༩. གི་ལཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༣༧༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་གཱ་མ་ཀེ [བེ་ལུ་ཝ་གཱ་མ་ཀེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ནྟཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ ཡ་ཐཱ་མི་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་ས་ནྡི་ཊྛཾ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཏྟཾ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་ཐ. ཨི་དྷེ་ཝཱ་ཧཾ ཝེ་ལུ༹་ཝ་གཱ་མ་ཀེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ས་མ་ནྟཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ ཡ་ཐཱ་མི་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་ས་ནྡི་ཊྛཾ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཏྟཾ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪུཾ. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝེ་ལུ༹་ཝ་གཱ་མ་ཀེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪི [ཨུ་པ་ག་ཉྪི (སཱི. པཱི.)].
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏ་སྶ ཁ་རོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, བཱ་ལ༹ྷཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཱ. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི ཨ་ཝི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ན ཁོ མེ ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཡོ་ཧཾ ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ཨཱ་བཱ་དྷཾ ཝཱི་རི་ཡེ་ན པ་ཊི་པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཨཱ་བཱ་དྷཾ ཝཱི་རི་ཡེ་ན པ་ཊི་པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་སི. (ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སོ ཨཱ་བཱ་དྷོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི) [( ) དཱི. ནི. ༢.༡༦༤ དི་སྶ་ཏི].
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ གི་ལཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ [གི་ལཱ་ན་ཝུ་ཊྛི་ཏོ (ས་དྡ་ནཱི་ཏི)] ཨ་ཙི་ར་ཝུ་ཊྛི་ཏོ གེ་ལ་ཉྙཱ ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ [ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཚཱ་ཡཱ་ཡཾ (བ་ཧཱུ་སུ)] པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དི་ཊྛོ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཕཱ་སུ; དི་ཊྛཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ; དི་ཊྛཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་པི ཙ མེ, བྷ་ནྟེ, མ་དྷུ་ར་ཀ་ཛཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡོ, དི་སཱ་པི མེ ན པ་ཀྑཱ་ཡ་ནྟི, དྷ་མྨཱ་པི མཾ ན་པྤ་ཊི་བྷ་ནྟི བྷ་ག་ཝ་ཏོ གེ་ལ་ཉྙེ་ན. ཨ་པི ཙ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧོ་སི ཀཱ་ཙི་དེ་ཝ ཨ་སྶཱ་ས་མ་ཏྟཱ – ‘ན ཏཱ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ན ཡཱ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཏཱི’’’ཏི.
‘‘ཀིཾ པ་ན དཱ་ནི, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ མ་ཡི པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི [པ་ཙྩཱ་སིཾ་ས་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]? དེ་སི་ཏོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་བཱ་ཧི་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ. ན་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མུ་ཊྛི. ཡ་སྶ ནཱུ་ན, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝཱ, ‘མ་མུ་དྡེ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’ཏི ཝཱ, སོ ནཱུ་ན, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨུ་དཱ་ཧ་རེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝཱ, ‘མ་མུ་དྡེ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’ཏི ཝཱ. ས ཀིཾ [སོ ནཱུ་ན (སཱི. པཱི.)], ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨུ་དཱ་ཧ་རི་སྶ་ཏི! ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཛི་ཎྞོ ཝུ་དྡྷོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཨ་དྡྷ་ག་ཏོ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཨཱ་སཱི་ཏི་ཀོ མེ ཝ་ཡོ ཝ་ཏྟ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཛ་ཛྫ་ར་ས་ཀ་ཊཾ [ཛ་ར་ས་ཀ་ཊཾ (ས་བྦ་ཏྠ)] ཝེ་ལ༹་མི་སྶ་ཀེ་ན [ཝེ་ག་མི་སྶ་ཀེ་ན (སཱི.), ཝེ་ལུ༹་མི་སྶ་ཀེ་ན (སྱཱ. ཀཾ.), ཝེ་དྷ་མི་སྶ་ཀེ་ན (པཱི. ཀ.), ཝེ་ཁ་མི་སྶ་ཀེ་ན (ཀ.)] ཡཱ་པེ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་དྷ་མི་སྶ་ཀེ་ན མ་ཉྙེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡོ ཡཱ་པེ་ཏི.
‘‘ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མ་ཡེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཕཱ་སུ་ཏ་རོ [ཕཱ་སུ་ཏ་རཾ (ས་བྦ་ཏྠ)], ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི [ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧོ་ཏི (བ་ཧཱུ་སུ)]. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཏྟ་དཱི་པཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ ཨ་ཏྟ་ས་ར་ཎཱ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎཱ, དྷ་མྨ་དཱི་པཱ དྷ་མྨ་ས་ར་ཎཱ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎཱ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་དཱི་པོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཏྟ་ས་ར་ཎོ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎོ, དྷ་མྨ་དཱི་པོ དྷ་མྨ་ས་ར་ཎོ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎོ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; ཝེ་ད་ནཱ་སུ…པེ… ཙི་ཏྟེ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་དཱི་པོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཏྟ་ས་ར་ཎོ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎོ, དྷ་མྨ་དཱི་པོ དྷ་མྨ་ས་ར་ཎོ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎོ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝཱ མ་མ་ཙྩ་ཡེ ཝཱ ཨ་ཏྟ་དཱི་པཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི ཨ་ཏྟ་ས་ར་ཎཱ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎཱ, དྷ་མྨ་དཱི་པཱ དྷ་མྨ་ས་ར་ཎཱ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎཱ; ཏ་མ་ཏ་གྒེ མེ་ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཡེ ཀེ་ཙི སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.