༡. སཱ་ར་ནྡ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཙི་ཏྟ་ཏྟཱ ལོ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་ར་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཙ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཨ་ཧོ་སི. ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝནྟི (དཱི. ནི. ཊཱི. ༢.༡༣༤) ཨེ་ཀ་མེ་ཝེ་ཏཾ པ་དཾ ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏོ པ་རི་མཱ་ཎ་ཝཱ་ཙཱི. ཀཱ་ལོ ཙེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལ’’ནྟི. ཨ་བྷི་ཎྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱཏི ནི་ཙྩ་ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ. ཏཾ པ་ན ནི་ཙྩ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘དི་ཝ་ས་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ནྣི་པཱ་ཏ་བ་ཧུ་ལཱཏི པ་ཙུ་ར་ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ. ཝོ་སཱ་ནནྟི ས་ངྐོ་ཙཾ. ‘‘ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་མུ་ཁེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཨ་ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ཀུ་ལཱཏི ཁུ་བྷི་ཏཱ ན པ་ས་ནྣཱ. བྷི་ཛྫི་ཏྭཱཏི ཝ་གྒ་བ་ནྡྷ་ཏོ ཝི་བྷ་ཛྫ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཧུ་ཏྭཱ.
ས་ནྣི་པཱ་ཏ་བྷེ་རི་ཡཱཏི ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་བྷེ་རི་ཡཱ. ཨ་དྡྷ་བྷུ་ཏྟཱ ཝཱཏི སཱ་མི་བྷུ་ཏྟཱ ཝཱ. ཨོ་སཱི་ད་མཱ་ནེཏི ཧཱ་ཡ་མཱ་ནེ.
སུ་ངྐནྟི བྷ་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ་ཧི པ་བྦ་ཏ་ཁ་ཎྜ་ནཱ་དི་ཏི་ཏྠ་གཱ་མ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦ་བྷཱ་གཾ. བ་ལིནྟི ནི་པྥ་ནྣ་ས་སྶཱ་དི་ཏོ ཚ་བྷཱ་གཾ ས་ཏྟ་བྷཱ་ག་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ལ་དྡྷ་བྦ་ཀ་རཾ. ད་ཎྜནྟི ད་ས་ཝཱི་ས་ཏི་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་དི་ཀཾ ཨ་པ་རཱ་དྷཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་དྷ་ན་ད་ཎྜཾ. ཝ་ཛྫི་དྷ་མྨནྟི ཝ་ཛྫི་རཱ་ཛ་དྷ་མྨཾ. ཨི་དཱ་ནི ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་དཱི་སུ ཏ་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པེ ཙ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནི་སཾ་སེ ཙ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏེ་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པཱ་རི་ཙ་རི་ཡ་ཀྑ་མཱཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཀྑ་མཱ. པོ་རཱ་ཎཾ ཝ་ཛྫི་དྷ་མྨནྟི ཨེ་ཏྠ པུ་བྦེ ཀི་ར ཝ་ཛྫི་རཱ་ཛཱ་ནོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཙོ་རོ’’ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏེ ‘‘ག་ཎྷ་ཐ ནཾ ཙོ་ར’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ དེ་ནྟི. ཏེ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ ས་ཙེ ཨ་ཙོ་རོ ཧོ་ཏི, ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི. ས་ཙེ ཙོ་རོ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀི་ཉྩི ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཝོ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ནཾ དེ་ནྟི, ཏེ་པི ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ ཨ་ཙོ་རོ ཙེ, ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི. ཙོ་རོ ཙེ, སུ་ཏྟ་དྷ་རཱ་ནཾ དེ་ནྟི. ཏེ་པི ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ ཨ་ཙོ་རོ ཙེ, ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི. ཙོ་རོ ཙེ, ཨ་ཊྚ་ཀུ་ལི་ཀཱ་ནཾ དེ་ནྟི, ཏེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ, སེ་ནཱ་པ་ཏི ཨུ་པ་རཱ་ཛ་སྶ, ཨུ་པ་རཱ་ཛཱ ར་ཉྙོ. རཱ་ཛཱ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ ས་ཙེ ཨ་ཙོ་རོ ཧོ་ཏི, ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཙོ་རོ ཧོ་ཏི, པ་ཝེ་ཎི་པ་ཎྞ་ཀཾ ཝཱ་ཙཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཡེ་ན ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་ཏཾ, ཏ་སྶ ཨ་ཡཾ ནཱ་མ་ད་ཎྜོ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. རཱ་ཛཱ ཏ་སྶ ཀི་རི་ཡཾ ཏེ་ན ས་མཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་ད་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ད་ཎྜཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨེ་ཏཾ པོ་རཱ་ཎཾ ཝ་ཛྫི་དྷ་མྨཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ནྟཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ ན ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི. པ་ར་མྤ་རཱ་ག་ཏེ་སུ ཨ་ཊྚ་ཀུ་ལེ་སུ ཛཱ་ཏཱ ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ན་ཝི་ར་ཏཱ ཨ་ཊྚ་མ་ཧ་ལླ་ཀ་པུ་རི་སཱ ཨ་ཊྚ་ཀུ་ལི་ཀཱ.
ས་ཀྐཱ་རནྟི ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ. ག་རུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱཏི ‘‘ཨི་མེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ག་རུ་ནོ’’ཏི ཏ་ཏྠ ག་རུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི པ་ཊི ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. མཱ་ནེ་སྶ་ནྟཱིཏི ས་མྨཱ་ནེ་སྶ་ནྟི. ཏཾ པ་ན ས་མྨཱ་ན་ནཾ ཏེ་སུ ནེ་སཾ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ་པུ་བྦ་ཀ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ནེ་ན པི་ཡཱ་ཡི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ པ་ཎི་པཱ་ཏཾ. ད་སྶེ་ནྟཱིཏི ག་རུ་ཙི་ཏྟ་བྷཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟི. ས་ནྡྷཱ་ནེ་ཏུནྟི ས་མྦ་ནྡྷཾ ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྣཾ ཀ་ཏྭཱ གྷ་ཊེ་ཏུཾ.
པ་ས་ཡ྄ཧ་ཀཱ་ར་སྶཱཏི བ་ལ་ཀྐཱ་ར་སྶ. ཀཱ་མཾ ཝུ་དྡྷི་ཡཱ པཱུ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཝུ་དྡྷི་ཧཱ་ནི་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཏྠོ པ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝཱ ཡ་སྨཱ ‘‘ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་ད་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ‘‘ཝུ་དྡྷི་ཧཱ་ནི་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཝི་པ་ཙྩི་ཏུཾ ཨ་ལ་དྡྷོ་ཀཱ་སེ པཱ་པ་ཀ་མྨེ, ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀེ ཝཱ ཨ་ན་ཝ་ས་རོ་ཝ དེ་ཝ་སོ་པ་ས་གྒོ. ཏ་སྨིཾ པ་ན ལ་དྡྷོ་ཀཱ་སེ སི་ཡཱ དེ་ཝ་ཏོ་པ་ས་གྒ་སྶ ཨ་ཝ་ས་རོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ…པེ… ཝ་ཌྜྷེ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ སུ་ཁནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. བ་ལ་ཀཱ་ཡ་སྶ དི་གུ་ཎ་ཏི་གུ་ཎ་ཏཱ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་བྷ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ས་ངྒཱ་མ་སཱི་སེ ས་ཧཱ་ཡ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ནི་ཙྪི་ཏནྟི ཨ་ནི་ཊྛཾ. ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་ཏོཏི ནི་སེ་དྷ་ན་ཏོ. དྷ་མྨ་ཏོ ཨ་ན་པེ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ་ཏི ཨི་དྷ ‘‘དྷ་མྨི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. མི་ག་སཱུ་ཀ་རཱ་དི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ སུ་ན་ཁཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཝ་ན་ཙ་ར་ཎཾ ཝཱ་ཛོ, ཏ་ཏྠ ནི་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ ཝཱ ཝཱ་ཛེ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ་ཛི་ཀཱ, མི་ག་ཝ་དྷ་ཙཱ་རི་ནོ.
སཱ་ར་ནྡ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.