༡༠. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༠. ད་ས་མེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱཏི ཨེ་དི་སོ ཙ ཨེ་དི་སོ ཙཱ་ཏི ཨ་བྷི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཉཱ་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊཱ’’ཏི. པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནནྟི ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་དི་ས་ཏྟེ་ཧི ཙེ་ཝ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཙ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་པ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ ས་ལླཱི་ནཾ ནི་ལཱི་ཡ་ནཾ, ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝོ པ་ཝི་ཝེ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡོ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏོ, སོ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཡ་སྨཱ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏོ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་སི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ་ཏི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏོ’’ཏི. ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་སཱུཏི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཀཱ་མེ་སུ. བ་ཧ་ལ་རཱ་གནྟི ཐི་ར་མཱུ་ལ་དུ་མྨོ་ཙ་ནཱི་ཡ་ཏཱ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནེ་ན བ་ཧ་ལ་བྷཱུ་ཏཾ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མཾ. ས་ཀཱ་ར་ཎཱཏི ཡེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་རེ་སཾ ཝཱ་དེ དོ་སཾ ད་སྶེ་ནྟི, ཏེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་ཀཱ་ར་ཎཱ. ན ཧི ལ་ཀྑ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཧེ་ཏུ་ནཱ ཝི་ནཱ པ་ར་ཝཱ་དེ་སུ དོ་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ.
ཨེ་ཝ་མཱ་དཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དིས་དྡེ་ན ‘‘ན་ཏྠི ཧེ་ཏུ ན་ཏྠི པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ཡཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༡༦༨) ཨེ་ཝ་མཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏུ་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝཱ་དི་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ན་ཏྠི་ཀ་དི་ཊྛི ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཨ་ཀི་རི་ཡ་དི་ཊྛི ཀ་མྨཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་དི་ཊྛི ཨུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟེ་ན ཝི་པཱ་ཀོ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟེ་ན་པི ཀ་མྨཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏཾ. ཨི་ཏི ས་བྦེ་པེ་ཏེ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་བྷ་ཡ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཀཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཝཱ་དཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ ཙ ན་ཏྠི་ཀ་ཝཱ་དཱ ཙ ཧོ་ནྟི.
ཨོ་ཀྐ་ནྟ་ནི་ཡ་མཱཏི ཨོ་གཱ་ལ༹ྷ་མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་མཱ. ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཏཾ དི་ཊྛི་དཱི་པ་ཀཾ ག་ནྠཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཋ་ཏི. ཝཱི་མཾ་ས་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི. ཏ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི ཝཱི་མཾ་ས་ནཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེཏི ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཀ་པྤི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཀེ ན་ཏྠི ཧེ་ཏཱུ་ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ལ་དྡྷི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ. མི་ཙྪཱ་ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏཱིཏི ‘‘ན་ཏྠི ཧེ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱུ་པ་ལ་དྡྷེ ཨ་ཏྠེ ཏ་དཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ནེ་ཧི ས་ཝི་གྒ་ཧེ ཝི་ཡ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏེ ཙི་ར་ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙ་ཡེ་ན ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་ནྟི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་མ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཧི་ཏེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཨཱ་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ མི་ཙྪཱ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ས་མཱ་ནཱི་ཡ་མཱ་ནཱ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏཱ ཨ་ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝ་ནྟི ག་ཎྷ་ནྟཱི མི་ཙྪཱ་ས་ཏཱི་ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ ཏཾ་ལ་དྡྷི་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཏ་ཎྷཱ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི. ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷེ་ན ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ཝ་ཊྛི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་གྒ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཨ་པྤི་ཏཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི མི་ཙྪཱ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ. སོ་པི ཧི པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སེ་ན ལ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལོ ཀ་དཱ་ཙི ས་མཱ་དྷཱ་ན་པ་ཊི་རཱུ་པ་ཀི་ཙྩ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ པ་ཧ་ར་ཎ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཛ་ཝ་ནྟཱིཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་གི་ཡེ་སུ ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རེ་སུ པ་ཝ་ཏྟེ་སུ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མེ ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རེ ས་ཏྟ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཛ་ཝ་ནྟི. པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ནེ ས་ཏེ་ཀི་ཙྪོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སཱུཏི དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་མེ་ཏཾ, ན པ་ན ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཏེ་སཾ ས་ཏེ་ཀི་ཙྪ་བྷཱ་ཝཱ་པཱ་ད་ནཾ ཀེ་ན་ཙི ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཏཱི་སུ མི་ཙྪཱ་ད་སྶ་ནེ་སུ. ཀོ་ཙི ཨེ་ཀཾ ད་སྶ་ནཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ཡ་སྶ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ, སོ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ད་སྶ་ནཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི. ཡ་སྶ དྭཱི་སུ ཏཱི་སུ་པི ཝཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ, སོ དྭེ ཏཱི་ཎི ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ཡཱ པུ་བྦེ ཨུ་བྷ་ཡ་པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཀ་ཏཱ་མུ་ཁེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷཱ ས་བྦ་དི་ཊྛི་ཀཱ, སཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གི་ཡཱ, མི་ཙྪཱ་ནི་ཡཱ་མོ་ཀྐ་ནྟི་ཡཱ པ་ན ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་དཱ་ག་མ་དི་ཊྛི་ཏོ བྷི་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀི་ཎྞཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟེ་པི དྭཱི་སུ ཏཱི་སུ ཨོ་ཀྐ་ནྟེ་སུ་པི ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཏི་སྶ་ནྣ་མྤི དི་ཊྛཱི་ནཾ ས་མཱ་ན་ཕ་ལ་ཏཾ ས་མཱ་ན་བ་ལ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏི་སྶོ་པི ཙེ་ཏ་ནཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ནུ་བ་ལ་པྤ་དཱ་ཡི་ཀཱ ཧོ་ནྟི.
ཀིཾ པ་ནེ་ས ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ནི་ཡ་ཏོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙ་སྨི་མྤཱི་ཏི? ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ནི་ཡ་ཏོ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཉྷི ནཱ་མེ་ཏཾ ཨ་བ་ལཾ, ན ཀུ་ས་ལཾ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་བ་ལཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མོ ཝི་ཡ ཨ་ཙྩ་ནྟི་ཀོ སི་ཡཱ, ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ན བྷ་ཝ་ནྟ་རེ་པི ཏཾ ཏཾ དི་ཊྛིཾ རོ་ཙེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཝ་ཊྚ་ཁཱ་ཎུ་ཀོ ནཱ་མེ་ས ས་ཏྟོ’’ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ས་ཀིཾ ནི་མུ་གྒོ ནི་མུ་གྒོ ཨེ་ཝ བཱ་ལོ’’ཏི ཝི་ཡ ཝ་ཊྚ་ཁཱ་ཎུ་ཛོ་ཏ་ནཱ, ཡཱ་དི་སེ་ཧི པ་ན པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་ཡཾ ཏཾ ད་སྶ་ནཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟོ པུ་ན ཀ་དཱ་ཙི མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མོ ཏ་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པ་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཏོ སཱི་སུ་ཀྑེ་པ་ན་མ་སྶ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ནཱ’’ཏི. ཨེ་དི་སཱཏི ‘‘བུ་དྡྷཱ་ན་མྤི ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ.
ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ནྡཱ་བྷ་ཡེ་ནཱཏི ‘‘ས་མྨཱ དི་ཊྛི་ཉྩ ནཱ་མ ཏེ ག་ར་ཧ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་རི པ་རེ་ཧི ཝ་ཏྟ་བྦ་ནི་ནྡཱ་བྷ་ཡེ་ན. གྷ་ཊྚ་ན་བྷ་ཡེ་ནཱཏི ཏ་ཐཱ པ་རེ་སཾ ཨ་པ་སཱ་ད་ན་བྷ་ཡེ་ན. ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན པ་རེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་རི ཀཱ་ཏ་བྦ་ནི་གྒ་ཧོ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷོ, ཏ་ཏོ པ་རི་ཏྟཱ་སོ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷ་བྷ་ཡཾ. ཏཾ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡེ་ནཱ’’ཏི. པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཝི་ན་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཝི་ན་ཡོ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཝི་ན་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ’’ནྟི.
པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.