༡༠. བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༣༧༦. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ –

‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ [སུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ (སཱི. པཱི. ཀ.)] ཝི་ཧ་ར་ནྟི་ཡོ ཨུ་ལཱ༹་རཾ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སཾ ས་ཉྫཱ་ན་ནྟཱི’’ཏི [ས་མྤ་ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཏི (ཀ.)]. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, བྷི་ཀྑུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ‘ཨུ་ལཱ༹་རཾ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སཾ ས་ཉྫཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དིཾ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི་ཡོ ཨུ་ལཱ༹་རཾ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སཾ ས་ཉྫཱ་ན་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, བྷི་ཀྑུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ཨུ་ལཱ༹་རཾ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སཾ ས་ཉྫཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ! ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ‘ཨུ་ལཱ༹་རཾ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སཾ ས་ཉྫཱ་ནི་སྶ་ཏི’’’ [ས་ཉྫཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི (བ་ཧཱུ་སུ)].

‘‘ཀ་ཏ་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཏ་སྶ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀཱ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྨིཾ པ་རི་ལཱ༹་ཧོ, ཙེ་ཏ་སོ ཝཱ ལཱི་ན་ཏྟཾ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཀྑི་པ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ན་ནྡ [ཏེ་ན་ཧཱ་ན་ནྡ (སཱི.)], བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ནི་མི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཎི་ད་ཧི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྶ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ནི་མི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཎི་ད་ཧ་ཏོ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཛཱ་ཡ་ཏི. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི. པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི [ཝེ་དི་ཡ་ཏི (སཱི.)]. སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡ་སྶ ཁྭཱ་ཧཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཎི་ད་ཧིཾ, སོ མེ ཨ་ཏྠོ ཨ་བྷི་ནི་པྥ་ནྣོ. ཧ་ནྡ, དཱ་ནི པ་ཊི་སཾ་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. སོ པ་ཊི་སཾ་ཧ་ར་ཏི ཙེ་ཝ ན ཙ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི ན ཙ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི. ‘ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐོ་མྷི ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་མ་སྨཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཝེ་ད་ནཱ་སུ…པེ… ཙི་ཏྟེ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྨིཾ པ་རི་ལཱ༹་ཧོ, ཙེ་ཏ་སོ ཝཱ ལཱི་ན་ཏྟཾ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཀྑི་པ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ནི་མི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཎི་ད་ཧི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྶ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ནི་མི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཎི་ད་ཧ་ཏོ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཛཱ་ཡ་ཏི. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི. པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡ་སྶ ཁྭཱ་ཧཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཎི་ད་ཧིཾ, སོ མེ ཨ་ཏྠོ ཨ་བྷི་ནི་པྥ་ནྣོ. ཧ་ནྡ, དཱ་ནི པ་ཊི་སཾ་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. སོ པ་ཊི་སཾ་ཧ་ར་ཏི ཙེ་ཝ ན ཙ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི ན ཙ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི. ‘ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐོ་མྷི ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་མ་སྨཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ཎི་དྷཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨ་པྤ་ཎི་དྷཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ཏི? བ་ཧི་དྡྷཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཎི་དྷཱ་ཡ ‘ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཾ མེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཐ པ་ཙྪཱ་པུ་རེ ‘ཨ་སཾ་ཁི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཙ པ་ན ‘ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་མ་སྨཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. བ་ཧི་དྡྷཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཎི་དྷཱ་ཡ ‘ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཾ མེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཐ པ་ཙྪཱ་པུ་རེ ‘ཨ་སཾ་ཁི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཙ པ་ན ‘ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་མ་སྨཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. བ་ཧི་དྡྷཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཎི་དྷཱ་ཡ ‘ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཾ མེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཐ པ་ཙྪཱ་པུ་རེ ‘ཨ་སཾ་ཁི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཙ པ་ན ‘ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་མ་སྨཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. བ་ཧི་དྡྷཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཎི་དྷཱ་ཡ ‘ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཾ མེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཐ པ་ཙྪཱ་པུ་རེ ‘ཨ་སཾ་ཁི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཙ པ་ན ‘དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་མ་སྨཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་པྤ་ཎི་དྷཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཨི་ཏི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, དེ་སི་ཏཱ མ་ཡཱ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ, དེ་སི་ཏཱ ཨ་པྤ་ཎི་དྷཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཡཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྠཱ་རཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཧི་ཏེ་སི་ནཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀེ་ན ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀ་ཏཾ ཝོ ཏཾ མ་ཡཱ. ཨེ་ཏཱ་ནི, ཨཱ་ན་ནྡ, རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ་ནི, ཨེ་ཏཱ་ནི སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ནི! ཛྷཱ་ཡ་ཐཱ་ན་ནྡ, མཱ པ་མཱ་ད་ཏྠ; མཱ པ་ཙྪཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ ཨ་ཧུ་ཝ་ཏྠ! ཨ་ཡཾ ཝོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི’’ཏི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི. ད་ས་མཾ.

ཨ་མྦ་པཱ་ལི་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

ཨ་མྦ་པཱ་ལི ས་ཏོ བྷི་ཀྑུ, སཱ་ལཱ ཀུ་ས་ལ་རཱ་སི ཙ;

ས་ཀུ་ཎ་གྡྷི མ་ཀྐ་ཊོ སཱུ་དོ, གི་ལཱ་ནོ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡོ་ཏི.