༡༠. ཙཱུ་ལ༹་ནི་ཀཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༡. ད་ས་མེ ཨ་རུ་ཎ་ཝ་ཏི་སུ་ཏྟ་ནྟ་ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡནྟི ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི ཨ་རུ་ཎ་ཝཱ ནཱ་མ. ར་ཉྙོ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རུ་ཎ་ཝ་ཏོ ཨ་རུ་ཎ་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི ཨ་ཧོ་སི. ཨ་རུ་ཎ་ཝ་ཏིཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛ་དྷཱ་ནིཾ སི་ཁཱི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་སི. སི་ཁི་སྶ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ས་མྦྷ་ཝཾ ནཱ་མ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་གཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་གྒཾ བྷ་དྡ་ཡུ་གཾ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཁཱི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨ་བྷི་བྷུཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྲ་ཧྨ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ (སཾ. ནི. ༡.༡༨༥) ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་རུ་ཎ་ཝ་ཏི་སུ་ཏྟ་ནྟ་སྶ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ. ཨ་ཏི་པྤ་གོཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་གོ, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པཱ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ན ཏཱ་ཝ ཀུ་ལེ་སུ བྷ་ཏྟཾ ནི་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱིཏི ཨ་ཝ་ཛྷཱ་ཡ་ནྟི, ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་ནྟི, ལཱ་མ་ཀ་ཏོ ཙི་ནྟེ་ནྟི. ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ ཀ་ཏྭཱཏི ‘‘པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཎྞཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ནཱ་ག་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, སུ་པ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་ཊི. མ. ༣.༡༣) ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ. ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུནྟི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶཾ. གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་སཱིཏི ཐེ་རོ ཀི་ར ‘‘ཀ་ཐཾ དེ་སི་ཏཱ ཁོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ས་བྦེ་སཾ པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦེ་པི པཱ་ས་ཎྜཱ ས་བྦེ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མ་ཡེ པུ་རི་ས་ཀཱ་རཾ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི, ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཝཱི་རི་ཡ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ས་བྦེ་སཾ པི་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི མ་ནཱ་པཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏཱི་སུ པི་ཊ་ཀེ་སུ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐ ནི་ཀྐ་མ་ཐཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༡༨༦) ཨི་དཾ གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཀིཾ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨ་ཡནྟི ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ཡཾ ཨཱ་ལོ་ཀོ་ཏི. ཝི་ཙི་ན་ནྟཱ་ནནྟི ཙི་ནྟེ་ནྟཱ་ནཾ. ས་བྦེཏི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ ས་བྦེ དེ་ཝཱ ཙ མ་ནུ་སྶཱ ཙ. ཨོ་ས་ཊཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡཱཏི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཾ ས་མོ་ས་ཊཱ་ཡ པ་རི་མི་ཏ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ. ཨ་ཏྠོ་པི ནེ་སཾ པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སཱིཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏེ ས་དྡ་མེ་ཝ ཨ་སྶོ་སུཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཏྠོ་པི ཏེ་སཾ པ་ཀ་ཏི་ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཝི་ཡ པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ས་ཧ་སྶཾ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱིཏི སི་ནེ་རུཾ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟི. ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཛུ་ཏི་ཡཱ དི་བྦ་མཱ་ནཱ, སོ་བྷ་མཱ་ནཱ ཝཱ. ཏཱ་ཝ ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ལོ་ཀོཏི ཡ་ཏྟ་ཀོ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ་ཧི ཨོ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ནོ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀོ ལོ་ཀོ, ཏ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་མཱ་ཎེ་ན ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ལོ་ཀོ, ཨི་མི་ནཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་ན ས་དྡྷིཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་སཱ ཨཱ་ནཱི་ཏཱཏི ཨེ་སཱ ཙཱུ་ལ༹་ནི་ཀཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ, དེ་སི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ཛ྄ཛྷི་མི་ཀཱ་ཡ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ཙྪེ་ད་ད་སྶ་ན་ཏྠནྟི དྭི་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་མཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ.
ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་ཧ་སྶཱི དྭི་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ, སཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ད་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་རི་མཱ་ཎཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནི ས་ཧ་སྶ་བྷཱ་གེ་ན ག་ཎེ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀ་མྤ་ན་དེ་ཝ་ཏཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནཱ་དི་ནཱ ཛཱ་ཏ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་ན ས་ཧ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ ཋཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཀྑེ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྟ་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཀྑེ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ‘‘པ་རི་གྒ་ཧ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཀེ་ཙི. ས་བྦེ་ས་མྤི བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏི་ཀྑེ་ཏྟཾ ཏ་ནྣི་ཝཱ་སཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཙ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎཱདཱི་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ་ཡེ་ཝ ག་ཧ་ཎཾ ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་དི་ཀཱ་ལེ་པི ཏ་སྶ པ་ཀ་མྤ་ན་སྶ ལ་བྦྷ་ན་ཏོ.
ས་ཧ་སྶཾ ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎི་ཏཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མི་ཀནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མི་ཀཱ་ཡ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་ཧ་སྶཾ ཏི་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ, སཱ་ཡེ་ཝ ཙ མ་ཧཱ་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ས་ར་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཨཱ་ཎཱ་ཀྑེ་ཏྟཾ, ཡཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཏི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏི ཙ. ཨཱ་ཎཱ ཕ་ར་ཏཱིཏི ཏ་ནྣི་ཝཱ་སི་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ སི་ར་སཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཁོ ཀེ་ཝ་ལཾ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ, ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ན ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ པ་ན ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༨༡) ཝ་ཙ་ན་ཏོ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ས་ཡོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཝི་ས་ཡ་ཀྑེ་ཏྟ་སྶ པ་མཱ་ཎ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཝི་ས་མོཏི སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ས་མ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ས་མོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ སཱུ་རི་ཡོ ཨུ་གྒ་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. སེ་ས་མེ་ཏྠ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཙཱུ་ལ༹་ནི་ཀཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨཱ་ན་ནྡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.