མ་གྒ་ངྒ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

མ་གྒ་ངྒ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏཱ་ཝ – ཨ་རི་ཡོཏི ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ, ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཏྟཱ ཙ ཨ་རི་ཡོ, ཨ་ཊྛ ཨ་ངྒཱ་ནི ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ, ནི་བྦཱ་ན་ཏྠི་ཀེ་ཧི མ་གྒཱི་ཡ་ཏི, ནི་བྦཱ་ནཾ ཝཱ མ་གྒ་ཏི, ཀི་ལེ་སེ ཝཱ མཱ་རེ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི མ་གྒོ. སེ་ཡྻ་ཐི་དནྟི སོ ཀ་ཏ་མོ་ཏི ཙེ, ཨི་དཱ་ནི སྭཱ་ཡཾ མ་གྒོ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནཱི ཝི་ཡ སེ་ནཱ ཨ་ངྒ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ངྒ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟོ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, པ་ཉྙཱ. ས་མྨཱ ས་ངྐ་པྤེ་ཏི ཏ་ཀྐེ་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ, ཝི་ཏ་ཀྐོ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཏ་ཏོ དྷ་མྨ་བྷེ་དོཔི ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡོཔི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སོ.

ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ པ་ན ཝི་ར་ཏི་ཏྟ་ཡ་ཝ་ཛྫི་ཏོ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀོ་པི མ་གྒོ ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཏ་ཉྩ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ཀི་ཙྩཱ་དྷི་ཀ་ཏཾ, ཝི་ར་ཏཱི་ན་ཉྩ ཨ་ཝུ་ཏྟ་སི་དྡྷ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ, ཝི་ར་ཏི་ཝ་ཛྫི་ཏ་སྶ པ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ སོ་པི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀེ་པི ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ་ཝ, སེ་སཱ དྭཱི་ཧི. ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟོ, པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏོ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏོ་ཝ, ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏོ, སེ་སཱ ཏི་དྷཱ་པི. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཧེ་ཏུ, སེ་སཱ ན་ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ. སེ་སཾ ས་མ་མེ་ཝ. ཨི་དཱ་ནི པ་ན –

ཀ་མ་ཏོ ཀི་ཙྩ་བྷེ་ད་ཏོ, བྷཱུ་མི་བྷེ་ད་ཝི་ཝེ་ཀ་ཏོ;

མ་གྒ་ངྒེ་སུ ཝི་ཛཱ་ནཱི་ཡོ, པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.

ཏ་ཏྠ ཀ་མ་ཏོ ཏཱ་ཝ ཨ་ཡ་མྤི དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ་ཝ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧི ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ཛྫོ་ཏ་པ་ཉྙཱ་ས་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་དྷ་མ་ན་ཏོ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ པ་ཋ་མཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི དེ་སི་ཏཱ. ཏ་ཏོ ཧེ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཧ་ཏྠོ ཝི་ཡ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་སྶ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ. སྭཱ་ཡཾ ཡ་ཐཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘པུ་བྦེ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཝཱ་ཙཾ བྷི་ནྡ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༣), ཏ་སྨཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ ལོ་ཀེ ཀ་མྨ་ནྟེ པ་ཡོ་ཛེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ. ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཾ པཱུ་རེ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཡ་སྨཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཊྛ་མ་ཀཾ སཱི་ལཾ པཱུ་ར་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡཱ་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ ‘‘ཝི་སུ་དྡྷ་དི་ཊྛི་སཱི་ལེ་ནཱ་པི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པ་རི་ཏོ་སཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨི་དཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏ་བྦ’’ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ་ནཱ་པི ཀཱ་ཡཱ་དཱི་སུ ས་ཏི སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་ཏི. སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཀ་མོ.

ཀི་ཙྩ་ཏོ པ་ནེ་སཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཏཱི་ཎི ཏཱི་ཎི ཀི་ཙྩཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཏཱ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ཧི་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ སེ་ས་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་དཱི་ནཾ མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤ་པ་ཛ་ཧ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པ་ནྟི ཀི་ཙྩ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པེ་ཏི, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཝོ་དཱ་པེ་ཏི, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ས་མྨཱ་ས་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི ས་མཱ་ད་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཀི་ཙྩཾ.

བྷེ་ད་ཏོ པ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ‘‘དུ་ཀྑེ ཉཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཉཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་ཀྑ་ཎཱ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ ནཱ་ནཱ་ནཱ་མཱ ཧོ་ཏི, དུ་ཏི་ཡོ པ་ན ནེ་ཀྑ་མྨ་ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ས་ངྐ་པྤ་ཝ་སེ་ན, ཝི་ར་ཏི་ཡོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཏི་ཝི་དྷ་ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་ར་མ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན་པི ཝི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན་པི, ཚ་ཊྛ་ས་ཏྟ་མཱ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་ཀྑ་ཎཱ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ ནཱ་ནཱ་ནཱ་མཱ ཧོ་ནྟི. མ་གྒ་ཀཱ་ལེ པ་ནེ་ཏེ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎཱ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཀི་ཙྩ་ཏོ པ་ན ཏཱ་ནི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནཱ་ནཱ་ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ནྟི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི པ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་པི མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་ཀྑ་ཎོ ནཱ་ནཱ་ནཱ་མོ, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྶ ཧི པ་ཋ་མ་མ་གྒོ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ནི་ཡ་མ་ཏོ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཀོ ཝཱ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀོ ཝཱ, དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒཱ་ད་ཡོ་པི་སྶ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ས་དི་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ ཝཱ ཝི་ས་དི་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ ཝཱ་ཏི སོ མ་གྒ་ཀཱ་ལེ་པི ནཱ་ན་ཀྑ་ཎོ ནཱ་ནཱ་ནཱ་མོ ཝཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ བྷེ་དོ.

བྷཱུ་མི་ཏོ ཙ ཝི་ཝེ་ཀ་ཏོ ཙ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་སུ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ཛཱ་ནཱི་ཡོ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.

མ་གྒ་ངྒ་ཝི་བྷ་ངྒ་མཱ་ཏི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.