྷ་ངྒུ་ལཱི, ཏ་མྦ་ན་ཁཱ, ཨ་ལ་མྦ་ཐ་ནཱ, ཏ་ནུ་མ་ཛ྄ཛྷཱ, པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡ་མུ་ཁཱི, ཝི་སཱ་ལ་ཀྑཱི, མུ་དུ་ག་ཏྟཱ, ས་ཧི་ཏོ་རཱུ, ཨོ་དཱ་ཏ་ད་ནྟཱ, ག་མྦྷཱི་ར་ནཱ་བྷཱི, ཏ་ནུ་ཛ་ངྒྷཱ, དཱི་གྷ་ནཱི་ལ་ཝེ་ལླི་ཏ་ཀེ་སཱི, པུ་ཐུ་ལ་སུ་སྶོ་ཎཱི, ནཱ་ཏི་ལོ་མཱ, ནཱ་ལོ་མཱ, སུ་བྷ་གཱ, ཨུ་ཏུ་སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶཱ, ས་ཎྷཱ, ས་ཁི་ལཱ, སུ་ཁ་ས་མྦྷཱ་སཱ, ནཱ་ནཱ་བྷ་ར་ཎ་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ས་བྦ་དཱ་པི སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི, པུ་རི་སཱ ཙ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀཱ ཝི་ཡ. ན པུ་ཏྟ་དཱ་རེ་སུ ར་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཏཱ.
ས་ཏྟཱ་ཧི་ཀ་མེ་ཝ ཙ ཏ་ཏྠ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ ཀཱ་མ་ར་ཏི་ཡཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏ་ཏོ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ ཝི་ཡ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ན ཏ་ཏྠ ཨི་དྷ ཝི་ཡ ག་བྦྷོ་ཀྐ་ནྟི་མཱུ་ལ་ཀཾ, ག་བྦྷ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཾ, ཝི་ཛཱ་ཡ་ན་མཱུ་ལ་ཀཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཧོ་ཏི. ར་ཏྟ་ཀ་ཉྩུ་ཀ་ཏོ ཀ་ཉྩ་ན་པ་ཊི་མཱ ཝི་ཡ དཱ་ར་ཀཱ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་མ་ཀྑི་ཏཱ ཨེ་ཝ སེ་མྷཱ་དི་ནཱ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཏཱ.
མཱ་ཏཱ པ་ན པུ་ཏྟཾ ཝཱ དྷཱི་ཏ་རཾ ཝཱ ཝི་ཛཱ་ཡི་ཏྭཱ ཏེ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཀ་པྤ་དེ་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ན་པེ་ཀྑཱ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ག་ཙྪ་ཏི. ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ས་ཡི་ཏཱ་ནཾ ཡེ པ་སྶ་ནྟི པུ་རི་སཱ ཝཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཝཱ, ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཀ་མྨ་བ་ལེ་ན ཏ་ཏོ ཁཱི་རཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏེ་ན ཏེ དཱ་ར་ཀཱ ཡཱ་པེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཝ་ཌྜྷེ་ནྟཱ ཀ་ཏི་པ་ཡ་དི་ཝ་སེ་ཧེ་ཝ ལ་དྡྷ་བ་ལཱ ཧུ་ཏྭཱ དཱ་རི་ཀཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི, དཱ་ར་ཀཱ པུ་རི་སེ. ཀ་པྤ་རུ་ཀྑ་ཏོ ཨེ་ཝ ཙ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི ནི་པྥ་ཛྫ་ནྟི. ནཱ་ནཱ་ཝི་རཱ་ག་ཝ་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཧི སུ་ཁུ་མཱ་ནི མུ་དུ་སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཀ་པྤ་རུ་ཀྑེ་སུ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟཱ་ནི ཏི་ཊྛ་ནྟི. ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་ར་སྨི་ཛཱ་ལ་ས་མུ་ཛྫ་ལ་ཝི་ཝི་དྷ་ཝ་ཎྞ་ར་ཏ་ན་ཝི་ན་དྡྷཱ་ནི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷ་མཱ་ལཱ་ཀ་མྨ་ལ་ཏཱ་ཀ་མྨ་བྷི་ཏྟི་ཀ་མྨ་ཝི་ཙི་ཏྟཱ་ནི སཱི་སཱུ་པ་ག་གཱི་ཝཱུ་པ་ག་ཧ་ཏྠཱུ་པ་ག་ཀ་ཊཱུ་པ་ག་པཱ་དཱུ་པ་གཱ་ནི སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ་ནི ཨཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི ཀ་པྤ་རུ་ཀྑ་ཏོ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཝཱི་ཎཱ་མུ་དི་ངྒ་པ་ཎ་ཝ་ས་མྨ་ཏཱ་ལ༹་ས་ངྑ་ཝཾ་ས་ཝེ་ཏཱ་ལ༹་པ་རི་ཝཱ་དི་ནཱི་ཝ་ལླ་ཀཱི་པ་བྷུ་ཏི་ཀཱ ཏཱུ་རི་ཡ་བྷ་ཎྜཱ་པི ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟི. ཏ་ཏྠ བ་ཧཱུ ཕ་ལ་རུ་ཀྑཱ ཀུ་མྦྷ་མ་ཏྟཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི ཕ་ལ་ནྟི མ་དྷུ་ར་ར་སཱ་ནི, ཡཱ་ནི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏེ ས་ཏྟཱ་ཧ་མྤི ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ་ཧི ན བཱ་དྷཱི་ཡ་ནྟི.
ན་ཛྫོ་པི ཏ་ཏྠ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཛ་ལཱ སུ་པྤ་ཏི་ཏྠཱ ར་མ་ཎཱི་ཡཱ ཨ་ཀ་དྡ་མཱ ཝཱ་ལུ་ཀ་ཏ་ལཱ ནཱ་ཏི་སཱི་ཏཱ ན་ཙྩུ་ཎྷཱ སུ་ར་བྷི་ག་ནྡྷཱི་ཧི ཛ་ལ་ཛ་པུ་པྥེ་ཧི ས་ཉྪ་ནྣཱ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ སུ་ར་བྷཱི ཝཱ་ཡ་ནྟི་ཡོ ས་ནྡ་ནྟི, ན ཏ་ཏྠ ཀ་ཎྚ་ཀི་ཀཱ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ག་ཙྪ་ལ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཀ་ཎྚ་ཀཱ པུ་པྥ་ཕ་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཙ་ནྡ་ན་ནཱ་ག་རུ་ཀྑཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ར་སཾ པ་གྒྷ་ར་ནྟི, ན་ཧཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཙ ན་དི་ཏི་ཏྠེ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་དིཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ནྷ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟི་ཎྞུ་ཏྟི་ཎྞཱ ཨུ་པ་རི་ཊྛི་མཾ ཨུ་པ་རི་ཊྛི་མཾ ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ན ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘‘ཨི་དཾ མ་མ, ཨི་དཾ པ་ར་སྶཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ན ཏེ་སཾ ཀོ་ཙི ཝི་གྒ་ཧོ ཝཱ ཝི་ཝཱ་དོ ཝཱ. ས་ཏྟཱ་ཧི་ཀཱ ཨེ་ཝ ཙ ནེ་སཾ ཀཱ་མ་ར་ཏི་ཀཱི་ལཱ༹ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ ཝི་ཡ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཡ་ཏྠ ཙ རུ་ཀྑེ ས་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ཡ་ནཾ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི. མ་ཏེ ཙ ས་ཏྟེ དི་སྭཱ ན རོ་ད་ནྟི ན སོ་ཙ་ནྟི. ཏ་ཉྩ མ་ཎྜ་ཡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པ་ནྟི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ ནེ་སཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ས་ཀུ་ཎཱ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ མ་ཏཾ དཱི་པ་ནྟ་རཾ ནེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ སུ་སཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་སུ་ཙི་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི, ན ཙ ཏ་ཏོ མ་ཏཱ ནི་ར་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ ཝཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. དྷ་མྨ་ཏཱ་སི་དྡྷ་སྶ པ་ཉྩ་སཱི་ལ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏེ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་མེ་ཝ ཙ ནེ་སཾ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ, ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཏེ་སཾ པ་ཉྩ་སཱི་ལཾ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་ཏཱ་སི་དྡྷ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཏི་ཋཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.