(༩) ༤. ས་མ་ཎ་ཝ་གྒོ
༡-༥. ས་མ་ཎ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༢-༨༦. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པ་ཋ་མེ ས་མྨཱ ཨཱ་དཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ ས་མཱ་དཱ་ནནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མཱ་དཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ག་ཧ་ཎ’’ནྟི. ཨ་དྷི་ཀཾ ཝི་སི་ཊྛཾ སཱི་ལ་ནྟི ཨ་དྷི་སཱི་ལཾ. ལོ་ཀི་ཡ་སཱི་ལ་སྶ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་བྷཱ་ཝོ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ་ཏི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་མེ་ཝ ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པི་ཙ ས་བྦ་མྤི ལོ་ཀི་ཡ་སཱི་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཏོཏི ཨཱ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ཏོ. པ་ཉྩ་པི ད་ས་པི ཝཱ སཱི་ལཱ་ནི སཱི་ལཾ ནཱ་མ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ ཨ་དྷི་སཱི་ལཾ ནཱ་མ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སཾ་ཝ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ མ་གྒ་སཱི་ལ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ. ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙི་ཏྟཾ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ མ་གྒ་ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཉྙཱ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་པི་ཙ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟེ་ན ས་མཱ་དི་ནྣཾ པ་ཉྩ་སཱི་ལཾ ད་ས་སཱི་ལ་མྤི ཨ་དྷི་སཱི་ལ་མེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་ག་མ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟེ་ན ས་མཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ་པི ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ.
‘‘ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀཱ་རཱི ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, པཱ་པ་ཀཱ་རཱི ཙ པཱ་པ་ཀཾ;
ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི དྭ་ཡ་མེ་ཏཾ, ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཉྷི ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི. –
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཙ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀ་དུ་ཀྑ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན སཾ་ཝེ་ག་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ་ཡ ཝི་མུ་ཏྟི་ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་པ་ཉྙཱ་པི ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མཱ་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
ས་མ་ཎ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༧. ཚ་ཊྛེ ས་མ་ཏྟ་ཀཱ་རཱིཏི ཨ་ནཱུ་ནེ་ན པ་རི་པཱུ་རེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀ་ཏྟཾ ཨ་པེ་ཀྑཱ་སི་དྡྷ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྲཱ་པི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཁུ་དྡ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་མ་ཧཱ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཀ་ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱཏི ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ, ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཎ་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་སཱ་དྷ་ཀ་སྶ ཀི་ལེ་ས་ག་ཧ་ན་སྶ ས་བྦ་སོ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ. པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫ་མེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཝཱ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ རཱུ་པི་ཡ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་སཱ་དི་ཡེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཨེ་ཝ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ནི ཡ་ཐཱ ‘‘ཝི་ན་ཡོ ཨེ་ཝ ཝེ་ན་ཡི་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱིཏི ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. པ་ཊི་པ་ཀྑ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ས་ཝ་ན་ཏོ པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཏོ སོ་ཏོ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སོ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན མ་གྒེ་ནཱ’’ཏི. ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་ཏི ཝི་རཱུ་པཾ ས་དུ་ཀྑཾ ས་ཨུ་པཱ་ཡཱ་སཾ ནི་པཱ་ཏེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ནི་པཱ་ཏོ, ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑེ ཁི་པ་ན་ཀོ. དྷ་མྨོཏི ས་བྷཱ་ཝོ. ནཱ་སྶ ཝི་ནི་པཱ་ཏོ དྷ་མྨོ་ཏི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ, ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཝི་ནི་པཱ་ཏ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཡེ དྷ་མྨཱ ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡཱ, ཏེ་སཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ་ཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཨ་པ་ཏ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་པ་ཏ་ན་ས་བྷཱ་ཝོཏི ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ནི་ཡཱ་མེ་ན ནི་ཡ་ཏོཏི ཨུ་པ་རི་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མ་སྶ ཨ་ཝ་སྶཾ་བྷཱ་ཝཱི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་ཡ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’ཏི. ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟ་ཏོ ས་ཏྟ་མ་བྷ་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་རི ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ནི་ཡ་ཏོ. ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ས་མྦོ་དྷི, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ. སོ པ་ན པ་ཋ་མ་མ་གྒ་སྶ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཝ་སི་ཊྛོ ཙ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ས་མྦོ་དྷི པ་རཾ ཨ་ཡ་ནཾ པ་རཱ ག་ཏི ཨ་སྶཱ་ཏི ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’ཏི.
ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝཱཏི པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཙ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཏ་ནུ་ཏྟ་ཉྷི དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་དྷི་ཙྩུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཙ. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ ཧི ཝ་ཊྚཱ་ནུ་སཱ་རི་མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཝི་ཡ ཀི་ལེ་སཱ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཝི་ར་ལཱ༹་ཀཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ར་ལ༹་ཝཱ་པི་ཏེ ཁེ་ཏྟེ ཨ་ངྐུ་རཱ ཝི་ཡ. ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི ཙ ཝ་ཊྚཱ་ནུ་སཱ་རི་མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶེ་ཝ མ་དྡ་ནྟཱ ཕ་ར་ནྟཱ ཚཱ་དེ་ནྟཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, མ་ནྡ་མ་ནྡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཏ་ནུ་ཀཱ་ཀཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྦྷ་པ་ཊ་ལ་མི་ཝ མ་ཀྑི་ཀཱ་པ་ཏྟ་མི་ཝ ཙ. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི ཐེ་རཱ བྷ་ཎ་ནྟི ‘‘ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ ཀི་ལེ་སཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ཙི་རེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, བ་ཧ་ལཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ པུ་ཏྟཱ ཙ དྷཱི་ཏ་རོ ཙ དི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཏཾ པ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ ཧི ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་པ་རཱ་མ་ས་ན་མ་ཏྟེ་ན་པི ཧོ་ནྟཱི་ཏི. དྭཱི་ཧི་ཡེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི་སྶ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་དྷི་ཙྩུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཙཱ་ཏི.
ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱཏི མ་ཧ་གྒ་ཏ་བྷཱུ་མི་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ, ཀཱ་མ་བྷཱུ་མི་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་ག་སྶ ཧི་ཏཱ་ཏི ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ, ཏེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ, ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་ག་སྶ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སཾ་ཡོ་ཛེ་ནྟི བ་ནྡྷ་ནྟི ཁ་ནྡྷ་ག་ཏི་བྷ་ཝཱ་དཱི་ཧི ཁ་ནྡྷ་ག་ཏི་བྷ་ཝཱ་ད་ཡོ, ཀ་མྨཾ ཝཱ ཕ་ལེ་ནཱ་ཏི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱིཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ནྟི བ་ནྡྷ་ནཱ་ན’’ནྟི. ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་རཱ་གཱ་དི་ཀ་སྶ ཧི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་མྦ་ནྡྷོ, ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་རཱ་གཱ་དི་ཀ་སྶ པ་ན ཏཾ ན་ཏྠི, ཀ་ཏཱ་ན་མྤི ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཏོ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནྭ་ཡ་ཏོ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཊྛོ སི་དྡྷོ. པ་རི་ཀྑ་ཡེ་ནཱཏི ས་མུ་ཙྪེ་དེ་ན.
ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོཏི ཨུ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ཡོ་ནི་ཀོ ཨུ་པ་པ་ཏ་ནེ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཱི. སེ་ས་ཡོ་ནི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཏེ་ན ག་བྦྷ་ཝཱ་ས་དུ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི ཨི་མི་ནཱ སེ་ས་དུ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝཾ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏཱ ཙ་སྶ ཀཱ་མ་ལོ་ཀེ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛ་སྶ ཨ་པུ་ནཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པ་རི་ཡེ་ཝཱཏི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ་ཡེ་ཝ. ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོཏི ཏ་ཏོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ན ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ན་དྷ་མྨོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡོ་ནི་ག་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་དྷ་མྨོ’’ཏི.
པ་དེ་སཾ པ་དེ་ས་ཀཱ་རཱི ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏཱིཏི སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཾ ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒ་ཏྟ་ཡཾ པ་དེ་སོ, ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་དེ་སཾ ཨེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཾ ཧེ་ཊྛི་མཾ ཕ་ལ་ཏྟ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནི་པྥཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་དེ་ས་ཀཱ་རཱི པུ་གྒ་ལོ ནཱ་མ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་རི་པཱུ་རཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱིཏི སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ཧི ཙ པ་རི་ཏོ པཱུ་ར་ཎེ་ན པ་རི་པཱུ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཀ་རོ་ནྟོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནི་པྥཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ནཱ་མ ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧-༡༠. དུ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༨-༩༡. ས་ཏྟ་མེ ཀུ་ལཱ ཀུ་ལཾ ག་མ་ན་ཀོཏི ཀུ་ལ་ཏོ ཀུ་ལཾ ག་ཙྪ་ནྟོ. དྭེ ཝཱ ཏ་ཡོ ཝཱ བྷ་ཝེཏི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ཝ་སེ་ན དྭེ ཝཱ ཏ་ཡོ ཝཱ བྷ་ཝེ. མི་སྶ་ཀ་བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཧེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. དེ་ས་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙེ་ཏཾ ‘‘དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ’’ཏི. ཡཱ་ཝ ཚ་ཊྛ་བྷ་ཝཱ སཾ་ས་ར་ནྟོ་པི ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཡ་ཉྷི དྭེ ཝཱ བྷ་ཝེ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཝི་ཀ་པྤོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི. ཨུ་ལཱ༹་ར་ཀུ་ལ་ཝ་ཙ་ནོ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཀུ་ལ་ས་དྡོ, ཀུ་ལ་ཏོ ཀུ་ལཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ནཱི་ཙ་ཀུ་ལེ ཨུ་པྤ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་བྷོ་ག་ཀུ་ལེ་སུ ཨེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ཝ་ལོ ཧི ཀུ་ལ་ས་དྡོ མ་ཧཱ་ཀུ་ལ་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛནྟི ཙ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་སྶ ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཀཾ བྷ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ, སོ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི ནཱ་མ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ བྷ་ཝ་སྶ བཱི་ཛཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི’’ཏི. ‘‘མཱ་ནུ་ས་ཀཾ བྷ་ཝ’’ནྟི ཨི་དཾ པ་ནེ་ཏྠ དེ་ས་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ‘‘དེ་ཝ་བྷ་ཝཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏཱི’’ཏི་པི པ་ན ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཨུ་དྡྷཾ་ཝཱ་ཧི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་དྡྷ་མ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་སོ་ཏཾ ཝཱ་ཏི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ, ཨུ་དྡྷཾ ཝཱ ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་མ་སྶ མ་གྒ་སོ་ཏ་ནྟི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་བྷ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི. ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙཱིཏི ཨ་ཝི་ཧཱ་དཱི་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི. ས་པྤ་ཡོ་གེ་ནཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན པ་ཡོ་གེ་ན ས་ཧ, མ་ཧ་ཏཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཡོ་གེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ཧ་ཙྩཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ཏི་ཀྐ་མོ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་པ་ག་མ་ན་ཉྩ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཡུ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟོ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡོ པ་ན ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ཡུ་ཀེ་སུ ཨ་ཝི་ཧེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི. སོ ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏཱིཏི ཉཱ་ཎ་སྶ ཏི་ཀྑ་མ་ཛ྄ཛྷ་མུ་དུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ཡུ་ཀེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ས་དྡྷཱ་དྷུ་རེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱཏི ‘‘ས་ཙེ ས་དྡྷཱ་ཡ ས་ཀྐཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ, ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ་དྷུ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. པ་ཉྙཱ་དྷུ་རེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛོཏི ‘‘ས་ཙེ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཀྐཱ, ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛོ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷ་ཏྟཾ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལ་ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མེ་སུ ཨ་ཏི་དི་ས་ནྟོ ‘‘ཏ་ཐཱ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལཱ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ ཙཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཊྛ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལཱ, ཨ་ཊྛ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ར་མཱ བྷ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྟི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་སྶ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ཊྛ་མཾ བྷ་ཝཾ ནཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏཱ་ནི ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ནཱ་མཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནི ཀུ་མཱ་རཱ་ནཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མཱ་ནི ཝི་ཡ. ཨེ་ཏྟ་ཀ་ཉྷི ཋཱ་ནཾ ག་ཏོ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ནཱ་མཾ ག་ཧི་ཏཾ. ནི་ཡ་མ་ཏོ པ་ན ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི, ཨ་ཡཾ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ, ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ་ཏི ན་ཏྠི. ཀོ པ་ན ནེ་སཾ ཨེ་ཏཾ པ་བྷེ་དཾ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི་ཏི? ཀེ་ཙི ཏཱ་ཝ ཐེ་རཱ ‘‘པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཀེ་ཙི པ་ཋ་མ་མ་གྒོ, ཀེ་ཙི ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ, ཀེ་ཙི ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ‘‘པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ་དེ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཀ་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ནི་རུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ‘‘པ་ཋ་མ་མ་གྒོ ནི་ཡ་མེ་ཧཱི’’ཏི ཝཱ་དེ ཨུ་པ་རི ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ‘‘ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ནི་ཡ་མེ་ནྟཱི’’ཏི ཝཱ་དེ པ་ཋ་མ་མ་གྒེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ་དོ པ་ན ཡུ་ཛྫ་ཏི. ས་ཙེ ཧི ཨུ་པ་རི ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མ་ནྡ་ཏ་རཱ་ཡ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ, ཏ་ཏོ མ་ནྡ་ཏ་རཱ་ཡ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ་ཏི.
ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཝ་ཊྚ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི ཝ་ཊྚཱ་བྷི་ར་ཏོ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཊྚ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཙ་ར་ཏི ས་ནྡི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ སེ་ཊྛི, ཝི་སཱ་ཁཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ, ཙཱུ་ལ༹་ར་ཐ་མ་ཧཱ་ར་ཐཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ, ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ, ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ, ནཱ་ག་ད་ཏྟོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ་ཏི ཨི་མེ ཧི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཛ་ནཱ ཝ་ཊྚ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཝ་ཊྚཱ་བྷི་ར་ཏཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཚ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛེ ཋ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ཨི་མེ ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏཱ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩི་མེ་ཝ, ཡོ་པི མ་ནུ་སྶེ་སུ་ཡེ་ཝ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཡོ་པི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ དེ་ཝེ་སུ་ཡེ་ཝ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨི་མེ་པི ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏཱ, ཀཱ་ལེ་ན དེ་ཝེ, ཀཱ་ལེ་ན མ་ནུ་སྶེ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟོ་ཝ ཨི་དྷ ག་ཧི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ’’ཏི ཨི་དཾ ཨི་དྷ་ཊྛ་ཀ་ཝོ་ཀི་ཎྞ་བྷ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཀ་སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ས་ཀི་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ’’ཏི (པུ. པ. ༣༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ཉྩ་སུ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ་ཝ ག་ཧི་ཏོ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ཨི་དྷ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨི་དྷ པ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ པ་ཏྭཱ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏཱ. ཡོ པ་ན ཨི་དྷ པ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཝ་སི་ཏྭཱ པུ་ན ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀོ་ཝ ཨི་དྷ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ པ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏཱི་སུ པ་ན ཝི་མོ་ཀྑེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་མ་སྶ པ་ན ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི? ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་སྶ ཨེ་ཀཱ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ དྭེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ, ཨི་དཾ ཏེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ. སུ་ཉྙ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཝི་མུ་ཏྟ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ཧཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ དྭཱ་ད་ས ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ པ་ན ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ, ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ དྭཱ་ད་ས ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མ་ན་ཝ་མ་ད་ས་མཱ་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
དུ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༡. ས་ངྐ་ཝཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༢. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ན་ཝ་ཀ་མྨཱ་དི་བྷཱ་རཾ ཧ་ར་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི བྷཱ་ར་ཧཱ་རོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ན་ཝེ ཨཱ་ཝཱ་སེ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, པུ་རཱ་ཎེ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ཏཱི’’ཏི. སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཏོ སི་ཀྑཱ, པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏོ, པ་ཛྫ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ཧཱི་ཏི ཝཱ པ་དཱ་ནི, སི་ཀྑཱ་ཡེ་ཝ པ་དཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱིཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སི་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི པ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ད་སྶེ་ཏཱིཏི པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ད་སྶེ་ཏི, ཧ་ཏྠཱ་མ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ པཱ་ཀ་ཊེ ཝི་བྷཱུ་ཏེ ཀ་ཏྭཱ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ག་ཎྷཱ་པེ་ཏཱིཏི ཏེ དྷ་མྨེ མ་ན་སཱ ཨ་ནུ་པ་ཀྑི་ཏེ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷེ ཀཱ་རེ་ནྟོ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཏི. ས་མུ་སྶཱ་ཧེ་ཏཱིཏི ས་མཱ་དྷི་མྷི ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཛ་ནེ་ཏི. པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎེ་ཧཱིཏི ཏཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཏ་ནྣི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཏྟ་པུ་རི་ས་ཀཱ་རེ་ན ཙ ཏེ་སཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་གུ་ཎེ་ཧི. ཝོ་དཱ་པེ་ཏཱིཏི ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་མ་ལཱ་པ་ག་མ་ནེ་ན པ་བྷ་སྶ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ས་ཎྷཾ ས་ཎྷཾ ཀ་ཐེ་ཏཱིཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སུ་ཁུ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི.
ཨ་ཙྩ་ཡ་ནཾ སཱ་དྷུ་མ་རི་ཡཱ་དཾ མ་དྡི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡོཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པ་རཱ་དྷོ’’ཏི. ཨ་ཙྩེ་ཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ཙྩ་ཡོ, ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ. སོ ཨེ་ཝ ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་པ་རཱ་དྷོ. སོ ཧི ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷ་ནྟཾ པུ་རི་སཾ ཨ་དྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་དྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟོ’’ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱུཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཁ་མ་ཏཱུ’’ཏི. ས་དེ་ཝ་ཀེ་ན ལོ་ཀེ་ན ནི་སྶ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏོ ཨ་རི་ཡོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ་ཏི བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ’’ཏི. པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོཏི ཀཱ་མཾ ‘‘ཝུ་དྡྷི ཧེ་སཱ’’ཏི དྷ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ་ཀྱཾ ཨཱ་ར་དྡྷཾ, ཏ་ཐཱ་པི དེ་ས་ནཾ པ་ན པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ས་ངྐ་ཝཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་མ་ཎ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.