ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ པ་ནཱ་ཡཾ ནི་ཀྑེ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཧི ཨཱ་དི་ཏོ ཏཱ་ཝ – ཛཱ་ཏི་མ་དོཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཏེ་ས་ཏྟ་ཏི ཨེ་ཀ་ཀཱ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ, ཏ་ཏོ ཀོ་དྷོ ཙ ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ ཙཱཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དུ་ཀཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ་ཏིཾ་ས ཏི་ཀཱ, ཨཱ་ས་ཝ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ཙུ་དྡ་ས ཙ་ཏུ་ཀྐཱ, ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ད་ཡོ པ་ནྣ་ར་ས པ་ཉྩ་ཀཱ, ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ད་ཡོ ཙུ་དྡ་ས ཚ་ཀྐཱ, ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟ ས་ཏྟ་ཀཱ, ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛ ཨ་ཊྛ་ཀཱ, ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་ད་ཡོ ན་ཝ ན་ཝ་ཀཱ, ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟ ད་ས་ཀཱ, ཚ་ནྣཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཙ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ནྟེ དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་སུ་ཏྟེ ཨ་ཏི་ད་སྶི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ས་བྦཱ་ནི་པི ཏེ་ས་ཊྛི་ཨ་དྷི་ཀཱ་ནི ཨ་ཊྛ་ཀི་ལེ་ས་ས་ཏཱ་ནི ནི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ནི་ཀྑེ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ.
ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ‘‘ཛཱ་ཏི་མ་དོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཏི་ཨུ་ཙྩཱ་ཀུ་ལཱི་ན་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཨ་ཧཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཨི་མེ ན ཨུ་ཏྟ་མ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟུ་ཀྐཾ་ས་ན་པ་ར་ཝ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ མ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟོ མཱ་ནོ ཛཱ་ཏི་མ་དོ ནཱ་མ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་དི་ཙྩ་གོ་ཏྟ་ཀ་སྶ་པ་གོ་ཏྟཱ་དི་ཨུ་ཏྟ་མ་གོ་ཏྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ གོ་ཏྟ་མ་དོ. ནི་རཱ་བཱ་དྷ་ཏཾ, ཡོ་བྦ་ཉྙཾ, ‘‘ཙི་རཾ སུ་ཁཾ ཛཱི་ཝིཾ ཛཱི་ཝཱ་མི ཛཱི་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ, བ་ཧུ་ལཱ་བྷ་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨཱ་རོ་གྱ་མ་དཱད་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ. སུ་ཀ་ཏ་པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷཾ, མཱ་ན་ན་ཝ་ནྡ་ནཱ་དི་ག་རུ་ཀཱ་རཾ མ་ཉྙེ་ཝ པ་མུ་ཁཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི, པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་རེ་ཀྑཱ་རཾ, མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རཾ, སུ་ཙི་པ་རི་ཝཱ་ར་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ས་ཀྐཱ་ར་མ་དཱད་ཡོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. བྷོ་གོ པ་ན ཀི་ཉྩཱ་པི ལཱ་བྷ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏོ, ནི་ཧི་ཏ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ནེ་ཏྠ ལཱ་བྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ‘‘ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎ་མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དི་ཨུ་པ་བྷོ་ག་ས་མི་དྡྷི་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞཾ, གུ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་མ་དོ. བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཾ, པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ, ‘‘ཝ་ཎྞཾ བུ་དྡྷ་ཝཾ་སཾ རཱ་ཛ་ཝཾ་སཾ ཛ་ན་པ་ད་ཝཾ་སཾ གཱ་མ་ཝཾ་སཾ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ན་ཀྑ་ཏྟ་མུ་ཧུ་ཏྟ་ཡོ་གཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ར་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཾ ཝཱ ནི་སྶཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ སུ་ཏ་མ་དཱད་ཡོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཛཱ་ཏི་པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏཾ, ཨ་ན་ཝ་ཉྙཱ་ཏ་ཏཾ, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཏཾ, མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་ཏ་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་མ་དཱད་ཡོ. ཀི་ཉྩཱ་པི པ་རི་ཝཱ་ར-གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཡ་སོ ག་ཧི་ཏོ. པ་རི་ཝཱ་ར་སྶ པ་ན ས་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏྠ་ཊ་ཏཾ ཀི་ཏྟི་ཡ་ས་ཉྙེ་ཝ ཝཱ ནི་སྶཱ་ཡ ཡ་ས་མ་དོ. པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཾ, ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་ཛྷཱ་ནཾ, སི་པྤ་ཀོ་ས་ལླཾ, ས་རཱི་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཧ་ས་མྤ་དཾ, པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་དཾ, ཨ་ནཱུ་ན་ནི་དྡོ་ས་ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་ཏཱ་ཡ ས་རཱི་ར་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ སཱི་ལ་མ་དཱད་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ མཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་མེ་ཝ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ མཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘མ་དོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. པ་མཱ་དོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཙི་ཏྟ་ཝོ་སྶ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏོ སུ་ཙ་རི་ཏཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ, དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ པ་མ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ པ་མཱ་དོ ནཱ་མ, སྭཱ་ཡཾ ས་ཏི་ཝོ་སྶ་གྒ་ལ་ཀྑ་ཎོ. ཝཱ་ཏ་བྷ་རི་ཏ་བྷ་ཏྟཱ ཝི་ཡ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ་པི ཨ་ནོ་ཎ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཀ་ཀྑ་ལ༹་མཱ་ནོ ཐ་མྦྷོ ནཱ་མ, སྭཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎོ. ཨ་ཉྙེ་སཾ གེ་ཧཱ་དི་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་དཾ, ཝི་ཛྫཱ་ས་མྤ་དཾ ཝཱ དི་སྭཱ ཏ་དྡི་གུ་ཎ་ས་མཱ་ར་མྦྷ་ན་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ སཱ་ར་མྦྷོ ནཱ་མ. ག་ནྠོ་པི ཧི སཱ་ར་མྦྷ་ཝ་སེ་ན ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. སྭཱ་ཡཾ ཀ་ར་ཎུ་ཏྟ་རི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎོ.
ཨ་ཏྲ ཨ་ཏྲ ཝི་ས་ཡེ ཨི་ཙྪཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྲི་ཙྪོ, པུ་གྒ་ལོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱདཱི་སུ་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཡཾ ལ་དྡྷཾ, ཏེ་ན ཏེ་ན ཨ་ས་ནྟུ་སྶི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་སྶ ཨ་པ་ར་སྶ པ་ཏྠ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ལོ་བྷོ ཨ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཱ. ཡཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷཾ པ་ཎཱི་ཏ་མྤི ལཱ་མ་ཀཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི, པ་རེ་ན ལ་དྡྷཾ ལཱ་མ་ཀ་མྤི པ་ཎཱི་ཏཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི. སཱ་ཡཾ ཨ་པ་རཱ་པ་ར་ལཱ་བྷ་པ་ཏྠ་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ས་ནྟ་གུ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ཏ་དུ་པྤ་ནྣེ་ཧི ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟེ་ཧི་པི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཨ་ས་ནྟུ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཙ ལོ་བྷོ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ. ཡཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི དུ་པྤཱུ་རོ ཨ་གྒི ཝི་ཡ ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ན, ས་མུ་དྡོ ཝི་ཡ ཙ ཨུ་ད་ཀེ་ན. ཡཱ ཙཱ་ཡཾ ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏཱ, པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ པ་རི་བྷོ་གེ ཙ ཨ་མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ, ཨེ་ཏཾ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ཨ་ས་ནྟཱ་ནཾ པ་ན ས་དྡྷཱ་སཱི་ལཱ་ནཾ, མ་གྒ་ཕ་ལཱ་དཱི་ན་ཉྩ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནཾ གུ་ཎཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ཏ་དུ་པྤ་ནྣེ་ཧི ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟེ་ཧི་པི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་ས་ནྟུ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཙ ལོ་བྷོ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ. ཡཱ ཙཱ་ཡཾ ཨ་ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏཱ, པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ པ་རི་བྷོ་གེ ཙ ཨ་མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ ཨེ་ཏཾ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
སི་ངྒནྟི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན སི་ངྒཾ, ནཱ་ག་རི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཀི་ལེ་ས་སི་ངྒ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ སི་ངྒཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟོ ལོ་བྷོ་ཝ. ཏི་ནྟི་ཎནྟི ཁཱི་ཡ་ནཾ, ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནེ སུ་ན་ཁཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ‘‘ཏ་ཝ ས་ནྟ་ཀཾ, མ་མ ས་ནྟ་ཀ’’ནྟི ཁི་ཡྻ་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟོ དོ་སོ་ཝ. ཙཱ་པ་ལྱནྟི ཙ་པ་ལ་ཏཱ, ཏཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ མ་ཎྜ་ན་ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཀེ་ལཱ༹་ཡ་ན་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟོ རཱ་གོ་ཝ, ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཛི་ཎྞོ་པི ད་ཧ་རོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨ་ས་བྷཱ་ག་ཝུ་ཏྟཱིཏི ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཝུ་ཏྟི ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཀི་རི་ཡཱ, སཱ ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡེ་སུ་པི ཨ་ནཱ་ད་ར་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་གྒཱ་ཧི་ཏཱ་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟོ དོ་སོ་ཝ, ཡཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ གི་ལཱ་ནེ་པི མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་དི་ཀེ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི, ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་ཀཱ་ར་ཎཱ ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏེ་སུ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ, ཙེ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་ར་ཉྩ ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏི. ཨ་ར་ཏཱིཏི པ་ནྟེ་སུ སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཙ ཨ་ན་བྷི་ར་མ་ཎཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་ཏཱ, སཱ ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ. ཏ་ནྡཱིཏི ཨཱ་ལ་སྱཾ. ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཱཏི ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ན་མ་ནཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཕ་ནྡ་ནཱ ཝི་ཛ་མྦྷ་ནཱ. བྷ་ཏྟ་ས་མྨ་དོཏི བྷ་ཏྟ་མུ་ཙྪཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ. ཙེ་ཏ་སོ ཙ ལཱི་ན་ཏྟནྟི ཙི་ཏྟ་ས་ངྐོ་ཙོ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ནེ་ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི་པི ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ གི་ལཱ་ནཱ་ཀཱ་རོ་ཝ.
ཀུ་ཧ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སྶ པཱ་པི་ཙྪ་སྶ ཏེ་ན ཏེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཝི་མྷཱ་པ་ནཱ ཀུ་ཧ་ནཱ ནཱ་མ. སཱ ཏི་ཝི་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤ་ན་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་ཎྛཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ཧི ནི་མ་ནྟི་ཏ་སྶ ཏ་ད་ཏྠི་ཀ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནེ་ན, ཏེ ཙ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ ཨ་ཏྟ་ནི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ས་དྡྷེ ཉ་ཏྭཱ པུ་ན ཏེ་སཾ ‘‘ཨ་ཧོ ཨ་ཡྻོ ཨ་པྤི་ཙྪོ ན ཀི་ཉྩི པ་ཊི་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ ནོ ཨ་སྶ, ས་ཙེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཀི་ཉྩི པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱ’’ཏི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ནྟཱ་ནཾ ཏ་ད་ནུ་གྒ་ཧ་ཀཱ་མ་ཏ་ཉྙེ་ཝ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཨ་པི ས་ཀ་ཊ་བྷཱ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ནཱ་མ་ན་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་མྷཱ་པ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཀུ་ཧ་ནཱ ནཱ་མ. པཱ་པི་ཙྪ་སྶེ་ཝ པ་ན ས་ཏོ ‘‘ཡོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷཱ་རེ་ཏི, སོ ས་མ་ཎོ མ་ཧེ་ས་ཀྑོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་དྷི་ག་མ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝི་མྷཱ་པ་ནཾ སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཀུ་ཧ་ནཱ ནཱ་མ. པཱ་པི་ཙྪ་སྶེ་ཝ པ་ན ས་ཏོ ས་མཱ་ཧི་ཏ་སྶེ་ཝ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཀ་ཏེ་ན པ་ཎི་དྷཱ་ཡ ས་ཎྛ་པི་ཏེ་ན ག་མ་ནཱ་དི་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན ཝི་མྷཱ་པ་ནཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་ཎྛ་པ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཀུ་ཧ་ནཱ ནཱ་མ.
ཨཱ་ལ་པ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ན ཝུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡེ་ཝ ད་སྶི་ཏཱ. ཨ་ནུ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཎི་ཏཱ, ཙཱ་ཊུ་ཀ་མྱ་ཏཱ, མུ་གྒ་སཱུ་པྱ་ཏཱ, པཱ་རི་བྷ་ཊ་ཡ་ཏཱ ཙ ཨཱ་ལ་པ་ནཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ལ་པ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ལ་པ་ནཱ. ཨ་ནུ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཎི་ཏཱཏི ས་ཙྩཱ་ནུ་རཱུ་པཾ, དྷ་མྨཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཝཱ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པི་ཡ་བྷ་ཎ་ནཾ. ཙཱ་ཊུ་ཀ་མྱ་ཏཱཏི ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛ་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ. མུ་གྒ་སཱུ་པྱ་ཏཱཏི མུ་གྒ་སཱུ་པ་ས་དི་ས་ཏཱ, ཨ་པ་ཀྐ་མུ་གྒ་ས་དི་སེ་ན ཨ་པྤ་ས་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཝ་ཙ་ན་ཏཱ. པཱ་རི་བྷ་ཊ་ཡ་ཏཱཏི ཀུ་ལ་དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཨ་ངྐེ་ན པ་རི་ཧ་ར་ཎཱ་དི་ཀཾ པ་རི་བྷ་ཊ་སྶ ཀི་ཙྩཾ. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ས་བྦོ་པི ཀི་རི་ཡཱ་བྷེ་དོ ‘‘ལ་པ་ནཱ’’ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་རེ་སཾ པ་ན པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ན་ས་ཉྙཱ་ཛ་ན་ཀཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནེ་མི་ཏྟི་ཀ་ཏཱ ནཱ་མ, ཡཱ ‘‘པ་རི་ཀ་ཐོ་བྷཱ་ས་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཀྐོ་ས་ན་ཝ་མྦྷ་ན་ག་ར་ཧ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཡ་ཐཱ དཱ་ཡ་ཀོ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ནི་པྤཱི་ལ༹་ནཾ ནི་པྤེ་སི་ཀ་ཏཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཧི ཡ་སྨཱ ཝེ་ལུ༹་པེ་སི་ཀཱ་ཡ ཝི་ཡ ཨ་བྦྷ་ངྒཾ ཨི་མཱ་ཡ པ་ར་སྶ གུ་ཎཾ ནི་པྤེ་སེ་ཏི ནི་པུ་ཉྪ་ཏི, ཡ་སྨཱ ཝཱ ག་ནྡྷ་ཛཱ་ཏཾ པི་སི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མ་གྒ་ནཱ ཝི་ཡ པ་ར་གུ་ཎེ ནི་པྤི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཙུ་ཎྞེ་ཏྭཱ ཨེ་སཱ ལཱ་བྷ་མ་གྒ་ནཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ནི་པྤེ་སི་ཀ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ན ཀུ་ལེ ལ་དྡྷཱ་མི་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠ དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ལཱ་བྷེ་ན ལཱ་བྷ་སྶ པ་ཏྠ་ནཱ ལཱ་བྷེ་ན ལཱ་བྷཾ ནི་ཛི་གཱི་ས་ནཱ ནཱ་མ. ཨི་མེ ཙ ཀུ་ཧ་ནཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ་པི ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ལོ་བྷཱ་དི་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ དྭཱ་ད་ས མཱ་ནཱ ཧེ་ཊྛཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་གོ་ཙྪ་ཀེ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཙ ཨཱ་དི་ཏོ ཏ་ཡོ མཱ་ནཱ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་རཱུ་པ་བྷོ་ག་སི་པྤ་སུ་ཏཱ་དི་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ན ན་ཝ མཱ་ནཱ སེ་ཡྻ་ས་དི་ས་ཧཱི་ན་པུ་གྒ་ལེ ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏཱ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་ཧི དྭཱ་ད་ས་ཧི པ་དེ་ཧི ས་ཝ་ཏྠུ་ཀེ མཱ་ནེ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘མཱ་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ཏི་མཱ་ནོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི མ་ཡཱ ས་དི་སོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མ་ཉྙ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ མཱ་ནོ ཨ་ཏི་མཱ་ནོ ནཱ་མ. ‘‘ཨི་མེ མ་ཡཱ པུ་བྦེ ས་དི་སཱ, ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཧཾ སེ་ཊྛོ, ཨི་མེ ཧཱི་ན་ཏ་རཱ’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣོ མཱ་ནོ བྷཱ་རཱ་ཏི་བྷཱ་རོ ཝི་ཡ མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནོ ནཱ་མ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ཝ་མ་ཉྙ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ མཱ་ནོ ཨོ་མཱ་ནོ ནཱ་མ, སོ ‘‘ཧཱི་ནོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཧཱི་ན་མཱ་ན་ས་དི་སོ་ཝ. ཨ་ན་དྷི་ག་ཏེ་སུ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ་སུ ‘‘ཨ་དྷི་ག་ཏཱ མ་ཡཱ’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣོ མཱ་ནོ ཨ་དྷི་ཀ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨ་དྷི་མཱ་ནོ ནཱ་མ, ཨ་ཡཾ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དི་ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ‘‘ཨ་ཧཾ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཏེ་སཾ མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ན་པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་སཱ་ཝ་སི་ཊྛ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨ་རི་ཡ་གུ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ ནི་ཀྐ་ངྑ་ཏྟཱ. དུ་སྶཱི་ལ་སྶ པ་ན ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏེ་ཝ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ་པི པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལ་སྶེ་ཝ པ་ན སུ་དྡྷ་ས་མ་ཐ་ལཱ་བྷི་ནོ, སུ་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ལཱ་བྷི་ནོ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ལཱ་བྷི་ནོ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་སུ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་མ་ཉྙི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི སུ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཀི་ལེ་ས་ཏྟཱ, པ་རི་མ་དྡི་ཏ་ས་ངྑཱ་ར་ཏྟཱ ཙ, ཨི་ཏ་རེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་སུ་པཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་ཉྩ་སུ པ་ན ཁ་ནྡྷེ་སུ ‘‘ཨ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཝ་ཏྟོ མཱ་ནོ ཨ་སྨི་མཱ་ནོ ནཱ་མ. པཱ་པ་ཀེ་ན པ་ན པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀེ་ན ཀ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་སི་པྤཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སེ་ཡྻཱ་དི་ཏོ ཛ་པྤ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ མཱ་ནོ མི་ཙྪཱ་མཱ་ནོ ནཱ་མ.
ཉཱ་ཏི་ཝི་ཏ་ཀྐོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ སུ་ཁ་ཛཱི་ཝི་ནོ ས་མྤ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ གེ་ཧ་སི་ཏ་པེ་མེ་ན ཉཱ་ཏ་ཀེ ཨུ་དྡི་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཉཱ་ཏི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ནཱ་མ, ‘‘ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཁ་ཡཾ ག་ཏཱ ཝ་ཡཾ ག་ཏཱ ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ན ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏོ ཉཱ་ཏི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཛ་ན་པ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐེཔི, ཏ་སྶ པ་ན ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཛ་ན་པ་དོ སུ་བྷི་ཀྑོ སུ་ནྡ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་མ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཨ་མ་རོ ཝཱ ཝི་ཏ་ཀྐོ་ཏི ཨ་མ་ར་ཝི་ཏ་ཀྐོ. ཏ་ཏྠ ཡོ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་དཱི་ཧི དུ་ཀྑེ ནི་ཛྫི་ཎྞེ ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཨ་ཏྟཱ སུ་ཁཱི ཨ་མ་རོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟོ, སོ ཨ་མ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཏ་ཀྐོ ནཱ་མ. ཡོ པ་ན དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཀྑེ ཨ་ས་ཎྛ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝ་མྤི མེ ནོ, ཏ་ཐཱ་པི མེ ནོ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི མེ ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་མ་ར་མ་ཙྪོ ཝི་ཡ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟོ, སོ ཨ་མ་རོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ནཱ་མ. ཏཾ དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཨི་དྷ ‘‘ཨ་མ་ར་ཝི་ཏ་ཀྐོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ.
ཨ་ནུ་དྡ་ཡ་ཏཱ པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀེ་ན པ་ན གི་ཧཱི་ཧི ས་ཧ་སོ་ཀི་ས་ཧ་ན་ནྡི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན གེ་ཧ་སི་ཏ་པེ་མེ་ན ཡུ་ཏྟོ པ་རཱ་ནུ་དྡ་ཡ་ཏཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ནཱ་མ. ལཱ་བྷེ་ན ཙེ་ཝ ས་ཀྐཱ་རེ་ན ཙ ཀི་ཏྟི་ས་དྡེ་ན ཙ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཡུ་ཏྟོ གེ་ཧ་སི་ཏོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ནཱ་མ, ཏ་སྶ པ་ན ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ ལཱ་བྷཱ་ད་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མཾ པ་རེ ན ཨ་ཝ་ཛཱ་ནེ་ཡྻུ’’ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣོ གེ་ཧ་སི་ཏོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་ན་ཝ་ཉྙ་ཏྟི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ནཱ་མ. ཨེ་ཀ་ཀཾ.
དུ་ཀཱ་དཱི་སུ ཀོ་དྷཱ་ད་ཡོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ དུ་ཀེ་སུ ཏཱ་ཝ ཨུ་པ་ནཱ་ཧོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཀོ་དྷོ ‘‘ཨ་ཀྐོ་ཙྪི་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ནེ་ན ཨ་པ་ར་ཀཱ་ལེ ཝེ་ར་ཙི་ཏྟེ ད་ལ༹ྷ་ཏ་རཾ ཨཱ་བ་དྡྷོ ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ ནཱ་མ, ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཝེ་རཾ ནི་སྶ་ཛྫི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝ་སཱ་ཏེ་ལ་མ་ཀྑི་ཏ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ ཝི་ཡ, སོ་དྷི་ཡ་མཱ་ན་མྤི་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སྭཱ་ཡཾ ཝེ་རུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ.
པ་ར་གུ་ཎཾ པ་ན ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ དོ་ས་མ་ཀྑ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ཀོ་དྷོ མ་ཀྑོ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཧི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟཾ གཱུ་ཐོ ཝི་ཡ གཱུ་ཐ་གྒཱ་ཧ་ཀཾ ཧ་ཏྠཾ མ་ཀྑེ་ཏི, པ་ཙྪཱ པ་ར་ནྟི ‘‘མ་ཀྑོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ, སྭཱ་ཡཾ པ་ར་གུ་ཎ་མ་ཀྑ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ. པ་ལཱ༹་སེ་ཏཱི་ཏི པ་ལཱ༹་སོ, པ་ར་སྶ གུ་ཎེ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ་ཧི ས་མེ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟོ ལོ་བྷོ, སྭཱ་ཡཾ ཡུ་ག་གྒཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎོ.
དྭཱ་ར་ཏྟ་ཡེ་པི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶེ་ཝ དོ་ས་སྶ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏོ ཙ་ཀྑུ་མོ་ཧ་ན་མཱ་ཡཱ ཝི་ཡཱ་ཏི མཱ་ཡཱ, སཱ ཀ་ཏ་དོ་ས་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ས་ཋ་སྶ བྷཱ་ཝོ, ཀ་མྨཾ ཝཱ སཱ་ཋེ་ཡྻཾ, ཀེ་རཱ་ཊི་ཡཾ, ཏཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་གུ་ཎ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ཨ་ན་ཛྫ་ཝཱད་ཡོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཨ་ཛྫ་ཝཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ནྟི ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ, ཏ་ཏྠ ས་ཏྟེ བ་ནྡྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ནཱ་མ. བ་ཧི་དྡྷཱ་ཏི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝོ. ཏ་ཏྠ བ་ནྡྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི པ་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི བ་ཧི་དྡྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ནཱ་མ. ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཧི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ལ་ཡོ བ་ཧུ་ཀོ, ན ཨི་ཏ་རེ་སུ, ཏ་སྨཱ སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨི་ཏ་རེ ཙ བ་ཧི་དྡྷཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. དུ་ཀཾ.
ཏི་ཀེ་སུ པ་ན ལོ་བྷཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི ནཱ་མ. ཀཱ་མ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཏ་ཡོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ ནཱ་མ. ཏེ ཨེ་ཝ ས་ཉྙཱ་སཱི་སེ་ན ཏི་སྶོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྙཱ. ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཏི་སྶོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷཱ་ཏུ་ཡོཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ནཱ་མ, ཏཱ་ནི དྭཱ་ར་ཏྟ་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ, ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཝཱ ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན དི་ཊྛཱ་ས་ཝ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཨཱ་ས་ཝཱ ནཱ་མ. ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སཱ ཏཱི་ཎི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ནཱ་མ.
ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ ཙ ཏི་སྶོ ཏ་ཎྷཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ག་ཏོ རཱ་གོ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ, ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ག་ཏོ རཱ་གོ ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་ན ས་བྦཱ་པི ཏ་ཎྷཱ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ. ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝཱ རཱ་གོ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ, རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ, ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ག་ཏོ ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ ཨ་རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ ཙ ཨ་པ་རཱ་པི ཏི་སྶོ ཏ་ཎྷཱ ནཱ་མ. རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ ཨ་རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ ནི་རོ་དྷ་ཏ་ཎྷཱ ཙ པུ་ན ཨ་པ་རཱ་པི ཏི་སྶོ ཏ་ཎྷཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ནི་རོ་དྷ་ཏ་ཎྷཱཏི ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ག་ཏོ. ཀཱ་མེ་ས་ནཱ བྷ་ཝེ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ས་ནཱ ཙ ཏི་སྶོ ཨེ་ས་ནཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ས་ནཱཏི ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་ཏ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ག་ཝེ་ས་ནཱ. ‘‘སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི ཝི་དྷཱ, ས་དི་སོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི ཝི་དྷཱ, ཧཱི་ནོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི ཝི་དྷཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་མཱ་ན་ཝི་དྷཱ ཏི་སྶོ ཝི་དྷཱ ནཱ་མ. མཱ་ནོ ཧི སེ་ཡྻཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་ད་ཧ་ན་ཏོ མ་ཉྙ་ན་ཏོ ‘‘ཝི་དྷཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནི པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི བྷ་ཡཱ་ནི ཏཱི་ཎི བྷ་ཡཱ་ནི ནཱ་མ. ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཝཱ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཏཱི་ཎི, བུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ ཀ་ངྑ་ན་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཏི་སྶོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཏཱི་ཎི ཏ་མཱ་ནི ནཱ་མ. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཱི་སེ་ན ཏ་སྶ ཝི་བྷ་ངྒེ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཏྟེ་ན་པི ཏ་མ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་ན ས་ཏྟ་སྶ སུ་ཁཱ་དི་ཀཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ ས་བྦཾ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཀཾ ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏཱུ་ཏི དུ་ཏི་ཡཾ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཏ་ཏི་ཡ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ཝཱ་དཱི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡ་ཨུ་ཏུ་ཙི་ཏྟཱ་ཧཱ་རཱ་དི་ཀཾ, ག་ཏི་ཨུ་པ་དྷི་ཨཱ་དི་ཀཾ, ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་དི་ཀ་ཉྩ ས་བྦཾ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་མེ་ཝ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ པ་ན དྭེ་པི ས་བྦཾ ཧེ་ཏུཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་སྶ་ར་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཉྩ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཝཱ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཏོ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ དོ་སོ ཉཱ་ཏ་བྦོ. ག་ནྠ་ཝི་ཏྠཱ་ར་བྷ་ཡེ་ན པ་ནེ་ཏྠ ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཡི་མྷ.
རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ པ་ན ཏ་ཡོ པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛེ་ན ཀི་ཉྩ་ནཱ ནཱ་མ. ཏེ ཨེ་ཝ ཧི ཀི་ལེ་ས་ཊྛེ་ན ཨ་ངྒ་ཎཱ་ནི, མ་ལཱི་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན མ་ལཱ་ནི, པ་ཀྑ་ལ་ན་པཱ་ཏ་ཧེ་ཏུ་ཏོ ཝི་ས་མཱ་ནི ཙ ཧོ་ནྟི. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཝི་ས་མཱ་ནི ཨ་པ་རཱ་ནི་པི ཏཱི་ཎི ཝི་ས་མཱ་ནི ནཱ་མ. རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ཏ་ཡོ ཨ་གྒཱི, ཀ་ས་ཊ་ནི་རོ་ཛ་ཊྛེ་ན ཀ་སཱ་ཝཱ ཙ ཧོ་ནྟི. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ཡ་ཀ་སཱ་ཝཱ་ད་ཡོ པ་ན ཨ་པ་རེ་པི ཏ་ཡོ ཀ་སཱ་ཝཱ ནཱ་མ. ཨ་སྶཱ་ད་དི་ཊྛི་ཏྟི་ཀེ ཀཱ་མ་པ་རི་བྷོ་གེ ‘‘ན་ཏྠི ཀཱ་མེ་སུ དོ་སོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི ཨ་སྶཱ་ད་དི་ཊྛི ནཱ་མ. ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ པ་ན ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི ནཱ་མ. ཏ་སྶཱ པ་ན ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ ཙ་ཏ་སྶོ དི་ཊྛི་ཡོ. ཨེ་ཝཾ སེ་ས་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ་པཱི་ཏི ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྠ ཙ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོདི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ཨ་ཏྟ་ཏོ ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཉྩ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཡོ, སེ་སཱ པ་ན ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ཡོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ པ་ན ན་ཏྠི་ཀ་དི་ཊྛི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ནཱ་མ, ལཱ་མ་ཀ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ར་ཏི་ཏྟི་ཀེ པཱ་ཎི་ལེ་ཌྜུ་ད་ཎྜཱ་དཱི་ཧི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཧིཾ་ས་ནཱ ཝི་ཧེ་སཱ ནཱ་མ. དྭཱ་ར་ཏྟ་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་སྶ ཙ་རི་ཡཱ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ ནཱ་མ. དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཱ་ཏི་ཀེ སཱ་ཝ ཀཱ་མ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ས་ཉྙཱ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ, ནཱ་ནཱ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཙ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ ནཱ་མ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཏྟི་ཀེ ཀུ་སཱི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཀོ་ས་ཛྫཾ, པ་མཱ་དོ་ཝ. ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡ་ཏྟི་ཀེ ཨོ་ཝཱ་ད་སྶ ཨ་ནཱ་དི་ཡ་ན་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཀོ་དྷོ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ ནཱ་མ. ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་ཏྟི་ཀེ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་ཀ་མྨ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་ས་དྡ་ཧ་ན་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ ནཱ་མ. པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ‘‘དེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཛཱ་ན་ནཱ ཨ་ཝ་ད་ཉྙུ་ཏཱ ནཱ་མ.
ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཏྟི་ཀེ མ་ན་ཙྪ་ཊྛེ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཏཱ ཨ་སཾ་ཝ་རོ ནཱ་མ. ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ དུ་སྶཱི་ལྱཾ ནཱ་མ. ཨ་རི་ཡ་ཏྟི་ཀེ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ད་སྶ་ནོ་པཱ་ས་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་ནི་ཙྪཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶ་ན་ཀ་མྱ་ཏཱ ནཱ་མ. བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཀ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་ཝ་ན་དྷཱ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ ཨ་ནི་ཙྪཱ ས་དྡྷ་མྨཾ ཨ་སོ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ ནཱ་མ. པ་ར་སྶ དོ་སཱ་རོ་པ་ནེ ར་ནྡྷ་ག་ཝེ་སི་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷོ་ཝ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ ནཱ་མ. མུ་ཊྛ་སྶ་ཙྩ་ཏྟི་ཀེ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཙེ་ཏ་སོ ཝི་ཀྑེ་པོ ནཱ་མ. ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཏྟི་ཀེ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩེ ནི་ཙྩ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ, ས་ཙྩ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ནཱ་མ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛ མི་ཙྪཱ་མ་གྒཱ ཀུ་མྨ་གྒོ ནཱ་མ, མི་ཙྪཱ་མ་གྒ་སྶ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ ཀུ་མྨ་གྒ་སེ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ. ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཙེ་ཏ་སོ ཙ ལཱི་ན་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཏི་ཀཾ.
ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ‘‘ཀ་ཏྠ མ་ནཱ་པཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏ་ཎྷུ་པྤཱ་དཱ ནཱ་མ. ན ག་ཙྪ་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ཧི ཨ་རི་ཡཱ་ཏི ཨ་ག་ཏི་ཡོ, ཚ་ནྡ་དོ་ས་མོ་ཧ་བྷ་ཡཱ. ཏཱ ཧི ཨ་ག་ནྟ་བྦ་མ་གྒ་ག་མ་ནཱ་ནི ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་ནི ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡོཏི པ་ཀྑ་པཱ་ཏ་རཱ་གོ. བྷ་ཡནྟི ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟོ དོ་སོ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་སུ ‘‘ནི་ཙྩཾ སུ་ཁཾ ཨ་ཏྟཱ སུ་བྷ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་པ་རི་ཡཱ་སཱ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ དྷ་མྨེ ཨེ་ས་ན་ཏོ. ཏེ་སུ ཝཱ ཨཱ་ས་ན་ཏོ པ་ཝི་ས་ན་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་པ་རི་ཡཱ་སཱ ནཱ་མ. ཏེ ས་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩེ་ཀཾ ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་ས ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩེ ནི་ཙྩཾ, ཨ་ན་ཏྟ་ནི ཨ་ཏྟཱ་ཏི ས་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཝི་པ་རི་ཡཱ་སཱ ཚ, དུ་ཀྑེ སུ་ཁཾ, ཨ་སུ་བྷེ སུ་བྷ་ནྟི དི་ཊྛི་ཝི་པ་རི་ཡཱ་སཱ དྭེ ཙཱ་ཏི ཨ་ཊྛ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཨ་སུ་བྷེ སུ་བྷ་ནྟི ས་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་སཱ དྭེ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན, དུ་ཀྑེ སུ་ཁ་ནྟི ས་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་སཱ དྭེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ནཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་དི་ཊྛེ དི་ཊྛཾ, ཨ་སུ་ཏེ སུ་ཏཾ, ཨ་མུ་ཏེ མུ་ཏཾ, ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ན་རི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རཱ ནཱ་མ. དི་ཊྛཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨ་དི་ཊྛཾ ཨ་སུ་ཏཾ ཨ་མུ་ཏཾ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་པ་རེ་པི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ན་རི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རཱ ནཱ་མ. ཨི་མེ ཙ པུ་རི་མེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཊྛ ཨ་ན་རི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རཱ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་ར་མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཙ་ཏྟཱ་རི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ནཱ་མ. མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དི་ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ཨ་པ་རཱ་ནི་པི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ནཱ་མ. ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་བྱཱ་དྷི་མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི བྷ་ཡཱ་ནི ནཱ་མ. རཱ་ཛ་ཙོ་ར་ཨ་གྒི་ཨུ་ད་ཀ་བྷ་ཡཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི, ས་མུ་དྡཾ ཨོ་རོ་ཧ་ནྟ་སྶ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ནི ཨཱུ་མི་ཀུ་མྦྷཱི་ལ་ཨཱ་ཝ་ཊྚ་སུ་སུ་ཀཱ་བྷ་ཡཱ་ནི ཙ ཙ་ཏྟཱ་རི, ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཝཱ་ད་པ་རཱ་ནུ་ཝཱ་ད་ད་ཎྜ་དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཙཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཝཱ ཨ་པ་རཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི བྷ་ཡཱ་ནི ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ སུ་སུ་ཀཱཏི ཙ་ཎྜ་མ་ཙྪཱ. ས་བྦཱ་ནི་པི ཙེ་ཏཱ་ནི བྷ་ཡཱ་ནི པ་ཊི་གྷ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ས་བྦཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་དི་ཀཾ ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ པ་རཾ་ཀ་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཀ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨི་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ དི་ཊྛི་ཡོ ནཱ་མ. ཙ་ཏུ་ཀྐཾ.
པ་ཉྩ་ཀེ་སུ པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨོ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ནི་པྥཱ་ད་ན་ཏོ ཏཾ ཨོ་རཾ བྷ་ཛ་ནྟཱི་ཏི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷཱ པ་ཉྩ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ནཱ་མ. ཨུ་དྡྷ་ནྟི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན བྷ་ཛ་ནྟཱི་ཏི རཱུ་པ་རཱ་ག་ཨ་རཱུ་པ་རཱ་ག་མཱ་ན་ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ནཱ་མ. རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཡོ པ་ཉྩ ལ་གྒ་ན་ཊྛེ་ན ས་ངྒཱ ནཱ་མ. ཏེ ཨེ་ཝ པ་ཉྩ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ས་ན་ཊྛེ་ན, ཏུ་ད་ན་ཊྛེ་ན ཙ པ་ཉྩ ས་ལླཱ ནཱ་མ. ས་ཏྠུ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་སི་ཀྑཱ་སུ ཀ་ངྑ་ནཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཀུ་པི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ ཙི་ཏྟ་སྶ ཐ་དྡྷ་ཀ་ཙ་ཝ་ར་ཁཱ་ཎུ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ ནཱ་མ. ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ. ཀཱ་ཡེ…པེ… རཱུ་པེ…པེ… ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སེ་ཡྻ་སུ་ཁཾ པ་སྶ་སུ་ཁཾ མི་དྡྷ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཙི་ཏྟཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ མུ་ཊྛི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཡ ག་ཧ་ཎ་ཏོ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡེཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ ཀཱ་ཡེ, རཱུ་པེཏི བ་ཧི་དྡྷཱ་རཱུ་པེ. ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ, ཨ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ, སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ པ་ན ཨ་ཏྟཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ནཾ ཝཱ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཉྩ དི་ཊྛི་ཡོ ནཱ་མ.
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་མ་ཛྫ་པཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ པ་ཉྩ ཝེ་ར་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཝེ་རཱ ནཱ་མ. ཉཱ་ཏི་བྷོ་ག་རོ་ག་སཱི་ལ་དི་ཊྛི་བྱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྩ བྱ་ས་ནཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ བྱ་ས་ནཱཏི ཝི་ནཱ་ས་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ, ཏ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ. བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ ཨ་པྤི་ཡ་ཏཱ, ཝེ་ར་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ, ཝ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ, ས་མྨཱུ་ལ༹ྷ་མ་ར་ཎཾ, ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ན་ནྟི ཨི་མེ པ་ཉྩ ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ, ཨ་ན་དྷི་ཝཱ་ས་ནཱ་ཡ དོ་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་བྷ་ཡཾ ཨ་སི་ལོ་ཀ་བྷ་ཡཾ པ་རི་ས་སཱ་ར་ཛྫ་བྷ་ཡཾ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷ་ཡཱ་ནི ནཱ་མ. ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཙེ་ཝ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཛྷཱ་ནེ་ཧི ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ཏྟཱ པ་ར་མ་དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ཝ་ཏྟཱ ཝཱ་དཱ པ་ཉྩ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་དཱ ནཱ་མ. པ་ཉྩ་ཀཾ.
ཚ་ཀྐེ་སུ པ་ན ཀོ་དྷོ མ་ཀྑོ ཨི་སྶཱ སཱ་ཋེ་ཡྻཾ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ ས་ནྡི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སི་ཏཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཚ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནི. མ་ནཱ་པི་ཡེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ་ཏི ཨི་མེ ཚ ཚ་ནྡ་རཱ་གཱ གེ་ཧ་སི་ཏཱ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ. ཨ་མ་ནཱ་པི་ཡེ་སུ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཊི་གྷོ ཚ ཝི་རོ་དྷ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནཱ་མ. ཝི་རོ་དྷོ ཨེ་ཝ ཝ་ཏྠུ ཝི་རོ་དྷ་ཝ་ཏྠུ. ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཏ་ཎྷཱ་ཝ ཚ ཏ་ཎྷཱ་ཀཱ་ཡཱ ནཱ་མ. ས་ཏྠུ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་སི་ཀྑཱ་སུ, ཨ་པྤ་མཱ་དེ, པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རེ ཙ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཚ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ནཱ་མ. ཀ་མྨཱ་རཱ་མ་ཏཱ, བྷ་སྶ་ནི་དྡཱ་ས་ངྒ་ཎི་ཀ་སཾ་ས་གྒ་པ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མ་ཏཱ ཙ ཚ པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ, པ་རི་ཧཱ་ནི་ཀ་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ས་ཝ་ན་ད་སྶ་ན་ས་མུ་ལླ་པ་ན་པ་རི་བྷོ་ག་ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ སཾ་ས་གྒཱ་རཱ་མ་ཏཱ. ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་པ་པ་ཉྩེ་སུ ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ པ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མ་ཏཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀ་མྨ་བྷ་སྶ་ནི་དྡཱ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མ་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ, དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཱ, པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ དྭེ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ཨ་པ་རེ་པི ཚ པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ.
སོ་མ་ན་སྶ་ཊྛཱ་ནི་ཡེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ གེ་ཧ་སི་ཏ་སོ་མ་ན་སྶ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཙཱ་རཱ སོ་མ་ན་སྶུ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱ ནཱ་མ, ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ, ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡེ་པི. ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ས་ཧི་ཏཱ པ་ནེ་ཏྠ ཝེ་ད་ནུ་པེ་ཀྑཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཡཱ ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཎུ་པེ་ཀྑཱ’’ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་སུ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཝེ་ད་ནཱ ‘‘ཚ གེ་ཧ་སི་ཏཱ་ནི སོ་མ་ན་སྶཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཚ་ཀྐ་ཏྟ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝཱ, ‘‘ན་ཏྠི མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝཱ, ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ, ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ, ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ, ‘‘སོ མེ ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟཱ ཀཱ་ར་ཀོ ཝེ་ད་ཀོ ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨི་མཱ ཚ དི་ཊྛི་ཡོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱིཏི ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི. ན་ཏྠཱིཏི ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི. པ་ཉྩ་པི ཁ་ནྡྷེ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན སེ་སཱ་ནཾ ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མཱི་ཏི དི་ཊྛི, ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་ན ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི, ཨི་ཏ་རེ ཙ ‘‘ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མཱི་ཏི དི་ཊྛི, ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་ན ‘‘ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི, ཨི་ཏ་རེ ཙ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མཱི་ཏི དི་ཊྛི ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཚ་ཀྐཾ.
ས་ཏྟ་ཀེ་སུ པ་ན ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་བྷ་ཝ་རཱ་ག་ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ཏྟ ཐཱ་མ་ག་ཏ་ཊྛེ་ན, ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཊྛེ་ན ཙ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ ཨ་ནུ ཨ་ནུ ས་ཡ་ན་ཏོ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ ནཱ་མ. ཏེ ཨེ་ཝ ས་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་སྨིཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏོ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི. ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་པྤ་སྶུ་ཏ་ཏཱ ཀོ་ས་ཛྫཾ མུ་ཊྛ་སྶ་ཙྩཾ དུ་པྤ་ཉྙ་ཏཱ་ཏི ཨི་མེ ས་ཏྟ ཨ་ས་ཏཾ ཨ་ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ, ཨ་ས་ནྟཱ ཝཱ ལཱ་མ་ཀཱ དྷ་མྨཱ་ཏི ཨ་ས་དྡྷ་མྨཱ ནཱ་མ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ད་ཡོ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ས་ཏྟ དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ནཱ་མ. མཱ་ནོ ཨ་ཏི་མཱ་ནོ མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནོ ཨོ་མཱ་ནོ ཨ་དྷི་མཱ་ནོ ཨ་སྨི་མཱ་ནོ མི་ཙྪཱ་མཱ་ནོ་ཏི ཨི་མེ ས་ཏྟ མཱ་ནཱ ནཱ་མ. ‘‘མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་ཀ་ས་མྦྷ་ཝོ ཨ་ཏྟཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཚ་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ དི་བྦོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་ར་བྷ་ཀྑོ ཨ་ཏྟཱ, རཱུ་པ་ལོ་ཀེ རཱུ་པཱི མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟཱ, ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཨ་རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི ཝི་ན་སྶ་ཏི ན ཧོ་ཏི པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ཏྟ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཡོ ས་ཏྟ དི་ཊྛི་ཡོ ནཱ་མ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨཱ་དི་ཏོ ཏི་སྶོ དི་ཊྛི་ཡོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཡོ, སེ་སཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཏི ཉཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཏྟ་ཀཾ.
ཨ་ཊྛ་ཀེ་སུ པ་ན ལོ་བྷོ དོ་སོ མོ་ཧོ མཱ་ནོ དི་ཊྛི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཊྛ ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནཱ་མ. ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ མེ’’ཏི ཨེ་ཀཾ, ཏ་ཐཱ ‘‘ཀ་ཏཾ མེ’’ཏི, ‘‘མ་གྒོ མེ ག་ནྟ་བྦོ’’ཏི, ‘‘ག་ཏོ’’ཏི, ‘‘ཨ་པྤ་ཀཾ མེ བྷུ་ཏྟ’’ནྟི, ‘‘སུ་བྷུ་ཏྟ’’ནྟི, ‘‘ཨཱ་བཱ་དྷོ མེ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི, ‘‘ཨ་ཙི་ར་ཝུ་ཊྛི་ཏོ གེ་ལ་ཉྙཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཀུ་སཱི་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནཱ་མ, ཀུ་སཱི་ཏ་སྶ ཀོ་ས་ཛྫ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ལཱ་བྷེ ཨ་ལཱ་བྷེ ཙ ཡ་སེ ཨ་ཡ་སེ ཙ པ་སཾ་སཱ་ཡ ནི་ནྡཱ་ཡ ཙ སུ་ཁེ དུ་ཀྑེ ཙ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ རཱ་ག་དོ་སེ་ཧི ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་ཧ་ན་ནཾ ཨ་ཊྛ་སུ ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ཏོ ནཱ་མ. ཧེ་ཊྛཱ དྭཱི་ཧི ཙ་ཏུ་ཀྐེ་ཧི ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ ཨ་ན་རི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རཱ ནཱ་མ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛ མི་ཙྪ་ཏྟཱ ནཱ་མ. བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ‘‘ན ས་རཱ་མཱི’’ཏི ནི་བྦེ་ཋ་ནཾ ཨེ་ཀཾ, ‘‘ཏྭཾ བཱ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙོ་ད་ཀ་པ་ཊི་པྥ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀཾ, ཏ་ཐཱ ‘‘ཏུ་ཝཾ ཙེ་ཏ་མཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཙོ་ད་ཀ་སྶ པ་ཙྩཱ་རོ་པ་ནཾ, ཨ་ཉྙེ་ན་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཎཾ, ས་ངྒྷེ བཱ་ཧཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་བྷ་ཎ་ནཾ, ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཧེ་ཋ་ནཾ, ས་ངྒྷཾ, ཙོ་ད་ཀ་ཉྩ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ནཾ, ཙོ་ད་ནཱ་བྷ་ཡཱ སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་ནྟི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་དོ་སཱ ནཱ་མ. ཨ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ རཱུ་པཱི, ཨ་རཱུ་པཱི, རཱུ་པཱི ཙ ཨ་རཱུ་པཱི ཙ, ནེ་ཝ་རཱུ་པཱི་ནཱ་རཱུ་པཱི, ཨ་ནྟ་ཝཱ, ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ, ཨ་ནྟ་ཝཱ ཙ ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ཙ, ནེ་ཝ་ནྟ་ཝཱ་ནཱ་ན་ནྟ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ ཨ་ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ ནཱ་མ. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ རཱུ་པཱི ཨ་རཱུ་པཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ ནཱ་མ. ཨ་ཊྛ་ཀཾ.
ན་ཝ་ཀེ་སུ པ་ན ‘‘ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཨ་ཙ་རི, ཙ་ར་ཏི, ཙ་རི་སྶ་ཏི, པི་ཡ་སྶ མེ ཨ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཙ་རི, ཙ་ར་ཏི, ཙ་རི་སྶ་ཏི, ཨ་པྤི་ཡ་སྶ མེ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཙ་རི, ཙ་ར་ཏི, ཙ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ ན་ཝ ཨཱ་གྷཱ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནཱ་མ. ཀོ་དྷོ མ་ཀྑོ ཨི་སྶཱ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ མཱ་ཡཱ སཱ་ཋེ་ཡྻཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ན་ཝ པུ་རི་ས་མ་ལཱ་ནི ནཱ་མ. ‘‘སེ་ཡྻ་སྶ སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ན་ཝ་ཝི་དྷཱ མཱ་ནཱ ནཱ་མ. ‘‘ཏ་ཎྷཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ, པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ལཱ་བྷོ, ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ, ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ, ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཾ, ཏ་ཐཱ པ་རི་གྒ་ཧོ, མ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ར་ཀྑོ, ཨཱ་ར་ཀྑཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ད་ཎྜཱ་དཱ་ན་ས་ཏྠཱ་དཱ་ན་ཀ་ལ་ཧ་ཝི་གྒ་ཧ་ཝི་ཝཱ་དཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ ཨི་མེ ན་ཝ ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོཏི ཉཱ་ཎ་ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ་སུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ལཱ་བྷཾ ཧི ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ, ཨི་དཾ ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ནེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཚ་ནྡ་རཱ་གོ དུ་བྦ་ལ་རཱ་གོ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནནྟི བ་ལ་ཝ་ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ. པ་རི་གྒ་ཧོཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན པ་རི་གྒ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨ་སྨཱི’’ཏི, ‘‘ཨ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི, ‘‘ཨ་ཡ་མ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི, ‘‘བྷ་ཝི་སྶ’’ནྟི, ‘‘རཱུ་པཱི བྷ་ཝི་སྶ’’ནྟི, ‘‘ཨ་རཱུ་པཱི བྷ་ཝི་སྶ’’ནྟི, ‘‘ས་ཉྙཱི བྷ་ཝི་སྶ’’ནྟི, ‘‘ཨ་ས་ཉྙཱི བྷ་ཝི་སྶ’’ནྟི, ‘‘ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི བྷ་ཝི་སྶ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨི་མཱ་ནི ན་ཝ ཙ་ལ་ན་ཊྛེ་ན ཨི་ཉྫི་ཏཱ་ནི ནཱ་མ. ཨི་མཱ་ནེ་ཝ མ་ཉྙ་ན་ཊྛེ་ན མ་ཉྙི་ཏཱ་ནི, ཝི་པྥ་ནྡ་ན་ཏོ ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི, པ་པ་ཉྩ་ན་ཏོ པ་པ་ཉྩི་ཏཱ་ནི, ཏཱ་ནེ་ཝ ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་ངྑ་ཏ་ཏྟཱ ས་ངྑ་ཏཱ་ནི ཙ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ས་བྦེ་ཧི ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ན་ཝ་ཀེ་ཧི མཱ་ནོ ཨེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ. སོ་པི ཧི ‘‘ཨ་སྨཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ས་ཉྙཱི་ཧི ཙ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི དི་ཊྛི ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི. ན་ཝ་ཀཾ.
ད་ས་ཀེ་སུ པ་ན ལོ་བྷོ དོ་སོ མོ་ཧོ མཱ་ནོ དི་ཊྛི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཨི་མེ ད་ས ཀི་ལེ་སཱ ཨེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནཱ་མ. ‘‘ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཨ་ཙ་རཱི’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ན་ཝ ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཨཱ་གྷཱ་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ད་ས ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནཱ་མ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ད་ཡོ ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ནཱ་མ. ཀཱ་མ་རཱ་ག་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་གྷ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་བྷ་ཝ་རཱ་ག་ཨི་སྶཱ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ད་ས སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ནཱ་མ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛ, མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎ་མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ད་ས མི་ཙྪ་ཏྟཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎནྟི པཱ་པ་ཀི་རི་ཡཱ་སུ ཨུ་པཱ་ཡ་ཙི་ནྟཱ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ པཱ་པ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘སུ་ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ’’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ཝ་ཏྟོ མོ་ཧོ. མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟ་ས་ཉྙི་ཏཱ. ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ད་ས་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཝ་ཏྟཾ ན་ཏྠི་ཀ་ད་སྶ་ནཾ ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ནཱ་མ. ‘‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ, ཏ་ཐཱ ཨ་ས་སྶ་ཏོ, ཨ་ནྟ་ཝཱ, ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ, ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’’ནྟི ཝཱ, ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’’ནྟི ཝཱ, ‘‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི ཝཱ, ‘‘ན ཧོ་ཏི…པེ… ཧོ་ཏི ཙ ན ཧོ་ཏི ཙ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ དི་ཊྛི ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ལོ་ཀོཏི ཁ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ, ‘‘ཨ་ནྟ་ཝཱ’’ཏི ཨི་དཾ པ་རི་ཏྟཾ ཀ་སི་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཝི་པུ་ལ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི ས་ཏྟོ. ད་ས་ཀཾ.
ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཀེ་སུ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནཱིཏི ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རཱ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡོ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་སྶུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. ཨི་དཾ ཧི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏི, ཨི་ཏྠ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཨི་ཏྠཾ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་སྨཱི་ཏི, སཱ་ཏ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ སི་ཡ་ནྟི, ཨི་ཏྠཾ སི་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ སི་ཡ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ སི་ཡ་ནྟི ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་པཱ་ཧཾ སི་ཡ་ནྟི, ཨ་པཱ་ཧཾ ཨི་ཏྠཾ སི་ཡ་ནྟི, ཨ་པཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ སི་ཡ་ནྟི, ཨ་པཱ་ཧཾ ཨ་ཉྙ་ཏཱ སི་ཡ་ནྟི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་སྶུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ཨ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ་སུ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀེ་སུ ས་མཱུ་ཧ་ཏོ ‘‘ཨ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི ག་ཧ་ཎེ ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ པ་ན ག་ཧ་ཎེ ས་ཏི ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ནུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ, ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཝཱ་ཏི དྭི་དྷཱ ག་ཧ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡཱཏི ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ཨ་ནུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ ས་ཀ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ཏྠ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་སུ ཨི་དཾ་པ་ཀཱ་རོ ཨ་ཧ’’ནྟི ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ག་ཧ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ག་ཧ་ཎཾ པ་ན དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི ས་མ་ཏོ ཙ ཨ་ས་མ་ཏོ ཙ. ཏ་ཏྠ ས་མ་ཏོ ག་ཧ་ཎཾ ཨེ་ཝ་སྨཱི་ཏི ཨི་དཾ, ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ ཁ་ཏྟི་ཡོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ད་ཡོ ཝཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་རཱུ་པཱི་ཨ་རཱུ་པི་ཨཱ་ད་ཡོ ཝཱ, ཨེ་ཝ་མ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ་སྨཱིཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ས་མ་ཏོ ག་ཧ་ཎཾ, ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ ཨི་མེ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ད་ཡོ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨ་ཧཾ ཧཱི་ནོ ཝཱ ཨ་དྷི་ཀོ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མཱ་ནི ཏཱ་ཝ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི, བྷ་ཝི་སྶནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏེ་སཾ པུ་རི་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཨ་སྨཱིཏི་ཨཱ་དི་དྭ་ཡཾ ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་གྒཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཧི ཨ་སྨཱི་ཏི ས་སྶ་ཏཾ, སཱི་ད་ཏཱི་ཏི སཱ་ཏཾ, ཨ་ས་སྶ་ཏཾ, ཨི་ཏོ པ་རཱ་ནི སི་ཡནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི སཾ་ས་ཡ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་པཱ་ཧཾ སི་ཡནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ‘‘ཨ་པི ནཱ་མཱ་ཧཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་པ་ཏྠ་ནཱ་ཀ་པྤ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཀཾ པ་ཋ་མཾ.
དུ་ཏི་ཡེ བཱ་ཧི་ར་སྶུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི བཱ་ཧི་རཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཨི་ཏྠ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ན་ནྟ་རེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན བཱ་ཧི་ར་སྶུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ’’ཏི པ་ད་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧེ་ཏྠ པུ་རི་མེ་ཧི ཝི་སེ་སོ. ཏ་ཏྠ ཨི་མི་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ བཱ་ཧི་རེ་ན རཱུ་པེ་ན ཝཱ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཙ ཚ་ཏྟ་ཁ་གྒ་བཱི་ཛ་ནི་ཨ་ནྣ་པཱ་ན་དྷ་ན་དྷ་ཉྙཱ་དི་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན བཱ་ཧི་རཾ རཱུ་པཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དཱ་ས་དཱ་སི་ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཛ་ན་ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དི་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་མེ་ཧི བཱ་ཧི་རེ་ཧི རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ‘‘ཨི་ཏྠ་སྨཱི་ཏི ཨེ་ཝ་སྨཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་བྦ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཀཾ དུ་ཏི་ཡཾ.
ཨི་ཏ་རེ་སུ པ་ན ཏ་དེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་བྷི་སཾ་ཡཱུ་ཧི་ཏྭཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཀཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀཱ་ལེ དྭི་ནྣཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཚ་ཏྟིཾ་ས, ཏ་ཐཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཚ་ཏྟིཾ་ས ཧོ་ནྟི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ པ་ན ཨེ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཏཱ་ནི་པི ལ་བྦྷ་ནྟི, ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་པི ཚ་ཏྟིཾ་ས ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ཏཾ ས་བྦཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀཱ་ལ་ཏྟ་ཡེ་པི ཚ་ནྣཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཊྛ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏ་ས་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ནི་ཊྛི་ཏཱ་ནི.
ཡཱ་ནི ཙཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཱ་ནི ཙེ་ཏྠ དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནི, ཏཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་ནཱ་མ་ཀེ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་སྶ པ་ཋ་མ་སུ་ཏྟ་ནྟེ (དཱི. ནི. ༡.༢༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ས་ཏྠཱ་རཱ ས་ཡཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ བྷཱ་སི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ས་སྶ་ཏི་ཀཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟི་ཀཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པི་ཀཱ, དྭེ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣི་ཀཱ, སོ་ལ༹་ས ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ, ཨ་ཊྛ ཨ་ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ, ཨ་ཊྛ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ, ས་ཏྟ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཱ, པ་ཉྩ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་དཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ས་ནི་དཱ་ནཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ན་ཡ་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ནེ་སཾ ཝི་བྷཱ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ པ་ད་ཏྠཱ་ནུ་སཱ་ར་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ, སེ་སོ་པེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ པ་ད་ཏྠེ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་ར་ཏོ་ཝ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ་ཏི.
ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.