མོ་ཧ་ཝི་ཙྪེ་ད་ནཱི
ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ
༡. ཀཱ་རུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཡ་སྶ, ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ མ་ཧོ་ད་ཡཾ.
ཨ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, ཛཱ་ཏཾ སཱ་མ་ཉྙ་ལོ་ཙ་ནཾ.
༢. ཏཾ བུ་དྡྷཾ སུ་ག་ཏཾ དྷཱི་རཾ, ས་ས་དྡྷ་མྨཾ ས་སཱ་ཝ་ཀཾ.
ཝ་ནྡི་ཏྭཱ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ཙ, ཐོ་མེ་ཏྭཱ ཙ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀཾ.
༣. ཐེ་རེ ཙ ཐི་ར་སཱི་ལཱ་དི-གུ་ཎཱ་ལ་ངྐཱ་ར་སོ་བྷི་ཏེ.
སཱ་ས་ནུ་ཛྫོ་ཏ་ཀེ དྷཱི་རེ, པུ་བྦ་ཀེ ཝཾ་ས་པཱ་ལ་ཀེ.
༤. ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝ་དེ་ཝོ ཡཾ, དེ་ཝཱ་ནཾ ཏི་ད་སཱ་ལ་ཡེ.
པ་ཉྙཱ་ཡ དེ་ས་ཡཱི ཏ་སྶ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་སྶ མཱ་ཏི་ཀཱ.
༥. ཡཱ ཏ་སྶཱ ཝི་པུ་ལ་ཏྠཱ་ཡ, དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎི་ཨཱ་དི་ཧི.
ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི པ་ཀཱ་རེ་ཧི, པཱ་ལི༹་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཧི ཙ.
༦. ཨ་ཏྠོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཙེ་ཝ,
ཝི་བྷ་ཏྟོ སཱ་ག་རཱུ་པ་མོ;
ཨ་ན་ནྟ་ན་ཡ་ཝོ་ཀི་ཎྞོ,
དུ་ཀྑོ་གཱ་ཧོ ཡ་ཏོ ཏ་ཏོ.
༧. ས་མཱ་སེ་ནཱ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠཾ, མཱ་ཏི་ཀཱ་མུ་ཁ་ཏོ་ཁི་ལཾ.
ཉཱ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ཧི སུ་དྡྷེ་ཧི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ.
༨. ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ་ན ན་ཡ་ཏོ, པཱ་ལི༹་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ག་ཏཾ.
ཨ་ཏྠཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཉྩེ་ཝ, ས་མཱ་སེ་ན ནི་རཱ་ཀུ་ལཾ.
༩. སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ག་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ, ནི་ཀཱ་ཡ་ནྟ་ར་ནི་སྶ་ཊཾ.
མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ, ཀ་མཱ་བྷ་ཏ་ན་ཡཱ་ནུ་གཾ.
༡༠. དཱི་པ་ཡ་ནྟོ ན་ཡ་ཉྙཱུ་ནཾ, ས་དཱ ས་མྨོ་ད་ཀཱ་རི་ནིཾ.
མོ་ཧ་ཝི་ཙྪེ་ད་ནིཾ ནཱ་མ, ཀ་རི་སྶཱ་མ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ན་ནྟི.
ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡. དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎཱི་མཱ་ཏི་ཀཱ
ཏི་ཀ་པ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་སྶ མཱ་ཏི་ཀཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀེ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ? དྷ་མྨཱ་ཏི་རེ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝི་སེ་ས་ཊྛེ་ན. ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཝི་སེ་ས་ཏྠ་དཱི་པ་ཀོ ཧི ཨེ་ཏྠ ཨ་བྷི-ས་དྡོ ‘‘བཱ་ལ༹ྷཱ མེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི (སཾ. ནི. ༤.༨༧; ༥.༡༩༥, ༡༠༢༢; མ. ནི. ༣.༣༨༤, ༣༨༩), ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༡.༡; ཁུ. པཱ. ༥.༡; སུ. ནི. མ་ངྒ་ལ་སུ་ཏྟ; ཝི. ཝ. ༨༥༧) ཝི་ཡ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ས་མུ་སྶི་ཏེ་སུ བ་ཧཱུ་སུ ཚ་ཏྟེ་སུ ཙེ་ཝ དྷ་ཛེ་སུ ཙ ཡཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎཾ, ཝི་སེ་ས་ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་ཉྩ ཚ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨ་ཏི་ཙྪ་ཏྟཾ, ཡོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎོ, ཝི་སེ་ས་ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ནོ ཙ དྷ་ཛོ, སོ ཨ་ཏི་དྡྷ་ཛོ་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ དྷ་མྨཱ་ཏི་རེ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝི་སེ་ས་ཊྛེ་ན ‘‘ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧི སུ་ཏྟ་ནྟཾ པ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ན ནི་པྤ་དེ་སེ་ན, ཨ་བྷི་དྷ་མྨཾ པ་ཏྭཱ པ་ན ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ན་ཡ་ཝི་སེ་སེ་ཧི ནི་པྤ་དེ་ས་ཏོ་ཝ ཝི་བྷ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཱ་ཏི་རེ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝི་སེ་ས་ཊྛེ་ན ‘‘ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀེ་ན་ཊྛེ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ? མཱ་ཏུ་ས་མ་ཊྛེ་ན. མཱ་ཏཱ ཝི་ཡཱ་ཏི ཧི མཱ་ཏི་ཀཱ ཡ་ཐཱ པ་དུ་མི་ཀཾ མུ་ཁ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཧི མཱ་ཏཱ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ པུ་ཏྟེ པ་ས་ཝ་ཏི, ཏེ པཱ་ལེ་ཏི, པོ་སེ་ཏི ཙ, ཨེ་ཝ་མ་ཡ་མྤི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ དྷ་མྨེ, ཨ་ཏྠེ ཙ པ་ས་ཝ་ཏི, ཏེ ཙ ཨ་ཝི་ན་སྶ་མཱ་ནེ པཱ་ལེ་ཏི, པོ་སེ་ཏི ཙ, ཏ་སྨཱ ‘‘མཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. མཱ་ཏི་ཀཾ ཧི ནི་སྶཱ་ཡ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎཱི་ཨཱ་དི་ས་ཏྟ་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མཱ་ཎཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ཏྠཱ ཙ ཏཱ་ཡ པ་སུ་ཏཱ, པཱ་ལི་ཏཱ, པོ་སི་ཏཱ ཝི་ཡ ཙ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎི་པྤ་ཀ་ར་ཎེ ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ ཙི་ཏྟ་ཝི་བྷ་ཏྟི རཱུ་པ་ཝི་བྷ་ཏྟི ནི་ཀྑེ་པ་རཱ་སི ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ནཱ་ནཱ་ན་ཡེ་ཧི ཨེ་ཀཱུ་ན་ན་ཝུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱི ཙི་ཏྟ་ཝི་བྷ་ཏྟི ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མཱ་ཎ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ་དི་ནཱ རཱུ་པ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱི རཱུ་པ་ཝི་བྷ་ཏྟི ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མཱ་ཎ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ མཱུ་ལ་ཁ་ནྡྷ་དྭཱ་རཱ་དཱི་ནི ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དེ་སི་ཏོ ནི་ཀྑེ་པ་རཱ་སི ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མཱ་ཎ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཏེ་པི་ཊ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རོ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མཱ་ཎ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མི་དཾ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱ་ཙ་ནཱ་མ་གྒ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏེ་ར་ས་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མཱ་ཎ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཐཱ ཝི་བྷ་ངྒ་པྤ་ཀ་ར་ཎེ ཁ་ནྡྷ་ཝི་བྷ་ངྒོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་མ་གྒ་ངྒ་ཛྷཱ་ན་ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཉཱ་ཎ་ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་དྷ་མྨ་ཧ་ད་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒཱ་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝི་བྷ་ངྒཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཏེ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་དི་ནཱ་ནཱ་ན་ཡེ་ཧི ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མཱ་ཎ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མི་དཾ ཝི་བྷ་ངྒ་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱ་ཙ་ནཱ་མ་གྒ་ཏོ པ་ཉྩ་ཏིཾ་ས་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མཱ་ཎ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཐཱ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ‘‘ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙུ་དྡ་ས་ཝི་དྷེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ་ཙ་ནཱ་མ་གྒ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཚ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་མ་ཏྟ་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མཱ་ཎ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཐཱ པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཚ་བྦི་དྷེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ་ཙ་ནཱ་མ་གྒ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཉྩ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་མ་ཏྟ་མྤི ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མཱ་ཎ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཐཱ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ ས་ཀ་ཝཱ་དེ པ་ཉྩ སུ་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནི, པ་ར་ཝཱ་དེ པ་ཉྩ སུ་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི སུ་ཏྟ་ས་ཧ་སྶཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ་ཙ་ནཱ་མ་གྒ་ཏོ ས་ངྒཱི་ཏི་ཨཱ་རོ་པི་ཏ་ན་ཡེ་ན དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་པྤ་མཱ་ཎ་མྤི ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མཱ་ཎ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཐཱ ཡ་མ་ཀ་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ མཱུ་ལ་ཡ་མ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ཙྩ་ས་ངྑཱ་ར་ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཡ་མ་ཀ་ནྟི ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ་ཙ་ནཱ་མ་གྒ་ཏོ ཝཱི་ས་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་ས་ཏ་མྤི ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མཱ་ཎ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རཾ ཧོ་ཏི.
པ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏི་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཀ་ཏི་པ་ཡ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་མྤི ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མཱ་ཎ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ པ་ས་ཝ་ན་ཏོ, པཱ་ལ་ན་ཏོ, པོ་ས་ན་ཏོ ཙ ‘‘མཱ་ཏཱ ཝི་ཡཱ་ཏི མཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པཱ་ལ་ན་པོ་ས་ན་ཉྩེ་ཏྠ ས་མྨུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཝི་ར་དྡྷཱ་ན་ཉྩ པཱ་ལི༹་ཨ་ཏྠཱ་ནཾ མཱ་ཏི་ཀཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ན་ཡ་ན་ཏོ, ར་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སཱ པ་ནཱ་ཡཾ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎཱི་མཱ་ཏི་ཀཱ ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀཱ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་མཱ་ཏི་ཀཱ པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི་མཱ་ཏི་ཀཱ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་མཱ་ཏི་ཀཱ ཡ་མ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ པ་ཊྛཱ་ན་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི ས་ཏྟ་ནྣཾ པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་དི་མྷི ཋ་པི་ཏཱ ས་ཏྟ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎཱི་མཱ་ཏི་ཀཱ ཨཱ་དི, སཱ་པི ཏི་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ. ཏ་ཏྠ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི ཏི་ཀཱ ཏི་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ. དྭེ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ས་ཏ་དུ་ཀཱ དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ, སཱ པུ་ན ཨཱ་ཧ་ཙྩ་བྷཱ་སི་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ. ཏ་ཏྠ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི ཏི་ཀཱ ཙེ་ཝ, ‘‘ཧེ་ཏཱུ དྷ་མྨཱ ན ཧེ་ཏཱུ དྷ་མྨཱ…པེ… ས་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི ཨི་མེ ཙ ས་ཏཾ དུ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ་བྷཱ་སི་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་དེ་སི་ཏཱ ས་ཏྟ་ནྣཾ པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ མཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཱ ‘‘ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་གི་ནོ དྷ་མྨཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་གི་ནོ དྷ་མྨཱ…པེ… ཁ་ཡེ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཉཱ་ཎ’’ནྟི ཨི་མེ དྭཱ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་དུ་ཀཱ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རེ་ན ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱ་སི་ཏཱ ནཱ་མ. ཨི་མེ ཋ་པེ་ནྟོ པ་ན ཐེ་རོ ན སཱ་མུ་ཀྐཾ་སི་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎེ་ན ཋ་པེ་སི, ཨེ་ཀུ་ཏྟ་རི་ཡཾ པ་ན ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ས་ངྒཱི་ཏི་སུ་ཏྟ་ད་སུ་ཏྟ་ར་སུ་ཏྟེ་ཧི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀ་ཏྠེ་རཱ་ནཾ སུ་ཏྟ་ནྟཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཀི་ལ་མ་ན་ཏྠཾ ཋ་པེ་སི.
སཱ པུ་ན ས་པྤ་དེ་ས་ནི་པྤ་དེ་ས་ཝ་སེ་ན དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཧི ན་ཝ ཏི་ཀཱ, ཨེ་ཀ་ས་ཏྟ་ཏི ཙ དུ་ཀཱ ས་པྤ་དེ་སཱ་ནཾ སཱ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ས་པྤ་དེ་སཱ ནཱ་མ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཏེ་ར་ས ཏི་ཀཱ, ཨེ་ཀ་ས་ཏྟ་ཏི ཙ དུ་ཀཱ ནི་པྤ་དེ་སཱ་ནཾ ནི་ར་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ནི་པྤ་དེ་སཱ ནཱ་མ. ཏེ་སཾ ཝི་བྷཱ་གོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་ཐཱ ནཱ་མ་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ. ས་བྦེ་ཝ ཧི ཨེ་ཏེ ཏི་ཀ་དུ་ཀཱ ཨཱ་དི་པ་ད་ཝ་སེ་ན, ས་བྦ་པ་ད་ཝ་སེ་ན ཙཱ་ཏི དྭི་དྷཱ ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་དི་པ་ད་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀོ ནཱ་མ. ‘‘སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ…པེ… དྷ་མྨཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ ས་བྦ་པ་ད་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀོ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་ས་མྤི ཏི་ཀ་དུ་ཀཱ་ནཾ ནཱ་མཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
སཱ པ་ནེ་སཱ པ་ཉྩ་ད་ས་ཧི པ་རི་ཙྪེ་དེ་ཧི ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ. ཏི་ཀཱ་ནཾ ཧི ཨེ་ཀོ པ་རི་ཙྪེ་དོ, དུ་ཀཱ་ནཾ ཙུ་དྡ་ས. ‘‘ཧེ་ཏཱུ དྷ་མྨཱ ན་ཧེ་ཏཱུ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཧི ཚ དུ་ཀཱ ག་ནྠ་ཏོ ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན ཀ་ཎྞི་ཀཱ ཝི་ཡ, གྷ་ཊཱ ཝི་ཡ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཧེ་ཏུ་གོ་ཙྪ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨ་པ་རེ ‘‘ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟ དུ་ཀཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ས་མྦ་ནྡྷཱ ཀེ་ཝ་ལཾ དུ་ཀ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ གོ་ཙྪ་ཀ་ནྟ་རེ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ, ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ ཨ་ནྟ་ར་དུ་ཀེ་ཧི ཙཱུ་ལ༹་ཀ་ཏྟཱ ‘‘ཙཱུ་ལ༹་ནྟ་ར་དུ་ཀཱ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨཱ་ས་ཝ་དུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཚ་ནྣཾ དུ་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ས་ཝ་གོ་ཙྪ་ཀོ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་དུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཚ་ནྣཾ ཝ་སེ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ན་གོ་ཙྪ་ཀོ ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ ག་ནྠ་ཨོ་གྷ་ཡོ་ག་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་དུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཚ་ནྣཾ ཚ་ནྣཾ ཝ་སེ་ན ག་ནྠ་ཨོ་གྷ་ཡོ་ག་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་གོ་ཙྪ་ཀཱ ནཱ་མ. པ་རཱ་མཱ་ས་དུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝ་སེ་ན པ་རཱ་མཱ་ས་གོ་ཙྪ་ཀོ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ པ་རཾ སཱ་ར་མྨ་ཎ་དུ་ཀཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏུ་དྡ་ས དུ་ཀཱ མ་ཧ་ནྟ་ར་དུ་ཀཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་དུ་ཀཱ་ད་ཡོ ཚ དུ་ཀཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་གོ་ཙྪ་ཀོ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀཱ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛ་དུ་ཀཱ ཀི་ལེ་ས་གོ་ཙྪ་ཀོ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ད་སྶ་ནེ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་དུ་ཀཱ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དུ་ཀཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ པི་ཊྛི་དུ་ཀཱ ནཱ་མ. ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་གི་ཡ་དུ་ཀཱ་ད་ཡོ པ་ན དྭཱ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས དུ་ཀཱ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་དུ་ཀཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ པ་ཉྩ་ད་ས་ཧི པ་རི་ཙྪེ་དེ་ཧི ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཏཱ་ཝ ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ཏི་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ཨཱ་དི, ཏ་ཏྠཱ་པི ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀོ ཨཱ་དི, ཏ་སྨཱ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀ་སྶ ཏཱ་ཝ –
ཨ་ཏྠ་ཏོ བྷཱུ་མི་བྷེ་དཱ ཙ, པ་ཙྩེ་ཀཾ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ;
ཨུ་དྡེ་ས་ཏོ ཙ དྷ་མྨཱ་ནཾ, ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ.
ས་ངྒ་ཧཱ སུ་ཉྙ་ཏོ ཙེ་ཝ, ཝི་ས་ཡཱ་དི་པྤ་བྷེ་ད་ཏོ;
ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ས་བྦ་ཏྠ, ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏཱ་ཝ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀུ་ས་ལས་དྡོ ཨཱ་རོ་གྱཱ་ན་ཝ་ཛྫ་ཚེ་ཀ་སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀེ་སུ དི་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཧི ‘‘ཀ་ཙྩི ནུ བྷོ་ཏོ ཀུ་ས་ལཾ, ཀ་ཙྩི བྷོ་ཏོ ཨ་ནཱ་མ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཛཱ. ༡.༡༥.༢༤༦; ༢.༢༠.༡༢༩) ཨཱ་རོ་གྱེ དི་སྶ་ཏི. ‘‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཀུ་ས་ལོ? ཡོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༢.༣༦༡) ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ. ‘‘ཀུ་ས་ལོ ཏྭཾ ར་ཐ་སྶ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༢.༨༧) ཚེ་ཀེ. ‘‘ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. ས. ༤༣༡) སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀེ. སྭཱ་ཡ་མི་དྷ ཨཱ་རོ་གྱེ་པི ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ་པི སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀེ་པི ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི རཱུ་པ་ཀཱ་ཡེ ནི་བྱཱ་དྷི་ཏཱ་ཡ ཨཱ་རོ་གྱ་ཊྛེ་ན ཀུ་ས་ལཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་པི ཀི་ལེ་ས་བྱཱ་དྷི་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་རོ་གྱ་ཊྛེ་ན ཀུ་ས་ལཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཛྫ་སྶ པ་ན ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཊྛེ་ན ཀུ་ས་ལཾ.
དྷ་མྨ-ས་དྡོ པ་ནཱ་ཡཾ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་གུ་ཎ་ནི་སྶ་ཏྟ་ནི་ཛྫཱི་ཝ་ཏཱ་དཱི་སུ དི་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཧི ‘‘དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎཱ་ཏི སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༤.༡༠༢) པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཾ དི་སྶ་ཏི. ‘‘ཧེ་ཏུ་མྷི ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཝི་བྷ. ༧༢༠) ཧེ་ཏུ་མྷི. ‘‘ན ཧི དྷ་མྨོ ཨ་དྷ་མྨོ ཙ, ཨུ་བྷོ ས་མ་ཝི་པཱ་ཀི་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཐེ་ར་གཱ. ༣༠༤) གུ་ཎེ. ‘‘དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༣༧༣) ནི་སྶ་ཏྟ་ནི་ཛྫཱི་ཝ་ཏཱ་ཡཾ, སྭཱ་ཡ་མི་དྷཱ་པི ནི་སྶ་ཏྟ་ནི་ཛྫཱི་ཝ་ཏཱ་ཡ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ པ་ནེ་ཏྠ – ཀུ་ཙྪི་ཏེ པཱ་པ་དྷ་མྨེ ས་ལ་ཡ་ནྟི ཙ་ལ་ཡ་ནྟི ཀ་མྤེ་ནྟི ཝི་དྡྷཾ་སེ་ནྟཱི་ཏི ཀུ་ས་ལཱ. ཀུ་ཙྪི་ཏེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཀུ་སཱ, ཏེ ཀུ་སེ ལུ་ན་ནྟི ཚི་ནྡ་ནྟཱི་ཏི ཀུ་ས་ལཱ. ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ སཱ་ན་ཏོ ཏ་ནུ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཉཱ་ཎཾ ཀུ་སཾ ནཱ་མ, ཏེ་ན ཀུ་སེ་ན ལཱ་ཏ་བྦཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀོ་ས་ལླཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཉྙཱ, ཏ་ཏོ ཀོ་ས་ལླ་ཏོ ས་མྦྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལཱ. ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ན་ནྟ་རེ ཝུ་ཏྟ་ཉྩཱ་ཏི ནི་བྦ་ཙ་ན་དྭ་ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་པི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏི, རུ་ལ༹ྷཱི་ཝ་སེ་ན པ་ན ཏཾ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ན་མྤཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཝཱ ཀུ་སཱ ཨུ་བྷ་ཡ་བྷཱ་ག་ག་ཏཾ ཧ་ཏྠ་པྤ་དེ་སཾ ལུ་ན་ནྟི, ཨེ་ཝ་མི་མེ་པི ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་བྷཱ་ག་ག་ཏཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑཾ ལུ་ན་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཀུ་སཱ ཝི་ཡ ལུ་ན་ནྟཱི་ཏི ཀུ་ས་ལཱ. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན ས་བྷཱ་ཝཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི དྷ་མྨཱ, དྷཱ་རཱི་ཡ་ནྟི ཝཱ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི, དྷཱ་རཱི་ཡ་ནྟི ཝཱ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་དྷཱ་རཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི་པི དྷ་མྨཱ. ན ཀུ་ས་ལཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, མི་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཨ་མི་ཏྟཱ ཝི་ཡ ཀུ་ས་ལ་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཏི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་སུ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཀུ་ས་ལཱ, སཱ་ཝ་ཛྫ་དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ.
ཀིཾ པ་ནེ་ཏཱ་ནི ཀུ་ས་ལཱ་ཏི ཝཱ དྷ་མྨཱ་ཏི ཝཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨེ་ཀ་ཏྠཱ་ནི, ཨུ་དཱ་ཧུ ནཱ་ན་ཏྠཱ་ནཱི་ཏི? ཀི་ཉྩེ་ཏྠ ཡ་དི ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ་ནི, ‘‘ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ནཱ་ན་ཏྠཱ་ནི, ཏི་ཀ་དུ་ཀཱ་ནཾ ཚ་ཀྐ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་དཱ་ན་ཉྩ ཨ་ས་མྦ་ནྡྷོ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ རཱུ་པཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ. ཨ་ཐཱ་པི ཡ་དི ཨེ་ཏཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏྠཱ་ནི, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་པ་དཱ་ནཾ ཏི་ཎྞ་མྤི དྷ་མྨཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ན་མྤི ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཐ ‘‘ཀུ་ས་ལ་པ་ད་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་པ་ད་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏྟཾ སི་ཡཱ’’ཏི ཝ་ད་ཐ, ན ཨེ་ཏཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏྠཱ་ནི. ཏ་དཱ དྷ་མྨོ ནཱ་མ བྷཱ་ཝོ. བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཨ་ཉྙོ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙོ་ཉྙཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏྟ་མཱ་པ་ནྣེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ན་ཉྙེ ཀུ་ས་ལཱ་ད་ཡོ་པི ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨེ་ཝ སི་ཡུ་ནྟི? ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ, ཀ་སྨཱ? ཡ་ཐཱ་ནུ་མ་ཏི་ཝོ་ཧཱ་ར་སི་དྡྷི་ཏོ, ན ཧི ‘‘ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ཨ་ནུ་མ་ཏཱ་ནི, ནཱ་པི ཀུ་ས་ལཱ རཱུ་པཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ-ས་དྡཱ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀི་ཏ་ཏྠ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཨི་ཊྛ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་སྶ, ས་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་དི་ཨ་ཏྠ་སཱ་མ་ཉྙ་སྶ ཙ ཛོ་ཏ་ཀ་ཏྟེ་ན ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨ་ནུ་མ་ཏཱ་ནི. ཀུ་ས་ལ-ས་དྡོ ཧི དྷ་མྨ-ས་དྡ་སྶ པུ་ར་ཏོ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠ་དཱི་པ་ཀཾ དྷ་མྨ-ས་དྡཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ཝི་སི་ཊྛ་ཏྠ་དཱི་པ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩེ་ཀཾ བྷི་ནྣ་ཝི་ས་ཡཱ་ན་མྤི ནེ་སཾ ཝི་སེ་ས་ན་ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནུ་མ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དོ་སཱ་རོ་པ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏོ པ་རེ་སུ་པི ས་བྦ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ཉཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ པ་ད་ཏྠ་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཀུ་ས་ལ་པ་ད་ཏྠོ
བྷཱུ་མི་བྷེ་དཱཏི ཏེ་སུ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀུ་ས་ལཱ ཏཱ་ཝ དྷ་མྨཱ བྷཱུ་མི་བྷེ་ད་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཧོ་ནྟི – ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ བྷཱུ་མི་བྷེ་ད་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོཏི ཨེ་ཝཾ བྷཱུ་མི་བྷེ་ད་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་ན་མྤི ནེ་སཾ པ་ཙྩེ་ཀཾ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཏཱ་ཝ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ? སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རཾ, ཏ་ཐཱ ས་ས་ངྑཱ་རཾ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རཾ, ཏ་ཐཱ ས་ས་ངྑཱ་རཾ. སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རཾ, ཏ་ཐཱ ས་ས་ངྑཱ་རཾ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རཾ, ཏ་ཐཱ ས་ས་ངྑཱ་ར་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ, ས་དྡྷཱ་བཱ་ཧུ་ལླ་ཏཱ, ཝི་སུ་དྡྷ་དི་ཊྛི་ཏཱ, ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ཏཱ ཙ ཨེ་ཀཱ་ད་ས པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཏཱ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ན པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་ཏོ, བྲ་ཧྨཱ་དི་ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ, པ་ཉྙཱ་ད་ས་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་པཱ་ཀ་ཏོ, ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ་ན ཀི་ལེ་ས་དཱུ་རི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ ཙ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ པ་རེ་སཾ ཝཱ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ པུ་བྦ་པ་ཡོ་གོ ས་ངྑཱ་རོ ནཱ་མ.
ཏེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ས་ས་ངྑཱ་རཾ, ཏ་ད་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ཉྩ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སོ་མ་ན་སྶ་ཉཱ་ཎ་ཧེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་མྨ པ་ཧ་ཊྛོ ‘‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཨ་སཾ་སཱི་ད་ནྟོ, པ་རེ་ཧི ཙ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧི་ཏོ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི, ཏ་དཱ་སྶ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ པ་ཋ་མཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཏྟ་ཙཱ་གི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན སཾ་སཱི་ད་མཱ་ནོ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་རེ་ན ཝཱ པ་རེ་ཧི ཝཱ ཨུ་སྶཱ་ཧི་ཏོ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་དཱ་སྶ ཏ་དེ་ཝ ས་ས་ངྑཱ་རཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཧོ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ཉཱ་ཏི་ཛ་ནཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ནེ་ན ཛཱ་ཏ་པ་རི་ཙ་ཡཱ བཱ་ལ་དཱ་ར་ཀཱ་ད་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ཨཱ་དི་ད་སྶ་ནེ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ ས་ཧ་སཱ དཱ་ན་ཝ་ནྡ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་དཱ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ཉཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨུ་སྶཱ་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་དཱ ཏ་དེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ས་ས་ངྑཱ་ར་ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ཧེ་ཏུ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་སུཾ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཝི་ཀ་པྤེ་སུ སོ་མ་ན་སྶ་ར་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་དཱ སེ་སཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩེ་ཀཾ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨུ་དྡེ་ས་ཏོ ཙ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷེ་སུ ཀུ་ས་ལེ་སུ པ་ཙྩེ་ཀཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་དྡེ་ས་ཏོ་པི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ཀུ་ས་ལེ ཏཱ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཱ ས་རཱུ་པེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ ཏིཾ་ས དྷ་མྨཱ, ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ ན་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཕ་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ས་ཉྙཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝི་ཙཱ་རོ པཱི་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ས་དྡྷཱ ས་ཏི ཧི་རཱི ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ལོ་བྷོ ཨ་དོ་སོ ཨ་མོ་ཧོ ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷི ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷི ཀཱ་ཡ་ལ་ཧུ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ལ་ཧུ་ཏཱ ཀཱ་ཡ་མུ་དུ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་མུ་དུ་ཏཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ ཀཱ་ཡ་པཱ་གུ་ཉྙ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་པཱ་གུ་ཉྙ་ཏཱ ཀཱ་ཡུ་ཛུ་ཀ་ཏཱ ཙི་ཏྟུ་ཛུ་ཀ་ཏཱ་ཏི ཨི་མེ ས་རཱུ་པེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ ཏིཾ་ས་དྷ་མྨཱ. ཚ་ནྡོ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ ཀ་རུ་ཎཱ མུ་དི་ཏཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝི་ར་ཏི ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝི་ར་ཏི མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་ར་ཏཱི་ཏི ཨི་མེ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ ན་ཝཱ་ཏི.
པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ པ་ན –
‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཀུ་ས་ལཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི…པེ… ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཕ་སྶོ ཧོ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ས་ཉྙཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝི་ཙཱ་རོ པཱི་ཏི སུ་ཁཾ ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ས་མྨཱ་ས་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཾ ས་ཏི་བ་ལཾ ས་མཱ་དྷི་བ་ལཾ པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ ཧི་རི་བ་ལཾ ཨོ་ཏྟ་པྤ་བ་ལཾ ཨ་ལོ་བྷོ ཨ་དོ་སོ ཨ་མོ་ཧོ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཧི་རཱི ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷི ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷི ཀཱ་ཡ་ལ་ཧུ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ལ་ཧུ་ཏཱ ཀཱ་ཡ་མུ་དུ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་མུ་དུ་ཏཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ ཀཱ་ཡ་པཱ་གུ་ཉྙ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་པཱ་གུ་ཉྙ་ཏཱ ཀཱ་ཡུ་ཛུ་ཀ་ཏཱ ཙི་ཏྟུ་ཛུ་ཀ་ཏཱ ས་ཏི ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ས་མ་ཐོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་གྒཱ་ཧོ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༡) –
ཨེ་ཝཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ ཚ་པ་ཉྙཱ་ས དྷ་མྨཱ ‘‘ཡེ ཝཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཉྙེ་པི ཨ་ཏྠི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་རཱུ་པི་ནོ དྷ་མྨཱ’’ཏི (དྷ. ས. ༡) ཨེ་ཝཾ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཙ་སྶཱ ཏེ་སུ ཏེ་སུ སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ་སུ ཨཱ་ག་ཏེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་རཱུ་པ་ཏོ ནི་དྡི་ཊྛཱ ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ ན་ཝཱ་ཏི པ་ཉྩ་ས་ཊྛི དྷ་མྨཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏེ་སུ ས་རཱུ་པེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་མ་གྒ་ངྒ་བ་ལ་མཱུ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ བ་ཧུ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཚ་པ་ཉྙཱ་ས་ཝི་དྷེ་ན དེ་སི་ཏཱ་པི ཨ་ག་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ ས་མ་ཏིཾ་སེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ པ་ན ས་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ. ཏ་ཏྠ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཨེ་ཀ་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ. ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ དྭཱ་ད་ས དྷ་མྨཱ ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་ས་པྤ་བྷེ་དེ་ན ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཝི་བྷ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ, ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ པ་ན ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ ཨེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཏེ ས་བྦེ་པི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཀཱུ་ན་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས དྷ་མྨཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཧོ་ནྟི ཙེ་ཏྠ –
ཕ་སྶཱ་དི་པ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཉྩ་ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ཊྛ་ཀཾ;
མ་གྒ་ངྒ་པ་ཉྩ་ཀཾ ས་ཏྟ་བ་ལཾ མཱུ་ལ་ཏྟི་ཀ་མྤི ཙ.
ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཏྟི་ཀ་ཉྩེ་ཝ, ལོ་ཀ་པཱ་ལ་དུ་ཀཾ ཏ་ཐཱ;
པ་སྶ་དྡྷི་ཨཱ་དཱི ཚ དུ་ཀཱ, ཏཱི་ཎི པི་ཊྛི་དུ་ཀཱ་ནི་ཏི.
ས་ཏྟ་ར་ས་ཧི རཱ་སཱི་ཧི, ཚ་པ་ཉྙཱ་སེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ;
ཝུ་ཏྟཱ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏིཾ་ས, དྷ་མྨཱ ཨ་ག་ཧི་ཏ་གྒ་ཧེ.
ཕ་སྶོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་ཉྙཱ ཙ, ཙེ་ཏ་ནཱ ཙཱ་ར་པཱི་ཏི་ཡོ;
ཚ དུ་ཀཱ ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷི-པ་མུ་ཁཱ་ཊྛཱ་ར་སེ་ཀ་ཀཱ.
ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཏ་ཀྐོ ས་དྡྷཱ ཙ, ཧི་རི་ཨོ་ཏྟ་པྤི་ཡ་མྤི ཙ;
ཨ་ལོ་བྷོ ཙ ཨ་དོ་སོ ཙ, ས་ཏྟ དྭི་དྷཱ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ.
ཝེ་ད་ནཱ ཏི་ཝི་དྷཱ ཝཱི་རི་ཡཾ, ས་ཏི ཙ ཙ་ཏུ་དྷཱ མ་ཏཱ;
ཚ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ པ་ཉྙཱ, ས་ཏྟ་དྷཱ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ.
ཝི་ར་ཏཱི ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡོ, མ་ན་ཀྐཱ་རོ ཚ་ནྡ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ;
དྷི་མོ་ཀྑོ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ, ན་ཝེ་ཏེ པ་ཋ་མེ མ་ནེ.
པ་ཉྩ་ས་ཊྛི་ཝི་དྷེ་ནེ་ཝ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དེ་སི་ཏཱ;
ན་ཝཱ་དྷི་ཀཱ ཙ ཏེ་ཏྟིཾ་ས, དྷ་མྨཱ་ཝ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ས་རཱུ་པེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ ཏིཾ་ས དྷ་མྨཱ, ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙཱ་ཏི ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ནི་ཡ་ཏཱ ལ་བྦྷ་ནྟི, སེ་སཱ པ་ན ཀ་རུ་ཎཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ ཀ་རུ་ཎཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མུ་དི་ཏཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན, ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝེ་ཧི ཝི་ར་མ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ་སུ ཨེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ. ཏེ ཙ ཡ་སྨཱ དུ་ཀྑི་ཏ་སུ་ཁི་ཏ་ས་ཏྟ་ཝ་སེ་ན, ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་ཏྟ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ཙྩེ་ཀཾ བྷི་ནྣ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཀ་རུ་ཎཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་སུ ནི་ཡ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས, ཀ་རུ་ཎཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་ནྟི པ་ཉྩ་ཏིཾ་ས དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན དཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ནི་ཡ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་སེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ དྷ་མྨུ་དྡེ་ས་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ག་ཏོཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ར་སཱ་དི་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཕུ་ས་ཏཱི་ཏི ཕ་སྶོ. སྭཱ་ཡཾ ཕུ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ, ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ར་སོ, ས་ནྣི་པཱ་ཏ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ, ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏ་ཝི་ས་ཡ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ. ཨ་ཡཾ ཧི ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨོ་པི ས་མཱ་ནོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཕུ་ས་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཕུ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ, སཱ ཙ་སྶ ཕུ་ས་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི ཨ་མྦི་ལཱ་དི་ད་སྶ་ནེ ཁེ་ལུ༹་པྤཱ་དཱ་དི་ནཱ ཉཱ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན པ་ན ཨ་ན་ལླཱི་ཡ་མཱ་ནོ་པི རཱུ་པཾ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུཾ, ས་དྡོ ཝི་ཡ ཙ སོ་ཏཾ ཙི་ཏྟ་མཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ཏཱི་ཏི ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ར་སོ. ཏི་ཀ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཝ་སེ་ན པ་ཝེ་དི་ཏ་ཏྟཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ, ཕ་ལ་ཊྛེ་ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནེ་ན པ་ནེ་ས ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཛྫཱ་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རེ་ན ཙེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ན ཙ པ་རི་ཀྑ་ཏེ ཝི་ས་ཡེ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏ་ཝི་ས་ཡ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ནེ་ས ནི་ཙྩ་མྨཱ གཱ་ཝཱི ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་སུ ཙ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝོ ཝཱ སཱ་མ་ཉྙཾ ཝཱ ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ, ཀི་ཙྩཾ ཝཱ ས་མྤ་ཏྟི ཝཱ ར་སོ ནཱ་མ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ, ཨཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་རི་པི ས་བྦ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ, སཱ ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ས་བྷཱ་ཝ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ནེ་སཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི – སུ་ཁཾ དུ་ཀྑཾ སོ་མ་ན་སྶཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨི་ཊྛ་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ སུ་ཁཾ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྲཱུ་ཧ་ན་ར་སཾ, ཀཱ་ཡི་ཀ་ཨ་སྶཱ་ད་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ནི་ཊྛ་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ དུ་ཀྑཾ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ མི་ལཱ་པ་ན་ར་སཾ, ཀཱ་ཡི་ཀཱ་བཱ་དྷ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ཨི་ཊྛཱ་ཀཱ་ར་ས་མྦྷོ་ག་ར་སཾ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྲཱུ་ཧ་ན་ར་སཾ ཝཱ, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཨ་སྶཱ་ད་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨི་ཊྛཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ དོ་མ་ན་སྶཾ, ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ཀཱ་ར་ས་མྦྷོ་ག་ར་སཾ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ མི་ལཱ་པ་ན་ར་སཾ ཝཱ, ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་བཱ་དྷ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ཏི་ཨུ་པ་བྲཱུ་ཧ་ན་མི་ལཱ་པ་ན་ར་སཱ, ས་ནྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ནི་པྤཱི་ཏི་ཀ་ཙི་ཏྟ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ སུ་ཁཾ, དུ་ཀྑ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ནྟ་མ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ, དོ་མ་ན་སྶ་མེ་ཀ་ནྟ་མ་ཀུ་ས་ལཾ, སོ་མ་ན་སྶུ་པེ་ཀྑཱ པ་ན སི་ཡཱ ཀུ་ས་ལཱ, སི་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, སི་ཡཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ. ཨི་དྷ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
ནཱི་ལཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ས་ཉྙཱ. སཱ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ, པ་ཙྩཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཎ་ར་སཱ, པུ་ན་ས་ཉྫཱ་ན་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ར་སཱ ཝཱ དཱ་རུ་ཨཱ་དཱི་སུ ཏ་ཙྪ་ཀཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ, ཡ་ཐཱ་ག་ཧི་ཏ་ནི་མི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཀ་ར་ཎ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཧ་ཏྠི་ད་སྶ་ཀ་ཨ་ནྡྷཱ ཝི་ཡ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ནོ་གཱ་ལ༹ྷ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཙི་ར་ཊྛཱ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ ཝི་ཛྫུ ཝི་ཡ, ཡ་ཐཱ་ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཝི་ས་ཡ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཏི་ཎ་པུ་རི་སེ་སུ མི་ག་པོ་ཏ་ཀཱ་ནཾ པུ་རི་སཱ་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ ཝི་ཡ.
ཙེ་ཏེ་ཏཱི་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ, ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་བྷི་ས་ནྡ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ར་སཱ, སཱ ཙ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏ་རེ་སུ པ་ན ཏཾ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ས་ཀི་ཙྩ་པ་ར་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ཀཱ ཛེ་ཊྛ་སི་སྶ་མ་ཧཱ་ཝ་ཌྜྷ་ཀི་ཨཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀ་ཀ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ པ་ནཱ་ཡཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཙི་ནྟེ་ཏཱི་ཏི ཙི་ཏྟཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན་སྶ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཙི་ཏྟ་དུ་ཀེ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་དེ་ཏཾ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཙི་ཏྟཾ, པུ་བྦ་ངྒ་མ་ར་སཾ, ནི་ར་ནྟ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ས་ནྡྷཱ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི ཨཱུ་ཧེ་ཏི, ཝི་ཏ་ཀྐ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ སོ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐོ. སྭཱ་ཡ་མཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷི་རོ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཨཱ་ཧ་ན་ན་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ན་ན་ར་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ན་ཡ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཝི་ཙ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ སོ་ཏི ཝི་ཙཱ་རོ. སྭཱ་ཡ་མཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་མ་ཛྫ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཏ་ཏྠ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནུ་ཡོ་ཛ་ན་ར་སོ, ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ. ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ནཱ་ནུ་མ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ནེ་སཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏཱ་ཡ གྷ་ཎྚཱ་བྷི་གྷཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཙེ་ཏ་སོ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་པཱ་ཏོ ཝི་ཏ་ཀྐོ, གྷ་ཎྚཱ་ནུ་ར་ཝོ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷོ ཝི་ཙཱ་རོ. ཝི་པྥཱ་ར་ཝཱ ཙེ་ཏྠ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏུ་ཀཱ་མ་པ་ཀྑི་ནོ པ་ཀྑ་ཝི་ཀྑེ་པོ ཝི་ཡ, ས་ནྟ་ཝུ་ཏྟི ཝི་ཙཱ་རོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏ་སྶ པ་ཀྑི་ནོ པ་ཀྑ་པ་སཱ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ. སོ པ་ན ནེ་སཾ ཝི་སེ་སོ པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. ཨུ་བྷོ་པི པ་ནེ་ཏེ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ.
པི་ཎ་ཡ་ཏཱི་ཏི པཱི་ཏི. སཱ ས་མྤི་ཡཱ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པཱི་ཎ་ན་ར་སཱ, ཕ་ར་ཎ་ར་སཱ ཝཱ, ཨོ་ད་གྱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ.
ཝཱི་རཱ་ནཾ བྷཱ་ཝོ, ཀ་མྨཾ ཝཱ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཝི་ཝི་དྷེ་ན ཝཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨཱི་ར་ཡི་ཏ་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝཱི་རི་ཡཾ. ཏ་ཉྩ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ར་སཾ, ཨ་སཾ་སཱི་ད་ན་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ‘‘སཾ་ཝི་གྒོ ཡོ་ནི་སོ པ་ད་ཧ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༡༡༣) ཝ་ཙ་ན་ཏོ སཾ་ཝེ་ག་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ. ཨི་དཾ པ་ན ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་པ་ཀྑེ པ་ན སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ དུ་ཀྑ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཀཱ་མ་ཏཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ. ཏཾ ས་མཱ་ར་དྡྷཾ ས་བྦཱ་སཾ ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ མཱུ་ལཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨེ་ཀོ ཨ་གྒོ ཝི་ས་ཡོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཀ་གྒཾ, ཙི་ཏྟཾ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ, ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ, ས་མཱ་དྷི་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. སཱ ཨ་ཝི་སཱ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ས་མྤི་ཎྜ་ན་ར་སཱ ན་ཧཱ་ནཱི་ཡ་ཙུ་ཎྞཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ, ཨུ་པ་ས་མ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཉཱ་ཎ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, སུ་ཁ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ནེ་ཏྠཱ་པི པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. ནི་ཝཱ་ཏེ དཱི་པ་ཙྩཱི་ནཾ ཋི་ཏི ཝི་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཋི་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ས་ནྟཱ ཝི་ཡ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨོ་གཱ་ཧ་ནྟི ས་དྡྷཱ ས་ཏི ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ པ་ཉྙཱ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷཱ ‘‘ཨོ་ཀ་པྤ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ས་ཏི ཙ ‘‘ཨ་པི་ལཱ་པ་ནཱ’’ཏི, ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ‘‘ཨ་ཝ་ཊྛི་ཏཱི’’ཏི, པ་ཉྙཱ ‘‘པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧ་ནཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ ཙ ཏ་ཡོ ཏ་ཎྷཱ དི་ཊྛི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏི. ཏེ་ན ཏེ ཨེ་ཝ ‘‘ཨོ་གྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ་པི ནེ་སཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ ནཱ་ན་ཏྟ་མྤི སི་དྡྷ་མེ་ཝ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ པ་ན ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་མཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཨོ་གཱ་ཧ་ནཱ’’ཏི ན ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ ཧི ཨེ་ཀ་ཝི་ས་ཡེ ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཀི་ཙྩེ་ན ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཡུ་ཏྟཱ་པི ཨུ་ད་ཀ་སི་ཏྟ་ར་ཛུ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཝི་ཀི་ར་ཎ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝ ཧེ་ཏྠ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟི ན ཧོ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ པ་ན ཡ་སྨཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏྭཱ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀོ་ཊ་ན་མ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ལི་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ས་ཀ་ལ་མྤི དི་ཝ་སཾ ནི་ཙྩ་ལ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟཱ་པི ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཨོ་གཱ་ཧ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཛཱི་ཝ་ནྟི ཏེ་ན, ཛཱི་ཝ་ན་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཏ་ནྟི ཛཱི་ཝི་ཏཾ, ཏཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནུ་པཱ་ལ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཏེ་སཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ར་སཾ, ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཋ་པ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཡཱ་པ་ཡི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ ཨེ་ཝ ཙེ་ཏཾ ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་ནུ་པཱ་ལེ་ཏི ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ལཱ་དཱི་ནི, ན བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ. ས་ཡཾ བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ ས་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་དྷ་མྨ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ནི་ཡཱ་མ་ཀོ ཝི་ཡཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ས་དྡ་ཧ་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ཡ, ས་ཡཾ ཝཱ ས་དྡ་ཧ་ཏི, ས་དྡ་ཧ་ན་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཨེ་སཱ་ཏི ས་དྡྷཱ. སཱ ས་དྡ་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱ, པ་སཱ་ད་ན་ར་སཱ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་སཱ་ད་ཀ་མ་ཎི ཝི་ཡ, པ་ཀྑ་ནྡ་ན་ར་སཱ ཝཱ ཨོ་གྷུ་ཏྟཱ་ར་ཀ་ཝཱི་ར་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ, ཨ་ཀཱ་ལུ་སི་ཡ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, ས་དྡྷེ་ཡྻ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ, ས་དྡྷ་མྨ་ས་ཝ་ནཱ་དི་སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, ཧ་ཏྠ་ཝི་ཏྟ་བཱི་ཛཱ་ནི ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཱ.
ས་ར་ནྟི ཏཱ་ཡ, ས་ཡཾ ཝཱ ས་ར་ཏི, ས་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཨེ་སཱ་ཏི ས་ཏི. སཱ ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཨ་ས་མྨོ་ས་ན་ར་སཱ, ཨཱ་ར་ཀྑ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཝི་ས་ཡཱ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, ཐི་ར་ས་ཉྙཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ, ཀཱ་ཡཱ་དི་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ད་ལ༹ྷ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན ཨེ་སི་ཀཱ ཝི་ཡ, ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཱ་དི་ར་ཀྑ་ཎ་ཏོ དོ་ཝཱ་རི་ཀོ ཝི་ཡ ཙ ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ཧི ཧི་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཧི་རཱི, ལ་ཛྫཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་ཧི་ཡེ་ཝ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཨོ་ཏྟ་པྤཾ, པཱ་པ་ཏོ ཨུ་བྦེ་ག་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏྠ པཱ་པ་ཏོ ཛི་གུ་ཙྪ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཧི་རཱི, ཨུ་ཏྟཱ་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ. ལ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ར་སཱ ཧི་རཱི, ཨུ་ཏྟཱ་སཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨོ་ཏྟ་པྤཾ. ཨ་སུ་ཙི་མ་ཀྑི་ཏ་སྶ, ཨ་གྒི་ས་ནྟ་ཏྟ་སྶ ཙ ཨ་ཡོ་གུ་ལ༹་སྶ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཏེ་སཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ན་ས་ནྟཱ་སཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པཱ་པཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝུ་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཙ པཱ་པ་ཏོ སཾ་ཀོ་ཙ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི, ཨ་ཏྟ་པ་ར་གཱ་ར་ཝ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཀུ་ལ་ཝ་དྷཱུ་ཝེ་སི་ཡཱ བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ, ལོ་ཀ་པཱ་ལ་ཀཱ་ནི ཙཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི པ་ནེ་སཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི ས་བྷཱ་ཝོ ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཙཱ་ཏི མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ, ཨ་ཏྟ་ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏི་ཏཱ, ལ་ཛྫཱ་བྷ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏ་ཏཱ, ས་པྤ་ཏི་སྶ་ཝ་ཝ་ཛྫ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ ཙ ཨ་ཊྛ་སཱ་ལི་ནི་ཡཾ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡ བ་ལ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྠི་ཀེ་ཧི ཏཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ན ལུ་བྦྷ་ཏི ཨེ་ཏེ་ན, ས་ཡཾ ཝཱ ན ལུ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ལུ་བྦྷ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཏ་ནྟི ཨ་ལོ་བྷོ. ཨ་དོ་སཱ་མོ་ཧེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏེ་སུ ཨ་ལོ་བྷོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་གེ་དྷ་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཨ་ལ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝཱ ཀ་མ་ལ་ད་ལེ ཛ་ལ་བི་ནྡུ ཝི་ཡ, ཨ་པ་རི་གྒ་ཧ་ར་སོ མུ་ཏྟ་བྷི་ཀྑུ ཝི་ཡ, ཨ་ན་ལླཱི་ན་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ ཨ་སུ་ཙི་མྷི པ་ཏི་ཏ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ.
ཨ་དོ་སོ ཨ་ཙ་ཎྜི་ཀྐ་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཨ་ཝི་རོ་དྷ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝཱ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལ་མི་ཏྟོ ཝི་ཡ, ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝི་ན་ཡ་ན་ར་སོ, པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཝི་ན་ཡ་ན་ར་སོ ཝཱ ཙ་ནྡ་ནཾ ཝི་ཡ, སོ་མྨ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ.
ཨ་མོ་ཧོ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཨ་ཀྑ་ལི་ཏ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝཱ ཀུ་ས་ལི་སྶཱ་ས་ཀྑི་ཏྟ་ཨུ་སུ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཝི་ཡ, ཝི་ས་ཡོ་བྷཱ་ས་ན་ར་སོ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཊོ པ་དཱི་པོ ཝི་ཡ, ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏ་སུ་དེ་ས་ཀོ ཝི་ཡ. ཏ་ཡོ་པི ཙེ་ཏེ ས་བྦ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཨ་པི་ཙ ཨ་ལོ་བྷོ ཙེ་ཏྠ དཱ་ན་ཧེ་ཏུ, ཨ་དོ་སོ སཱི་ལ་ཧེ་ཏུ, ཨ་མོ་ཧོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཧེ་ཏུ. ཏཱི་ཧི་པི ཙེ་ཏེ་ཧི ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ཉྙཱ ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཉྙཱ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ས་ཉྙཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨ་དྷི་ཀ་ཨཱུ་ན་ཝི་པ་རཱི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་ཐཱ པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་ཨ་པྤི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ལཱ་བྷ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ, ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ, པེ་ཏ་ནི་ར་ཡ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏི་དུ་ཀྑཱ་ན་ཉྩ ཨ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་ཐཱ བྷོ་ག་མི་ཏྟ་ཨ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་ཐཱ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཊི་པ་ཏྟཱི་ནཾ ས་མྦྷ་ཝོ, ཏ་ཐཱ ཨ་སུ་བྷ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ས་ཉྙཱ་ནཾ, ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑ་ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ, དི་བྦ་བྲ་ཧྨ་ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ན་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ན་ཡེ་ཧི ཏེ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་མོ་ཧོ ནཱ་མ པ་ཉྙཱ, སཱ པ་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་ཉྙཱ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ཀིཾ པ་ནེ་ཏཱ་སཾ ས་ཉྙཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ནྟི? ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཝི་ཛཱ་ན་ན་པ་ཛཱ་ན་ན་མེ་ཝ. ཨེ་ཏཱ་སཾ ཧི ས་མཱ་ནེ་པི ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝེ ས་ཉྙཱ་ཡ ‘‘ནཱི་ལཾ པཱི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་ན ས་ཉྙུ་པྤཱ་ད་ཀ་མ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ཉྫཱ་ན་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཛཱ་ཏ་བུ་དྡྷི་དཱ་ར་ཀ་སྶ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟ་ཝ་ཊྚཱ་དི་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་དི་ད་སྶ་ནཾ, ན ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཙ ཏ་ཏོ ཝི་སི་ཊྛེ་ན ཙ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཛཱ་ན་ནཾ ཧོ་ཏི, གཱ་མི་ཀ་པུ་རི་ས་སྶ ཝི་ཡ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཙེ་ཝ ཨུ་པ་བྷོ་གཱ་ར་ཧ་ཏཱ་དི་ནཱ ཙ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་དི་ད་སྶ་ནཾ, ན ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ. པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ན ཏེ་ཧི ཙ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ཧི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཙ མ་གྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཧེ་ཏཱུ་ཧི ས་བྦེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཛཱ་ན་ནཾ ཧོ་ཏི, ཧེ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ ཝི་ཡ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཙེ་ཝ ཚེ་ཀ་ཀཱུ་ཊ་ཨ་དྡྷ་སཱ་རཱ་དི་ས་བྦེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཙ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་དི་ད་སྶ་ནཾ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཧི ཨ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཝི་ཛཱ་ན་ན་པ་ཛཱ་ན་ནཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨེ་ཏཱ་སཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝཱི་རི་ཡཱ་དི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་ར་ཧ་ཏོ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ས་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, བ་ལ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ་ནི ཝི་ཡ སེ་ན་ངྒཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘པ་ཉྩ་ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ཧི ན ཀ་ཉྩི དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་བྷི་ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (ཝི་བྷ. ༧༦༦).
ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་མྦྷ་ནཾ ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷི. ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་མྦྷ་ནཾ ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷི. ཀཱ་ཡོ་ཏི པ་ནེ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ. ཨུ་བྷོ་པི པ་ནེ་ཏཱ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ད་ར་ཐ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ད་ར་ཐ་ནི་མྨ་དྡ་ན་ར་སཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་པྥ་ནྡ་སཱི་ཏི་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཀ་ར་ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཀཱ་ཡ་ལ་ཧུ་བྷཱ་ཝོ ཀཱ་ཡ་ལ་ཧུ་ཏཱ. ཙི་ཏྟ་ལ་ཧུ་བྷཱ་ཝོ ཙི་ཏྟ་ལ་ཧུ་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་རི་པི པ་ད་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཀཱ་ཡ་ལ་ཧུ་ཏཱ, ཙི་ཏྟ་ལ་ཧུ་ཏཱ ཙ, ཏེ་སཾ ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ནི་མྨ་དྡ་ན་ར་སཱ, ཏེ་སཾ ཨ་ད་ནྡྷ་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཏེ་སཾ ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཀཱ་ཡ་མུ་དུ་ཏཱ, ཙི་ཏྟ་མུ་དུ་ཏཱ ཙ, ཏེ་སཾ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ནི་མྨ་དྡ་ན་ར་སཱ, ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ་ཏ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ, ཏེ་སཾ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་དི་ཊྛི་མཱ་ནཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་བྷཱ་ཝ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ, ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ ཙ, ཏེ་སཾ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་བྷཱ་ཝ་ནི་མྨ་དྡ་ན་ར་སཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཏེ་སཾ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཱ་ཝ་སེ་ས་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧཱ, ཧི་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ་སུ ཝི་ནི་ཡོ་ག་ཀྑ་མ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝི་སུ་དྡྷི ཝི་ཡཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གེ་ལ་ཉྙ་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཀཱ་ཡ་པཱ་གུ་ཉྙ་ཏཱ, ཙི་ཏྟ་པཱ་གུ་ཉྙ་ཏཱ ཙ, ཏེ་སཾ གེ་ལ་ཉྙ་ནི་མྨ་དྡ་ན་ར་སཱ, ནི་རཱ་དཱི་ན་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཏེ་སཾ གེ་ལ་ཉྙ་ཀ་ར་ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཛྫ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཀཱ་ཡུ་ཛུ་ཀ་ཏཱ, ཙི་ཏྟུ་ཛུ་ཀ་ཏཱ ཙ, ཏེ་སཾ ཀུ་ཊི་ལ་བྷཱ་ཝ་ནི་མྨ་དྡ་ན་ར་སཱ, ཨ་ཛི་མྷ་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཏེ་སཾ ཀུ་ཊི་ལ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་མཱ་ཡཱ་སཱ་ཋེ་ཡྻཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ས་བྦེ་པེ་ཏེ པ་སྶ་དྡྷི་ཨཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ པ་སྶ་དྡྷཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་དིཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཡེ་ན ཨི་མེ པ་སྶ་དྡྷཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ན ཝི་སུཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ཏི? ནོ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨི་མེ པ་ན ས་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝ ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཏེ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་སྶ་དྡྷཱ་དཱི་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ མོ་ཧཱ་ཧི་རི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་ཛུ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་མོ་ཧ་ཧི་རི་ཨཱ་ད་ཡོ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་པི ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་དི་ཨུ་ཛུ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏྠ དྭཱི་ཧི དྭཱི་ཧི ཨེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཧ་རི་ཏ་བྦཱ, ཏ་སྨཱ ཏེ ཨེ་ཏེ ཨེ་ཝ དྭི་དྷཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ན ཨ་མོ་ཧཱ་ད་ཡོ་ཏི ཉཱ་ཏ་བྦཱ.
ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀེ་སུ ཚ་ནྡོཏི ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྨཱ སོ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་རི་ཡེ་ས་ན་ར་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀ་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ, ཏ་དེ་ཝ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎེ ཙཱ་ཡཾ ཙེ་ཏ་སོ ཧ་ཏྠ་པྤ་སཱ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་ཡ་ཉྩ ཡ་སྨཱ ཝི་ར་ཛྫི་ཏ་བྦཱ་དཱི་སུ་པི ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དི་ནཱ ས་ཧ ལོ་བྷ་ཝི་ས་དི་སེ་ན ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་སེ་ཁཱ་ན་མྤི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ལོ་བྷོ པ་ན སུ་བྷ་སུ་ཁཱ་དི་ཝི་པ་ལླཱ་ས་པུ་བྦ་ཀེ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྒཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ. ཨེ་ཝཾ མེ་ཏྟཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་དཱི་ན་མྤི ལོ་བྷཱ་དཱི་ཧི ཝི་སེ་སོ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཉཱ་ཏ་བྦོ.
ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནཾ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ. སོ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཨ་སཾ་ས་པྤ་ན་ར་སོ, ནི་ཙྪ་ཡ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ, ས་ནྣི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ནི་ཙྩ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལོ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ. ན་ནུ ཙ ས་དྡྷཱ་པི ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི? ས་ཙྩཾ, སཱ ཙ ཁོ ས་མྤ་སཱ་ད་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ, ཨ་ཡཾ པ་ན ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ནི་ཙྪ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ན ཀོ་ཙི ཝི་རོ་དྷོ.
ཀི་རི་ཡཱ ཀཱ་རོ, མ་ན་སྨིཾ ཀཱ་རོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, པུ་རི་མ་མ་ན་ཏོ ཝི་ས་དི་སཾ མ་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི་པི མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, སྭཱ་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀོ ཝཱི་ཐི་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀོ ཛ་ཝ་ན་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀོ་ཏི ཏི་པྤ་ཀཱ་རོ, ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀོ ཨི་དྷ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. སོ སཱ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎོ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཡོ་ཛ་ན་ར་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ, ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀ་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་ར་ཐི ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ. ཝཱི་ཐི་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀོཏི པ་ན པ་ཉྩ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཛ་ཝ་ན་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀོཏི མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་སྶ, ན ཏེ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཨེ་ཏྠ ཙཱ་ཡཾ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཡོ་ཛ་ཀོ, ཙེ་ཏ་ནཱ ཙེ་ཏོ་ཀི་རི་ཡཱ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཝི་ཏ་ཀྐོ པ་ན ས་ངྐ་པྤཱ་ཀཱ་རེ་ན, ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཙ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ཀོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧེ་ཏྠ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ‘‘ཏ་ཀྐོ ས་ངྐ་པྤོ་ཏི ཙ, ཛྷཱ་ན་ངྒ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ.
ཏེ་སུ ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ. སཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ ས་མ་ཝཱ་ཧི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཨཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏཱ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ར་སཱ, པ་ཀྑ་པཱ་ཏུ་པ་ཙྪེ་ད་ན་ར་སཱ ཝཱ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཀ་སཱ་ར་ཐི ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཱ.
པ་ར་དུ་ཀྑེ ས་ཏི སཱ་དྷཱུ་ནཾ ཧ་ད་ཡ་ཀ་མྤ་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀ་རུ་ཎཱ, ཀི་ར་ཏི ཝཱ པ་ར་དུ་ཀྑཾ ཧིཾ་ས་ཏི ཙ, ཀི་རཱི་ཡ་ཏི ཝཱ དུ་ཀྑི་ཏེ་སུ པ་སཱ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀ་རུ་ཎཱ. སཱ པ་ར་དུ་ཀྑཱ་པ་ན་ཡ་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཱ, པ་ར་དུ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ན་ར་སཱ, ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, དུ་ཀྑཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ཐ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. མོ་ད་ནྟི ཏཱ་ཡ ཏཾ་ས་མ་ངྒི་ནོ, ས་ཡཾ ཝཱ མོ་ད་ཏི, མོ་ད་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཏ་ནྟི མུ་དི་ཏཱ. སཱ པ་མོ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ་ན་ར་སཱ, ཨ་ར་ཏི་ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ མེ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི? པུ་བྦེ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་དོ་སོ ཨེ་ཝ ཧི ས་ཏྟེ་སུ ཧི་ཏ་ཕ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ མེ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཙ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ས་ཏྟེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ. ཏེ ཙ དྷ་མྨཱ ནི་ཡ་ཏཱ, ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན ནེ་སཾ ས་ཏྟེ་སུ མེ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ་ཏི. ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཏོ ཝི་ར་ཏི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝི་ར་ཏི. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ པ་ནེ་ཏཱ ཏི་སྶོ་པི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཏ་ཏོ སཾ་ཀོ་ཙ་ན་ར་སཱ, ཏེ་སཾ ཨ་ཀི་རི་ཡ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ས་དྡྷཱ་ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དི་གུ་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ, པཱ་པ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ས་ངྒ་ཧཱཏི ཨེ་ཝཾ ཡེ ཨི་མེ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་པ་ཋ་མ་ཀུ་ས་ལེ ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས དྷ་མྨཱ, ས་བྦེ་ཏེ ཁ་ནྡྷ་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཧོ་ནྟི – ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི. ཏ་ཏྠ རཱ་ས་ཊྛེ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཏ་ཐཱ ས་ཉྙཱ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ཚ་ཏྟིཾ་ས དྷ་མྨཱ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ན་ནུ ཙ ཡ་དི རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཁ་ནྡྷོ, ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ནེ་ཀ་ཏྟཱ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཏཱ ཡུ་ཏྟཱ, ཀ་ཐཾ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷ་ཏཱ་ཏི? ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཏོ. པ་ཙྩེ་ཀཾ ཧི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣེ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ ནི་རུ་ལ༹ྷོ་པི ཁ་ནྡྷ-ས་དྡོ ཏ་དེ་ཀ་དེ་སེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི ས་མུ་དཱ་ཡོ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཏ་དེ་ཀ་དེ་སེ་པི ཏ་བྦོ་ཧཱ་རོ, ཡ་ཐཱ རུ་ཀྑ་སྶ སཱ་ཁཱ་ཡ ཚི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ ‘‘རུ་ཀྑོ ཚི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁ་ནྡྷ་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཧོ་ནྟི.
ཏེ པུ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཏོ དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི – མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི. ས་ཉྫཱ་ཏི་ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཧེ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, སེ་སཱ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་ས དྷ་མྨཱ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཏོ དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ པུ་ན དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི. ནི་སྶ་ཏྟ་ནི་ཛྫཱི་ཝ་ཊྛེ་ན ཧེ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ, སེ་སཱ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུཏི. ཨེ་ཝཾ དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ.
ཏ་ཐཱ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ནཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ ཕ་སྶོ ཙེ་ཏ་ནཱ ཙི་ཏྟ་ནྟི ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟེ་ན ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ‘‘ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རོ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རོ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ན ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ཏི. ཀིཾ པ་ནེ་ཏེ པ་ཙྩ་ཡཱ ན ཧོ་ནྟི, ཡེ ན ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ཏི ཝུ་ཙྩེ་ཡྻུ་ནྟི? ནོ ན ཧོ་ནྟི, ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ན ན ཧོ་ནྟི, ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ པ་ན ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཙ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི. ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རོ ཧི ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡོ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི, མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རོ ཏ་ཡོ བྷ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནཱ་མ་རཱུ་པཾ. ན་ནུ ཙ སོ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨི་དཾ པ་ན ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི? ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཝཾ, ཏཾ་ས་རི་ཀྑ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རོ་ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ ཝཱ ཨི་མེ ‘‘ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༡༥) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཝི་ཡ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཊྛེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨི་མེ་ཝ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་རཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ནཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ.
ཏ་ཐཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ཏོ. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷཱ ཝཱི་རི་ཡཾ ས་ཏི ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཨ་མོ་ཧོ ཙི་ཏྟཾ སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ དྷ་མྨཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡ་ཊྛེ་ན ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ‘‘ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ན ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ཏོ དུ་ཝི་དྷཱ.
ཏ་ཐཱ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝི་ཙཱ་རོ པཱི་ཏི སོ་མ་ན་སྶཾ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ‘‘ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ ‘‘ཨ་ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ.
ཏ་ཐཱ མ་གྒ་ངྒཱ་མ་གྒ་ངྒ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ ཨ་མོ་ཧོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝི་ར་ཏི་ཏྟ་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ས་ཏི ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཏི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ དྷ་མྨཱ ནི་ཡྻཱ་ན་ཊྛེ་ན, ཝི་མོ་ཀྑ་ཊྛེ་ན ཙ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ས་མྨཱ་ས་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི ནཱ་མེ་ན ‘‘མ་གྒ་ངྒཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ ‘‘ཨ་མ་གྒ་ངྒཱ་ནཱི’’ཏི. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ལོ་ཀི་ཡ་ཙི་ཏྟེ ཝི་ར་ཏཱི་ནཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཏྟཱ, ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཏྟཱ ཙ ཏཱ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཉྩ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༥༨, ༡༢༡) ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་གྒ་ངྒཱ་མ་གྒ་ངྒ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ.
ཏ་ཐཱ བ་ལཱ་བ་ལ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷཱ་ཝཱི་རི་ཡཾ ས་ཏི ས་མཱ་དྷི པ་ཉྙཱ ཧི་རཱི ཨོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཨི་མེ ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛེ་ན བ་ལཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ ཨ་བ་ལཱ་ནཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ བ་ལཱ་བ་ལ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ.
ཏ་ཐཱ ཧེ་ཏུ་ན་ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ ཨ་ལོ་བྷོ ཨ་དོ་སོ ཨ་མོ་ཧོ་ཏི ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ མཱུ་ལ་ཊྛེ་ན ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ ན་ཧེ་ཏཱུ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏུ་ན་ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ. ཨེ་ཝཾ ཕ་སྶཱ་ཕ་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝེ་ད་ནཱ ས་ཉྙཱ་ས་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟཱ་ཙི་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ས་ངྒ་ཧ་ཝི་བྷཱ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རེ (དྷ. ས. ༡༠༣ ཨཱ་ད་ཡོ), ཏ་ད་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༥༨-༡༢༠) ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ས་ངྒ་ཧ་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སུ་ཉྙ་ཏོ ཙེ་ཝཱཏི ཨེ་ཝཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་སུ ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཏ་བྦི་ནི་མུ་ཏྟོ ཀཱ་ར་ཀ་ཝེ་ད་ཀཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྟཱ ཝཱ ས་སྶ་ཏོ ཝཱ བྷཱ་ཝོ ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི. སུ་ཉྙཱ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱ, ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ, ས་ལ་ཀྑ་ཎ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ དྷ་མྨ་མ་ཏྟཱ, ནི་ཙྩ་སུ་ཁཱ་དི་སཱ་ར་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ཨ་སཱ་རཱ, པ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ནི་ཡཱ་མ་ཀཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, དུ་ཀྑཱ, ཨ་ན་ཏྟཱ, ཨ་ན་ཏྟ་ནི་ཡཱ ཙ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་སུ་ཉྙ་ཏ་ཝཱ་རེ, ཏ་ད་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ སུ་ཉྙ་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ནི་ཊྛི་ཏཱ པ་ཋ་མ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ་པི པ་ཋ་མ་ཀུ་ས་ལེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན དྷ་མྨུ་དྡེ་སཱ་དི་ནཱ ས་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཏྠེ་ཝ, ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ་པི ས་བྦ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནཾ པ་དཱ་ནཾ, དྷ་མྨཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཏྠོ, ས་བྦོ ཙ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏོ པ་རཾ པ་ན ཨ་པུ་བྦ་མེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ. དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟེ ཏཱ་ཝ ས་ས་ངྑཱ་ར་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཝི་སེ་སོ, སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ. དུ་ཏི་ཡ་ཀུ་ས་ལཾ.
ཏ་ཏི་ཡེ་པི དྷ་མྨུ་དྡེ་སེ ཨ་མོ་ཧཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་མ་གྒ་ངྒ་བ་ལ་མཱུ་ལ་ས་ངྒ་ཧེ་སུ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་མ་གྒ་ངྒ་པ་ཉྙཱ་བ་ལ་ཨ་མོ་ཧ་མཱུ་ལཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནཾ བྷཱ་ཝོ་ཝ ཝི་སེ་སོ, སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ. ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠེ ས་ས་ངྑཱ་ར་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ. ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་ནི.
པ་ཉྩ་མ་ཚ་ཊྛ་ས་ཏྟ་མ་ཊྛ་མེ་སུ པ་ན སུ་ཁ་སོ་མ་ན་སྶ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝོ, པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཛྷཱ་ན་ངྒ་ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རེ ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏཱ་ཝ ཝི་སེ་སོ, སེ་སཾ པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཙི་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་སུ ཙེ་ཏྠ ཙ་ཏཱུ་སུ ཀ་རུ་ཎཱ་མུ་དི་ཏཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི, པ་རི་ཀ་མྨ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ ཏཱ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ན ཨི་ཏ་རཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཉྩ་མ་ཚ་ཊྛ་ས་ཏྟ་མ་ཊྛ་མཱ་ནི.
ཝི་ས་ཡཱ་དི་པྤ་བྷེ་ད་ཏོཏི ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨུ་དྡེ་སཱ་དི་ནཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཚ་བྦི་དྷཱ་ནི ཧོ་ནྟི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ…པེ… དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ནཱི་ལཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣཱ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་ར་ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣཱ ཙ ཝ་ཎྞ་དྷཱ་ཏུ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཱདཱི་སུ་པི ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཕོ་ཊྛ་བྦནྟི ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟ་ཡཾ, དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎནྟི པ་ཉྩཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ. ཀེ་ཙི པ་ནེ་ཏྠ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ན་མཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཨ་ནཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཱ་ནི པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་དཱུ་ར་སུ་ཁུ་མཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣཱ་ནི དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ཡུ་ཏྟཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ.
ཨ་ནཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧི ཏཱ་ནི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ན ཙ ཏཱ་ནི དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཧི པ་ཉྩ པ་ཙྩེ་ཀཾ དྭཱི་སུ དྭཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་རི་ཀ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནཾ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རེ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀཱ་ན་ཉྩ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཙ དི་ཊྛ་སུ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ནཱ་ནུ་སྶ་ར་ནྟ་སྶ སུ་དྡྷ་མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏི་ཡཱ་དི་ད་སྶ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ, དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ, བྷེ་རི་ས་དྡཱ་དཱི་ཧི ཝཱ པཱུ་ཛཱ་དིཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ནི གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་དི་ཉྩ སཱ་ཡི་ཏྭཱ, སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ར་ཎ་པཱ་ཝུ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ཙ ཕུ་སི་ཏྭཱ མ་ནཱ་པ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཙེ་ཏི་ཡ་པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ, ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ་ནི རཱུ་པཱ་དི་པ་ཉྩཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི སཱ་ཁཱ་ཡ ཨ་ཀྐ་མ་ནཾ, པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཚཱ་ཡཱ་ཕ་ར་ཎ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཀུ་རུ་མཱ་ནཾ རུ་ཀྑ་གྒེ ནི་ལཱི་ཡ་མཱ་ནཾ པ་ཀྑི་ནོ ས་རཱི་རཾ ཝི་ཡ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་སཱ་ད་ཉྩ གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙ་ལ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ནོ་དྭཱ་རེ་པི ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དི་ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནཾ, ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཱ་ན་ཉྩ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཛ་ཝ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཱ་སུ མ་ནོ་དྭཱ་ར་ཝཱི་ཐཱི་སུ ཙ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ པ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ཏྟ་ནཱ པཱུ་ཛཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ་སུ, དི་ཊྛ་སུ་ཏ་གྷཱ་ཡི་ཏ་སཱ་ཡི་ཏ་ཕུ་ཊྛ་ཝ་སེ་ནཱ་ནུ་སྶ་ར་ནྟ་སྶ, པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ནུ་བྷུ་ཡྻ་མཱ་ནཱ་ནི ཝི་ཡ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ཨ་ཐཱ་པི པ་ཉྩ་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཨ་ག་ཧི་ཏ་པུ་བྦཱ་ནི བུ་དྡྷ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནི, དི་བྦ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཙ པ་ཉྩཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ས་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ སུ་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ཝཱ པ་སཱ་དཾ, ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ས་དྡྷཱ་དིཾ, ལོ་བྷཱ་དི་ཉྩ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶཱ་པི མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ པ་ན སུ་དྡྷ་མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ, མ་ནོ་དྭཱ་རེ, སུ་དྡྷ་མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཙ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཱ་ནི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི་པི པ་ཉྩཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཀ་དཱ་ཙི་པི དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ཧོ་ནྟི, ཏ་དི་ཏ་རཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ན་ནུ ཙེ་ཏཱ་ནི ཨི་ཊྛ་ཀ་ནྟ་མ་ནཱ་པཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ལོ་བྷ་སྶ ཝ་ཏྠུ, ཀ་ཐ་མེ་ཏྠ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ནི་ཡ་མཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ. ཙི་ཏྟཾ ཧི ‘‘ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ མ་ཡཱ ཀ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི པུ་བྦེ ནི་ཡ་མི་ཏ་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལེ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཨཱ་སེ་ཝི་ཏ་ཀུ་ས་ལ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཙ ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་དི་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ ཡོ་ནི་སོ་ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཀུ་ས་ལཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མི་མེ་སུ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཚ་བྦི་དྷཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་ཐཱ.
ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷེ་ད་བྷི་ནྣེ་སུ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཏཱ་ཝ ཀུ་ས་ལཾ ད་ས་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ད་ས་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀཾ པ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟི ཏི་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་ནྟི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི. ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་ནྟི ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི. ཏཱ་སཾ ཝི་བྷཱ་གོ རཱུ་པ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. མ་ནོ་དྭཱ་ར་ནྟི ས་བྦཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཝི་སེ་ས་ཏོ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ. ཏཾ ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ནཾ, ཀཱ་ཡ་ངྒ་ཝཱ་ཙ་ངྒ་ཙོ་པ་ནཾ ཨ་ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་དྡྷ་མ་ནོ་ཀ་མྨཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཨོ་ཀཱ་ས་དཱ་ན་ཏོ དྭཱ་ར་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨི་མེ་སུ པ་ན ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ པ་ཝ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་ད་ཡོ ནཱ་མ. ཨ་པི་ཙ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ད་ཡོ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ཝེ་ར་མ་ཎི་ཨཱ་ད་ཡོ ཙ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་ད་ཡོ, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་ཝེ་ར་མ་ཎི་ཨཱ་ད་ཡོ ཙ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཙ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ པ་ན དཱ་ནཱ་དི་ད་ས་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཙ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཝུ་ཏྟི་ཏོ ཙེ་ས ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ན་མྤི ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཀེ་ས་ཉྩི པུ་རི་སཱ་ནཾ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ, དྭཱ་རཱ་ན་ཉྩ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཀེ་ས་ཉྩི གཱ་མཱ་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ. ཨ་ཀུ་ས་ལེ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཏྠ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ, ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཙ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ནོ མ་ནོ་དྭཱ་རེ. ཏ་ཐཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དི་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ནི་པྥཱ་ད་ན་ཏྠཾ ཧི མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨེ་ཝ ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶ ཙེ་ཏ་ནཱ་བྱཱ་པཱ་དཱ་དཱི་སུ ཀ་མྨ་པ་ཐ་པྤ་ཏྟེ་སུ ཝཱ ཀ་མྨ་པ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཏྟེ་སུ ཝཱ མ་ནོ་ཀ་མྨེ་སུ ཨེ་ཝ པ་ཝི་ས་ན་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ན་ནུ ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡེ་ནཱ་པི ཀེ་ཝ་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དིཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི? ན ཨ་ལོ་ཎ་བྷོ་ཛ་ན་ད་བྦྷ་ས་ཡ་ན་མ་ནྟ་པ་རི་ཛ་པྤ་ནཱ་དི་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་གཾ ཝི་ནཱ ཏ་སྶཱ་སི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ན ཏཱི་སུ་པི དྭཱ་རེ་སུ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ ཧི ཀཱ་ཡེ་ན པ་ར་བྷ་ཎྜ་གྒཱ་ཧཱ་དཱི་ནཾ, བྱཱ་པཱ་དེ་ན ད་ཎྜ་པ་རཱ་མ་ས་ནཱ་དཱི་ནཾ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཏི་ཏྠི་ཡ་ཝ་ནྡ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ ‘‘ཧ་ཉྙ་ནྟུ བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་ན་ཏྠ་པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ ཙ ཏི་ཏྠི་ཡ་ཏྠུ་ཏི་ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ནཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཙ ཏ་སྶ མ་ནོ་ཀ་མྨ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་སུ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ པ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ཝེ་ར་མ་ཎི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩེ་ཀཾ དྭཱ་ར་ཏྟ་ཡེ་པི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཏྠ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ ཏཱ་ཝ ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ, ཝ་ཙཱི་བྷེ་དེ་ན ཙ ས་མཱ་དི་ཡ་ན་ཀཱ་ལེ, མ་ན་སཱ ཝི་ར་མ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཙ ཏེ་སཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ཧི ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཏ་ཛྫ་སྶ ཀཱ་ཡ་པ་ཡོ་ག་སྶ, ‘‘པ་ར་ཝི་ཏྟུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏུ, ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨ་ཝེ་རཱ ཧོ་ནྟུ, སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་སྶ, ཀེ་ཝ་ལཾ མ་ནོ་པ་ཡོ་ག་སྶ ཙ ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ མ་ནོ་ཀ་མྨ་སྶ ཏཱི་སུ་པི དྭཱ་རེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཱ་ནི ན ཧོ་ནྟི, མ་ནོ་ཀ་མྨཱ་ནི ཨེ་ཝ. ཏཱ་ནི ཙ ན ཀ་མྨ་པ་ཐ་པྤ་ཏྟཱ་ནི, ཀེ་ཝ་ལཾ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནི ཧོ་ནྟི. མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཊུ་ཏ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཝ ཧི ཀ་མྨ་པ་ཐ་པྤ་ཏྟཱ་ནི མ་ནོ་ཀ་མྨཱ་ནི ཧོ་ནྟི, རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནི པ་ན ཨེ་ཀ་ནྟཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨེ་ཝ ཙ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་དྭ་ཡ་ཛ་ན་ཀཱ་ནི, ཏ་ཐཱ་པི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ཝོ་ཧཱ་རཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལཾ པ་ན ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་སུ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཀ་མྨ་ནྟཱ་ཛཱི་ཝཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ན་ཀཱ་རཱི་ནཾ ཝི་ར་ཏཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི ཧོ་ཏི, ཏ་དི་ཏ་ར་མ་གྒ་ངྒ་ཝ་སེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤཱི་ཏི ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཏཱི་ཎི་པི ཀ་མྨཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་ཉྩ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ, དྭཱ་རཾ པ་ན་སྶ མ་ནོ་དྭཱ་ར་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཙ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཀུ་ས་ལ་སྶ དྭཱ་ར་ཏྟ་ཡེ པ་ཝ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝཾ ད་ས་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ན་མྤི ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ན ན ཝི་ཙཱ་རི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ་པི ན་ཡ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏེ་སུ དཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི ཝཱ. པ་ཏྟཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནཾ, ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ནཾ, དེ་ས་ནཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མེ་ཝ. སཱི་ལཾ ཨ་པ་ཙི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཾ, ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཉྩ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ཏྠི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ཏྠི. ཏ་ཏྠ སཱི་ལ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝོ སི་དྡྷོ ཨེ་ཝ. ཨ་པ་ཙི་ཏི་ཡཱ པ་ན པུ་པྥ་པཱུ་ཛཱ་དི་ནཱ, ཝ་ནྡ་ནཱ་དི་ནཱ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝོ, ཐུ་ཏི་མ་ཡ་པཱུ་ཛཱ་དི་ནཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་སྶཱ་པི ས་ཧ་ཏྠཱ ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝོ, གི་ལཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མཱ་དཱ་པ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན, ག་རཱུ་ཧི ཨཱ་ཎ་ཏྟ་ས་དྡེ་ན ཨཱ་རོ་ཙ་ན་པ་ཀྐོ་ས་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. བྷཱ་ཝ་ནཱ, ས་ཝ་ནཾ, དི་ཊྛི་ཛུ་ཀ་མྨ་ཉྩ མ་ནོ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ, ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ན་མྤཱི་ཏི ཀེ་ཙི. ས་ཝ་ན་མྤི ཧི སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨེ་ཝ དྷ་མྨ་ཏྠ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ མ་ནོ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ.
ཏ་ཏྠ དཱ་ནཾ ཨ་པ་ཙི་ཏི ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཾ པ་ཏྟཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་སུ ཨེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ན མ་ནོ་དྭཱ་རེ. ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཏྟཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་དེ་ས་ནཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན པ་ཏྟིཾ དེ་ནྟ་སྶ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ ཙ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ་པི པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སཱི་ལཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ས་ཝ་ནཾ དི་ཊྛི་ཛུ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ན པ་ཉྩ ཏཱི་སུ་པི དྭཱ་རེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ‘‘ན པུ་ནེ་ཝཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙེ་ཏྠ མ་ན་སཱ་ཝ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཏོ ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ, ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ནྟ་སྶ ཙ ཝ་སེ་ན སཱི་ལ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ནཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ་པི པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་སཱ་ལི་ནི་ཡཾ ‘‘དཱ་ན་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པུ་བྦ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ, ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ པ་ཏྭཱ ཧི ‘ད་སྶཱ་མི ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝཱ་ཙཱ བྷི་ནྣཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ལ་ཀྑ་ཎེ་ན དཱ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ པ་ཏྭཱ པ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཀ་ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ མ་ན་སཱ ཙི་ནྟི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཾ ཧོ་ཏི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡). ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ‘‘ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟི་ཏ་མ་ཏྟེ་ནཱ་པི དཱ་ནཾ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ ཙ ཏཱ་དི་སཾ ཝ་ཏྠུཾ ཡ་ཐཱ་ཙི་ནྟི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ན ཨ་དེ་ནྟ་སྶ དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པེ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་མྤི སི་ཡཱ. ཨེ་ཝཾ མ་ན་སཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ད་ཡོ་པི སི་ཡུཾ, ཏ་ཉྩ ན ཡུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ས་བྦཾ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཾ དི་ནྣ་ཉྙེ་ཝ ཧ་ར་ཏཱུ’’ཏི པ་རི་ཙྩ་ཛ་ན་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ དཱ་ན་སྶ མ་ནོ་དྭཱ་རེ་པི པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཏྠ ཙ དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དི་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ, དྭཱ་ར་མྤི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་མེ་ཝ. ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ, དྭཱ་རཾ པ་ན ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཾ. མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡ་མྤི ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, དྭཱ་རཾ པ་ན མ་ནོ་དྭཱ་རཾ. དེ་ས་ནཱ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀ་མྨ་མྤི ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, དྭཱ་ར་མྤི ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་མེ་ཝ. ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡ་མྤི ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མེ་ཝ, དྭཱ་རཾ པ་ན ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཾ. མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡ་མྤི ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, དྭཱ་རཾ པ་ན མ་ནོ་དྭཱ་རཾ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་དི་མ་ནོ་ཀ་མྨཱ་ནཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀ་མྨ་མྤི མ་ནོ་ཀ་མྨཾ, དྭཱ་ར་མྤི མ་ནོ་དྭཱ་ར་མེ་ཝ. ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡ་མྤི ཀ་མྨཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ, དྭཱ་རཾ པ་ན ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཾ. ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡ་མྤི ཀ་མྨཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ, དྭཱ་རཾ པ་ན ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཾ. ཨེ་ཝཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ཝེ་ར་མ་ཎི་ཨཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཀ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ, དྭཱ་ར་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ས་ངྐ་ར་ཏོ ཉཱ་ཏ་བྦཾ.
དྭཱ་ར་ཀ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ད་ས་ཝི་དྷཱ་ནི ཙེ་ཏཱ་ནི པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཏཱི་སུ ཨེ་ཝཾ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི དཱ་ན་མ་ཡེ སཱི་ལ་མ་ཡེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡེ་ཏི. པ་ཏྟཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནཾ ཧི དཱ་ན་མ་ཡེ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ཏི, ‘‘ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ན་མྤཱི’’ཏི (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༥༦-༡༥༩ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱ་དི་ཀ་ཐཱ) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ. ཨ་པ་ཙི་ཏི་ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཱ་ནི སཱི་ལ་མ་ཡེ. དེ་ས་ནཱ་ས་ཝ་ན་དི་ཊྛི་ཛུ་ཀ་མྨཱ་ནི བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡེ, ཏ་སྨཱ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ དཱ་ན་སཱི་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན དྭཱ་ར་ཏྟ་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སྶཱ་མ. ཏ་ད་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཝ་སེ་ནཱ་པི ས་ཀྐཱ ཉཱ་ཏུ་ནྟི. ཀུ་ས་ལཾ ཧི ཝ་ཎྞཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ དཱ་ན་སཱི་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཡ་དཱ ཧི ནཱི་ལ་པཱི་ཏཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཏྟཾ པུ་པྥ་ཝ་ཏྠཱ་དི་དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཝ་ཎྞ་དཱ་ནཾ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ས་ཧ་ཏྠེ་ན པཱུ་ཛེ་ཏི, ཏ་དཱ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ དཱ་ན་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཉྩ པུ་བྦ་ཙེ་ཏ་ནཱ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་པ་ར་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏི ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་རི་པི ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཏི་ཝི་དྷ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་དཱ པ་ན ཏ་དེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ་དཱི་ཧི དཱ་པེ་ཏི, ཏ་དཱ་རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ དཱ་ན་མ་ཡཾ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ཏ་དེ་ཝ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཀ་ཝ་ཏྠུཾ ‘‘ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏི, པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི, ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ནི་པྥཱ་དེ་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ པུ་བྦ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ དཱ་ན་མ་ཡཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ དཱ་ན་མ་ཡཾ དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི.
ཡ་དཱ པ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཝ་ཎྞཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ མ་ནཱ་པ་ཝ་ཎྞཱ་ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནཾ ནཱ་མ མ་ཡ྄ཧཾ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཱ་ག་ཏ་ཝ་ཏྟ་མེ་ཏ’’ནྟི ས་ཧ་ཏྠཱ པཱུ་ཛེ་ཏི, ཏཱ་དི་ས་ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་དི་བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ སཱི་ལཾ ར་ཀྑ་ཏི, ཏ་དཱ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ སཱི་ལཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཙ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཝ་ཎྞཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རེ་ཧི དཱ་པེ་ཏི, ཏཱ་དི་སཾ ཝཱ པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་དིཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ སཱི་ལཾ ར་ཀྑ་ཏི, ཏ་དཱ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ སཱི་ལཾ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ཏཱ་དི་སཾ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཀ་ཝ་ཏྠུཾ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན ‘‘ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི, ཏཱ་དི་སཾ པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་དི་ཀཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ‘‘སཱི་ལཾ ར་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ཙི་ནྟེ་ཏི, ཏ་དཱ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ སཱི་ལཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ སཱི་ལ་མ་ཡཾ དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི.
ཡ་དཱ པ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟཾ ད་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ ཝ་ཎྞཾ, ས་བྦཾ ཝཱ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་དེ་ཝ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྨ་ས་ནྟ་སྶ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་དེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ངྒ་ཝཱ་ཙ་ངྒཾ ཨ་ཙོ་པེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ས་ནྟ་སྶ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཏི་ཝི་དྷ་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ན་ཝ་སུ ཀ་མྨ་དྭཱ་རེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་བྷཱ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ ད་ས་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཏིཾ་སཱ་ཡ ཀ་མྨ་དྭཱ་རེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་བྷཱ་གོ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ན་མྤི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་རེ་ཧི ཝི་བྷཱ་གོ, ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡོ ཙ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཉཱ་ཏ་བྦོ.
ཨ་པི་ཙ ས་དྡཾ ནཱ་མ ཀ་ནྡ་མཱུ་ལཾ ཝི་ཡ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. ཡ་དཱ པ་ན ‘‘ས་དྡ་དཱ་ནཾ མེ’’ཏི ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ བྷེ་རི་ཨཱ་དི་ཏཱུ་རི་ཡེ ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཏེ་ཧི ཨུ་པ་ཧཱ་རཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ས་ར་བྷེ་ས་ཛྫཱ་དིཾ དེ་ཏི, དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ གྷོ་སེ་ཏི, ས་ར་བྷ་ཉྙ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་དིཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་དཱ ཀུ་ས་ལཾ ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ག་ནྡྷཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་པི ག་ནྡྷཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ན ཨོ་ཛཱ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཏ་བྦཾ. ཡ་དཱ ཧི ཨོ་ཛ་ཝ་ནྟཱ་ནི ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏཱ་དཱི་ནི ‘‘ཨོ་ཛ་དཱ་ནཾ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དེ་ཏི, གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཝཱ ཝེ་ཛྫཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ, པཱ་ཎོ་པ་རོ་དྷ་ཀཾ ཨཱ་ཝུ་དྷ་ཛཱ་ལ་ཀུ་མི་ནཱ་དིཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཝཱ, ཝ་ཛ྄ཛྷ་པྤ་ཏྟེ པཱ་ཎི་ནོ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཝཱ ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏ་དཱ་ནཾ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ, པ་ཉྩ་པ་སཱ་ད་སོ་ལ༹་ས་སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པ་ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་སཱ་དཱ་དི་དཱ་ནཾ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ཏ་དཱ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ.
ཨ་ཡཾ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཋི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་སྨི་མྤི ཚཱ་ར་མྨ་ཎཾ ལ་བྦྷ་ཏེ་ཝ. པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སྨིཾ ཧི མ་ནཱ་པོ ཝ་ཎྞོ, ཁཱ་ད་ན་ཀཱ་ལེ མུ་རུ་མུ་རཱ་ཡ་ན་ས་དྡོ, ག་ནྡྷོ, ར་སོ, ཕོ་ཊྛ་བྦཾ, ཨོ་ཛཱ, ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟཱ ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་སཱ་དཱ་ད་ཡོ, ཏ་བྦི་ས་ཡཱ་ནི ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཱི་ཏི ཚཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་སུ ཙེ་ཝ ཝ་ཏྠཱ་དཱི་སུ ཙ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཉཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ་པི དཱ་ན་སཱི་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡ་ཏཱ, ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ན་མྤི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ, ཨ་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡོ ཙ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཉཱ་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ, པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ, ཀ་མྨ་ཏོ, དྭཱ་ར་ཏོ ཙ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶ་པྤ་བྷེ་དེ་སུ ཙེ་ཏེ་སུ ཀུ་ས་ལེ་སུ ཨུ་པ་ཌྜྷཱ་ནི པ་ན ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་དྷི་པ་ཏཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཙྩེ་ཀཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་ནི, ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི པ་ན ཨུ་པ་ཌྜྷཱ་ནི ཝཱི་མཾ་སཱ་དྷི་པ་ཏི་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་ཏྟ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩེ་ཀཾ ཏི་ཝི་དྷཱ་ནི, ཏ་དུ་བྷ་ཡཱ་ནི པུ་ན ཧཱི་ན་ཏྟི་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩེ་ཀཾ ཏི་ཝི་དྷཱ་ནི, ཏཱ་ནི པུ་ན ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ་སུ པ་ན ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ་སུ ས་ཏྟེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨ་ན་ནྟེ་ཧི པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི ས་མྦུ་དྡྷོ ཨ་ན་ནྟེ་ན བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎེ་ན མ་ཧཱ་ཏུ་ལཱ་ཡ ཏུ་ལ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ, མ་ཧཱ་ཏུ་མྦེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མི་ན་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཊྛེ་ན ས་རི་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ, པུ་ན སོ་མ་ན་སྶུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཊྛེ་ན, ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛེ་ན, ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཊྛེ་ན ཙ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་སི, ཡ་ཐཱ ཏཾ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན་ནྟི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎི་ཡཱ (དྷ. ས. ༡), ཏ་ད་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ ཨ་ཊྛ་སཱ་ལི་ནི་ཡཱ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡) ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཉཱ་ཏ་བྦོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ས་ཡཱ་དི་པྤ་བྷེ་ད་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨཱ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ ཛྷཱ་ན་ངྒ་ས་མྤ་ཡོ་ག་བྷེ་ད་ཏོ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་པཱི་ཏི་སུ་ཁེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཾ, ཏ་ཏོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཙཱ་ར་པཱི་ཏི་སུ་ཁེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཾ, ཏ་ཏོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཝི་ཙཱ་རཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཾ, ཏ་ཏོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཝི་ར་ཏྟ་པཱི་ཏི་ཀཾ སུ་ཁེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཾ, ཏ་ཏོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ཡོ་ག་བྷེ་ད་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
དྷ་མྨུ་དྡེ་སཱ་དི་ཏོ པ་ན པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཏཱ་ཝ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་པ་ཋ་མ་ཀུ་ས་ལེ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ར་ཏི་ཏྟ་ཡཾ སེ་སཱ ཚ་ཏྟིཾ་ས དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ, ཀ་རུ་ཎཱ, མུ་དི་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཚ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ. སེ་སཾ སུ་ཉྙ་ཏ་ཝཱ་ར་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ས་བྦཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་པ་ཋ་མ་ཀུ་ས་ལེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཀེ་ཝ་ལཾ ཧི ཝི་ར་ཏཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ, ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རེ པ་ཉྩ་མ་གྒ་ངྒ་བྷཱ་ཝོ, བྷཱུ་མ་ནྟ་ར་ཝ་སེ་ན རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་བྷཱ་ཝོ ཙ ཝི་སེ་སོ, སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ.
ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་པི ཀེ་ཝ་ལཾ དྷ་མྨུ་དྡེ་སེ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་བྷཱ་ཝོ, ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རེ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ངྒ་མ་གྒ་ངྒ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཝི་སེ་སོ, སེ་སཾ པ་ཋ་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. དུ་ཏི་ཡཾ.
ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་པི ཀེ་ཝ་ལཾ དྷ་མྨུ་དྡེ་སེ ཝི་ཙཱ་རཱ་བྷཱ་ཝོ, ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རེ ཏི་ཝ་ངྒི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏཱ ཙ ཝི་སེ་སོ, སེ་སཾ དུ་ཏི་ཡ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཏ་ཏི་ཡཾ.
ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཀེ་ཝ་ལཾ དྷ་མྨུ་དྡེ་སེ པཱི་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝོ, ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝཱ་རེ དུ་ཝ་ངྒི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱ་ཝོ ཙ ཝི་སེ་སོ, སེ་སཾ ཏ་ཏི་ཡ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
ཏ་ཐཱ པ་ཉྩ་མེ ཀེ་ཝ་ལཾ དྷ་མྨུ་དྡེ་སེ ཀ་རུ་ཎཱ་མུ་དི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ, སོ་མ་ན་སྶ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝོ, ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝཱ་རེ ཛྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཛྷཱ་ན་ངྒ་བྷཱ་ཝོ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཝི་སེ་སོ, སེ་སཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ས་མ་མེ་ཝ. པ་ཉྩ་མཾ.
པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ པ་ན ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ དུ་ཏི་ཡཾ, པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, སོ་མ་ན་སྶ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ནྟི ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡོ་པི ཨཱ་ག་ཏོ, སོ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦ་སོ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ ཏ་ཏི་ཡཱ་དི་ས་མ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་བྷཱ་ཝོ ཙཱ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡོ.
ཝི་ས་ཡཱ་དི་པྤ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝ་ཀྑཱ་མ, ཏ་ད་ནུ་སཱ་ར་ཏོ ཨེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ་པི ས་ཀྐཱ ཉཱ་ཏུ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་རི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ་པི. པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ་པི ཙེ་ཏེ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཾ ཨཱ་པོ་ཏེ་ཛོ་ཝཱ་ཡོ་ནཱི་ལ་པཱི་ཏ་ལོ་ཧི་ཏོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎ་ཉྩཱ་ཏི, ཨཱ་ལོ་ཀཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ད་ས་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ (དྷ. ས. ༢༠༢) པ་ན ཨཱ་ལོ་ཀ་ཀ་སི་ཎ་སྶ ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་གྒ་ཧ་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎ་སྶ པ་ན ཨུ་གྒྷཱ་ཊ་ནཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ནཱ་རུ་པྤ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཏྟཱ. ཏཾ ཧི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཡ་མཱ་ན་མྤི ཨཱ་ཀཱ་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠུ་པྤ་ནྣཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཝི་སེ་སཱ་ཡ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ ཙ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཙ པཱ་ད་ཀ་མྤི ཧོ་ཏི, ཨ་ནཱ་རུ་པྤ་ཏྟཱ པ་ན ནི་རོ་དྷ་པཱ་ད་ཀཾ ན ཧོ་ཏི. སེ་སཱ་ནི པ་ན ན་ཝ ཀ་སི་ཎཱ་ནི ནི་རོ་དྷ་པཱ་ད་ཀཱ་ནི་པཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ. ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶཱ་པི པ་ནེ་ཏྠ ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎེ ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི. ཀ་སི་ཎ་ཀ་ཐཱ.
ཨེ་ཝཾ ཀ་སི་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཱ ཙེ་ཏེ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ན པ་ཙྩེ་ཀཾ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧི –
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པ་རི་ཏྟཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ…པེ… ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ …པེ… པ་རི་ཏྟཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི…པེ… ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི སུ་ཝི་སུ་དྡྷཾ ནཱི་ལཾ པཱི་ཏཾ ལོ་ཧི་ཏཾ ཨོ་དཱ་ཏ’’ནྟི (དྷ. ས. ༢༡༡ ཨཱ་ད་ཡོ) –
ཨ་ཊྛ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཙ ཀ་སི་ཎེ་སྭེ་ཝ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཛྷཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཝི་སེ་ས་ཏོ, ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱིཏི ཨ་ལཱ་བྷི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ན་ཏྠི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པེ ཀ་སི་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ་ཝ. བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱིཏི བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ཊྛ ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པཱ་ནི པ་རི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་པྤ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཙ པ་སྶ་ཏི. པ་རི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཁུ་དྡ་ཀ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ པ་སྶ་ནྟོ ཙ ས་མྤ་ནྣ་ག་ཧ་ཎི་ཀོ ཀ་ཊ་ཙྪུ་མ་ཏྟཾ བྷ་ཏྟཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏྠ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཨེ་ཀ་ཀ་བ་ལ༹་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་རི་ཀོ ‘‘ཀི་མེ་ཏྠ པ་རི་ཏྟ་ཀེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྠི, ནཱ་ཡཾ མ་མ བྷཱ་རོ’’ཏི ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཧ ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ནེ་ཝ ཨ་པྤ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ ‘‘ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནཱིཏི མ་ཧ་ནྟཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻཱཏི མ་ཧ་གྒྷ་སོ ཨེ་ཀཾ བྷ་ཏྟ་པཱ་ཏིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་རོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ, ཀི་མེ་ཏྠ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨ་པྤ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནཱིཏི པ་རི་སུ་དྡྷཱ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞཱ་ནི. པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི ཧི ནཱི་ལཱ་དཱི་ནི, ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི ཙ སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནཱི་ཏི ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ནི, ཨེ་ཏཱ་ནི་པི ‘‘སུ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཝཱ ཧོ་ནྟུ དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི ཝཱ, པ་རི་ཏྟ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྚ. ༢.༡༧༣; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༢༤༩; ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༨.༦༥) ཝ་ཎྞི་ཏཱ་ནི. ཝ་ཎྞཱ་བྷོ་ག་སྶ ཧི ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ པུ་རི་མཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝ་ཎྞཱ་བྷོ་ག་ར་ཧི་ཏ་ས་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏྠ ཀེ་ཝ་ལ་ཏོ ཝི་སེ་ས་ས་བྦྷཱ་ཝཱ ཙ་ཏུ་དྷཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ནཱི་ལཱ་དཱི་ནི པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན སུ་ཁཱ་རོ་ཧ་ཏཱ་ཡ ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་རི་ཀོ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝེ་པི ཛྷཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཙྩེ་ཀཾ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་ཐཱ.
ཏཱ་ནི པུ་ན ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན, ཨེ་ཝཾ ཝི་མོ་ཀྑ་ཝ་སེ་ནཱ་པི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧི ‘‘རཱུ་པཱི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི, སུ་བྷ་ནྟྭེ་ཝ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༢༤༠ ཨཱ་ད་ཡོ; དཱི. ནི. ༣.༣༣༩, ༣༥༨; ཨ. ནི. ༨.༦༦) ཏ་ཡོ ཝི་མོ་ཀྑཱ དེ་སི་ཏཱ. ཏེ ཙ ཀ་སི་ཎེ་སྭེ་ཝ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ན་ཝ་སེ་ན ཛྷཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཝི་སེ་ས་ཏོ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ཀི་མི་དཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནཾ ནཱ་མ? པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི སུ་ཊྛུ ཝི་མུ་ཙྩ་ནཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཙ སུ་ཊྛུ ཨ་བྷི་ར་ཏི, པི་ཏུ མཱ་ཏུ ཨ་ངྐེ ཝི་སྶ་ཊྛ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་སྶ དཱ་ར་ཀ་སྶ ས་ཡ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་རཱ་ས་ངྐ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀེ་སཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ རཱུ་པཾ ནཱ་མ, ཏ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི རཱུ་པཱི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མྤི ཧི ཀེ་སཱ་དཱི་སུ ནཱི་ལཾ, མེ་དཱ་དཱི་སུ པཱི་ཏཾ, མཾ་སཱ་དཱི་སུ ལོ་ཧི་ཏཾ, ད་ནྟཱ་དཱི་སུ ཨོ་དཱ་ཏ་ཉྩ ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི, ཀ་སི་ཎཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཙ ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟེ་ཝ. རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱིཏི བ་ཧི་དྡྷཱ་པི ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎཱ་དི་རཱུ་པཱ་ནི ཛྷཱ་ན་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷ་ཝ་ཏྠུ་ཀེ་སུ ཀ་སི་ཎེ་སུ ཛྷཱ་ན་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷོ ད་སྶི་ཏོ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀེ་སཱ་དཱི་སུ ཨ་ནུ་པྤཱ་དི་ཏ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ, ཨི་མི་ནཱ བ་ཧི་དྡྷཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ. སུ་བྷ་ནྟྭེ་ཝ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ སུ་ཝི་སུ་དྡྷེ་སུ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎེ་སུ ‘‘སུ་བྷ’’ནྟི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝེ་པི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཛྷཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཙྩེ་ཀཾ ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝི་མོ་ཀྑ་ཀ་ཐཱ.