༥. ན་ག་ར་སུ་ཏྟཾ
༦༥. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘པུ་བྦེ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀི་ཙྪཱ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཨཱ་པ་ནྣོ ཛཱ་ཡ་ཏི ཙ ཛཱི་ཡ་ཏི ཙ མཱི་ཡ་ཏི ཙ ཙ་ཝ་ཏི ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཙ. ཨ་ཐ ཙ པ་ནི་མ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ. ཀུ་དཱ་སྶུ ནཱ་མ ཨི་མ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶཱ’ཏི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀི་མྷི ནུ ཁོ ས་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཀིཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’ནྟི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ཧུ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ – ‘ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཁོ ས་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’’’ནྟི.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀི་མྷི ནུ ཁོ ས་ཏི ཛཱ་ཏི ཧོ་ཏི…པེ… བྷ་ཝོ ཧོ་ཏི… ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི… ཏ་ཎྷཱ ཧོ་ཏི… ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ཏི… ཕ་སྶོ ཧོ་ཏི… ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ཧོ་ཏི… ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཧོ་ཏི… ཀིཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ’ནྟི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ཧུ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ – ‘ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཁོ ས་ཏི ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཧོ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ’ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀི་མྷི ནུ ཁོ ས་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཀིཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ཧུ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ – ‘ནཱ་མ་རཱུ་པེ ཁོ ས་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’’ནྟི.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – པ་ཙྩུ་དཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཁོ ཨི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་མྷཱ ན པ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ཡེ་ཐ ཝཱ ཛཱི་ཡེ་ཐ ཝཱ མཱི་ཡེ་ཐ ཝཱ ཙ་ཝེ་ཐ ཝཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཐ ཝཱ, ཡ་དི་དཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ; ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ; ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ; ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི. ‘ས་མུ་ད་ཡོ, ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཁོ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི པ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི ཝི་ཛྫཱ ཨུ་ད་པཱ་དི ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དི.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀི་མྷི ནུ ཁོ ཨ་ས་ཏི, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ན ཧོ་ཏི; ཀི་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ཧུ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ – ‘ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཁོ ཨ་ས་ཏི, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ན ཧོ་ཏི; ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀི་མྷི ནུ ཁོ ཨ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི ན ཧོ་ཏི…པེ… བྷ་ཝོ ན ཧོ་ཏི… ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ན ཧོ་ཏི… ཏ་ཎྷཱ ན ཧོ་ཏི… ཝེ་ད་ནཱ ན ཧོ་ཏི… ཕ་སྶོ ན ཧོ་ཏི… ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ན ཧོ་ཏི… ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ན ཧོ་ཏི. ཀི་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ཧུ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ – ‘ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཁོ ཨ་ས་ཏི, ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ན ཧོ་ཏི; ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷོ’’’ཏི.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀི་མྷི ནུ ཁོ ཨ་ས་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན ཧོ་ཏི; ཀི་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ཧུ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ – ‘ནཱ་མ་རཱུ་པེ ཁོ ཨ་ས་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན ཧོ་ཏི; ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷོ’’’ཏི.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཁོ མྱཱ་ཡཾ མ་གྒོ བོ་དྷཱ་ཡ ཡ་དི་དཾ – ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷོ; ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷོ; ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནི་རོ་དྷོ; ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནི་རོ་དྷཱ ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏི. ‘ནི་རོ་དྷོ, ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཁོ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི པ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི ཝི་ཛྫཱ ཨུ་ད་པཱ་དི ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨ་ར་ཉྙེ པ་ཝ་ནེ ཙ་ར་མཱ་ནོ པ་སྶེ་ཡྻ པུ་རཱ་ཎཾ མ་གྒཾ པུ་རཱ་ཎ་ཉྫ་སཾ པུ་བྦ་ཀེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨ་ནུ་ཡཱ་ཏཾ. སོ ཏ་མ་ནུ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཏ་མ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟོ པ་སྶེ་ཡྻ པུ་རཱ་ཎཾ ན་ག་རཾ པུ་རཱ་ཎཾ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནིཾ པུ་བྦ་ཀེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛཾ [ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཏྠཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨཱ་རཱ་མ་ས་མྤ་ནྣཾ ཝ་ན་ས་མྤ་ནྣཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ས་མྤ་ནྣཾ ཨུ་དྡྷཱ་པ་ཝ་ནྟཾ [ཨུ་དྡཱ་པ་ཝ་ནྟཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ར་མ་ཎཱི་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ར་ཉྙོ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻ – ‘ཡ་གྒྷེ, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི – ཨ་ཧཾ ཨ་དྡ་སཾ ཨ་ར་ཉྙེ པ་ཝ་ནེ ཙ་ར་མཱ་ནོ པུ་རཱ་ཎཾ མ་གྒཾ པུ་རཱ་ཎ་ཉྫ་སཾ པུ་བྦ་ཀེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨ་ནུ་ཡཱ་ཏཾ ཏ་མ་ནུ་ག་ཙྪིཾ. ཏ་མ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་དྡ་སཾ པུ་རཱ་ཎཾ ན་ག་རཾ པུ་རཱ་ཎཾ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནིཾ པུ་བྦ་ཀེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛཾ ཨཱ་རཱ་མ་ས་མྤ་ནྣཾ ཝ་ན་ས་མྤ་ནྣཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ས་མྤ་ནྣཾ ཨུ་དྡྷཱ་པ་ཝ་ནྟཾ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ. ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ཧཱི’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཝཱ ཏཾ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ཡྻ. ཏ་ད་སྶ ན་ག་རཾ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩ བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙཾ ཨཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཾ ཝུ་དྡྷི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྡ་སཾ པུ་རཱ་ཎཾ མ་གྒཾ པུ་རཱ་ཎ་ཉྫ་སཾ པུ་བྦ་ཀེ་ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ཧི ཨ་ནུ་ཡཱ་ཏཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རཱ་ཎ་མ་གྒོ པུ་རཱ་ཎ་ཉྫ་སོ པུ་བྦ་ཀེ་ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ཧི ཨ་ནུ་ཡཱ་ཏོ? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཨ་ཡཾ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རཱ་ཎ་མ་གྒོ པུ་རཱ་ཎ་ཉྫ་སོ པུ་བྦ་ཀེ་ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ཧི ཨ་ནུ་ཡཱ་ཏོ, ཏ་མ་ནུ་ག་ཙྪིཾ; ཏ་མ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ; ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ; ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ; ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ. ཏ་མ་ནུ་ག་ཙྪིཾ; ཏ་མ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཛཱ་ཏིཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ…པེ… བྷ་ཝཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ… ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ… ཏ་ཎྷཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ… ཝེ་ད་ནཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ… ཕ་སྶཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ… ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ… ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ. ཏ་མ་ནུ་ག་ཙྪིཾ; ཏ་མ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟོ ས་ངྑཱ་རེ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ; ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ; ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ; ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ. ཏ་ད་བྷི་ཉྙཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑིཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ. ཏ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀཾ བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙཾ པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏཾ ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏ’’ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ.