(༨) ༣. ཨཱ་ན་ནྡ་ཝ་གྒོ
༡. ཚ་ནྣ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༢. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ ཚ་ནྣ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོཏི ན ན་གྒ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ. བཱ་ཧི་ར་ཀ་ས་མ་ཡཾ ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཧ་ར་ནྟོཏི བཱ་ཧི་ར་ཀཱ་ནཾ ས་མ་ཡཾ ནི་སེ་དྷེ་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ནྣོ.
པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་སྶ ཝི་བ་ནྡྷ་ན་ཏོ ཨ་ནྡྷཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎོཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྶ རཱ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎོཏི ཨ་ས་མ་ཏྠ་ས་མཱ་སོ་ཡཾ ‘‘ཨ་སཱུ་རི་ཡ་པ་སྶཱ་ནི མུ་ཁཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎོ’’ཏི. པ་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷི་ཀོཏི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ལོ་ཀི་ཡ་པ་ཉྙཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་མྤི ས་མུ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཁི་པ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷི་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ནི་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཧི པ་ཉྙཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷི་ཀོ. ཝི་ཧ་ན་ཏི ཝི་བཱ་དྷ་ཏཱི་ཏི ཝི་གྷཱ་ཏོ, དུ་ཀྑ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘དུ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཝི་གྷཱ་ཏ་སྶཱ’’ཏི. ཀི་ལེ་ས་ནི་བྦཱ་ནནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏི. ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཉྷི ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མ, ཏཾ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀཱ་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀོ ཀ་ཐི་ཏོ པུ་བྦ་བྷཱ་གི་ཡ་སྶ་པི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ.
ཚ་ནྣ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༣. དུ་ཏི་ཡེ ན ཨ་ཉྙཱ་ཏུ་ཀཱ་མོཏི ན ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཾ པ་ན ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ན་ཏྠ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ར་ཎཱ་པ་དེ་སོཏི ཀཱ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ས་ཀྐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༤. ཏ་ཏི་ཡེ གི་ལཱ་ན་སྶ བྷཱ་ཝོ གེ་ལ་ཉྙནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘གི་ལཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི. དཱི་པེ་ཏཱིཏི དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི. པ་ཋ་མ་ཉྷི སེ་ཁ་སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཡོ ཝ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་སེ་ཁ་སཱི་ལཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟོ ཨི་མ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏི.
མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ས་ཀྐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ནི་ག་ཎྛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༥. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཧཾ་ས་ཝ་ཊྚ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ་ནཱཏི ཧཾ་ས་ཝ་ཊྚ་ཀ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ་ན, ཧཾ་ས་མ་ཎྜ་ལཱ་ཀཱ་རེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ པ་རི་སེ་ས་ནྟི ཨ་པ་རི་སེ་སཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ’’ཏི. ཨ་པ་རི་སེ་ས་དྷ་མྨ་ཛཱ་ན་ན་ཏོ ཝཱ ཨ་པ་རི་སེ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ས་ཏ་ཏནྟི ནི་ཙྩཾ. ས་མི་ཏནྟི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏ་ནྟི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ནི་ར་ནྟ་ར’’ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ ནི་ཙྩ་ཊྛེ་ན ས་ཏ་ཏ-ས་དྡེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷ་པྤ་ཝ་ཏྟི ཛོ་ཏི་ཏཱ སི་ཡཱ་ཏི ‘‘ས་མི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ནི་ར་ནྟ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ནི་ར་ནྟ་ར’’ནྟི.
ཝི་སུ་དྡྷི་ས་མྤཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི རཱ་གཱ་དཱི་ཧི མ་ལེ་ཧི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཝི་ས་མ་ལོ་བྷཱ་དཱི་ཧི ཙ ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་པཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི སོ་ཀ་སྶ ཙ པ་རི་དེ་ཝ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ཏྠཾ ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དོ་མ་ན་སྶ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ནཱ་ཡ, ནི་རོ་དྷཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཉཱ་ཡ་ཏི ནི་ཙྪ་ཡེ་ན ཀ་མ་ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ. ཏཾ ཝཱ ཉཱ་ཡ་ཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཉཱ་ཡོ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་གྒ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡཱཏི པ་ཙྩ་ཡ་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཝཱ་ན་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མ་སྶ ཨ་མ་ཏ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཕུ་སི་ཏྭཱ ཕུ་སི་ཏྭཱཏི པ་ཏྭཱ པ་ཏྭཱ. སེ་ས་མེ་ཏྠ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ནི་ག་ཎྛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ནི་ཝེ་ས་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༦. པ་ཉྩ་མེ ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་སུ ས་ཧ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་མཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་མ་ཙྩཱ. ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི, ཉཱ་ཡ་ནྟི ཝཱ་ཏི ཉཱ་ཏཱི. ས་སྶུ་ས་སུ་ར་པ་ཀྑི་ཀཱཏི ས་སྶུ་ས་སུ་རཱ ཙ ཏ་པྤ་ཀྑི་ཀོ ཙ ས་སྶུ་ས་སུ་ར་པ་ཀྑི་ཀཱ. ལོ་ཧི་ཏེ་ན ས་མྦ་དྡྷཱ་ཏི སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ. པི་ཏུ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཝཱ ཉཱ་ཏཱི, མཱ་ཏུ་པ་ཀྑི་ཀཱ སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ. མཱ་ཏུ་པི་ཏུ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཝཱ ཉཱ་ཏཱི, ས་སྶུ་ས་སུ་ར་པ་ཀྑི་ཀཱ སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ. ཨ་ཝེ་ཙྩ ར་ཏ་ན་སྶ གུ་ཎེ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཉ་ཏྭཱ པ་སཱ་དོ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དོ. སོ པ་ན ཡ་སྨཱ མ་གྒེ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཀ་མྤ་ནཱི་ཡོ ཙ ཨ་པྤ་དྷཾ་སི་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཙ་ལ་པྤ་སཱ་དོ’’ཏི. བྷཱ་ཝ་ཉྙ་ཐ་ཏྟནྟི ས་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ.
ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སཱུཏི ཀེ་སཱ་དི་མ་ཏྠ་ལུ་ངྒ་པ་རི་ཡ་ནྟེ་སུ. དྭཱ་ད་ས་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སཱུཏི པི་ཏྟཱ་དི་མུ་ཏྟ་པ་རི་ཡ་ནྟེ་སུ. ཙ་ཏཱུ་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སཱུཏི ‘‘ཡེ་ན ཙ ས་ནྟ་པྤ་ཏི, ཡེ་ན ཙ ཛཱི་རཱི་ཡ་ཏི, ཡེ་ན ཙ པ་རི་ད་ཡ྄ཧ་ཏི, ཡེ་ན ཙ ཨ་སི་ཏ་པཱི་ཏ་ཁཱ་ཡི་ཏ་སཱ་ཡི་ཏཾ ས་མྨཱ པ་རི་ཎཱ་མཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༣༠༤) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ. ཚ་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སཱུཏི ‘‘ཨུ་དྡྷ་ངྒ་མཱ ཝཱ་ཏཱ, ཨ་དྷོ་ག་མཱ ཝཱ་ཏཱ, ཀུ་ཙྪི་ས་ཡཱ ཝཱ་ཏཱ, ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཡཱ ཝཱ་ཏཱ, ཨ་ངྒ་མ་ངྒཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ ཝཱ་ཏཱ, ཨ་སྶཱ་སོ པ་སྶཱ་སོ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༣༠༥) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཚ་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ. ཝི་ཏྠ་མྦྷ་ནཾ སེ་ས་བྷཱུ་ཏ་ཏྟ་ཡ་ས་ནྠ་མྦྷི་ཏ་ཏཱ་པཱ་ད་ནཾ, ‘‘ཨུ་པ་ཀཱི་ལ༹་ན’’ནྟི ཨེ་ཀེ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ནི་ཝེ་ས་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦-༧. པ་ཋ་མ་བྷ་ཝ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༧-༧༨. ཚ་ཊྛེ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཀ་མྨ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ས་ཏྟ་མེ ན་ཏྠི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
པ་ཋ་མ་བྷ་ཝ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. སཱི་ལ་བྦ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༩. ཨ་ཊྛ་མེ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོཏི དུ་ཀྐ་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནེ་ན སཱ་རནྟི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན སཱ་རཾ. ‘‘ཨི་དཾ ཝ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ས་ཏྠཱ་རཱ པུ་ཙྪི་ཏེ པ་ཉྷེ.
སཱི་ལ་བྦ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. ག་ནྡྷ་ཛཱ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༠. ན་ཝ་མེ མཱུ་ལེ, མཱུ་ལ་སྶ ཝཱ ག་ནྡྷོ མཱུ་ལ་ག་ནྡྷོཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མཱུ་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཀོ ག་ནྡྷོ’’ཏི. མཱུ་ལཾ ཝ་ཏྠུ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི མཱུ་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཀོ. ཨི་དཱ་ནི མཱུ་ལཾ ག་ནྡྷ་ཡོ་ག་ཏོ ག་ནྡྷོ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣཾ ཝཱ མཱུ་ལ་མེ་ཝ མཱུ་ལ་ག་ནྡྷོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. པ་ཙྪི་མོ་ཡེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཝི་ཀ་པྤོ ཡུ་ཏྟ་ཏ་རོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་སྶ ཧི ག་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཝ་སྶི་ཀ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནནྟི སུ་མ་ན་པུ་པྥཱ་དཱི་ནཾ.
ག་ནྡྷ་ཛཱ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. ཙཱུ་ལ༹་ནི་ཀཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༡. ད་ས་མེ ཨ་རུ་ཎ་ཝ་ཏི་སུ་ཏྟ་ནྟ་ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡནྟི ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི ཨ་རུ་ཎ་ཝཱ ནཱ་མ. ར་ཉྙོ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རུ་ཎ་ཝ་ཏོ ཨ་རུ་ཎ་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི ཨ་ཧོ་སི. ཨ་རུ་ཎ་ཝ་ཏིཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛ་དྷཱ་ནིཾ སི་ཁཱི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་སི. སི་ཁི་སྶ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ས་མྦྷ་ཝཾ ནཱ་མ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་གཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་གྒཾ བྷ་དྡ་ཡུ་གཾ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཁཱི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨ་བྷི་བྷུཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྲ་ཧྨ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ (སཾ. ནི. ༡.༡༨༥) ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་རུ་ཎ་ཝ་ཏི་སུ་ཏྟ་ནྟ་སྶ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ. ཨ་ཏི་པྤ་གོཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་གོ, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པཱ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ན ཏཱ་ཝ ཀུ་ལེ་སུ བྷ་ཏྟཾ ནི་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱིཏི ཨ་ཝ་ཛྷཱ་ཡ་ནྟི, ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་ནྟི, ལཱ་མ་ཀ་ཏོ ཙི་ནྟེ་ནྟི. ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ ཀ་ཏྭཱཏི ‘‘པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཎྞཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ནཱ་ག་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, སུ་པ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་ཊི. མ. ༣.༡༣) ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ. ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུནྟི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶཾ. གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་སཱིཏི ཐེ་རོ ཀི་ར ‘‘ཀ་ཐཾ དེ་སི་ཏཱ ཁོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ས་བྦེ་སཾ པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦེ་པི པཱ་ས་ཎྜཱ ས་བྦེ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མ་ཡེ པུ་རི་ས་ཀཱ་རཾ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི, ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཝཱི་རི་ཡ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ས་བྦེ་སཾ པི་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི མ་ནཱ་པཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏཱི་སུ པི་ཊ་ཀེ་སུ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐ ནི་ཀྐ་མ་ཐཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༡༨༦) ཨི་དཾ གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཀིཾ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨ་ཡནྟི ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ཡཾ ཨཱ་ལོ་ཀོ་ཏི. ཝི་ཙི་ན་ནྟཱ་ནནྟི ཙི་ནྟེ་ནྟཱ་ནཾ. ས་བྦེཏི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ ས་བྦེ དེ་ཝཱ ཙ མ་ནུ་སྶཱ ཙ. ཨོ་ས་ཊཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡཱཏི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཾ ས་མོ་ས་ཊཱ་ཡ པ་རི་མི་ཏ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ. ཨ་ཏྠོ་པི ནེ་སཾ པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སཱིཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏེ ས་དྡ་མེ་ཝ ཨ་སྶོ་སུཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཏྠོ་པི ཏེ་སཾ པ་ཀ་ཏི་ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཝི་ཡ པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ས་ཧ་སྶཾ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱིཏི སི་ནེ་རུཾ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟི. ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཛུ་ཏི་ཡཱ དི་བྦ་མཱ་ནཱ, སོ་བྷ་མཱ་ནཱ ཝཱ. ཏཱ་ཝ ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ལོ་ཀོཏི ཡ་ཏྟ་ཀོ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ་ཧི ཨོ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ནོ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀོ ལོ་ཀོ, ཏ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་མཱ་ཎེ་ན ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ལོ་ཀོ, ཨི་མི་ནཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་ན ས་དྡྷིཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་སཱ ཨཱ་ནཱི་ཏཱཏི ཨེ་སཱ ཙཱུ་ལ༹་ནི་ཀཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ, དེ་སི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ཛ྄ཛྷི་མི་ཀཱ་ཡ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ཙྪེ་ད་ད་སྶ་ན་ཏྠནྟི དྭི་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་མཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ.
ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་ཧ་སྶཱི དྭི་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ, སཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ད་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་རི་མཱ་ཎཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནི ས་ཧ་སྶ་བྷཱ་གེ་ན ག་ཎེ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀ་མྤ་ན་དེ་ཝ་ཏཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནཱ་དི་ནཱ ཛཱ་ཏ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་ན ས་ཧ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ ཋཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཀྑེ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྟ་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཀྑེ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ‘‘པ་རི་གྒ་ཧ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཀེ་ཙི. ས་བྦེ་ས་མྤི བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏི་ཀྑེ་ཏྟཾ ཏ་ནྣི་ཝཱ་སཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཙ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎཱདཱི་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ་ཡེ་ཝ ག་ཧ་ཎཾ ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་དི་ཀཱ་ལེ་པི ཏ་སྶ པ་ཀ་མྤ་ན་སྶ ལ་བྦྷ་ན་ཏོ.
ས་ཧ་སྶཾ ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎི་ཏཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མི་ཀནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མི་ཀཱ་ཡ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་ཧ་སྶཾ ཏི་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ, སཱ་ཡེ་ཝ ཙ མ་ཧཱ་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ས་ར་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཨཱ་ཎཱ་ཀྑེ་ཏྟཾ, ཡཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཏི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏི ཙ. ཨཱ་ཎཱ ཕ་ར་ཏཱིཏི ཏ་ནྣི་ཝཱ་སི་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ སི་ར་སཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཁོ ཀེ་ཝ་ལཾ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ, ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ན ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ པ་ན ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༨༡) ཝ་ཙ་ན་ཏོ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ས་ཡོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཝི་ས་ཡ་ཀྑེ་ཏྟ་སྶ པ་མཱ་ཎ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཝི་ས་མོཏི སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ས་མ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ས་མོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ སཱུ་རི་ཡོ ཨུ་གྒ་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. སེ་ས་མེ་ཏྠ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཙཱུ་ལ༹་ནི་ཀཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨཱ་ན་ནྡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.