༦. པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༧. ཚ་ཊྛེ ས་མ་ཏྟ་ཀཱ་རཱིཏི ཨ་ནཱུ་ནེ་ན པ་རི་པཱུ་རེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀ་ཏྟཾ ཨ་པེ་ཀྑཱ་སི་དྡྷ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྲཱ་པི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཁུ་དྡ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་མ་ཧཱ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཀ་ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱཏི ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ, ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཎ་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་སཱ་དྷ་ཀ་སྶ ཀི་ལེ་ས་ག་ཧ་ན་སྶ ས་བྦ་སོ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ. པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫ་མེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཝཱ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ རཱུ་པི་ཡ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་སཱ་དི་ཡེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཨེ་ཝ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ནི ཡ་ཐཱ ‘‘ཝི་ན་ཡོ ཨེ་ཝ ཝེ་ན་ཡི་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱིཏི ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. པ་ཊི་པ་ཀྑ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ས་ཝ་ན་ཏོ པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཏོ སོ་ཏོ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སོ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན མ་གྒེ་ནཱ’’ཏི. ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་ཏི ཝི་རཱུ་པཾ ས་དུ་ཀྑཾ ས་ཨུ་པཱ་ཡཱ་སཾ ནི་པཱ་ཏེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ནི་པཱ་ཏོ, ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑེ ཁི་པ་ན་ཀོ. དྷ་མྨོཏི ས་བྷཱ་ཝོ. ནཱ་སྶ ཝི་ནི་པཱ་ཏོ དྷ་མྨོ་ཏི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ, ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཝི་ནི་པཱ་ཏ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཡེ དྷ་མྨཱ ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡཱ, ཏེ་སཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ་ཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཨ་པ་ཏ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་པ་ཏ་ན་ས་བྷཱ་ཝོཏི ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ནི་ཡཱ་མེ་ན ནི་ཡ་ཏོཏི ཨུ་པ་རི་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མ་སྶ ཨ་ཝ་སྶཾ་བྷཱ་ཝཱི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་ཡ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’ཏི. ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟ་ཏོ ས་ཏྟ་མ་བྷ་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་རི ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ནི་ཡ་ཏོ. ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ས་མྦོ་དྷི, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ. སོ པ་ན པ་ཋ་མ་མ་གྒ་སྶ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཝ་སི་ཊྛོ ཙ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ས་མྦོ་དྷི པ་རཾ ཨ་ཡ་ནཾ པ་རཱ ག་ཏི ཨ་སྶཱ་ཏི ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’ཏི.
ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝཱཏི པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཙ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཏ་ནུ་ཏྟ་ཉྷི དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་དྷི་ཙྩུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཙ. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ ཧི ཝ་ཊྚཱ་ནུ་སཱ་རི་མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཝི་ཡ ཀི་ལེ་སཱ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཝི་ར་ལཱ༹་ཀཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ར་ལ༹་ཝཱ་པི་ཏེ ཁེ་ཏྟེ ཨ་ངྐུ་རཱ ཝི་ཡ. ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི ཙ ཝ་ཊྚཱ་ནུ་སཱ་རི་མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶེ་ཝ མ་དྡ་ནྟཱ ཕ་ར་ནྟཱ ཚཱ་དེ་ནྟཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, མ་ནྡ་མ་ནྡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཏ་ནུ་ཀཱ་ཀཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྦྷ་པ་ཊ་ལ་མི་ཝ མ་ཀྑི་ཀཱ་པ་ཏྟ་མི་ཝ ཙ. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི ཐེ་རཱ བྷ་ཎ་ནྟི ‘‘ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ ཀི་ལེ་སཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ཙི་རེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, བ་ཧ་ལཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ པུ་ཏྟཱ ཙ དྷཱི་ཏ་རོ ཙ དི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཏཾ པ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ ཧི ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་པ་རཱ་མ་ས་ན་མ་ཏྟེ་ན་པི ཧོ་ནྟཱི་ཏི. དྭཱི་ཧི་ཡེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི་སྶ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་དྷི་ཙྩུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཙཱ་ཏི.
ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱཏི མ་ཧ་གྒ་ཏ་བྷཱུ་མི་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ, ཀཱ་མ་བྷཱུ་མི་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་ག་སྶ ཧི་ཏཱ་ཏི ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ, ཏེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ, ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་ག་སྶ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སཾ་ཡོ་ཛེ་ནྟི བ་ནྡྷ་ནྟི ཁ་ནྡྷ་ག་ཏི་བྷ་ཝཱ་དཱི་ཧི ཁ་ནྡྷ་ག་ཏི་བྷ་ཝཱ་ད་ཡོ, ཀ་མྨཾ ཝཱ ཕ་ལེ་ནཱ་ཏི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱིཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ནྟི བ་ནྡྷ་ནཱ་ན’’ནྟི. ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་རཱ་གཱ་དི་ཀ་སྶ ཧི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་མྦ་ནྡྷོ, ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་རཱ་གཱ་དི་ཀ་སྶ པ་ན ཏཾ ན་ཏྠི, ཀ་ཏཱ་ན་མྤི ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཏོ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནྭ་ཡ་ཏོ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཊྛོ སི་དྡྷོ. པ་རི་ཀྑ་ཡེ་ནཱཏི ས་མུ་ཙྪེ་དེ་ན.
ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོཏི ཨུ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ཡོ་ནི་ཀོ ཨུ་པ་པ་ཏ་ནེ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཱི. སེ་ས་ཡོ་ནི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཏེ་ན ག་བྦྷ་ཝཱ་ས་དུ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི ཨི་མི་ནཱ སེ་ས་དུ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝཾ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏཱ ཙ་སྶ ཀཱ་མ་ལོ་ཀེ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛ་སྶ ཨ་པུ་ནཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པ་རི་ཡེ་ཝཱཏི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ་ཡེ་ཝ. ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོཏི ཏ་ཏོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ན ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ན་དྷ་མྨོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡོ་ནི་ག་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་དྷ་མྨོ’’ཏི.
པ་དེ་སཾ པ་དེ་ས་ཀཱ་རཱི ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏཱིཏི སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཾ ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒ་ཏྟ་ཡཾ པ་དེ་སོ, ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་དེ་སཾ ཨེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཾ ཧེ་ཊྛི་མཾ ཕ་ལ་ཏྟ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནི་པྥཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་དེ་ས་ཀཱ་རཱི པུ་གྒ་ལོ ནཱ་མ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་རི་པཱུ་རཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱིཏི སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ཧི ཙ པ་རི་ཏོ པཱུ་ར་ཎེ་ན པ་རི་པཱུ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཀ་རོ་ནྟོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནི་པྥཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ནཱ་མ ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.