༡༠. ཡོ་ག་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠. ད་ས་མེ ཡོ་ཛེ་ནྟཱིཏི ཀ་མྨཾ ཝི་པཱ་ཀེ་ན བྷ་ཝཱ་དིཾ, བྷ་ཝ་ནྟ་རཱ་དཱི་ཧི དུ་ཀྑེ་ན ས་ཏྟཾ ཡོ་ཛེ་ནྟི གྷ་ཊེ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་གཱ. ཀཱ་མ་ན་ཊྛེ་ན ཀཱ་མོ ཙ སོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན་ཏྠེ་ན ཡོ་གོ ཙཱ་ཏི ཀཱ་མ་ཡོ་གོ. བྷ་ཝ་ཡོ་གོ ནཱ་མ བྷ་ཝ་རཱ་གོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མོ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝེ་སུ རཱ་གོ, དུ་ཏི་ཡོ ཀ་མྨ་བྷ་ཝེ་སུ, ཏ་ཏི་ཡོ བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ ར་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན རཱ་གོ, ཨེ་ཝཾ ཡུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན ཡོ་གོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཎནྟི ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་ན་ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. སུ་ཏྟ་ནྟ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཧེ་སཱ་ཏི, ཏ་ད་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ ཝཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་དཱི་ནཾ.
ས་མུ་ད་ཡནྟི དྭེ ས་མུ་ད་ཡཱ ཁ་ཎི་ཀ་ས་མུ་ད་ཡོ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡོ ཙ. ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎོ ཁ་ཎི་ཀ་ས་མུ་ད་ཡོ, པ་ཙྩ་ཡོ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡོ. ས་མུ་ད་ཡ་ཏེ ས་མུ་ད་ཡ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡོ, ས་མུ་དེ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ནཾ ས་དྡ་ཏྠ་ཏོ་པི བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟོ་པི བྷི་ཀྑུ ཁ་ཎི་ཀ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཁ་ཎི་ཀ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟོ་པི པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཧི ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡཾ པ་སྶ་ཏོ ཁ་ཎ་ཏོ ཙ ནེ་སཾ ཨུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ནཾ སུ་ཁཾ ཧོ་ཏི, ཁ་ཎ་ཏོ ཙ ནེ་སཾ ཨུ་ད་ཡཾ པ་སྶ་ཏོ པ་གེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ད་སྶ་ནཾ སུ་ཁེ་ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ཁ་ཎི་ཀ་ས་མུ་ད་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མུ་ད་ཡ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཏྟི’’ནྟི.
ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ་པི དུ་ཝི་དྷོ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཏྠ་ངྒ་མོ, བྷེ་ད་ཏྠ་ངྒ་མོ་ཏི. ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཏྠ་ངྒ་མོ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ནི་རོ་དྷོ, ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཀེ་ཙི. བྷེ་ད་ཏྠ་ངྒ་མོ ཁ་ཎི་ཀ་ནི་རོ་དྷོ. ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་སྶ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ད་སྶ་ནེ་ན ཨི་ཏ་ར་ད་སྶ་ན་མྤི སི་དྡྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཁ་ཡ་ཏོ ཝ་ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ནཱ་དི་ཀཱ་ལེ བྷེ་ད་ཏྠ་ངྒ་མཾ པ་སྶ་ནྟོ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ་དི་ཏོ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཏྠ་ངྒ་མཾ པ་སྶ་ཏི, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཏྠ་ངྒ་མཾ པ་སྶ་ནྟོ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ ཨི་ཏ་ར་མྤི པ་སྶ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན བྷེ་ད་ཏྠ་ངྒ་མཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ནྟི བྷེ་ད’’ནྟི. ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་བྷེ་ད་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་ཏཱ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མ་ཝ་ཏྠུ་ནོ་པཱི་ཏི ཨུ་བྷ་ཡེ་ས་མྤི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ དུ་ཀྑ་ཏཱ ཨ་ན་ཏྟ་ཏཱ ཙ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. མ་དྷུ་ར་བྷཱ་ཝནྟི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་མ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨ་ཡཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༦༦) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་མ་དྷུ་ར་བྷཱ་ཝནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནནྟི ཚ་དྭཱ་རི་ཀ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཀྑཱ་དི་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎཱ་ན’’ནྟི. པུ་ན་བྦྷ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ པུ་ནོ་བྷ་ཝོ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན, མ་ནོ-ས་དྡ་སྶ ཝི་ཡ ཙ པུ་རི་མ་པ་ད་སྶ ཨོ་ཀཱ་ར་ནྟ་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. པུ་ནོ་བྷ་ཝོ སཱི་ལ་མེ་ཏེ་ས་ནྟི པོ་ནོ་བྷ་ཝི་ཀཱ. ཨ་ཐ ཝཱ སཱི་ལ་ཏྠེ་ན ཨི་ཀ་ས་དྡེ་ན ག་མི་ཏ་ཏྠ་ཏྟཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཝཱ་ཙ་ཀ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ད་སྶ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ ཡ་ཐཱ ཨ་པཱུ་པ་བྷ་ཀྑ་ན་སཱི་ལོ ཨཱ་པཱུ་པི་ཀོ. ཨ་ཐ ཝཱ པུ་ན་བྦྷ་ཝཾ དེ་ནྟི, པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, པུ་ན་པྤུ་ན་བྦྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟཱི་ཏི པོ་ནོ་བྷ་ཝི་ཀཱ. ‘‘ཏ་དྡྷི་ཏཱ’’ཏི ཧི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནི་དྡེ་སཱ ཝི་ཙི་ཏྟ་ཏྟཱ ཝཱ ཏ་དྡྷི་ཏཱ་ནཾ ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱ ཝཱ ‘‘པུ་ན་བྦྷ་ཝཾ དེ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་ཏྠེ་སུ པོ་ནོ་བྷ་ཝི་ཀ་ས་དྡ་སི་དྡྷི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཝི་སཾ་ཡོ་ཛེ་ནྟི པ་ཊི་པ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཾ ཀཱ་མ་ཡོ་གཱ་དི་ཏོ ཝི་ཡོ་ཛེ་ནྟཱི་ཏི ཝི་སཾ་ཡོ་གཱ, ཨ་སུ་བྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་སཾ་ཡོ་གཱ་ཏི ཝི་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཡོ་ག་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
བྷ་ཎྜ་གཱ་མ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.