༣. དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་མཱ་ཏི་ཀཱ
ཨི་དཱ་ནི ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ན་ནྟ་རཾ –
ཨ་ཡཾ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་དཱི་ནཾ, ས་མྤ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ;
མཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཡ་ཏོ ཏ་སྨཱ, པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ.
ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་ཏོ ཙེ་ཝ, ས་ངྑེ་པེ་ན་ཏྠ་ནི་ཙྪ་ཡཱ;
ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡ་ཏོ ཙེ་ཝ, ཧོ་ཏི སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡོ.
ཏ་ཏྠ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཏཱ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཧོ་ཏི. སཱ པ་ནེ་སཱ ནི་ཀྑེ་པ་ཏོ པ་ཉྩ་དྷཱ ཋི་ཏཱ – ན་ཡ་མཱ་ཏི་ཀཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ ན་ཡ་མུ་ཁ་མཱ་ཏི་ཀཱ ལ་ཀྑ་ཎ་མཱ་ཏི་ཀཱ བཱ་ཧི་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ས་ངྒ་ཧོ, ཨ་ས་ངྒ་ཧོ…པེ… ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཨ་ཡཾ ཙུ་དྡ་ས་ཧི པ་དེ་ཧི ནི་ཀྑི་ཏྟཱ ས་ངྒ་ཧཱ་དི་ཀེ་ན ན་ཡེ་ན དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ དྷ་མྨཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ ན་ཡ་མཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ, ཡཱ ‘‘མཱུ་ལ་མཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ…པེ… མ་ན་སི་ཀཱ་རོ’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་ཝཱི་སཱ་དྷི་ཀེ་ན པ་ད་ས་ཏེ་ན ནི་ཀྑི་ཏྟཱ ས་ངྒ་ཧཱ་དི་ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨེ་ཝ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ, ཡཱ ‘‘དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་མཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཏཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧོ, ཏཱི་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧོ, ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ’’ཏི ཨ་ཡཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་དེ་ཧི ནི་ཀྑི་ཏྟཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ཙ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀཱ་དཱི་སུ ཙ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་མྨེ་སུ ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་པ་དེ་ཧེ་ཝ ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོ ཙ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ, ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧཱ་དཱི་ནཾ ན་ཡཱ་ནཾ མུ་ཁཱ་ནཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ ན་ཡ་མུ་ཁ་མཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ.
‘‘ས་བྷཱ་གོ ཝི་ས་བྷཱ་གོ’’ཏི ཨ་ཡཾ དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ནི་ཀྑི་ཏྟཱ ས་བྷཱ་ག་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧ་ན་ཡཱ ཙེ་ཝ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་ན་ཡཱ ཙ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ ལ་ཀྑ་ཎ་མཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ. ས་བྦཱ་པི དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎཱི དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཚ་ས་ཊྛི ཏི་ཀ་པ་དཱ་ནི, དྭེ ཙ དུ་ཀ་པ་ད་ས་ཏཱ་ནི ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཏོ བ་ཧི ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ བཱ་ཧི་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཡ་མ་ནུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ས་ངྒ་ཧོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧི ས་ངྒ་ཧོ ཏཱ་ཝ ཛཱ་ཏི་ས་ཉྫཱ་ཏི་ཀི་རི་ཡཱ་ག་ཎ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ. ཏ་ཏྠ ‘‘ས་བྦེ ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟུ, ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ, ཡོ ཙ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ཡོ ཙ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༢) ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི་ས་ངྒ་ཧོ ནཱ་མ. ‘‘ས་བྦེ ཀོ་ས་ལ་ཀཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟུ, ཡོ ཙཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ, ཡཱ ཙ ས་མྨཱ་ས་ཏི, ཡོ ཙ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷེ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༢) ཨ་ཡཾ ས་ཉྫཱ་ཏི་ས་ངྒ་ཧོ ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཛཱ་ཏི་ས་མྦ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ངྒ་ཧོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ས་བྦེ ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟུ, ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ཡོ ཙ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༢) ཨ་ཡཾ ཀི་རི་ཡཱ་ས་ངྒ་ཧོ ནཱ་མ. ‘‘ཧ་ཉྩི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ག་ཎ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ་ན ཝ་ཏ རེ ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’’ནྟི (ཀ་ཐཱ. ༤༧༡) ཨ་ཡཾ ག་ཎ་ན་ས་ངྒ་ཧོ ནཱ་མ, ཨ་ཡ་མི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ་སཾ ཝི་ཀ་པྤ་ཏོ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་དཱི་ནི, ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ས་མྤ་ཡོ་གོ, ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ, ཏེ་སཾ ཝི་ཀ་པྤ་ཏོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་དཱི་ནི, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་ཝི་ཀ་པྤ་ཏོ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཏྠོ.
ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧ་པ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏོ པ་ན ཡ་སྨཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནི, བཱ་ཧི་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནི ཙ ‘‘ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ་ཧི ན་ཡ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་དེ་ཧི ‘‘ཏཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧོ, ཏཱི་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་མུ་ཁ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ནི་དྡེ་ས་ཏྠཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཋ་པི་ཏཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧཱ་དཱི་ནཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡོ ས་ཀྐཱ ཉཱ་ཏུ་ནྟི ཏཾ ཝི་སུཾ ན ཝ་ཀྑཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རེ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཡཾ ནི་དྡེ་སེ ན་ཡོ – རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧཱིཏི མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་ཛྫེ་ཧི. དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ནཱ་པི ཧི ཀེ་ཙི རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧཱིཏི ས་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཛྫཱ་ཧི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ས་ཏྟ་ར་ས་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ་པི. ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ཏྟ་ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏོ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ. ཏ་ཏྠ ཧི ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ན དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཙ ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཁ་ནྡྷ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ, ཨུ་པ་རི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ནི་དྡེ་སེ་སུ ཙ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ དྭཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷཱ་ཏུ. ༡༥) དྭི་མཱུ་ལ་ཀཱ་དི་ན་ཡེ་ནཱ་པི ཝི་ཏྠཱ་ར་ན་ཡོ ཝི་བྷ་ཏྟོ, སོ་པི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ས་བྦ་ཏྠ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ་ཏི ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཡི་མྷཱ. ཨ་ཡཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ད་ནི་དྡེ་ས་ན་ཡོ.
ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་པ་དཱ་ན་མྤི ཁ་ནྡྷ་པ་དེ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཏཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧོ, ཏཱི་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧོ ཙ ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་བྦོ. ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ནེ་ཏྠ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་སྶ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧཱ་བྷཱ་ཝཱ ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷེ་སུ ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ས་ཙྩེ་སུ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ས་བྦེ་ཧི ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི. ས་མུ་ད་ཡ་མ་གྒ་ས་ཙྩཱ་ནི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་ན, དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཙ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི. ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ཁ་ནྡྷེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ.
ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ དྭཱི་ཧི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི. སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན, ས་དྡྷཱ་དཱི་ནི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་ན, ས་བྦཱ་ནི ཙེ་ཏཱ་ནི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི, ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡ་པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི་པི དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི. སེ་སི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནི.
པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ་སུ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ཛྫི་ཏེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཙ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ. ཨེ་ཏྠ ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶཱ་པི ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤི ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ དྭཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི, པ་སཱ་ད་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཚ་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི, དྭཱ་ད་ས་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ. ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝོ པ་ན ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ པ་ཉྩ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི, ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་ཛྫི་ཏེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི, ས་ཏྟ་ར་ས་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི. རཱུ་པ་བྷ་ཝོ པ་ཉྩ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི, ས་དྡཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀྐ་གྷཱ་ནཱ་དི་ཏྟ་ཡ་ཏ་བྦི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ཛྫེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི, ཨ་ཊྛ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. ཨ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝོ ཨེ་ཀེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན, རཱུ་པ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན དྭཱི་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. གྷཱ་ནཱ་དི་ཏྟ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་མྤི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. བྷ་ཝ་སྶ ཙ ཨེ་ཀ་ནྟ་མུ་པཱ་དི་ནྣ་ཏྟཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ག་ཧ་ཎེ་པི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨི་དྷ ཨ་གྒ་ཧ་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི. ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནི ནཱ་མ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱ དྭཱི་ཧི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི. སོ་ཀ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན. ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་ན, དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཙ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. པ་རི་དེ་ཝོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་དྡ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི. སེ་སཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ངྒཱ་ནི, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ ཙ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཝ.
ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ དྭཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི, དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཙི་ཏྟི་དྡྷི་པཱ་ད་སྶ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ནི་ཡ་མ་ཏོ སོ་ལ༹་ས་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཛྷཱ་ནཱ་ནི དྭཱི་ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི, ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན, ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི. ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན, ཨེ་ཀེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན, ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི་པི. ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན ཙི་ཏྟཾ ས་ཏྟ་ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ. ས་བྦེ་ས་མྤི ཙེ་ས ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སེ་ཧི ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན བཱ་ཧི་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ་པི ‘‘ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི, དྭཱི་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི, དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ པ་ན ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི དྭཱ་ད་ས་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧོ ཉཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི༹་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ (དྷཱ་ཏུ. ༧༧ ཨཱ་ད་ཡོ; དྷཱ་ཏུ. ཨ་ཊྛ. ༧༧) ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི.
ནི་ཊྛི་ཏོ ‘‘ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི པ་ད་སྶ
ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་དེ ས་བྦེ་སཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་པ་དཱ་ནཾ ནི་དྡེ་སོ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཡཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ པ་དཱ་ནི རཱུ་པེ་ཀ་དེ་སཾ, ཨ་རཱུ་པེ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ཀ་དེ་ས་ཉྩ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶཾ དཱི་པེ་ནྟི, ཏེ་ས་མི་དྷ ནི་དྡེ་སོ. ཏཱ་ནི པ་ན མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ནཾ ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ, དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ར་ས་ནྣཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ, ས་ཏྟ་རཱུ་པི་ནྡྲི་ཡཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི, ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ. ཏེ་ནེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ –
‘‘ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ས་ཏྟ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ,
ས་ཏྟི་ནྡྲི་ཡཱ ཨ་ས་ཉྙཱ་བྷ་ཝོ ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝོ;
པ་རི་དེ་ཝོ ས་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷཾ,
ཨ་ནི་ད་སྶ་ནཾ པུ་ན་དེ་ཝ ས་པྤ་ཊི་གྷཾ ཨུ་པཱ་དཱ’’ཏི. (དྷཱ་ཏུ. ༡༧༨) –
ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡཱ་ན་གཱ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཧི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ་ཝ. ཏེ་པི ཙ ཡེ་ཧི ཀེ་ཧི་ཙི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཏེ་སཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཧེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ – ཡཾ ཁ་ནྡྷ་པ་དེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་པ་དེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་དེ་ཧི ཝཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་པ་དེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཏ་སྶ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྒ་ཧེ་ན, དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཙ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཀ་ཏི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི, དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ? ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ་པི པ་སཱ་ད་ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་སུ དྷཱ་ཏཱུ་སུ, རཱུ་པི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་སུ ཙ ཡོ་ཛ་ན་ཀྐ་མོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཡེ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝེ་ཏ་སྶ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཝི་སུཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཏེ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ ས་བྦེ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི དྭཱི་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ ས་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཨུ་པ་རི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མ་སྨིཾ ཧི ཝཱ་རེ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཏཱི་ཧི་པི ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏཱི་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཝི་སེ་ས་ནེ་ཧི ཝི་སི་ཊྛ་སྶེ་ཝ ‘‘ཀ་ཏི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧ་སྶ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཙ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ས་ཧ བ་ཧི་བྷཱུ་ཏ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ, ན ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་རི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏ་ཝཱ་རེ་པི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཉཱ་ཏ་བྦཱ.
སེ་སེ་སུ པ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི དྭཱ་ད་ས་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ སེ་ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ་པི. པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ངྒེ་སུ ཨ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ…པེ… ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ད་ས་ཧཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཨུ་པཱ་དཱ་དྷ་མྨེ་ཧི ཡེ དྷ་མྨཱ…པེ… ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ས་ཏྟ་ར་ས་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ་རཱ ཨ་པུ་བྦ་ཝི་སེ་སཱ ས་མཱ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱ་རེ དྭཱ་ད་ས་ཧཱིཏི ཚ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི སེ་སཱ ཚ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ནེ་ཝ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ཧི དྭཱ་ད་ས་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ་པི.
དུ་ཏི་ཡེ ཏཱི་ཧཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧཱིཏི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི. ཨ་ས་ཉྙི་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཧི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན དྭེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝ་བྷཱ་ཝེ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི, ཏེ པ་ན ཁ་ནྡྷེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི. ཏ་ད་ཝ་སེ་སཱ་ནི ན་ཝ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཏེ་ཧེ་ཝ ཙ དྭཱི་ཧི མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ཙ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ན་ཝ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧཱིཏི རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཏྟ་ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི.
ཏ་ཏི་ཡེ ད་ས་ཧཱིཏི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་ཛྫེ་ཧི. སོ་ལ༹་ས་ཧཱིཏི རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཛྫཱ་ཧི. ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷཱ་ནི ནཱ་མ ན་ཝ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཏེ་ཧི ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཙ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི, རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི དྭེ་པི སེ་སེ་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི.
ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧཱིཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་ཛྫེ་ཧི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་དྷ་མྨེ་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་དེ ན་ཡོ.
ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་དེ པ་ན ཡཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་རཱུ་པེ་ན ཝཱ ཨ་ས་མྨི་སྶཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཀ་དེ་སཾ དཱི་པེ་ནྟི, ཏཱ་ནེ་ཝ ནི་དྡི་སཱི་ཡ་ནྟི, ཏཱ་ནི པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ, དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ, པ་སཱ་ད་མ་ནོ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ནཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཕ་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ཏ་ཎྷུ་པཱ་དཱ་ན་ཀ་མྨ་བྷ་ཝ་ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སོ་ཀ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཙུ་དྡ་ས་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་པ་དཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི, ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ –
‘‘ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཏ་ཐཱ ས་ཙྩཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙ སོ་ལ༹་ས;
པ་དཱ་ནི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རེ, ཙུ་དྡ་སཱུ་པ་རི ཙུ་དྡ་ས.
‘‘ས་མ་ཏིཾ་ས པ་དཱ ཧོ་ནྟི, གོ་ཙྪ་ཀེ་སུ ད་ས་སྭ་ཐ;
དུ་ཝེ ཙཱུ་ལ༹་ནྟ་ར་དུ་ཀཱ, ཨ་ཊྛ ཧོ་ནྟི མ་ཧ་ནྟ་རཱ’’ཏི. (དྷཱ་ཏུ. ཨ་ཊྛ. ༡༧༩) –
ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡཱ་ན་གཱ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨི་དཾ ཧེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ – ཡཾ ཁ་ནྡྷ་པ་དེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་པ་དེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཏ་སྶེ་ཝ ཏཱི་ཧི ཝི་སེ་ས་ནེ་ཧི ཝི་སི་ཊྛ་སྶ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཀ་ཏི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི, དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ? ཏེ དྷ་མྨཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཧི ནི་བྦཱ་ནཾ, སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཾ, ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་རཱ ཙ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཏེ་སུ ནི་བྦཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, སེ་སཱ ཏཱི་ཧི རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡོ པ་ནེ་ཏྠ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་བྦ་ཏྠ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ཨི་ཏ་རཱ་སཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝཱ, ཨི་མེ་སུ ཙ ནི་བྦཱ་ན་མྤི ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ‘‘ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶཱ་ཡ་མ་ཏྠོ – ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ ཨེ་ཝ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ན ཨི་ཏ་ར་ས་ངྒ་ཧེ་སཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ་པི ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ…པེ… ཏེ དྷ་མྨཱ དྭཱི་ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ནི་བྦཱ་ན་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ་སུ ཙ ནི་བྦཱ་ན་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་དེ ན་ཡོ.
ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་དེ པ་ན ཡཱ་ནི པ་དཱ་ནི ས་ངྑཱ་རེ་ཀ་དེ་སཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶཾ དཱི་པེ་ནྟི ཝེ་ད་ནེ་ཀ་དེ་སཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཾ ཝཱ ས་དྡེ་ཀ་དེ་སཾ ཝཱ, ཏཱ་ནེ་ཝ ནི་དྡི་སཱི་ཡ་ནྟི. ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨེ་ཀ་མྤི ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ས་ཀ་ལེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་པ་དཱ་ནི ན ཡུ་ཛྫ་ནྟི. ཏཱ་ནི པ་ན དྭི་ནྣཾ ས་མུ་ད་ཡ་མ་གྒ་ས་ཙྩཱ་ནཾ, པ་ནྣ་ར་སི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་པ་ཊི་ཙྩ་པ་དཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨི་དཾ ཧེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ – ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ཧི ཁ་ནྡྷཱ་དི་ཏོ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཋ་མཾ ཨུ་དྡྷ་ཊ་པ་ད་སྶ པུ་ན ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧོ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨཱ་དི་པ་དེ ན་ཡོ – ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧེ་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི. ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩེ་ན ཧི ཏ་ཎྷཱ་ཝ་ཛྫཱ སེ་སཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, པུ་ན ཏེ་ཧི ཙ ཏ་ཎྷཱ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, སཱ ཙ པུ་ན ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་དེ ན་ཡོ.
ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་དེ པ་ན ཡཱ་ནི པ་དཱ་ནི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་གཱ་ཧ་ཀེ་ཧི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཱ་དཱི་ཧི, ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པ་གཱ་ཧ་ཀེ་ཧི ཨ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་དཱི་ཧི ཙ པ་དེ་ཧི ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ནི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནི, ཏཱ་ནེ་ཝ ནི་དྡི་སཱི་ཡ་ནྟི. ཨི་དཾ ཧེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ – ཡཾ པ་ཋ་མཾ ཨུ་དྡྷ་ཊེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་པ་དེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་དི་ཏོ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཡཾ ཏེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཏ་སྶེ་ཝ པུ་ན ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧོ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨེ་ཀ་པ་ད་ཡོ་ཛ་ནཱ – རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི་པི ཨ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ, ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཀ་དེ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ཏཱི་ཧི་པི ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧཱ་དཱི་ཧི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ན པུ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ནི་བྦཱ་ནཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ ས་བྦེ་པི པུ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་དེ ན་ཡོ.
ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་པ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་པ་དེ པ་ན ཡཱ་ནི པ་དཱ་ནི ནི་བྦཱ་ནེ་ན, རཱུ་པེ་ན ཝཱ མི་སྶེ་སུ ས་ཏྟ་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨེ་ཀཱ་ཡ་པི ཨ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ པ་ཀཱ་སེ་ནྟི, ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ ནི་དྡེ་སོ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཀཱ་ཧི་ཙི པ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ རཱུ་པ་མི་སྶཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཀ་ལ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝཱ པ་ཀཱ་ས་ཀཱ་ནཾ རཱུ་པ་བྷ་ཝ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་པ་དཱ་ནཾ ས་མྤ་ཡོ་ག་པ་དེ ཨེ་ཝ ནི་དྡེ་སོ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཝི་པྤ་ཡོ་ག་པ་དེ པ་ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་ན པ་ཙྩེ་ཀཾ, དྭི་ནྣཾ, ཏི་ཎྞཾ, ཏ་དེ་ཀ་དེ་སཱ་ནཾ ཝཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡེ་པི ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ, ས་བྷཱ་གོ ཝི་ས་བྷཱ་གོ’’ཏི ཧི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧེ་ཝ ས་བྷཱ་གཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ས་ནྟཱ་ནེ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་མྤ་ཡོ་གོ ལ་བྦྷ་ཏི. རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ན རཱུ་པེ་ན, ནི་བྦཱ་ནེ་ན ཝཱ, ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཙ རཱུ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྤ་ཡོ་གོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་ཐཱ རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི. ཝི་ས་བྷཱ་གཱ ཧི ཏེ ཏེ་སཾ ཡ་ཐཱ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ནེ་ཧི, ཨེ་ཝཾ བྷི་ནྣ་ས་ནྟཱ་ནི་ཀེ་ཧི ནཱ་ན་ཀྑ་ཎི་ཀེ་ཧི ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་ཧི་པི ས་དྡྷིཾ ན་ཏྠི་ཡེ་ཝ. ཏེ་པི ཧི ཏེ་སཾ ས་ནྟཱ་ན་ཀྑ་ཎ་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝི་ས་བྷཱ་གཱ ཨེ་ཝ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ཨི་དྷ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ན ག་ཧི་ཏཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ས་མྤ་ཡོ་ག་སྶཱ་པི ས་མྦྷ་ཝཱ. ཡ་ཏྠ པ་ན ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ, ཏ་ཏྠཱ་ཡ་མྤི ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ག་ཧི་ཏཱ. ཡ་ཏྠ པ་ན ཡེ ཨ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་ཝི་སེ་ས་ནཱ, ཏ་ཏྠཱ་པི ས་བྦ་ཐཱ ས་མྤ་ཡོ་ག་ལ་ཀྑ་ཎཾ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. སོ ཙ ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཝི་ས་བྷཱ་གོ་ཏི ཨི་དྷ ག་ཡ྄ཧ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀེ་ན་ཙི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི? ན་ཏྠི. ཀ་ཏི་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ? ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ, ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀེ་ཧི་ཙི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ་པི. སཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ, ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀེ་ཧི་ཙི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ. ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ད་ས་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ད་ས་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ, ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀེ་ཧི་ཙི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ་པི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ནཱཏི མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན. ས་ཏྟ་ཧཱིཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི. ཀེ་ཧི་ཙཱིཏི དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ་ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི. དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡེ ཏཱི་ཧཱིཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སེ་ཧི ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི. ཀེ་ཧི་ཙི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོཏི དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི. ཀེ་ཧི་ཙི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོཏི རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ནེ་ཧི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་རི་པི ས་བྦ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཉཱ་ཏ་བྦཾ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ ‘‘ས་མུ་ད་ཡ་མ་གྒ་ས་ཙྩཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཀཱ་ཡ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ པ་ན མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི དྭཱི་ཧེ་ཝཱ’’ཏི. ཨ་ཡཾ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་པ་དེ ན་ཡོ.
ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་དེ པ་ན ས་མྤ་ཡོ་གཱ་ར་ཧ་པ་དེ་སུ ཡཱ་ནི པ་དཱ་ནི དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ དྷ་མྨེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶཾ དཱི་པེ་ནྟི, ཏེ་ས་མེ་ཝ ནི་དྡེ་སོ. ཏཱ་ནི པ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་དཱ་ནཾ, མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ, ས་ཏྟ་ནྣཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ, མ་ནོ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་སེ་ན དྭི་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཕ་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་པ་དཱ་ནཾ, ཕ་སྶ་ས་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཀ་པ་དཱ་ནཾ, ས་ཏྟ་མ་ཧ་ནྟ་ར་དུ་ཀ་པ་དཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི, ན ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ –
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ ཨེ་ཀཾ,
དྭེ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ དྷཱ་ཏུ་པ་དཱ་ནི ས་ཏྟ;
ཏ་ཡོ པ་ཊི་ཙྩཱ ཨ་ཐ ཕ་སྶ་ས་ཏྟ་ཀཾ,
ཏི་ཀེ ཏ་ཡོ ས་ཏྟ མ་ཧ་ནྟ་རེ ཙ;
ཨེ་ཀཾ ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་ར་མེ་ཀཾ,
ཡུ་ཏྟཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཙ ཨེ་ཀ་མེ་ཝཱ’’ཏི. (དྷཱ་ཏུ. ཨ་ཊྛ. ༣༠༦) –
ཨུ་དྡཱ་ན་གཱ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨི་དཾ ཧེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ – ཡེ དྷ་མྨཱ པ་ཋ་མཾ ཨུ་དྡྷ་ཊ་པ་དེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ་ཧི ཡེ དྷ་མྨཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཡེ དྷ་མྨཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀེ་ཧི་ཙི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཡེ དྷ་མྨཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཡེ དྷ་མྨཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ན ཀེ་ཧི་ཙི ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀཱ་ཡ པ་ན དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྠ ཏེ དྷ་མྨཱཏི རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ན་དྷ་མྨཱ, ཏེ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཀེ་ནཱཏི མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན. དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱཏི ས་པྤཱི་ཏི་ཀཱ ཏེ དྷ་མྨཱ. ན ཀེ་ཧི་ཙཱིཏི པ་ཋ་མཾ ཨུ་དྡྷ་ཊཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ ཚ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ, ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, རཱུ་པཾ, ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ. ཏེ་ཧི ས་བྦེ་སཾ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ན ཀེ་ཧི་ཙི ཁ་ནྡྷེ་ཧི, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ཝཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ན ཧི ས་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, ས་མྤ་ཡུ་ཛྫ་ཏི ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ཡཱཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་དེ ན་ཡོ.
ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་དེ པ་ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ནཱ་མ དྷ་མྨོ ན་ཏྠི, དེ་ས་ནཱ་ས་མྤ་ད་མ་ཏྟཱ་ཡ པ་ན མོ་གྷ་མྤེ་ཏཾ པ་དཾ ཨུ་དྡྷ་ཊཾ, ཏེ་ནེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ་པི ‘‘ན་ཏྠི ན་ཏྠི’’ ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ, ཏེ་ས་ཉྩ ཨ་ཉྙེ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ ན་ཏྠི. ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི་པི རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི, ཏེ་ས་ཉྩ ཀེ་ན་ཙི ས་མྤ་ཡོ་གོ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་དེ ན་ཡོ.
ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་དེ པ་ན ཡཱ་ནི པ་དཱ་ནི རཱུ་པེ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶཾ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཀ་དེ་ས་མེ་ཝ དཱི་པེ་ནྟི, ཏེ་ས་མེ་ཝ ནི་དྡེ་སོ, ན རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ས་མྨི་སྶཱ་ནཾ, ས་བྦ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་དཱི་པ་ཀཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝཱ. ས་བྦཱ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ནཱ་པི ཧི ཀུ་ས་ལཱ་དི་ནཱ ཨ་ཉྙོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨི་དཾ ཧེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ – ཡེ དྷ་མྨཱ པ་ཋ་མཾ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན པུ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཡེ དྷ་མྨཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན…པེ… ཀེ་ཧི་ཙི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཡེ དྷ་མྨཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀེ་ཧི་ཙི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་དེ ན་ཡོ.
ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་དེ པ་ན ས་མྤ་ཡོ་ག་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་པ་དཱ་ནེ་ཝ ནི་དྡི་སཱི་ཡ་ནྟི. ཨི་དཾ ཧེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ – ཡེ དྷ་མྨཱ པ་ཋ་མཾ ཨུ་དྡྷ་ཊ་པ་དེ་ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི པུ་ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཡེ དྷ་མྨཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན…པེ… ཀེ་ཧི་ཙི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཡེ དྷ་མྨཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ད་ས་ཧཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ད་ས་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀེ་ན…པེ… ཀེ་ཧི་ཙི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་དེ ན་ཡོ.
ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་དེ པ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་དེ ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཱ་དི་པ་དཱ་ནེ་ཝ ནི་དྡི་སཱི་ཡ་ནྟི. ཨི་དཾ ཧེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ – ཡེ དྷ་མྨཱ པ་ཋ་མཾ ཨུ་དྡྷ་ཊ་པ་དེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ་སཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ, ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀེ་ཧི་ཙི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ད་ས་ཧཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀེ་ཧི་ཙི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ན ཀེ་ཧི་ཙི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀེ་ན…པེ… ཀེ་ཧི་ཙི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ནཱཏི མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན. ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ནཱཏི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་ན. ཀེ་ཧི་ཙཱིཏི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ ཏ་ཎྷཱ་ཡ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཏ་ཎྷཱ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཧི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་དེ ན་ཡོ.
ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་དེ པ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་དེ ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་པ་དཱ་ནེ་ཝ ནི་དྡི་སཱི་ཡ་ནྟི. ཨི་དཾ ཧེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ – ཡེ དྷ་མྨཱ པ་ཋ་མཾ ཨུ་དྡྷ་ཊ་པ་དེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧོ, ཨ་ས་ངྒ་ཧོ ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, སེ་སེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, སེ་སེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཏཱི་ཧཱིཏི ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི. ཏེ་ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ. དྭཱི་ཧཱིཏི དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་དེ ན་ཡོ.
ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་དེ པ་ན ཡཱ་ནི པ་དཱ་ནི སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཾ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨ་རཱུ་པཾ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝཱ, ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་རཱུ་པཾ ཝཱ ཐཱུ་ལ་རཱུ་པ་སྶ་པི ཀེ་ཝ་ལཾ ཝཱ, སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཾ དཱི་པེ་ནྟི, ཏེ་ས་མེ་ཝ ནི་དྡེ་སོ. ཨི་དཾ ཧེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ – ཡེ དྷ་མྨཱ པ་ཋ་མཾ ཨུ་དྡྷ་ཊ་དྷ་མྨེ་ཧི ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི་པི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ་སཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ, ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀེ་ཧི་ཙི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ད་ས་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀེ་ཧི་ཙི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་སུ་པི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ན་ཏྠི. ཏེ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀེ་ཧི་ཙི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ཀུ་ས་ལཱ་དི་པ་དེ་སུ་པི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶེ་ཝ ཏཱི་ཧི་པི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ཏཱི་ཧི ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ, ཨི་ཏ་རེ་ཧི ཙ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཉཱ་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་དེ ན་ཡོ.
ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་དེ པ་ན ཡཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཀེ་ཝ་ལཱ་ནཾ སཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ, ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ཝཱ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཀཱ་ས་ཀཱ་ནི ཙ ས་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མི་ཀཱ་ལ་ས་ནྟཱ་ན་ཝ་སེ་ན བྷི་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཀེ་ཧི་ཙི ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨ་མི་སྶཱ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་ཀཱ་ས་ཀཱ་ནི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་པ་རི་ཏྟ་ཨ་ཏཱི་ཏ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དི་པ་དཱ་ནི, ཏེ་ས་མེ་ཝ ནི་དྡེ་སོ ཨི་ཏ་རེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ཨ་པྤ་ཊི་གྷ་ན་ཧེ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཏེ་སཾ ཀེ་ན་ཙི ཝི་པྤ་ཡོ་གཱ་ས་མྦྷ་ཝཱ. ཨི་དཾ ཧེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ – ཡེ དྷ་མྨཱ པ་ཋ་མཾ ཨུ་དྡྷ་ཊ་པ་དེ་ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧོ, ཨ་ས་ངྒ་ཧོ ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི དྭཱི་ཧཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ད་ས་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི དྭཱི་ཧཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི དྭཱི་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩེ་ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ནཱ་མ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནི, ཏེ ཙ དྷ་མྨཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན དྭཱི་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་དེ ན་ཡོ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏྠ་ནི་ཙྪ་ཡོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི༹་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ (དྷཱ་ཏུ. ༡༢; དྷཱ་ཏུ. ཨ་ཊྛ. ༡-༢) ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི.
མོ་ཧ་ཝི་ཙྪེ་ད་ནི་ཡཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.