༡༠. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༠. ད་ས་མེ པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན སཾ་ས་གྒེ་ནཱཏི ‘‘ས་ཝ་ན་སཾ་ས་གྒོ, ད་སྶ་ན་སཾ་ས་གྒོ, ས་མུ་ལླཱ་པ་སཾ་ས་གྒོ, ས་མྦྷོ་ག་སཾ་ས་གྒོ, ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན སཾ་ས་གྒེ་ན. སཾ་ས་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི སཾ་ས་གྒོ, རཱ་གོ. ས་ཝ་ན་ཧེ་ཏུ་ཀོ, ས་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཝ་ཏྟོ སཾ་ས་གྒོ ས་ཝ་ན་སཾ་ས་གྒོ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ པ་ན ཀཱ་ཡ་པ་རཱ་མཱ་སོ. ཏེ་སུ པ་རེ་ཧི ཝཱ ཀ་ཐི་ཡ་མཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ སི་ཏ་ལ་པི་ཏ་གཱི་ཏ་ས་དྡཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ རཱ་གོ ས་ཝ་ན་སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་རཱུ་པཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ པ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ རཱ་གོ ད་སྶ་ན་སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཨཱ་ལཱ་པ་ས་ལླཱ་པ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱ་གོ ས་མུ་ལླཱ་པ་སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ. བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་ནྟ་ཀཾ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷོ་ག་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱ་གོ ས་མྦྷོ་ག་སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ. ཧ་ཏྠ་གྒཱ་ཧཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ རཱ་གོ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ.
ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏནྟི ཨ་ནྣ་ས་ནྣི་དྷི་པཱ་ན་ས་ནྣི་དྷི་ཝ་ཏྠ་ས་ནྣི་དྷི་ཡཱ་ན་ས་ནྣི་དྷི་ས་ཡ་ན་ས་ནྣི་དྷི་ག་ནྡྷ་ས་ནྣི་དྷི- ཨཱ་མི་ས་ས་ནྣི་དྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ. ས་ནྣི་དྷི་ཀ་ཏ་སྶཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ‘‘ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་པ་རི་བྷོ་ག’’ནྟི (དྷ. ས. ཏི་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༡༠) ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར-ས་དྡ་སྶ ཀ་མྨ་ཏྠ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཝཱ ‘‘ཨཱ་ཙ་ཡཾ གཱ་མི་ནོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཨ་ནུ་ནཱ་སི་ཀ་ལོ་པེ་ན ‘‘ཨཱ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ནོ’’ཏི ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་རཾ པ་རི་བྷོ་ག’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཨ་ནུ་ནཱ་སི་ཀ་ལོ་པེ་ན ‘‘ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་པ་རི་བྷོ་ག’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ས་ནྣི་དྷིཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷོ་ག་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
‘‘ས་ནྣི་དྷི་ཀ་ཏ་སྶ པ་རི་བྷོ་ག’’ནྟི ཨེ་ཏྠ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༢) པ་ན དུ་ཝི་དྷཱ ཀ་ཐཱ ཝི་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་ལླེ་ཁ་ཝ་སེ་ན ཙ. ཝི་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ཏཱ་ཝ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ནྣཾ ཨ་ཛྫ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་པ་ར་ཛྫུ ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་རཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ པ་རི་བྷོ་གེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷཾ པ་ན སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ལ་དྡྷཾ ཝཱ པཱ་པེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ལླེ་ཁོ པ་ན ན ཧོ་ཏི. པཱ་ན་ས་ནྣི་དྷི་མྷི་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཝ་ཏྠ་ས་ནྣི་དྷི་མྷི ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏཱ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏཾ ས་ནྣི་དྷི ཙ ཧོ་ཏི, ས་ལླེ་ཁ་ཉྩ ཀོ་པེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ. པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ པ་ན ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ས་ནྟུ་ཊྛེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཡ་སྶ པ་ན དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, སོ ཨུ་དྡེ་ས་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ག་ཏོ, ཨཱ་ག་ཏ་མ་ཏྟེ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཨ་དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཙཱི་ཝ་རེ པ་ན ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ, ས་ཏི་ཡཱ ཝཱ པ་ཙྩཱ་སཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཀཱ་ལཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སཱུ་ཙི་སུ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཨ་ལཱ་བྷེ ཏ་ཏོ་པི ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཛི་ཎྞེ པུ་ན ཨཱི་དི་སཾ ཀུ་ཏོ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ན ཋ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ནྣི་དྷི ཙ ཧོ་ཏི, ས་ལླེ་ཁ་ཉྩ ཀོ་པེ་ཏི.
ཡཱ་ན་ས་ནྣི་དྷི་མྷི ཡཱ་ནཾ ནཱ་མ ཝ་ཡ྄ཧཾ ར་ཐོ ས་ཀ་ཊཾ ས་ནྡ་མཱ་ནི་ཀཱ པཱ་ཊ་ངྐཱི་ཏི. ན པ་ནེ་ཏཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཡཱ་ནཾ, ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ པ་ན ཡཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་སྶ ཧི ཨེ་ཀོ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཀོ དྷོ་ཏ་པཱ་ད་ཀ་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཨུ་ཀྐཾ་ས་ཏོ དྭེ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ས་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཱ ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཏ་ཏི་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ དཱ་ཏ་བྦོ. ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཛི་ཎྞེ ཨ་ཉྙཾ ཀུ་ཏོ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཋ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ནྣི་དྷི ཙ ཧོ་ཏི, ས་ལླེ་ཁ་ཉྩ ཀོ་པེ་ཏི. ས་ཡ་ན་ས་ནྣི་དྷི་མྷི ས་ཡ་ནནྟི མ་ཉྩོ. ཨེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཀོ ས་ཡ་ན་ག་བྦྷེ, ཨེ་ཀོ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ་ཏི ཨུ་ཀྐཾ་ས་ཏོ དྭེ མ་ཉྩཱ ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ, ག་ཎ་སྶ ཝཱ དཱ་ཏ་བྦོ, ཨ་དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ནྣི་དྷི ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི, ས་ལླེ་ཁོ ཙ ཀུ་པྤ་ཏི. ག་ནྡྷ་ས་ནྣི་དྷི་མྷི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ཎྜུ་ཀ་ཙྪུ་ཚ་ཝི་དོ་སཱ་དི་ཨཱ་བཱ་དྷེ ས་ཏི ག་ནྡྷཱ ཝ་ཊྚ་ནྟི. ག་ནྡྷ་ཏྠི་ཀེ་ན ག་ནྡྷ་ཉྩ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ རོ་གེ ཝཱུ་པ་ས་ནྟེ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝཱ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, དྭཱ་རེ པ་ཉྩ་ངྒུ་ལི་གྷ་ར་དྷཱུ་པ་ནཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘པུ་ན རོ་གེ ས་ཏི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཋ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ག་ནྡྷ་ས་ནྣི་དྷི ཙ ཧོ་ཏི, ས་ལླེ་ཁ་ཉྩ ཀོ་པེ་ཏི.
ཨཱ་མི་སནྟི ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ‘‘ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཏི་ལ་ཏ་ཎྜུ་ལ་མུ་གྒ་མཱ་ས་ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ལོ་ཎ་མ་ཙྪ་ས་པྤི་ཏེ་ལ་ཀུ་ལཱ་ལ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏི. སོ ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ཡཱ་གུཾ པ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ‘‘སཱ་མ་ཎེ་ར ཨུ་ད་ཀ་ཀ་དྡ་མེ དུ་ཀྑཾ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ, ག་ཙྪ ཨ་སུ་ཀ་ཀུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཝི་ཧཱ་རེ ནི་སི་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧི, ཨ་སུ་ཀ་ཀུ་ལ་ཏོ ད་དྷི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི པེ་སེ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ‘‘དུ་པྤ་ཝེ་སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་དཱ་ནི གཱ་མོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ཏེ ‘‘ཧོ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཙྪ་ཐ ཏུ་མྷེ, མ་ཡཾ བྷི་ཀྑཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཐ སཱ་མ་ཎེ་རོ ད་དྷི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཉྩ བྱ་ཉྫ་ན་ཉྩ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཏཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ བྷ་ཏྟཾ པ་ཧི་ཎ་ནྟི, ཏ་ཏོ་པི མ་ནཱ་པ་མ་ནཱ་པཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཨ་ཐ བྷི་ཀྑཱུ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་ཏོ་པི མ་ནཱ་པ་མ་ནཱ་པཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་མཱ་ས་མྤི ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི བྷི་ཀྑུ མུ་ཎྜ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཛཱི་ཝ་ཏི, ན ས་མ་ཎ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨཱ་མི་ས་ས་ནྣི་དྷི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ན ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཀཱ ཏ་ཎྜུ་ལ་ནཱ་ལི༹ ཨེ་ཀོ གུ་ལ༹་པི་ཎྜོ ཀུ་ཌུ་ཝ་མ་ཏྟཾ ས་པྤཱི་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ནི་དྷེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨ་ཀཱ་ལེ ས་མྤ་ཏྟ་ཙོ་རཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ. ཏེ ཧི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་མི་ས་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྨཱ ས་ཙེ ཧི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ན་ཏྠི, ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ་པི ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཙ ཡ་དེ་ཏྠ ཀ་པྤི་ཡཾ, ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་པྤི་ཡ་ཀུ་ཊི་ཡཾ པ་ན བ་ཧུཾ ཋ་པེ་ནྟ་སྶ་པི ས་ནྣི་དྷི ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.