༢. ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀཱ
ཨི་དཱ་ནི དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎཱི་མཱ་ཏི་ཀཱ་ན་ནྟ་རཾ ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ. ཏ་སྶཱ པ་ན –
ཨ་ཏྠ་ཏོ དྷ་མྨ་བྷེ་དེ་ན, ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡ་ད་སྶ་ནཱ;
པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ན་ཡཱ ཙཱ་པི, ཧོ་ཏི སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡོ.
སཱ པ་ནེ་སཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ནྣཾ ཝི་བྷ་ངྒཱ་ནཾ ཨཱ་དི་མྷི ཋ་པི་ཏཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི – ཁ་ནྡྷ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀཱ-ཨཱ་ཡ་ཏ་ན-དྷཱ་ཏུ-ས་ཙྩ-ཨི་ནྡྲི་ཡ-པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར-ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན-ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན-ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ-མ་གྒ་ངྒ་ཛྷཱ་ན-ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ-སི་ཀྑཱ་པ་ད-པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ-ཉཱ་ཎ-ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ-དྷ་མྨ་ཧ་ད་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི
ཁ་ནྡྷ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཏྠ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཁ་ནྡྷ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏཱ་ཝ – པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཉྩཱཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཏེ་ན ན ཏ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ, ན ཨུ་དྡྷ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཁ་ནྡྷཱཏི པ་རི་ཙྪི་ནྣ་དྷ་མྨ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཁ་ནྡྷ-ས་དྡོ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ནི་པ་ཏ་ཏི རཱ་སི་མྷི གུ་ཎེ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཡཾ རུ་ལ༹ྷི་ཡ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ‘‘མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༥.༡༠༣༧; ཨ. ནི. ༤.༥༡; ༥.༤༥; ༦.༣༧) ཧི རཱ་སི་ཏོ ཁ་ནྡྷོ ནཱ་མ. ‘‘སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༣.༣༥༥) གུ་ཎ་ཏོ. ‘‘ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ནྟཾ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༤.༢༤༡) པ་ཎྞ་ཏྟི་ཏོ. ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. ས. ༦༣) ཨེ་ཀ་མྤི ཙི་ཏྟཾ རུ་ལ༹ྷི་ཏོ ཁ་ནྡྷོ ནཱ་མ, སྭཱ་ཡ་མི་དྷ རཱ་སི་ཏོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. རཱ་ས་ཊྛོ ཧི ཁ་ནྡྷ-ས་དྡོ, ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཊྛོ་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ལོ་ཀ་སྨིཾ ཧི ཨི་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ ‘‘དྭཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ད་སྶཱ་མ, ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཁ་ནྡྷོ་ཏི ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོཏི ཨེ་ཏྠ རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པཾ, སཱི་ཏུ་ཎྷཱ་དཱི་ཧི པ་སི་དྡྷཱ་ཀཱ་རེ་ན རུ་པྤ་ཏི གྷ་ཊྚཱི་ཡ་ཏི, པཱི་ལི༹་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟཾ ཧེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ རཱུ་པ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀེ་ན རུ་པྤ་ཏི? སཱི་ཏེ་ན་པི རུ་པྤ་ཏི, ཨུ་ཎྷེ་ན་པི རུ་པྤ་ཏི, ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ་པི རུ་པྤ་ཏི, པི་པཱ་སཱ་ཡ་པི རུ་པྤ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (སཾ. ནི. ༣.༧༩).
རཱུ་པ་ཉྩ ཏཾ ཁ་ནྡྷོ ཙཱ་ཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, རཱུ་པ་རཱ་སི རཱུ་པ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ་ཏི ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཏོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡོ.
དྷ་མྨ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣཱ ས་བྦེ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ, ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ. ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ པ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ པ་ཉྙཱ་ས ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ. པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ པ་ན ས་བྦེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ. ཁ་ནྡྷཱ ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ སཱ་ས་ཝོ་པཱ་དཱ་ནི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ. ཨི་དྷ པ་ན ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་བྷེ་ད་ཏོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡོ.
ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡ་ད་སྶ་ནཱཏི ཝི་བྷ་ངྒ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཨ་ཏྠ་ན་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏོ. ཝི་བྷ་ངྒ་པཱ་ལི༹་ཡཾ ཧི སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་ནྟི ཏཱི་ཧི ན་ཡེ་ཧི ཁ་ནྡྷ་ཝི་བྷ་ངྒོ ཝི་བྷ་ཏྟོ. ཏ་ཐཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་བྷ་ངྒཱ་ད་ཡོ. ཀེ་ཝ་ལཾ ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒེ, སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ན་ཏྠི. པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀཾ ན་ཏྠི. ཉཱ་ཎ་ཝི་བྷ་ངྒཱ་དཱི་སུ པ་ན ཏཱི་སུ ཏ་ཡོ་པི ན་ཡཱ ན ས་ནྟི. ཏེ་སུ ཧི ཉཱ་ཎ་ཝི་བྷ་ངྒོ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ད་ས་ཝི་དྷཱ ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་བྷ་ངྒོ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ དྭཱ་ས་ཊྛི་པ་བྷེ་དཱ ཝི་བྷ་ཏྟོ, དྷ་མྨ་ཧ་ད་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒོ པ་ན ས་བྦ་ས་ངྒ་ཧཱ་དཱི་ཧི ད་ས་ཧི ཝཱ་རེ་ཧི ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ན་ཡཱ་ནཾ མུ་ཁ་མ་ཏྟ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཏ་ཏྲི་དཾ ཁ་ནྡྷ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཏི་ཎྞཾ ན་ཡཱ་ནཾ མུ་ཁ་མ་ཏྟ་ད་སྶ་ནཾ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཏཱ་ཝ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ? ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ཏ་དེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་བྷི་ས་ཉྙཱུ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༢) –
ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཏ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ་པི. ཏ་ཏྠ ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལ་ག་ཏཾ, ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ བ་ཧི་དྡྷཱ ནཱ་མ, ཏ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ་པི. པ་སཱ་ད་ཝི་ས་ཡ་རཱུ་པཾ པ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ནཱ་མ, སེ་སཾ སུ་ཁུ་མཾ ནཱ་མ. ཨ་ནི་ཊྛ་རཱུ་པཾ ཧཱི་ནཾ ནཱ་མ, ཨི་ཊྛ་རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ.
ན་ནུ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཾ ནཱ་མ པཱ་ཊེ་ཀྐཾ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨེ་ཀཾ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པཾ, ཏ་དེ་ཝ ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ ཨ་ནི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི. ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ནི ཧི སཱུ་ཀ་རཱ་དཱི་ནཾ ན་པྤི་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ན མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་ནཾ, ཏེ་ས་ཉྩ ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི པི་ཡཱ་ནི, ན སཱུ་ཀ་རཱ་དཱི་ན་ནྟི, ཏ་སྨཱ རུ་ཙི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཏཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ? ན, ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་ཊེ་ཀྐཾ ཝི་བྷ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཛཾ ཧི ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ས་ཡོ་ཝ ཨི་ཊྛཾ ནཱ་མ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཛཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ས་ཡོ་ཝ ཨ་ནི་ཊྛཾ ནཱ་མ, ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན པ་ན ཀོ་ཙི ཨི་ཊྛ་མེ་ཝ བུ་དྡྷ་རཱུ་པཱ་དིཾ ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ ཨ་ནི་ཊྛ་ཏོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ནི་ཊྛ་ཉྩ ནི་ར་ཡ་གྒི་ས་ཏྠ་ཝི་སཱ་དིཾ ཨི་ཊྛ་ཏོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཛ་ཝ་ནེ་ཧི ཨེ་ཝ ཝི་པ་ལླཱ་ས་བྷཱ་ཝོ, ན ཝི་པཱ་ཀེ་ཧཱི་ཏི ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཾ ནི་ཡ་ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ས་མྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཱ པ་ན ཝི་བྷ་ངྒ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ –
‘‘སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶཾ ཧི གཱུ་ཐ་ཀ་ལ་ལཾ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་ར་གྷཱ་ན་དྭཱ་རེ་སུ ཨ་ནི་ཊྛཾ, ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཨི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ མ་ཎི་ར་ཏ་ནེ་ན པོ་ཐི་ཡ་མཱ་ན་སྶ, སུ་ཝ་ཎྞ་སཱུ་ལེ ཨུ་ཏྟཱ་སི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཙ མ་ཎི་ར་ཏ་ན་སུ་ཝ་ཎྞ་སཱུ་ལཱ་ནི ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཨི་ཊྛཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ནཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༦) –
ཨེ་ཝཾ དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཝ་ཏྠུ་ནོ ཨི་ཊྛ་ཏཱ, ཨ་ནི་ཊྛ་ཏཱ ཙ ཝུ་ཏྟཱ. སཱ ཙ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ན ཡུ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཀ་ལཱ་པ་ག་ཏ་བྷཱུ་ཏོ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་སཱ་མ་གྒི་ཡ་མུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ. ན ཧི བྷཱུ་ཏེ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནི་ཊྛེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟེ་སུ ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པཱ་དི་ཀུ་ས་ལེ་ན ཨི་ཊྛཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, བྷི་ནྣ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨི་ཊྛཱ་ནི མ་ཎི་ར་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཏེ་ཧི པོ་ཐི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨུ་ཏུ་ནཱ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ནི ཝི་པ་རི་ཎ་མ་ནྟི, ཀུ་ས་ལ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ནི་ཊྛཱ་ནི གཱུ་ཐ་ཀ་ལ་ལཱ་དཱི་ནི ཨི་ཊྛཱ་ནཱི་ཏི, ཨ་ཡཾ ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷ་ཏྟེ་སུ ཙ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ ཏཾ ཏཾ རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ཧཱི་ནཾ, པ་ཎཱི་ཏ་ཉྩ ད་ཊྛ་བྦཾ. སུ་ཁུ་མཾ པ་ན རཱུ་པཾ དཱུ་རེ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ. ཏཾ ཏཾ ཝཱ པ་ན རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ རཱུ་པཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ད་ཊྛ་བྦཾ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨི་ཏ་རཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ སུ་ཁུ་མཱ. དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨི་ཏ་རཱ སུ་ཁུ་མཱ. སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨི་ཏ་རཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་ས་ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཏཾ ཏཾ ཝཱ པ་ན ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཧི དཱུ་རེ, ཏཱ ཙ ཏཱ་ཡ དཱུ་རེ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏི་ས་བྷཱ་ཝ་པུ་གྒ་ལ་བྷཱུ་མི་བྷེ་ད་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན དཱུ་རེ་ཝེ་ད་ནཱ ད་ཊྛ་བྦཱ, ཀུ་ས་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ་ཝེ་ད་ནཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏཾ ཏཾ ཝཱ པ་ན ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ དཱུ་རེ་ས་ནྟི་ཀེ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ་པི ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏཱ་ད་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཝི་བྷ་ངྒ་པཱ་ལི༹་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ (ཝི་བྷ. ༨ ཨཱ་ད་ཡོ; ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༨ ཨཱ་ད་ཡོ) ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཡཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡོ.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ་དི་ཏོ ཡཱ་ཝ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷཱ རཱུ་པ་ཀ་ཎྜེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ པ་ན ཨེ་ཀ་ཝི་དྷོ ཕ་སྶ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ, དུ་ཝི་དྷོ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཀ་ཝ་སེ་ན, ཏི་ཝི་དྷོ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀ་ཝ་སེ་ན, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝ་སེ་ན, པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ ས་བྷཱ་ཝ་བྷེ་དེ་ན, ཚ་བྦི་དྷོ ཚ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝ་སེ་ན, ས་ཏྟ་ཝི་དྷོ ས་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན, ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷོ ཏེ་སུ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ, ན་ཝ་ཝི་དྷོ ཏེ་སུ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཏི་དྷཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ, ད་ས་ཝི་དྷོ ཏེ་སུ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ དུ་ཝི་དྷཱ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཉྩ ཏི་དྷཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཀ་མཱུ་ལཾ པ་ཋ་མ་ཝཱ་རཾ ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀ་པཱི་ཏི་ཏྟི་ཀ་ས་ནི་ད་སྶ་ན་ཏྟི་ཀ་ཝ་ཛྫི་ཏེ ས་བྦ་ཏྟི་ཀེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ད་ས་ཝི་དྷཱ, ཨ་པ་རེ་པི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝཱ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཀ་མཱུ་ལི་ཀཱ ས་བྦ་ཏྟི་ཀ་ཡོ་ཛ་ནཱ, ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དུ་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་དུ་ཀ་མཱུ་ལི་ཀཱ་པི ས་ར་ཎ་དུ་ཀ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ པ་ཙྩེ་ཀཾ ས་བྦ་ཏྟི་ཀ་ཡོ་ཛ་ནཱ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཡཾ དུ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀོ ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨེ་ཀེ་ཀ་དུ་ཀེ་ན ས་བྦ་ཏྟི་ཀ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཝ་སེ་ན དུ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀོ ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཏྟི་ཀེ་ན ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ས་བྦ་དུ་ཀ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཀ་མཱུ་ལ་ཀོ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མི་སྶ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀོ ཙ ན་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ, ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ་པི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ དུ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དི་ན་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡོ.
པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་ན་ཡེ པ་ན པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ, ཀ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཀ་ཏི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ, ཀ་ཏི སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ…པེ… ཀ་ཏི ས་ར་ཎཱ, ཀ་ཏི ཨ་ར་ཎཱ་ཏི? རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ཀུ་ས་ལཱ, སི་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, སི་ཡཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ, རཱུ་པཾ, ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀེ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ, སེ་སཱ ཏི་དྷཱ་པི ཧོ་ནྟི, རཱུ་པཾ ནེ་ཝ་ཝི་པཱ་ཀ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཾ, སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཾ, སི་ཡཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཾ, ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཾ, སེ་སཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཏཱི་ཧི ཏི་ཀེ་ཧི ཏི་དྷཱ་པི ཧོ་ནྟི. རཱུ་པཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ, ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཏི་དྷཱ་པི ཧོ་ནྟི, ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ ཏི་དྷཱ ཙ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ཙ. རཱུ་པཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཝེ་ད་ནཱ སི་ཡཱ པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཱ, ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ཏ་ཡོ ཏི་དྷཱ ཙ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཙ. རཱུ་པཾ ནེ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ་པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ, ན་ད་སྶ་ནེ་ན་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, ནེ་ཝཱ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ན་ཨ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི, ནེ་ཝ་སེ་ཁཾ་ནཱ་སེ་ཁཾ, པ་རི་ཏྟཾ, སེ་སཱ ཏི་དྷཱ་པི ཧོ་ནྟི. པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀེ རཱུ་པཾ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སེ་སཱ ཏི་དྷཱ ཙ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཙ. རཱུ་པཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ, ཨ་ནི་ཡ་ཏཾ, སེ་སཱ ཏི་དྷཱ་པི. མ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀེ ཙ རཱུ་པཾ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སེ་སཱ ཏི་དྷཱ་པི ཝཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཏཱི་ཏ་ཏྟི་ཀེ་སུ པ་ཉྩ་པི ཏི་དྷཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀེ རཱུ་པཾ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སེ་སཱ ཏི་དྷཱ ཙ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཙ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏྟི་ཀེ པ་ཉྩ་པི ཏི་དྷཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀེ རཱུ་པཾ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སེ་སཱ ཏི་དྷཱ་པི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཙ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཏི་དྷཱ་པི ཧོ་ཏི.
ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ན་ཧེ་ཏཱུ, ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཧེ་ཏུ, སི་ཡཱ ན ཧེ་ཏུ. རཱུ་པཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, ཧེ་ཏུ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ, སེ་སཱ དྭི་དྷཱ་པི. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཙེ་ཝ ན ཙ ཧེ་ཏཱུ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཙ, ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ དྭི་དྷཱ ཙ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ཙ, རཱུ་པཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ. ཏ་ཐཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་དུ་ཀེ་པི. རཱུ་པཾ ན་ཧེ་ཏུ་ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, ཏ་ཡོ དྭི་དྷཱ་པི, ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ དྭི་དྷཱ ཙ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ཙ. པ་ཉྩ་པི ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ, ས་ངྑ་ཏཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ནི་ད་སྶ་ནཱ, ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ, རཱུ་པཾ དྭི་དྷཱ་པི. རཱུ་པཾ རཱུ་པཱི, སེ་སཱ ཨ་རཱུ་པི་ནོ. རཱུ་པཾ ལོ་ཀི་ཡཾ, སེ་སཱ དྭི་དྷཱ་པི. པ་ཉྩ་པི ཀེ་ན་ཙི ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ, ན ཙ ཀེ་ན་ཙི ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཙ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ནོ ཨཱ་ས་ཝཱ, ས་ངྑཱ་རཱ དྭི་དྷཱ་པི, ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཙ. རཱུ་པཾ སཱ་ས་ཝོ, ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ, སེ་སཱ དྭི་དྷཱ་པི. རཱུ་པཾ སཱ་ས་ཝཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨཱ་ས་ཝཱ, ཏ་ཡོ ཏ་ཐཱ ཙ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཙ. ས་ངྑཱ་རོ དྭི་དྷཱ ཙ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ཙ. རཱུ་པཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ, ཏ་ཡོ སི་ཡཱ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨཱ་ས་ཝཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ས་ངྑཱ་རོ དྭི་དྷཱ ཙ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ཙ. རཱུ་པཾ ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ སཱ་ས་ཝ་ཉྩ, སེ་སཱ དྭི་དྷཱ ཙ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཙ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ན་གོ་ཙྪ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀེ་ཝ་ལཾ ཧི པ་རཱ་མཱ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དུ་ཀེ རཱུ་པཾ པ་རཱ་མཱ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ, ཏ་ཡོ དྭི་དྷཱ་པི, ས་ངྑཱ་རོ དྭི་དྷཱ་པི, དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ཙ. ཏ་ཏི་ཡེ ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ. རཱུ་པཾ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སེ་སཱ སཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙི་ཏྟཾ, སེ་སཱ ནོ ཙི་ཏྟཱ. ཏ་ཡོ ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ, དྭེ ཨ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ. ཏ་ཡོ ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, རཱུ་པཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛ་དུ་ཀེ་པི. ཏ་ཡོ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནོ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ. རཱུ་པཾ དྭི་དྷཱ་པི. ཏ་ཐཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་དུ་ཀ་དྭ་ཡེ་པི. ཏ་ཡོ ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ, དྭེ ནོ ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ. ཏ་ཐཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་དུ་ཀ་དྭ་ཡེ་པི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཾ, ཏ་ཡོ བཱ་ཧི་རཱ, རཱུ་པཾ དྭི་དྷཱ་པི. ཙ་ཏྟཱ་རོ ནོ ཨུ་པཱ་དཱ. རཱུ་པཾ དྭི་དྷཱ་པི. པ་ཉྩ་པི སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣཱ, ནོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ.
ཀི་ལེ་ས་གོ་ཙྪ་ཀོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ་ཝ. རཱུ་པཾ ནེ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ, སེ་སཱ དྭི་དྷཱ་པི. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ་པཱི་ཏི་དུ་ཀཱ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
རཱུ་པཾ ན ཝེ་ད་ནཱ, ན སུ་ཁཱ, ན སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏཱ, སེ་སཱ དྭི་དྷཱ་པི. ཏ་ཐཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་དུ་ཀེ་པི. རཱུ་པཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ, སེ་སཱ དྭི་དྷཱ་པི. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ས་ར་ཎ་དུ་ཀཱ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡཾ པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་ན་ཡོ.
ཨི་མེ པ་ན ན་ཡཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པཱ་ལི༹་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཧི ཉཱ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཙ ནེ་སཾ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎཱི་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏོ པ་རཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨ་པུ་བྦ་མེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡོ.
ཨི་དཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ –
ཀ་མ་ཏོ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོ, ད་ཊྛ་བྦ་ས་མ་བྷེ་ད་ཏོ;
པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ན་ཡོ ཉེ་ཡྻོ, ཁ་ནྡྷ་ཀོ་ས་ལླ་མི་ཙྪ་ཏཱ.
ཏ་ཏྠ ཀ་མ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྐ་མོ པ་ཧཱ་ན་ཀྐ་མོ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀྐ་མོ བྷཱུ་མི་ཀྐ་མོ དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ་ཏི བ་ཧུ་ཝི་དྷེ་སུ ཀ་མེ་སུ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རེ, ཨ་ས་མྦྷ་ཝཱ. ཨ་བྷེ་དེ་ན ཧི པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་པ་ཏི་ཏཾ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་གྷ་ན་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་ཏོ མོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ག་ཝཱ ཧི་ཏ་ཀཱ་མོ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཛ་ན་སྶ སུ་ཁ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཙ་ཀྑུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ པ་ཋ་མཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ དེ་སེ་སི, ཏ་ཏོ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཝི་ས་ཡ་སཾ་ཝེ་ད་ཀཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ, ཡཾ ཝེ་དེ་ཏི, ཏཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཝི་ས་ཡ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་ར་གྒཱ་ཧི་ཀཾ ས་ཉྙཾ, ས་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ནཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཀེ ས་ངྑཱ་རེ, ཏེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ནི་སྶ་ཡཱ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཀ་མོ.
ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོཏི ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྩེ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ནཱུ་ནཱ ཨ་ན་དྷི་ཀཱ་ཏི? ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏ་ས་བྷཱ་གེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧ་ཏོ, ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་གྒཱ་ཧ་ཝ་ཏྠུ་སྶ ཨེ་ཏ་པྤ་ར་མ་ཏོ, ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཏ་ད་ཝ་རོ་དྷ་ཏོ. ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་བྷེ་དེ་སུ ཧི ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ ས་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ས་བྷཱ་གེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ ཁ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་བྷཱ་གེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ ཁ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་ཉྙཱ་དཱི་སུ་པི, ཏ་སྨཱ ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏ་ས་བྷཱ་གེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧ་ཏོ པ་ཉྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏ་པ་ར་མ་ཉྩེ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་གྒཱ་ཧ་ཝ་ཏྠུ, ཡ་དི་དཾ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་གྒཱ་ཧ་ཝ་ཏྠུ་སྶ ཨེ་ཏ་པ་ར་མ་ཏོ་པི པ་ཉྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. ཡེ་པི ཙ་ཉྙེ སཱི་ལཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་པི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཝ་རོ་དྷཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཏ་ད་ཝ་རོ་དྷ་ཏོ་པི པ་ཉྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོ.
ད་ཊྛ་བྦ་ས་མ་བྷེ་ད་ཏོཏི ད་ཊྛ་བྦ་བྷེ་ད་ཏོ, ཨུ་པ་མཱ་བྷེ་ད་ཏོ ཙ. ཏ་ཏྠ ད་ཊྛ་བྦ་བྷེ་ད་ཏོ ཏཱ་ཝ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་ཏོ, བྷཱ་ར་ཏོ, ཁཱ་ད་ཀ་ཏོ, ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑ་ཨ་ན་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཝ་དྷ་ཀ་ཏོ ཙ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ན ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཾ ཝི་ཡ རཱུ་པཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཨུ་ད་ཀ་བུ་བྦུ་ལ༹་མ་རཱི་ཙི་ཀ་ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་མཱ་ཡཱ ཝི་ཡ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ཕེ་ཎ་པི་ཎྜོ ཝི་མ་དྡཱ་ས་ཧོ, སོ ཙ པ་ཏྟ་ཐཱ་ལ་ཀཱ་དི་ཨ་ཏྠཾ ག་ཧི་ཏོ་པི ཏ་མ་ཏྠཾ ན སཱ་དྷེ་ཏི, བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་མྤི ཝི་མ་དྡཱ་ས་ཧཾ, ཏ་ཉྩ སུ་བྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏ་མྤི ན ཏ་ཐཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་སུ་བྷཱ་དི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཝཱ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ནྡྷི་གྷ་ཊི་ཏོ བ་ཧུ་ནྣཾ ཨུ་ད་ཀ་ས་པྤཱ་དི་པཱ་ཎ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ, ཨཱ་དི་ཏོ ཙེ་ས བ་ད་ར་པ་ཀྐ་མ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀོ ཨུ་ཊྛི་ཏ་མ་ཏྟོ་པི ཙེ་ས བྷི་ཛྫ་ཏི, ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ་པི, ས་མུ་དྡཾ པ་ཏྭཱ པ་ན ཨ་ཝ་སྶ་མེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་མྤི ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡཾ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ནྡྷི་གྷ་ཊི་ཏཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཀི་མི་ཀུ་ལ་ཝོ་ཀི་ཎྞཾ, ཨཱ་དི་ཏོ ཙེ་ཏཾ ཀ་ལ་ལ་མ་ཏྟཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀཾ, ཀ་ལ་ལ་མ་ཏྟེ་པི ཙེ་ཏཾ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨ་བྦུ་དཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་པི ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སྶ་མེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜ་ས་དི་སཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཡ་ཐཱ པ་ན བུ་བྦུ་ལོ༹ མུ་ཧུ་ཏྟ་ར་མ་ཎཱི་ཡོ ཨ་ག་ཡ྄ཧུ་པ་གོ ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་པི. ཡ་ཐཱ ཙ བུ་བྦུ་ལོ༹ ཨུ་ད་ཀ་ཏ་ལཾ, ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུཾ, ཨུ་ད་ཀ་ཛ་ལླ་ཀཾ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ པུ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ཝཱ་ཏ་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་པི ཝ་ཏྠུཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཀི་ལེ་ས་ཛ་ལླཾ, ཕ་སྶ་ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི སཱ བུ་བྦུ་ལ༹་ས་དི་སཱ ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཡ་ཐཱ པ་ན མ་རཱི་ཙི་ཀཱ ཛ་ལཱ་ས་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་པྤ་ལ་མྦྷི་ཀཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙཱ་པི ནི་ཙྩཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི མ་རཱི་ཙི་ས་དི་སཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་ག་ཡ྄ཧུ་པ་གོ བ་ཧུ་ཝ་ཊྚི་ས་མོ་དྷཱ་ནོ, ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ་པི ཨ་ག་ཡ྄ཧུ་པ་གོ་ནི་ཙྩཱ་དི་སཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏོ, ཕ་སྶཱ་དི་བ་ཧུ་དྷ་མྨ་ས་མོ་དྷཱ་ནོ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི སོ ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་སོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་ཐཱ པ་ན མཱ་ཡཱ ཨ་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་དི་རཱུ་པཱ་ནི་པི ཏ་ཐཱ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཝ་ཉྩེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་རཱུ་པཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཝི་ཡ ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ཙ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཉྩེ་ཏཱི་ཏི ཏཾ མཱ་ཡཱ་ས་དི་སཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ –
‘‘ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཱུ་པ་མཾ རཱུ་པཾ, ཝེ་ད་ནཱ བུ་བྦུ་ལཱུ༹་པ་མཱ;
མ་རཱི་ཙི་ཀཱུ་པ་མཱ ས་ཉྙཱ, ས་ངྑཱ་རཱ ཀ་ད་ལཱུ་པ་མཱ;
མཱ་ཡཱུ་པ་མ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, དེ་སི་ཏཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཱ’’ཏི. (སཾ. ནི. ༣.༩༥);
ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ད་ཊྛ་བྦ་བྷེ་དོ.
ཨུ་པ་མཱ་བྷེ་ད་ཏོ ཙ པ་ན གི་ལཱ་ན་སཱ་ལཱུ་པ་མོ རཱུ་པུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, གེ་ལ་ཉྙཱུ་པ་མོ ཝེ་ད་ནུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, གེ་ལ་ཉྙ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱུ་པ་མོ ས་ཉྙུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ཝ་ནཱུ་པ་མོ ས་ངྑཱ་རུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, གི་ལཱ་ནཱུ་པ་མོ ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨ་པི་ཙ ཙཱ་ར་ཀ་ཀཱ་ར་ཎ་ཨ་པ་རཱ་དྷ་ཀཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀ་ཨ་པ་རཱ་དྷི་ཀཱུ་པ་མཱ ཨེ་ཏེ བྷཱ་ཛ་ན་བྷོ་ཛ་ན་བྱ་ཉྫ་ན་པ་རི་ཝེ་ས་ཀ་བྷུ་ཉྫ་ཀཱུ་པ་མཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨུ་པ་མཱ་བྷེ་དོ. ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ ཉེ་ཡྻོ.
ཁ་ནྡྷ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏཱ་ཝ – དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཏོ, ཨཱ་ཡཱ་ནཾ ཏ་ན་ན་ཏོ, ཨཱ་ཡ་ཏ་སྶ ཙ ན་ཡ་ན་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཧི ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ སེ་ན སེ་ན ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཱ་དི་ནཱ ཀི་ཙྩེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནྟི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི གྷ་ཊེ་ནྟི ཝཱ་ཡ་མ་ནྟི, ཏེ ཙ པ་ན ཨཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ དྷ་མྨེ ཨེ་ཏཱ་ནི ཏ་ནོ་ནྟི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟི, ཨི་ད་ཉྩ ཨ་ཏཱི་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏཾ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ན་ཡ་ནྟེ་ཝ, པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
ཨ་པི་ཙ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན, ཨཱ་ཀ་ར་ཊྛེ་ན, ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན, ས་ཉྫཱ་བྷི་དེ་ས་ཊྛེ་ན, ཀཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཙ སཱ་ས་ནེ, ལོ་ཀེ ཙ ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཙ་ཀྑུ་ཨཱ་དཱི་སུ ཧི ཏེ ཏེ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ནི་ཝ་ས་ནྟི, ཏེ་སུ ཙ ཨཱ་ཀ་ར་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཨཱ་ཀི་ཎྞཱ ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ས་མོ་ས་ར་ནྟི, ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ་ཝ ནེ་སཾ ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་སོ, ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ, ཏ་སྨཱ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྠེ་ན ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཀྑུ, རཱུ་པཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི, ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པ་ཡ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པཾ. ཝ་ཎྞ་ཝི་ཀཱ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི སོ་ཏཾ. ས་པྤ་ཏཱི་ཏི ས་དྡོ, ཨུ་དཱ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. གྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི གྷཱ་ནཾ. ག་ནྡྷ་ཡ་ཏཱི་ཏི ག་ནྡྷོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཏྠུཾ སཱུ་ཙ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་ཝ྄ཧཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ. ར་ས་ནྟི ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཏི ར་སོ, ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ སཱ་ས་ཝ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཡོ་ཏི ཀཱ་ཡོ, ཨུ་པྤ་ཏྟི་དེ་སོ. ཕུ་སཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཾ. མ་ན་ཏཱི་ཏི མ་ནོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་ཀྑ་ཎཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི དྷ་མྨཱ. ཙ་ཀྑུ ཙ ཏཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན་ཏྠེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ…པེ… དྷ་མྨཱ ཙ ཏེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ པ་ད་ཏྠོ.
དྷ་མྨ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ས་བྦ་མྤི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནཱ་མ. ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནཱ་མ. སེ་སཱ་ནི སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནི. ཨི་མེ་སུ ཙ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣཱ, ཀཱ་ལ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ས་བྦེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ, པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ ཙ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཛཱ་ཏི དྭཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (དྷཱ་ཏུ. ༧༡) ཧི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་བྷ་ངྒཱ་ནཾ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨི་ཏ་རཱ་ས་མྤི པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཏ་ཏྠ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ དྷ་མྨ་བྷེ་དོ.
ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཏཱ་ཝ ‘‘ཙ་ཀྑུཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ. རཱུ་པཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཨ་ན་ཏྟཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ…པེ… དྷ་མྨཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཨ་ན་ཏྟཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༡༥༤) ཨེ་ཝཾ ཝི་ས་ཡི་ཝི་ས་ཡཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཡཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡོ.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ པ་ན པ་སཱ་ད་ཝི་ས་ཡཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཏཱ་ཝ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ? ཡཾ ཙ་ཀྑུ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་སཱ་དོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༡༥༦) རཱུ་པ་ཀ་ཎྜེ (དྷ. ས. ༥༩༧) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི. མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ན ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ་ད་ས་ཝི་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ. དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ན ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ? ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ, ཡ་ཉྩ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ ཙ དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༡༦༧) ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༡༦༧) ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ. སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི རཱུ་པ་ཀ་ཎྜེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡོ.
པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་ན་ཡཾ པ་ན ཨི་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏི་ཀ་དུ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཨ་ནྟེ་ཧི ཙེ་ཝ ཝི་སེ་ས་ཏྠ་དཱི་པ་ཀེ་ཧི ཙ ཏི་ཀ་དུ་ཀེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶ་ཡི་སྶཱ་མ, སེ་སེ་ཧི་པི ཏི་ཀ་དུ་ཀེ་ཧི ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡོ ཁ་ནྡྷེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་ཀྐཱ ཉཱ་ཏུ་ནྟི. ཀ་ཐཾ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཀ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ…པེ… ཀ་ཏི ཨ་ར་ཎཱ་ཏི? ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ, དྭཱ་ཡ་ཏ་ནཱ སི་ཡཱ ཀུ་ས་ལཱ, སི་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, སི་ཡཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ. ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀེ ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནི, མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཏི་དྷཱ་པི, དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཏི་དྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ཉྩ…པེ… རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷཾ, ན་ཝཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷཱ་ནི, མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ་ནི, ཨེ་ཀཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ན ཧེ་ཏཱུ, དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ སི་ཡཱ ཧེ་ཏུ, སི་ཡཱ ན ཧེ་ཏུ…པེ… ཨེ་ཀཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ནི, དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ སི་ཡཱ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ, སི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ…པེ… ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི རཱུ་པཾ, མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་རཱུ་པཾ, དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ དྭི་དྷཱ་པི…པེ… ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་ར་ཎཱ་ནི, དྭཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི སི་ཡཱ ས་ར་ཎཱ་ནི, སི་ཡཱ ཨ་ར་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་ན་ཡོ.
ཨི་དཱ་ནི པ་ན –
ཀ་མ་ཏོ ཏཱ་ཝ་ཏྟ་ཏོ ཙ, ཏེ་སཾ ད་ཊྛ་བྦ་བྷེ་ད་ཏོ;
པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཏྠ, ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་མ་ཏོཏི ཨི་དྷཱ་པི དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ་སུ ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ས་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་ནྟི པ་ཋ་མཾ དེ་སི་ཏཾ, ཏ་ཏོ ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷ་ཝི་ས་ཡཱ་ནི སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི. ཨ་ཐ ཝཱ ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི པ་ཋ་མཾ དེ་སི་ཏཱ་ནི, ཏ་ཏོ གྷཱ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི, པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི པ་ན གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཨ་ནྟེ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ གོ་ཙ་ར་ཏྟཱ ཏེ་སཾ ཨ་ན་ནྟ་རཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི. ཨ་པི་ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ་པི ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཀ་མོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟཾ ཧེ་ཏཾ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… མ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི (མ. ནི. ༣.༤༢༡; སཾ. ནི. ༤.༦༠, ༡༡༣; མ་ཧཱ་ནི. ༡༠༧) ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཀ་མོ.
ཏཱ་ཝ་ཏྟ་ཏོཏི ཏཱ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ་པི ཧི དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་མི་ཙྩེ་ཝ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཀ་སྨཱ དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཙེ? ཚ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ བྷེ་དོ ཧོ་ཏཱི་ཏི དྭཱ་ད་ས ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་སྶ ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དྭཱ་རཾ, རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཏ་ཐཱ ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཨི་ཏ་རེ་སཾ. ཚ་ཊྛ་སྶ པ་ན བྷ་ཝ་ངྒ་མ་ན་ས་ངྑཱ་ཏོ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཀ་དེ་སོ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དྭཱ་རཾ, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉྩ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི. ཨི་ཏི ཚ་ནྣཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ དྭཱ་ད་ས ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཏཱ་ཝ་ཏྟ་ཏཱ.
ད་ཊྛ་བྦ་བྷེ་ད་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་བྦཱ་ནི ཙེ་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་ཏོ, ཨ་ནི་གྒ་མ་ན་ཏོ ཙ ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. ན ཧི ཏཱ་ནི པུ་བྦེ ཨུ་ད་ཡཱ ཀུ་ཏོ་ཙི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ན་པི ཨུ་དྡྷཾ ཝ་ཡཱ ཀུ་ཧི་ཉྩི ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ པུ་བྦེ ཨུ་ད་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི ཨུ་དྡྷཾ ཝ་ཡཱ པ་རི་བྷི་ནྣ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི, པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝ་སཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་ཏོ, ཨ་ནི་གྒ་མ་ན་ཏོ ཙ ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཐཱ ནི་རཱི་ཧ་ཏོ, ཨ་བྱཱ་པཱ་ར་ཏོ ཙ. ན ཧི ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཨ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་མ་གྒི་ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི, ན ཙ ཏཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན, ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ བྱཱ་པཱ་ར་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཝེ་སཱ ཡཾ ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་དི་སཱ་མ་གྒི་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ནི་རཱི་ཧ་ཏོ, ཨ་བྱཱ་པཱ་ར་ཏོ ཙ ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. ཨ་པི་ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི སུ་ཉྙོ གཱ་མོ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི དྷུ་ཝ་སུ་བྷ་སུ་ཁ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, བཱ་ཧི་རཱ་ནི གཱ་མ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ཙོ་རཱ ཝི་ཡ. ཏ་ཐཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི ཚ་པཱ་ཎ་ཀཱ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི, བཱ་ཧི་རཱ་ནི ཏེ་སཾ གོ་ཙ་རཱ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ད་ཊྛ་བྦ་བྷེ་དོ. ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
དྷཱ་ཏུ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དྷཱ་ཏུ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏཱ་ཝ – ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ད་ཧ་ཏི, དྷཱི་ཡ་ཏེ, ཝི་དྷཱ་ནཾ, ཝི་དྷཱི་ཡ་ཏེ ཨེ་ཏཱ་ཡ, ཨེ་ཏྠ ཝཱ དྷཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི དྷཱ་ཏུ. ལོ་ཀི་ཡཱ ཧི དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ. ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ཝི་ད་ཧ་ནྟི ནི་པྥཱ་དེ་ནྟི, ས་ཏྟེ་ཧི ཙ དྷཱི་ཡ་ནྟེ དྷཱ་རཱི་ཡ་ནྟི, དུ་ཀྑ་ཝི་དྷཱ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙེ་ཏཱ, ཨེ་ཏཱ་ཧི ཙ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཧི སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ས་ཏྟེ་ཧི ཨ་ནུ་ཝི་དྷཱི་ཡ་ཏི, ཡ་ཐཱ་ཝི་ཧི་ཏ་ཉྩ དུ་ཀྑཾ ཨེ་ཏཱ་སྭེ་ཝ དྷཱི་ཡ་ཏི ཋ་པཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏེ་ཧི ཨ་ཏྠེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ‘‘དྷཱ་ཏུ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
ཡ་ཐཱ ཝཱ ས་རཱི་ར་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ར་ས་སོ་ཎི་ཏཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ་སུ དྷཱ་ཏུ་ས་མ་ཉྙཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སུ་པི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ དྷཱ་ཏུ་ས་མ་ཉྙཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི དྷཱ་ཏུ་ཡོ. ནི་ཛྫཱི་ཝ་མ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན་ཏྠེ་ན ཙ་ཀྑུ ཙ ཏཾ དྷཱ་ཏུ ཙཱ་ཏི ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ པ་ད་ཏྠོ.
དྷ་མྨ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པི་ཙ པ་ཉྩ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་དྭ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ནཱ་མ. པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཛྫི་ཏཾ པ་ན ས་བྦ་མྤི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ནཱ་མ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཏཱ་ཝ – ‘‘པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ ཏེ་ཛོ ཝཱ་ཡོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཚ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཉྩ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་ར་ཝ་སེ་ན, པ་ཙྪི་མཱ ཙ ཚ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཨ་པ་རཱ་པི ‘‘སུ་ཁ་དྷཱ་ཏུ དུ་ཀྑ་སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶུ་པེ་ཀྑཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཚ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, པུ་ན ཨ་པ་རཱ་པི ‘‘ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ནེ་ཀྑ་མྨ་ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཚ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ, ཨེ་ཝཾ ཏཱི་ཧི ཚ་ཀྐེ་ཧི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ ས་རཱུ་པ་ཏོ, ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཧཱ་ར་ཏོ, ནི་སྶ་ཡ་ཝི་ས་ཡ་པ་ཡོ་ག་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཏོ ཙ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཡཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡོ.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ པ་ན ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ པ་སཱ་ད་ཝི་ས་ཡ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ས་ཏྟ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ པ་ན –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ? ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙི་ཏྟཾ…པེ… ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ…པེ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ.
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ? ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ…པེ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ…པེ… ནི་རུ་དྡྷ་ས་མ་ན་ནྟ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙི་ཏྟཾ…པེ… ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཝཱ པ་ན པ་ཋ་མ་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙི་ཏྟཾ…པེ… ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ.
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ? ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ, ཡ་ཉྩ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ད་སྶ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ, ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ ཙ དྷཱ་ཏུ…པེ… ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ.
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ…པེ… མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷ་ས་མ་ན་ནྟ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙི་ཏྟཾ…པེ… མ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙི་ཏྟཾ…པེ… ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༡༨༤) –
ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཝཱ པ་ན པ་ཋ་མ་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ས་ཡེ་སུ ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷ་ས་མ་ན་ནྟ་རཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན པི-ཀཱ་རོ ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠོ, ཏ་སྨཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ་པི ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཱ་དི་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ་པཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. མ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ མ་ནོ་དྭཱ་རེ བྷ་ཝ་ངྒ་མ་ན་ཉྩེ་ཝ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ས་ཧཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཀ་ཛ་ཝ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡོ.
པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་ན་ཡེ པ་ན ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ནྣཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཀ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ…པེ… ཀ་ཏི ཨ་ར་ཎཱ་ཏི? སོ་ལ༹་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ, དྭེ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཏི་དྷཱ་པི ཧོ་ནྟི…པེ… ད་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ ནེ་ཝ་ཝི་པཱ་ཀ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཱ, པ་ཉྩ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝི་པཱ་ཀཱ, མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ སི་ཡཱ ཝི་པཱ་ཀཱ, སི་ཡཱ ནེ་ཝ་ཝི་པཱ་ཀ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཱ, དྭེ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཏི་དྷཱ་པི ཧོ་ནྟི. ད་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ, ས་དྡ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ, པ་ཉྩ དྷཱ་ཏུ་ཡོ སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ, དྭེ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཏི་དྷཱ་པི…པེ… ད་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ སི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, སི་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ནོ, ས་དྡ་དྷཱ་ཏུ སི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ནོ་ཏི, ཚ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཏི་དྷཱ་པི. དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ ཏི་དྷཱ་ཝ…པེ… རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ ས་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷཱ, ན་ཝ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷཱ, ཨ་ཊྛ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ. ས་ཏྟ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ ན ཧེ་ཏཱུ, དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ དྭི་དྷཱ་ཝ…པེ… སོ་ལ༹་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨ་ར་ཎཱ, དྭེ དྷཱ་ཏུ་ཡོ དྭི་དྷཱ་པཱི་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་ན་ཡོ.
ཨི་དཱ་ནི པ་ནེ་ཏཱ་སཾ –
ཀ་མ་ཏཱ་ཝ་ཏྟ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཱ, པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ;
དྷཱ་ཏཱུ་ན་མི་དྷ ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ, པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་མ་ཏོ ཏཱ་ཝ ཨི་དྷཱ་པི དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏི. སོ ཙ པ་ནཱ་ཡཾ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨི་དཾ ཧི དྭ་ཡཾ ཧེ་ཏུ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨི་དཾ ཕ་ལཾ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཀ་མོ.
ཏཱ་ཝ་ཏྟ་ཏོ པ་ན ཡཱ ཨི་དྷ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཏཱི་ཧི ཚ་ཀྐེ་ཧི ཝུ་ཏྟཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཙེ་ཝ, ཏེ་སུ ཏེ་སུ སུ་ཏྟཱ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་དེ་སེ་སུ ‘‘ཨཱ་བྷཱ་དྷཱ་ཏུ…པེ… ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ལོ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ག་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཉྙཱ་པི བ་ཧུ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ དི་སྶ་ནྟི, ཏཱ་ས་མྤི ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཀ་སྨཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་སེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི? ཏཱ་ས་མྤི ཏ་ད་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ.
ཨ་པི་ཙ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ས་བྷཱ་ཝེ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཛཱི་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཾ ཏ་སྶཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཏཾ, ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏ་ཉྩ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཱ་ནུ་ས་ཡི་ཏ་ཛཱི་ཝ་ས་ཉྙཱ་ས་མཱུ་ཧ་ན་ན་ཏྠ་ཉྩ ཨ་ཊྛཱ་ར་སེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ. ཝེ་ནེ་ཡྻཱ ཧི ཨ་རཱུ་པ་མཱུ་ལ༹ྷོ རཱུ་པ་མཱུ་ལ༹ྷོ ཨུ་བྷ་ཡ་མཱུ་ལ༹ྷོ་ཏི ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏི་ཎྞ་མྤི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ནཱ་ཏི་ས་ངྑེ་པ་ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨ་རཱུ་པ་བྷེ་ད་ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱི ཁ་ནྡྷ་དེ་ས་ནཱ, རཱུ་པ་བྷེ་ད་ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དེ་ས་ནཱ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་བྷེ་ད་ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱི དྷཱ་ཏུ་དེ་ས་ནཱ ས་པྤཱ་ཡཱ་ཏི ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛཱ་ར་སེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ –
‘‘ས་ངྑེ་པ་ཝི་ཏྠཱ་ར་ན་ཡེ་ན ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཧི,
དྷ་མྨཾ པ་ཀཱ་ས་ཡ་ཏི ཨེ་ས ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ་སྶ;
ས་དྡྷ་མྨ་ཏེ་ཛ་ཝི་ཧ་ཏཾ ཝི་ལ་ཡཾ ཁ་ཎེ་ན,
ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ཏྟ་ཧ་ད་ཡེ་སུ ཏ་མོ པ་ཡཱ་ཏཱི’’ཏི. (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༡༨༣);
ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཏཱ་ཝ་ཏྟ་ཏཱ.
ད་ཊྛ་བྦ་ཏོ པ་ནེ་ཏཱ ས་བྦཱ་པི ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏོ, དྷུ་ཝ་སུ་བྷ་སུ་ཁ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སུ་ཉྙ་ཏོ, པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏོ ཙ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ བྷེ་རི་ཏ་ལཾ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ ད་ཊྛ་བྦཱ, ད་ཎྜོ ཝི་ཡ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ, ས་དྡོ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ. ཏ་ཐཱ ཏི་སྶོ་པི ཙེ་ཏཱ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨཱ་དཱ་ས་ཏ་ལ་མུ་ཁ་མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཝི་ཡ. ཏ་ཐཱ ཏི་ལ་ཡ་ནྟ་ཙ་ཀྐ་ཏེ་ལཱ་ནི ཝི་ཡ, ཨ་དྷ་རཱ་ར་ཎཱི་ཨུ་ཏྟ་རཱ་ར་ཎཱི་ཨ་གྒཱི ཝི་ཡ ཙ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་སུ་པི. མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ པ་ན ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ པུ་རེ་ཙ་རཱ་ནུ་ཙ་རཱ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཱ. དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ ས་ལླ་སཱུ་ལ་མི་ཝ, ས་ཉྙཱ རི་ཏྟ་མུ་ཊྛི ཝི་ཡ, ས་ངྑཱ་རཱ ཝི་ས་རུ་ཀྑ་མི་ཝ, སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཾ ཁུ་ར་ཙ་ཀྐཾ ཝི་ཡ, ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏུ ཁེ་མ་ནྟ་བྷཱུ་མི ཝི་ཡ ཙ ད་ཊྛ་བྦཱ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ པ་ན མ་ཀྐ་ཊོ ཝི་ཡ, ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཝི་ཡ, ཡ་ཏྠ་ཀཱ་མ་ནི་པཱ་ཏི་ཏོ ཝེ་ཧཱ་ས་ཀྑི་ཏྟ་ད་ཎྜོ ཝི་ཡ, ར་ངྒ་ན་ཊོ ཝི་ཡ ཙ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ད་ཊྛ་བྦ་ཏཱ.
པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ་ཀྑུ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ, རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ, ཀི་རི་ཡཱ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ, ཏ་ཡོ ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཁ་ནྡྷཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ. ཨེ་ཝཾ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་སུ་པི. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ན མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ, དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ནི་སྶ་ཡ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷཱ་གོ. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
དྷཱ་ཏུ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་ཙྩ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཙྩ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏཱ་ཝ – ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ས་ཙྩ-ས་དྡོ ཨ་ནེ་ཀེ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ དི་སྶ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ཎེ ན ཀུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. པ. ༢༢༤) ཝཱ་ཙཱ་ས་ཙྩེ. ‘‘ས་ཙྩེ ཋི་ཏཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཛཱ. ༢.༢༡.༤༣༣) ཝི་ར་ཏི་ས་ཙྩེ. ‘‘ཀ་སྨཱ ནུ ས་ཙྩཱ་ནི ཝ་ད་ནྟི ནཱ་ནཱ, པ་ཝཱ་དི་ཡཱ་སེ ཀུ་ས་ལཱ་ཝ་དཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སུ. ནི. ༨༩༡) དི་ཊྛི་ས་ཙྩེ. ‘‘ཨེ་ཀཾ ཧི ས་ཙྩཾ, ན དུ་ཏི་ཡ་མ་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སུ. ནི. ༨༩༠) པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩེ, ནི་བྦཱ་ནེ ཙེ་ཝ མ་གྒེ ཙ. ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཀ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཝི་བྷ. ༢༡༦) ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ. སྭཱ་ཡ་མི་དྷཱ་པི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀེ་ན་ཊྛེ་ན ས་ཙྩཱ་ནི? ཏ་ཐ་ཊྛེ་ན. ཀོ་ཡཾ ཏ་ཐ་ཊྛོ ནཱ་མ? ཡོ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ནཾ མཱ་ཡཱ་ཝ ཝི་པ་རཱི་ཏོ, མ་རཱི་ཙཱི་ཝ ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀོ, ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ ཙ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ བཱ་དྷ་ན་པྤ་བྷ་ཝ་ས་ནྟི་ནི་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན ཏ་ཙྪཱ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་བྷཱུ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་སྶ གོ་ཙ་རོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཐ་ཊྛོ ས་ཙྩ་ཊྛོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ –
‘‘ཨི་ཏི ཏ་ཙྪཱ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་བྷཱུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི;
དུ་ཀྑཱ་དཱི་སྭ་ཝི་སེ་སེ་ན, ས་ཙྩ་ཊྛཾ ཨཱ་ཧུ པ་ཎྜི་ཏཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༡༨༩; སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. མ་ཧཱ་ཝ་གྒ ༣.༡༤).
ཨ་རི་ཡཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ས་ཙྩཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི. ཨ་རི་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨུ་ཏྟ་མཱ་ནི, ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་རི་ཡེ་ཧི བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦཱ་ནི ས་ཙྩཱ་ནི, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟ་ཀཱ་ནི ས་ཙྩཱ་ནི ཏེ་ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ, པ་ཀཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཙ, ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཱ་ནི ཝཱ ས་ཙྩཱ་ནི ཏེ་སཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷི་ཏོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི. ‘‘དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན དུ-ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ ས་དྡོ ཀུ་ཙྪི་ཏེ དི་སྶ་ཏི. ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཧི པུ་ཏྟཾ ‘‘དུ་པུ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཁཾ-ས་དྡོ པ་ན ཏུ་ཙྪེ. ཏུ་ཙྪཾ ཧི ཨཱ་ཀཱ་སཾ ‘‘ཁ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ པ་ཋ་མ་ས་ཙྩཾ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཨ་ནེ་ཀོ་པ་དྡ་ཝཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏོ, ཏུ་ཙྪཾ བཱ་ལ་ཛ་ན་པ་རི་ཀ་པྤི་ཏ་དྷུ་ཝ་སུ་བྷ་སུ་ཁ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཀུ་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ, ཏུ་ཙྪ་ཏྟཱ ཙ ‘‘དུ་ཀྑ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཾ-ཨི་ཏི ཙ ཨ་ཡཾ ས་དྡོ ‘‘ས་མཱ་ག་མོ, ས་མེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ སཾ་ཡོ་གཾ དཱི་པེ་ཏི. ཨུ-ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ ས་དྡོ ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨུ་དི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ. ཨ་ཡ-ས་དྡོ པ་ན ཀཱ་ར་ཎཾ དཱི་པེ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ དུ་ཏི་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མཱ་ཡོ་གེ ས་ཏི དུ་ཀྑ་སྶུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ‘‘དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏི་ཡ་ས་ཙྩཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ནི-ས་དྡོ ཨ་བྷཱ་ཝཾ, རོ་དྷ-ས་དྡོ ཙཱ་ར་ཀཾ དཱི་པེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཏྠ, ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་དྷི་ག་ཏེ སཾ་སཱ་ར་ཙཱ་ར་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་སྶ ས་བྦ་ག་ཏི་སུ་ཉྙ་ཏྟཱ, ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི ‘‘དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, དུ་ཀྑ་སྶ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ག་ཙྪ་ཏི, ས་ཏྟཾ ཝཱ ཏཾ ག་མ་ཡ་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏ་ད་བྷི་མུ་ཁ་ཏྟཱ, པ་ཊི་པ་དཱ ཙ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨ་པི་ཙ དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ཏྠཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཐཱ ཨ་ན་ཉྙ་ཐཱ, ཡེ དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཨ་བྷི་ས་མེ་ནྟེ་ཧི ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘དུ་ཀྑ་སྶ པཱི་ལ༹་ན་ཊྛོ ས་ངྑ་ཏ་ཊྛོ ས་ནྟཱ་པ་ཊྛོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཊྛོ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དུ་ཀྑ་སྶ དུ་ཀྑ་ཊྛཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཐཱ ཨ་ན་ཉྙ་ཐཱ. ས་མུ་ད་ཡ་སྶ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཊྛོ ནི་དཱ་ན་ཊྛོ སཾ་ཡོ་ག་ཊྛོ པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛོ …པེ… ནི་རོ་དྷ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཊྛོ ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛོ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཊྛོ ཨ་མ་ཏ་ཊྛོ…པེ… མ་གྒ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ན་ཊྛོ ཧེ་ཏྭ་ཊྛོ ད་སྶ་ན་ཊྛོ ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛོ…པེ… ཨ་ན་ཉྙ་ཐཱ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༢.༨).
ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་ཏྠཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ པ་ད་ཏྠོ.
དྷ་མྨ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཏ་ཎྷཱ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ ས་བྦ་ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨཱ, སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ ཝཱ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ནཱ་མ, ཏ་ཎྷཱ པ་ན ས་བྦཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ དྷ་མྨཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ནཱ་མ, ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ནཱ་མ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཊྛ་མ་གྒ་ངྒཱ་ནི དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ནཱ་མ. ཨི་མེ་ཧི པ་ན མ་གྒ་ངྒེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཙེ་ཝ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི ཙེ་ཏྠ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཧི ‘‘ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༣.༡༥) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི་པི. ཡཱ་ཡ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏི ཏ་ཐ་ཏྟེ་ན ན ཧོ་ནྟི, དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་ནྟི ན ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦེ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་བྷེ་དོ.
ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཏཱ་ཝ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ? ཛཱ་ཏི་པི དུ་ཀྑཱ, ཛ་རཱ་པི དུ་ཀྑཱ, མ་ར་ཎ་མྤི དུ་ཀྑཾ, སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ་པི དུ་ཀྑཱ, ཨ་པྤི་ཡེ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ དུ་ཀྑོ, པི་ཡེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ དུ་ཀྑོ, ཡ་མྤི་ཙྪཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏ་མྤི དུ་ཀྑཾ, སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༡༩༠) –
ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑཾ ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཾ ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་ནྟི. ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཾ དུ་ཝི་དྷཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ, ཏ་ད་ཝ་སེ་སཱ པ་ན དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ. སུ་ཁ་སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ. ས་བྦེ པ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ, ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏཱ ཝཱ ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ. ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་སྨིཾ ཧི ཛཱ་ཏི ཏཱ་ཝ ས་ཡཾ ན དུ་ཀྑཱ, ཨ་པཱ་ཡ་ག་ཏི་མ་ནུ་སྶ་ག་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ནི་ར་ཡ་གྒི་ས་ནྟཱ་པཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀཾ, ག་བྦྷོ་ཀྐ་ནྟི་ཀཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀཾ, ཛི་གྷ་ཙྪཱ་པི་པཱ་སཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀ་ཉྩ དུ་ཀྑཾ ཏ་སྶ ས་བྦ་སྶ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དུ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ དུ་ཀྑ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ད་ཡོ་པི. ཀེ་ཝ་ལཾ ཛ་རཱ ཀཱ་ཡ་དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་མཱུ་ལ་སྶ, པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ་དི་པ་རི་བྷ་ཝ་མཱུ་ལ་སྶ ཙ, མ་ར་ཎཾ པ་ན མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ, ནི་ར་ཡཱ་དི་ག་ཏི་ནི་མི་ཏྟ་ད་སྶ་ན་མཱུ་ལ་སྶ ཙ དུ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, སོ་ཀཱ་ད་ཡོ སོ་ཀཱ་དི་མཱུ་ལ་སྶ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དུ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ས་ཡཾ དུ་ཀྑ་ཏྟཱ ཙ དུ་ཀྑཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་ཏཱ ཙེ་སཾ པ་སི་དྡྷཱ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཏཱི་ཧི་པི དུ་ཀྑེ་ཧི དུ་ཀྑ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ པ་ན ཡ་སྨཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ན ས་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཙ དུ་ཀྑ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ན དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩེ ན་ཡོ.
ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ པ་ན ‘‘ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༢༠༣) ཏ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ‘‘སཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ ཏ་ཎྷཱ ཀ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༢༠༣) པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཚ་ནྣཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ས་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཕ་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏ་ཎྷཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཏྠེ་སཱ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷ་ཏྟཾ.
ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ པ་ན ‘‘ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ ཙཱ་གོ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ མུ་ཏྟི ཨ་ནཱ་ལ་ཡོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༢༠༤) ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘སཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ ཏ་ཎྷཱ ཀ་ཏྠ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༢༠༤) པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩེ ཝུ་ཏྟ་ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ནི་བྦཱ་ན་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ནི་བྦཱ་ནཾ ཧི ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཎྷཱ ཨ་སེ་སཱ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཙ་ཛཱི་ཡ་ཏི, པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫཱི་ཡ་ཏི, མུ་ཙྩ་ཏི, ན ཨ་ལླཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ ཙཱ་གོ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ མུ་ཏྟི ཨ་ནཱ་ལ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཧི ནི་བྦཱ་ནཾ, ནཱ་མཱ་ནི པ་ན་སྶ ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏཱ་ནཾ ནཱ་མ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ན་ནུ པཱ་ཊེ་ཀྐཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ཏཱ་སུ ཏཱ་སུ སུ་ཏྟཱ་བྷི་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་སུ ‘‘རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (སཾ. ནི. ༤.༣༡༤) ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ན, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མྤི ཧི ‘‘ཡོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༤.༣༡༤) རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ རཱ་ག་ཀྑ་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཐཱ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཁ་ཡ་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ ནི་བྦཱ་ན་མྤི རཱ་ག་ཀྑ་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ནི་བྦཱ་ན་སྶ བ་ཧུ་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ བ་ཧུ་ནྣཾ ཁ་ཡ་སྶཱ་པི བ་ཧུ་ཏྟཱ. ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ་ན་མྤི ཁ་ཡ་སྶ ཨེ་ཀ་ཏྟེ་ན པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ན དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཁ་ཡེ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏྟ་ཉྩ་སྶ སི་ཡཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ་ན་མྤི ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱ་ག་ཀྑ་ཡ་སྶ པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟེ་ན ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟི་ཏོ, གོ་ཏྲ་བྷཱུ་ཀྑ་ཎེ་པི ཙ རཱ་གཱ་དི་ཀྑ་ཡོ ཧོ་ཏི གོ་ཏྲ་བྷུ་ནོ ནི་བྦཱ་ན་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ, མ་གྒ་སྶ པ་ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཨ་པྤ་ས་ངྒོ. ན ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཁེ་པི་ཡ་མཱ་ན་ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡ་མཱ་ར་བྦྷ མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་བྷཱ་ཝོ ཙ་སྶ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི རཱ་གཱ་དི་ཀྑ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་ན ཨ་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཏུ་ཙྪ་རཱུ་པ་ཏྟཱ, ཏ་སྶཱ་པི བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ ཝི་ཝེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ན སི་ཡཱ, ས་ངྑ་ཏ་ཏཱ ཙ་སྶ སི་ཡཱ. ན ཧི ཀ་དཱ་ཙི ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ བྷ་ཝི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏི ས་བྦེ་ས་མྤི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟཱ་པ་ཏྟི་ཏོ, ས་ངྑ་ཏ་ཏྟེ་པི ཙ་སྶ ན ནི་བྦཱ་ན་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཛ་རཱ་བྷ་ངྒ་ས་མ་ངྒི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝ་སྶཱ་པི ཨ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ན་ཝ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཁཱི་ཎཱ་ན་མྤི རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ པུ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཾ ཡེ་སཾ ཏེ་ས་མེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཨ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝི་ན་ཊྛ་ཏྟཱ.
ཨ་པི་ཙ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟ་རེ་ན ཝཱ བྷཱ་ཝེ ཨུ་པྤ་ནྣེ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ན ཀཱ་ཙི ཧཱ་ནི ཧོ་ཏི. ན ཧི ཨ་ཉྙ་སྶུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ཉྙཾ ཝི་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་བྷཱ་ཝོ བྷཱ་ཝ་སྶ ཝི་རོ་དྷི, ཝི་རོ་དྷི་ས་ནྣི་དྷཱ་ནེ ཙ ཨི་ཏ་རཾ ཝི་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ཀི་མི་དཾ ཝི་ག་མ་ནཾ ནཱ་མ. ཡ་དི ཏ་མྤི བྷཱ་ཝ་རཱུ་པཾ, ས་མཱ་ན་དོ་ས་ཏཱ ཙ་སྶ སི་ཡཱ ཨ་ན་ཝ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ, ན ཙ ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷི. ཡ་དི ཏུ་ཙྪ་རཱུ་པཾ, ཀིཾ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ་སྶ ཏུ་ཙྪ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ཡ དཱུ་ར་མྤི ག་ནྟྭཱ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦཱ་ཏི སི་དྡྷཱ, རཱ་གཱ་དི་ཀྑ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཏུ་ཙྪ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝོ, ན ཙ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་དོ་སཱ་ན་མ་བྷཱ་ཝེ ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ན་ཉྩ ཨ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ. ཨ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ན ཀི་ལེ་ས་ཝི་ག་མ་མ་ཏྟོ, ཨ་པི ཏུ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཝི་ག་མོ ནི་བྦཱ་ནེ་ནཱ་པི ས་མྤཱ་དཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ན, ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀཱ་ར་ཎ་མི་ཏི ཙེ? ན, ཨ་ཏྟཱ་དི་ཝི་ཀ་པྤ་ཛ་ན་ཀ་ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་དི་ཝི་ཀ་པྤ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ. ཡ་དི ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏཱ་ཡ ས་བྦེ་པི ས་ཏྟཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ སི་ཡུཾ, ནོ ཙ ཀ་དཱ་ཙི ན པུ་ཙྪེ་ཡྻ ཝི་རུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ. ན ཧི ད་སྶ་ནཾ ཝི་ནཱ ཝི་ཀ་པྤོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཝི་ཀ་པྤ་ཛ་ན་ཀ་རཱུ་པཱ་དི་ད་སྶ་ན་མེ་ཝ ཏ་བྦི་རུ་དྡྷ་ཝི་ཀ་པྤ་ཛ་ན་ཀཾ ཧོ་ཏི. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ པ་ར་མྤ་རོ་པ་དེ་སེ་ན རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཀ་པྤོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ན, ཏེ་ས་མྤི ཝི་རུ་དྡྷ་ད་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཀ་པྤཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ. ན ཧི ཡཱ་དི་སཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཡཱ་དི་སཾ ཀཱ་རི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་དི་སཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཏ་བྦི་རུ་དྡྷཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟ་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ. ན ཙ ཝི་རུ་དྡྷ་ད་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨེ་ཀ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཀ་པྤ་ཛ་ན་ཀ་སཱ་མ་ཏྠི་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ་པི ཏ་བྦྷཱ་ཝོ, ཏ་དུ་པ་དེ་སོ ཙ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་དེ་ས་ནཱ་ན་ནྟ་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ན བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ སི་དྡྷི, ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ ཀི་ལེ་སཱ་ན་མ་ཙྩ་ནྟ་པྤ་ཧཱ་ན་སྶ, ཝི་པ་སྶ་ནོ་པ་དེ་ས་སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་སྶ ཙ སི་དྡྷཱི་ཏི ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎཾ, ནཱ་ཉྙ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཀ་སྨཱ པ་ན ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ནེ་ན རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཧོ་ཏི. ན ཧི ཨ་ཉྙ་སྶ ད་སྶ་ནེ་ན ཨི་ཏ་ར་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཡུ་ཏྟ་ནྟི? ན, ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་ངྑ་ཏ་སྶ ཝཱ དོ་ས་སྶ ཝཱ པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ. དི་ཊྛ་ཨ་ཙྩ་ནྟ་སུ་ཁཱ་ནཾ ཧི ཝ་ཊྚ་སུ་ཁེ, ཏ་ནྣི་སྶ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་སུ ཙ སུ་ཁཱ་བྷི་མཱ་ནོ, ཝ་ཊྚཱ་བྷི་ར་ཏི ཙ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི དི་ཊྛ་པ་ར་ཏཱི་ར་སྶ ནཱ་ཝི་ཀ་སྶ ནཱ་ཝཱ་ཡེ་ཀ་དེ་སེ སུ་ཁཱ་བྷི་མཱ་ནཱ་བྷི་ར་ཏི་ཡོ ཝི་ཡ. ཨ་པི་ཙ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ལླི་ནཱ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨེ ས་ཎྛཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷེ ཝི་ཡ མ་ཀྑི་ཀཱ, ཐ་ལེ ཝི་ཡ ཙ ཛ་ལ་ཙ་རཱ, ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱི་ན་དོ་ས་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཏེ་སུ ས་ངྑ་ཏེ་སུ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ལེ་པེ་ན ཝི་ཧ་ཏ་ཀཱ་ཙ་ཏི་མི་རཱ་དི་དོ་ས་སྶ ཙ་ཀྑུ་ནོ གྷ་ཊཱ་དི་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ, དི་ཊྛ་དོ་སེ་སུ ཙ་སྶ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ན པུ་ན རཱ་གཱ་དཱི་ན་མུ་པྤ་ཏྟི ཉཱ་ཏཱ སུ་ཙི་བྷཱ་ཝེ ཝི་ཡ ཝ་ཙྩ་ཀཱུ་པེ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀ་སྨཱ པ་ན ཀེ་ས་ཉྩི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཝ ནི་བྦཱ་ན་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ས་མྦྷ་ཝོ, ན ས་བྦེ་ས་ནྟི? ཨ་ནཱ་དི་བུ་དྡྷ་པ་ར་མྤ་རོ་པ་དེ་ས་སཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ, ཏེ་ས་ཉྩ ཨུ་པ་དེ་ས་ཀཱ་ནཾ ས་བྦ་ཏྠ ས་བྦ་དཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, སོ་ཏཱུ་ན་ཉྩ ཁ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ནྟ་དུ་ལླ་བྷ་ཏྟཱ, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ན་ཉྩ ཨ་ན་ནྟ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཀེ་ཙི ཨེ་ཝ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་ད་ཀཱ་ལེ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎོ་པ་དེ་ས་ལཱ་བྷེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟི, ན ས་བྦེ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏྠ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཝི་ག་མོ ནི་བྦཱ་ནེ་ན སཱ་དྷཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི? ན ཏཱ་ཝ སོ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཏེ་ས་མི་དཱ་ནི ཨ་བྷཱ་ཝཱ, པུ་བྦེ ཙ ཏ་སྶ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ, ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་ར་ས་ནི་རོ་དྷ་ཏོ. ཀ་ཐ་ཉྩ་སྶ ཏུ་ཙྪ་རཱུ་པ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཧེ་ཏུ་ཏྟེ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དོ་སཱ་ན་མ་ཝ་ས་རོ་ཏི ཙེ? ན, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝ་རཱུ་པ་ཏྟཱ. པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཧི ནི་བྦཱ་ན་མཱ་ར་བྦྷ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ཛ་ན་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་གྒཱ ཨེ་ཝ ཀི་ལེ་སཱ་ན་མ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷོ ཏ་དུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཨ་གྒི་ས་ནྣི་དྷཱ་ནེ ཨ་ངྐུ་རཱ་ཛ་ན་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་སཱ་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ བཱི་ཛ་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་རཱུ་པ་ཏཱ ཝི་ཡ. ན ཧི ཨ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ཀོ་ཙི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཏྠི, ཡོ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛ་ནཱི་ཡ་ཏི ཏ་བྦི་རུ་དྡྷ་ཀྑ་ཎུ་པྤཱ་ད་ན་བྷཱ་ཝོ་ཝུ་པྤཱ་ད་ནཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ཎུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན ཁ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ་བྷཱ་ཝུ་པྤཱ་ད་ནཾ ཝི་ཡ, ཏ་སྨཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ནི་རོ་དྷ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ་པ་ཙཱ་རེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ ‘‘ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟཾ. ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ཨ་བྷི་སུ་ཁུ་མ་ཏྟཱ, ཨ་ནུ་པ་ལ་དྡྷ་པུ་བྦ་ཏྟཱ ཙ, སུ་ཁུ་མ་ཏཱ ཙ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ཨ་རི་ཡེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶི་ཏ་བྦ་ཏོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཏྠ པ་ན པ་ར་ཝཱ་དཱི ཨཱ་ཧ – ‘‘ན་ཏྠེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡ་ཏོ’’ཏི. ན ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡཾ ཏ་སྶ སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ཧི ཏཾ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་རི་ཡེ་ཧི. ཨ་པི་ཙ ནི་བྦཱ་ནཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་རུ་དྡྷ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པ་ཝ་གྒཱ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ. ན ཙ ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ ཨུ་ཎྷཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑ་སྶ སཱི་ཏཱ་དི་ནོ ཝི་ཡ བྷ་ཝ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ་པི ཨ་ཝ་སྶཾ་བྷཱ་ཝཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ –
‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཨུ་ཎྷེ ཝི་ཛྫ་ནྟེ, ཨ་པ་རཾ ཝི་ཛྫ་ཏི སཱི་ཏ་ལཾ;
ཨེ་ཝཾ ཏི་ཝི་དྷ་གྒི ཝི་ཛྫ་ནྟེ, ནི་བྦཱ་ནཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཀ’’ནྟི. (བུ. ཝཾ. ༢.༡༡) –
ཨཱ་དི. ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་རོ་དྷ་ཧེ་ཏུ་ནོ ཝི་པ་སྶ་ནོ་པ་དེ་ས་སྶ ད་སྶ་ན་ཏོ ཙ ཨ་ཏྠེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ ཏཾ ཝི་ནཱ ཏ་སྶཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཏ་དེ་ཏཾ པུ་རི་མཱ་ཡ ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་བྷ་ཝཾ, ཏ་ཏོ་ཝ ཨ་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ, ནི་ཙྩ་ཉྩ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཎུ་ཨཱ་དཱི་ན་མྤི ནི་ཙྩ་བྷཱ་ཝ་པ་ཏྟི ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཝ ནི་ཙྩ་ཏྟཱ་ཏི ཙེ? ན, བྷི་ནྣཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏྟེ་ན ཧེ་ཏུ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶཱ་ནུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ. ཨ་ཎུ་ཨཱ་དཱི་ན་མྤི ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཏཱ ཨི་ཏི ཙེ? ན, ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཏཱ་སི་དྡྷི་ཏོ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་ན་ཉྩཱ་ནེ་ཀ་ཏྟཱ་ནུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ. ཡ་དི ཧི ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ དེ་ས་ཀཱ་ལ་ས་བྷཱ་ཝ་བྷེ་ད་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷེ་ད་ཀ་ཏྟཱ, བྷི་ནྣ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ན་མྤི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟེ ཨ་ཏི་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ.
ས་ངྑ་ཏེ་ཧི ས་བྷཱ་ཝ་བྷི་ནྣ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཀ་ཐཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏཱ་ཏི ཙེ? ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ངྑ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝེ་ཧི བྷི་ནྣ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ་ན་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ. ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཏྟེ ཧི ས་མཱ་ནེ བྷ་ཝ་ས་བྷཱ་ཝ་བྷེ་དོ ཀཱ་ར་ཎ་བྷེ་དཾ སཱུ་ཙ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་ཙྩཾ བྷ་ཝི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཡུ་ཏྟི་ཏོ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ. ཝུ་ཏྟཾ ཧེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཀ་ཏཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏ’’ནྟི (ཨི་ཏི་ཝུ. ༤༣). ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩེ ན་ཡོ.
ཨི་ཏ་རཾ པ་ན ‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ པ་ནེ་ཏྠ མ་གྒ་ངྒ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡོ.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ པ་ན –
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ སཱ་ས་ཝ་དྷ་མྨཱ…པེ… དུ་ཀྑཾ. ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་ཧཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ. ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༢༠༦) –
ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ མ་གྒ་ངྒཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ནི་དྡི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཝ་སེ་སཱ དྷ་མྨཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༢༠༦ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་ཝཱ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི. ཏཱ་ནི པུ་ན ཨ་པ་རེ་ཧི་པི ‘‘ཏ་ཎྷཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ ས་མུ་ད་ཡོ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཎྷཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ས་མུ་ད་ཡོ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཎྷཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཏཱི་ཎི ཙ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི, སཱ་ས་ཝཱ་ནི ས་མུ་ད་ཡོ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཎྷཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཏཱི་ཎི ཙ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི, སཱ་ས་ཝཱ་ནི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ སཱ་ས་ཝ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ ས་མུ་ད་ཡོ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ སཱ་ས་ཝ་དྷ་མྨཱ དུ་ཀྑཾ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ, ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི ཨི་མེ་ཧི ཝཱ་རེ་ཧི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཱི’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ནི་པྤ་དེ་ས་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་མུ་ད་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ཙྩཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ་སུ ཧི ཏ་ཎྷཱ་ཝ ས་མུ་ད་ཡོ, ན ཨི་ཏ་རེ. ན ཙ ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝ དུ་ཀྑཾ ས་མུ་དཱ་ནེ་ཏི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་པི པ་ཙྩ་ཡཾ ས་མུ་དཱ་ནེ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཏེ་པི ས་མུ་ད་ཡ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ཙྩཱ་ནི’’ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཡ་སྨཱ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ་ཝ པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ན ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ས་བྦེ་པི དྷ་མྨཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཝཱ་རེ་པི ས་བྦཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི. ཨེ་ཏྠ ཧི ཨ་རི་ཡ་དྷ་ནཱ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི. སེ་སཾ ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡོ.
པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་ན་ཡེ པ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཀ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ…པེ… ཀ་ཏི ཨ་ར་ཎཱ? ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ, དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཏི་དྷཱ་པི. ས་མུ་ད་ཡོ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རོ, ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ, མ་གྒོ ཏི་དྷཱ་པི, དུ་ཀྑཾ ཏི་དྷཱ་པི, ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཙ. ཏཱི་ཎི ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ་ནི, དུ་ཀྑཾ ཏི་དྷཱ་པི. ས་མུ་ད་ཡོ ཧེ་ཏུ, ནི་རོ་དྷོ ན ཧེ་ཏུ, སེ་སཱ དྭི་དྷཱ་པི. དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི ལོ་ཀི་ཡཱ་ནི, མ་གྒ་ནི་རོ་དྷཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ. ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ས་ར་ཎཾ, དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་ར་ཎཱ་ནི, དུ་ཀྑཾ དུ་ཝི་དྷཱ་པི. ཨ་ཡཾ པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་ན་ཡོ. ཨི་དཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ –
ཀ་མ་ཏོ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོ, ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི སུ་ཉྙ་ཏོ;
ཉཱ་ཎ་ཀི་ཙྩོ་པ་མཱ ཉེ་ཡྻོ, པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་མ་ཏོ ཏཱ་ཝ ཨི་དྷཱ་པི དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏྟཱ, ས་བྦ་ས་ཏྟ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཙ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏོ ཏ་སྶེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཏ་ཏོ ‘‘ཧེ་ཏུ་ནི་རོ་དྷཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ’’ཏི ཉཱ་པ་ན་ཏྠཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ, ཏ་ད་དྷི་ག་མུ་པཱ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ནྟེ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ. བྷ་ཝ་སུ་ཁ་སྶཱ་ད་ག་དྷི་ཏཱ་ནཾ སཾ་ཝེ་ག་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ པ་ཋ་མཾ དུ་ཀྑ་མཱ་ཧ, ཏ་ཏོ ‘‘བྷ་ཝཾ ནེ་ཝ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ན ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ནཱ་དི་ནཱ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏོ པ་ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཉཱ་པ་ན་ཏྠཾ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཏ་ཏོ ས་ཧེ་ཏུ་ཀེ་ན དུ་ཀྑེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་སཱ་ནཾ ཏ་ནྣི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་སྶཱ་ས་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ནི་རོ་དྷཾ, ཏ་ཏོ ནི་རོ་དྷ་ས་མྤཱ་པ་ཀཾ མ་གྒ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཀ་མོ.
ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོ པ་ན ཀ་སྨཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨེ་ཝ ས་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི ཙེ? ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཙ ཨ་ན་པ་ནེ་ཡྻ་ཏོ. ཨ་པི་ཙ པ་ཝ་ཏྟི་མཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི, ནི་ཝ་ཏྟི་ཉྩ ས་ཨུ་པཱ་ཡཾ. ཨི་ཏི པ་ཝ་ཏྟི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་པ་ར་མ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠཱ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོ.
ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི པ་ནེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ བཱ་དྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, ས་ནྟཱ་པ་ན་ར་སཾ, པ་ཝ་ཏྟི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. པ་བྷ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཨ་ནུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ར་ཎ་ར་སཾ, པ་ལི་བོ་དྷ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ས་ནྟི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ, ཨ་ཙྩུ་ཏི་ར་སཾ, ཨ་ནི་མི་ཏྟ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ནི་ཡྻཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ, ཀི་ལེ་ས་པ་ཧཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ར་སཾ, ཝུ་ཊྛཱ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་པི་ཙ པ་ཝ་ཏྟི་པ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ནི་ཝ་ཏྟི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ, ཏ་ཐཱ ས་ངྑ་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི.
སུ་ཉྙ་ཏོ པ་ནེ་ཏཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཝེ་ད་ཀ་ཀཱ་ར་ཀ་ནི་བྦུ་ཏ་ག་མ་ཀཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཉྙཱ་ནི. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ –
‘‘དུ་ཀྑ་མེ་ཝ ཧི, ན ཀོ་ཙི དུ་ཀྑི་ཏོ,
ཀཱ་ར་ཀོ ན, ཀི་རི་ཡཱ་ཝ ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཨ་ཏྠི ནི་བྦུ་ཏི, ན ནི་བྦུ་ཏོ པུ་མཱ,
མ་གྒ་མ་ཏྠི, ག་མ་ཀོ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༡༨༩);
ཨ་ཐ ཝཱ –
དྷུ་ཝ་སུ་བྷ་སུ་ཁ་ཏྟ་སུ་ཉྙཾ,
པུ་རི་མ་དྭ་ཡ་མ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་མ་མ་ཏ་པ་དཾ;
དྷུ་ཝ་སུ་བྷ་སུ་ཁ་ཨ་ཏྟ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ,
མ་གྒོ ཨི་ཏི སུ་ཉྙ་ཏོ ཏེ་སུ. (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༡༨༩);
ནི་རོ་དྷ་སུ་ཉྙཱ་ནི ཝཱ ཏཱི་ཎི. ནི་རོ་དྷོ ཙ སེ་ས་ཏྟ་ཡ་སུ་ཉྙོ. ཕ་ལ་སུ་ཉྙོ ཝཱ ཧེ་ཏྠ ཧེ་ཏུ ས་མུ་ད་ཡ་མ་གྒེ་སུ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ པ་ཀ་ཏི་ཝཱ་དཱི་ནཾ པ་ཀ་ཏི ཝི་ཡ. ཧེ་ཏུ་སུ་ཉྙ་ཉྩ ཕ་ལཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཱ་ནཾ, ནི་རོ་དྷ་མ་གྒཱ་ན་ཉྩ ཨ་ས་མ་ཝཱ་ཡཱ, ན ཧེ་ཏུ་ས་མ་ཝེ་ཏཾ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལཾ. ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་ས་མ་ཝཱ་ཡ་ཝཱ་དཱི་ནཾ དྭི་ཨ་ཎུ་ཀཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ སུ་ཉྙ་ཏཱ.
ཉཱ་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷཾ ས་ཙྩ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ནུ་བོ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ, པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་བོ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ལོ་ཀི་ཡཾ, ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནི་རོ་དྷེ, མ་གྒེ ཙ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ, ཏཾ ས་ཙྩཱ་ཝ་བོ་དྷ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཀི་ལེ་སེ ཁེ་པེ་ནྟཾ ནི་རོ་དྷ་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རི་པི ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ལོ་ཀི་ཡཾ, ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑ་ཉཱ་ཎཾ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛིཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ས་མུ་ད་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛིཾ, ནི་རོ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛིཾ, མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཀི་རི་ཡ་དི་ཊྛིཾ. དུ་ཀྑ་ཉཱ་ཎཾ ཝཱ ཏེ་སུ དྷུ་ཝ་སུ་བྷ་སུ་ཁ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ར་ཧི་ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ དྷུ་ཝ་སུ་བྷ་སུ་ཁ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཕ་ལེ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཏྟིཾ, ས་མུ་ད་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ‘‘ཨི་སྶ་ར་པ་དྷཱ་ན་ཀཱ་ལ་ས་བྷཱ་ཝཱ་དཱི་ཧི ལོ་ཀོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཀཱ་ར་ཎེ ཀཱ་ར་ཎཱ་བྷི་མཱ་ན་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཧེ་ཏུ་མྷི ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཏྟིཾ, ནི་རོ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་རཱུ་པ་ལོ་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་པ་ཝ་གྒ་གྒཱ་ཧ་བྷཱུ་ཏཾ ནི་རོ་དྷེ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཏྟིཾ, མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ལླི་ཀ་ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག་པྤ་བྷེ་དེ ཨ་ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒ་གྒཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་ཡེ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཉཱ་ཎ་ཀི་ཙྩཾ.
ཨུ་པ་མཱ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ བྷཱ་རོ ཝི་ཡ ཧི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, བྷཱ་རཱ་དཱ་ན་མི་ཝ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, བྷཱ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ན་མི་ཝ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ, བྷཱ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ནུ་པཱ་ཡོ ཝི་ཡ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ. ཨ་པི་ཙ རོ་ག་ཏ་ནྣི་དཱ་ན་ཏ་དུ་པ་ས་མ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི, ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་མ་ཧོ་གྷ་པཱ་རི་མ་ཏཱི་ར་ཏཾ་ས་མྤཱ་པ་ཀོ་པཱ་ཡེ་ཧི ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ་པི ཨེ་ཏཱ་ནི ཨུ་པ་མཱ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨུ་པ་མཱ. ཨེ་ཝཾ ཉེ་ཡྻོ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ས་ཙྩ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏཱ་ཝ – དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཊྛ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀོ པ་ནེ་ས ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཊྛོ ནཱ་མཱ་ཏི? ཨི་ནྡ་ལི་ངྒ་ཊྛོ, ཨི་ནྡ་དེ་སི་ཏ་ཊྛོ, ཨི་ནྡ་དི་ཊྛ་ཊྛོ, ཨི་ནྡ་སི་ཊྛ་ཊྛོ, ཨི་ནྡ་ཛུ་ཊྛ་ཊྛོ ཙ, སོ ས་བྦོ་པི ཨི་དྷ ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨཾ ཨི་ནྡོ ནཱ་མ ཀ་མྨེ་སུ ཀ་སྶ་ཙི ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཀ་མྨ་ས་ཉྫ་ནི་ཏཱ་ནི ཏཱ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཛ་ན་ཀ་ཀ་མྨཾ ཨུ་ལླི་ངྒེ་ནྟི, ཏེ་ན ཙ སི་ཊྛཱ་ནཱི་ཏི ཨི་ནྡ་ལི་ངྒ་ཊྛེ་ན, ཨི་ནྡ་སི་ཊྛ་ཊྛེ་ན ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ན པ་ར་མི་སྶ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་ནྡོ, ཏ་ཏོ ས་བྦཱ་ནི་པེ་ཏཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཏོ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ནི, ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཨི་ནྡ་དེ་སི་ཏ་ཊྛེ་ན, ཨི་ནྡ་དི་ཊྛ་ཊྛེ་ན ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཏེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀཱ་ནི་ཙི གོ་ཙ་རཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ, ཀཱ་ནི་ཙི བྷཱ་ཝ་ནཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ སེ་ཝི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨི་ནྡ་ཛུ་ཊྛ་ཊྛེ་ན་པི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཨ་པི་ཙ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཊྛེ་ནཱ་པི ཨེ་ཏཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི.
ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ པ་ད་ཏྠོ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. པ་ཙྪི་མེ་སུ པ་ན ཏཱི་སུ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ པ་དཾ, ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ ཝཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཊྛ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཙ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨཱ་ཛཱ་ན་ན་ཏོ ཨ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནོ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ནི་ཊྛི་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཀི་ཙྩ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནྡྲི་ཡཾ. ཏ་ཏྠ ཙ པ་སཱ་དི་ནྡྲི་ཡཱ་ན་ནྟ་རཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ནི་ཡ་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཏི་ཀྑ་མ་ནྡ་ཏཱ་ནུ་ཝི་དྷཱ་ན་སྶ ཙ ཨཱ་པཱ་ད་ན་ཏོ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཛཱ་ན་ནཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ པ་ད་ཏྠོ.
དྷ་མྨ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ. སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ, ཏ་ཐཱ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་མོ་ཧ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. སེ་སཱ་ནི པ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨེ་ཀེ་ཀ་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ སོ་ལ༹་ས དྷ་མྨཱ་ཝ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན དེ་སི་ཏཱ་ནི. སེ་སཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་བྷེ་དོ.
ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ ན ག་ཧི་ཏཾ. ཀ་སྨཱ? སུ་ཏྟ་ནྟེ ཨི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ. སུ་ཏྟ་ནྟ་སྨིཾ ཧི ཀ་ཏྠ་ཙི དྭེ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི, ཀ་ཏྠ་ཙི ཏཱི་ཎི, ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཉྩ, ཨེ་ཝཾ པ་ན ནི་ར་ནྟ་རཾ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ་པི ཝི་སེ་སོ ན་ཏྠི.
པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་ན་ཡེ པ་ན དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཀ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ…པེ… ཀ་ཏི ཨ་ར་ཎཱ་ཏི? ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ས་དྡྷཱ་ས་ཏི་པ་ཉྙཱ་ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནི, མ་ན་ཛཱི་ཝི་ཏ་སོ་མ་ན་སྶ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཚ ཏི་དྷཱ་པི, སེ་སཱ་ནི ད་ས ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནི. ཚ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི སི་ཡཱ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, སི་ཡཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི, ཏཱི་ཎི ཏི་དྷཱ་པི, ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཏི་དྷཱ ཙ ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ཉྩ, དྭཱ་ད་སི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནི ཨེ་ཝ. ཏཱི་ཎི ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི, དྭེ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཱ་ནི, རཱུ་པི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་ཏྟ ནེ་ཝ་ཝི་པཱ་ཀ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཱ་ནི, ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ སི་ཡཱ ཝི་པཱ་ཀཾ, སི་ཡཱ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཾ, ན་ཝི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཏི་དྷཱ་པི. ན་ཝི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ་ནི, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཾ, ཏཱི་ཎི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ་ནི, ན་ཝ ཏི་དྷཱ་པི. དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཾ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཏ་ཐཱ ཙ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་ཉྩ, ན་ཝ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནི, ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཏི་དྷཱ་པི. ས་ཏྟ རཱུ་པི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙཱ་ཏི ད་ས པ་རི་ཏྟཱ་ནི, པ་ཙྪི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི, སེ་སཱ་ནི ན་ཝ ཏི་དྷཱ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཙ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝ་སེ་ནེ་ཝ མ་ཧ་གྒ་ཏཾ, ཏ་ད་ཝ་སེ་སཱ་ནི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝ་སེ་ནཱ་པཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷཱ་ནི, ས་ཏྟ་ར་ས ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ་ནེ་ཝ.
པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཧེ་ཏཱུ, སེ་སཱ ན ཧེ་ཏཱུ…པེ… དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ར་ཎཾ, མ་ན་ཛཱི་ཝི་ཏ་སོ་མ་ན་སྶ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི དྭི་དྷཱ་པི, སེ་སཱ་ནི པ་ནྣ་ར་ས ཨ་ར་ཎཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་ན་ཡོ.
ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ པ་ནེ་ཏེ་སུ, པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ;
ཀ་མ་ཏོ དཱ་ནི ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ, ཏ་ཏྠ ཀོ་ས་ལླ་མི་ཙྪ་ཏཱ.
ཀ་མ་ཏོཏི ཨ་ཡ་མྤི དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་དྷ་མྨེ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི པ་ཋ་མཾ དེ་སི་ཏཱ་ནི. སོ མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཡཾ དྷ་མྨཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཨི་ཏྠཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘པུ་རི་སོ’’ཏི ཝཱ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི, ‘‘ཨ་ཡཾ སོ’’ཏི ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཏ་ཏོ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ, པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡ་ཉྩ. སོ དུ་ཝི་དྷོ་པི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝུ་ཏྟཱི་ཏི ཉཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཏ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡཱ་ཝ ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི, ཏཱ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི. ཡ་ཉྩ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ, ས་བྦཾ ཏཾ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཉཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཏ་ཏོ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི. ཏ་ནྣི་རོ་དྷ་ཏྠཾ པ་ན ཨེ་ཏེ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ་ཏི པ་ཊི་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཏ་ཏོ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནི. ‘‘ཨི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ས དྷ་མྨོ པ་ཋ་མཾ ཨ་ཏྟ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་མོ་གྷ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཏ་ཏོ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ཏ་སྶེ་ཝ ཕ་ལ་ཏྟཱ, ཏ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཙ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨི་ཏོ པ་རཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨི་མ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མོ, ཨ་དྷི་ག་ཏེ ཙ པ་ན ཨི་མ་སྨིཾ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩི ཨུ་ཏྟ་རི ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི ཉཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཨ་ནྟེ པ་ར་མ་སྶཱ་ས་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནྡྲི་ཡཾ དེ་སི་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཀ་མ་ཏོ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ.
ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏཱ་ཝ – ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཝི་ནྡི་ཡཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དིཾ ཝི་ནྡ་ཏི པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ཝི་ནྡི་ཡཾ ཝཱ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་དིཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི, དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝཱ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་དི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ནྟ་ཝི་ར་ཧི་ཏེ ཝཱ སཾ་སཱ་རེ ས་ཏྟེ ཛ་ཝཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཝཱ ཛ་ཝ་ཏི, ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཝཱ ན ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. པ་ཊི་ཙྩ ཕ་ལ་མེ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི པ་ཙྩ་ཡོ, དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ, ཋི་ཏི་ཡཱ ཙ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ དྷ་མྨོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ སཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡོ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ. ས་ངྑ་ཏ་མ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ.
ཨི་ཏོ པ་རཾ ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཝུ་ཏྟེ་སུ པ་ན ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ན་མ་ཏཱི་ཏི ནཱ་མཾ, རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པཾ, ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཉྩ ནཱ་མ་རཱུ་པནྟི ཨེ་ཀ་དེ་ས་ས་རཱུ་པེ་ཀ་སེ་ས་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཡེ ཏ་ནོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏ་ཉྩ ན་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནནྟི ཨེ་ཀ་སེ་ས་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཕུ་ས་ཏཱི་ཏི ཕ་སྶོ. ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ. པ་རི་ཏ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཎྷཱ. ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ. བྷ་ཝ་ཏི, བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏི ཙཱ་ཏི བྷ་ཝོ. ཛ་ན་ནཾ ཛཱ་ཏི. ཛཱི་ར་ཎཾ ཛ་རཱ. མ་ར་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི མ་ར་ཎཾ. སོ་ཙ་ནཾ སོ་ཀོ. པ་རི་དེ་ཝ་ནཾ པ་རི་དེ་ཝོ. དུ་ཀྑ་ཡ་ཏི, ཨུ་པྤཱ་ད་ཊྛི་ཏི་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ ཁ་ཎ་ཏཱི་ཏི་པི དུ་ཀྑཾ. དུ་མྨ་ན་སྶ བྷཱ་ཝོ དོ་མ་ན་སྶཾ. བྷུ་སོ ཨཱ་ཡཱ་སོ ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ. ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱིཏི ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ སོ་ཀཱ་དཱི་ཧེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་བྦ་པ་དེ་ཧི་པི ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི-ས་དྡ་སྶ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ཧི པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཝནྟི ནི་དྡི་ཊྛ་ན་ཡ་ནི་ད་སྶ་ནཾ, ཏེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ཧེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི, ན ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ནཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏ་སྶཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ. ཀེ་ཝ་ལ་སྶཱཏི ཨ་ས་མྨི་སྶ་སྶ, ས་ཀ་ལ་སྶ ཝཱ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶཱཏི དུ་ཀྑ་ས་མཱུ་ཧ་སྶ, ན ས་ཏྟ་སྶ, ན སུ་ཁ་སུ་བྷཱ་དཱི་ནཾ. ས་མུ་ད་ཡོཏི ནི་བྦ་ཏྟི, ཧོ་ཏཱིཏི ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ པ་ད་ཏྠོ.
དྷ་མྨ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱཏི སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པུ་བྦ་ནྟཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཊྛ་སུ ཝཱ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ. ས་ངྑཱ་རཱ པ་ན པུ་ཉྙཱ་པུ་ཉྙཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ ཏ་ཡོ, ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ ཏ་ཡོ ཙཱ་ཏི ཚ་བྦི་དྷཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ, པ་ཉྩ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཙེ་ཏི ཏེ་ར་ས ཙེ་ཏ་ནཱ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ ནཱ་མ. དྭཱ་ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ ནཱ་མ. ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ ནཱ་མ. ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཏི་ཎྞཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨེ་ཝ དྭཱ་ར་ཏོ པ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཡཾ ས་ངྑཱ་རཱ་དི་ཏྟི་ཀོ ཝུ་ཏྟོ.
ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཙེ་ཝ དྭཱ་ད་སཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཙ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ, ཨེ་ཏཱ ཙེ་ཝ མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ, མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཙ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཙེ་ཏ་ནཱ, པ་ནེ་ཏྠ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཙ པ་ར་ཏོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦཱ་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨི་དྷ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཏི་ཀོ པུ་རི་མ་ཏྟི་ཀ་མེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠ་ཏོ ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ད་ཉྩ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡེ་ན, ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡེ་ན པ་ན ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ དྭཱ་ད་ས་ངྒ་སྶ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་སྶ ག་ཧ་ཎ་ཏོ ས་བྦཱ་པི ཙེ་ཏ་ནཱ ས་ངྑཱ་རཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནཱ་མ་རཱུ་པཱ་དཱི་སུ་པི ས་བྦ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཙ དྷ་མྨ་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ན ད་སྶ་ཡི་སྶཱ་མ.
ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ཚ་བྦི་དྷཾ བཱ་ཏྟིཾ་ས་ལོ་ཀི་ཡ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནི པ་ན ཝ་ཊྚ་ཀ་ཐཱ་ཡ ན ཡུ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ན ག་ཧི་ཏཱ་ནི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་ན ས་བྦ་ལོ་ཀི་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཏ་ཡོ ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཁ་ནྡྷཱ. རཱུ་པཾ ས་བྦཱ་ནི བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི. ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཕ་སྶོ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་དི་ཀོ ཚ་ཝི་པཱ་ཀ་ཕ་སྶོ, ཏ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ་པི. ཏ་ཎྷཱ རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ་དི་བྷེ་ད་ཏོ ཚ་བྦི་དྷོ ལོ་བྷོ. ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཱ་དི་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ལོ་བྷ་དི་ཊྛི་ཡོ་ཝ. བྷ་ཝོ པ་ན དུ་ཝི་དྷོ ཀ་མྨ་བྷ་ཝོ, ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨ་བྷ་ཝོ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཙ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཙ. ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝོ པ་ན ཀ་མྨཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་པི ཁ་ནྡྷཱ. སོ པ་བྷེ་ད་ཏོ ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝཱ ཏ་ཡོ, ས་ཉྙཱ ཨ་ས་ཉྙཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ བྷ་ཝཱ ཏ་ཡོ, ཨེ་ཀ་ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝཱ ཏ་ཡོ་ཏི ན་ཝ་ཝི་དྷོ ནི་དྡི་ཊྛོ. ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏེ་སུ ཛཱ་ཏི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཕ་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ ཏ་ད་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནཱ་པི ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ པཱ་ཀ་བྷེ་ད་ཏྟཱ. སོ་ཀཱ་ད་ཡོ པ་ན ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ་ན དྭཱ་ད་ས་མེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ཨེ་ཀ་ས་ངྑེ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ, ན ཝི་སུཾ ཨ་ངྒ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཀི་མ་ཏྠ་ནྟི ཙེ? བྷ་ཝ་ཙ་ཀྐ་སྶ ཨ་ཝི་ཙྪེ་ད་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. སོ་ཀཱ་དི་ཏོ ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ སི་དྡྷཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་ཏོ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཙ. ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་བྦྷཱ་ཧ་ཏ་སྶ ཧི བཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཏེ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ་ཧི ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ སི་དྡྷཱ་ཡ པུ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ བྷ་ཝ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྣཾ, ཨ་ནཱ་དི་ཀཾ, ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ, ཨ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཉྩ ཧོ་ཏི.
ཡ་དི ཨེ་ཝཾ, ཀ་སྨཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨཱ་དི་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི? པ་དྷཱ་ན་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པ་ན ཨཱ་དི་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ. ཏི་ཎྞཾ ཧི ཝ་ཊྚཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་དྷཱ་ནོ ཧེ་ཏུ ཏ་སྶཱ བྷཱ་ཝེ བྷཱ་ཝ་ཏོ, ནི་རོ་དྷེ་ན ཙ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ཧི དྭཱ་ད་ས་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡེ་ན ས་བྦེ ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་པཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ དྷ་མྨ་བྷེ་དོ.
ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་ན་ཡོ ན་ཏྠི, སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡཱ་པི དྷ་མྨ་བྷེ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ པ་ན –
‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རོ, ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མཾ, ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ, ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ, བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏི, ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི.