༢. ཀ་ལཱ༹་ར་སུ་ཏྟཾ

༣༢. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཀ་ལཱ༹་ར་ཁ་ཏྟི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཀ་ལཱ༹་ར་ཁ་ཏྟི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟོ་ཏི. ན ཧི ནཱུ་ན སོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་སྶཱ་ས་མ་ལ་ཏྠཱ་ཏི. ཏེ་ན ཧཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་སྶཱ་སཾ པ་ཏྟོ’’ཏི?

‘‘ན ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀ་ངྑཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ, པ་ནཱ་ཝུ་སོ’’ཏི?

‘‘ན ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཧི – ‘ས་ཏྠཱ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཏྠཱ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏ་ཡཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨེ་ཏེ་ཧི བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨ་ཏྠོ [ཨ་ཏྠོ ཙ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཝུ་ཏྟོ’’ཏི. ‘‘ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྱཱ་ཀ་ཏ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦ’’ནྟི. ‘‘ན་ནུ ཨ་ཧ་མྤི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ན ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨེ་ཏེ་ཧི བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ’’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཐཾ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་ན ཏ་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀ་ཐཾ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི?

‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཐཾ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་ན ཏ་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀ་ཐཾ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི; ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ [པུ་ཊྛོ ཨ་ཧཾ (སྱཱ. ཀཾ.), པུ་ཊྛཱ་ཧཾ (པཱི. ཀ.)], བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘ཡཾ་ནི་དཱ་ནཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛཱ་ཏི, ཏ་སྶ ནི་དཱ་ན་སྶ ཁ་ཡཱ ཁཱི་ཎ་སྨིཾ ཁཱི་ཎཱ་མྷཱི་ཏི ཝི་དི་ཏཾ. ཁཱི་ཎཱ་མྷཱི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ – ཁཱི་ཎཱ་ཛཱ་ཏི ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཛཱ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཛཱ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘ཛཱ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ཝ་ནི་དཱ་ནཱ བྷ་ཝ་ས་མུ་ད་ཡཱ བྷ་ཝ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ བྷ་ཝ་པྤ་བྷ་ཝཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘བྷ་ཝོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡོ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝོ’ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘བྷ་ཝོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡོ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝོ’ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘བྷ་ཝོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་དཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མུ་ད་ཡོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པྤ་བྷ་ཝོ’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ…པེ… ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ཏ་ཎྷཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ཏ་ཎྷཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘ཏ་ཎྷཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝེ་ད་ནཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ་པ་བྷ་ཝཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཐཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་ན ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀ་ཐཾ པ་སྶ་ཏོ ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ན་ནྡཱི སཱ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་སཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཐཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་ན ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀ་ཐཾ པ་སྶ་ཏོ ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ན་ནྡཱི སཱ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་སཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘ཏི་སྶོ ཁོ ཨི་མཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝེ་ད་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཨི་མཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ. ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཝི་དི་ཏཾ [ཝི་དི་ཏཱ (ཊཱི་ཀཱ)], ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ན་ནྡཱི སཱ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་སཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ, པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་སྶ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨི’’’ནྟི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཐཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ པ་ན ཏ་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཐཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ པ་ན ཏ་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡཱ ཏ་ཐཱ ས་ཏོ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཡ་ཐཱ ས་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨཱ་ས་ཝཱ ནཱ་ནུ་སྶ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ནཱ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་སྶ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ཡེ ཨཱ་ས་ཝཱ ས་མ་ཎེ་ན ཝུ་ཏྟཱ ཏེ་སྭཱ་ཧཾ ན ཀ་ངྑཱ་མི, ཏེ མེ པ་ཧཱི་ནཱ་ཏི ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི.

ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏཾ མཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ པ་ཋ་མཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི, ཏ་སྶ མེ ཨ་ཧོ་སི ད་ནྡྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ པ་ཋ་མཾ པ་ཉྷཾ ཨ་ནུ་མོ་དི, ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – དི་ཝ་སཾ ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, དི་ཝ་ས་མྤཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི. ར་ཏྟིཾ ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, ར་ཏྟི་མྤཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི. ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ [ར་ཏྟི་དི་ཝཾ (ཀ.)] ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ་མྤཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི. དྭེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ…པེ… དྭེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ…པེ… ཏཱི་ཎི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ…པེ… ཏཱི་ཎི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ…པེ… ཙ་ཏྟཱ་རི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ…པེ… ཙ་ཏྟཱ་རི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ…པེ… པ་ཉྩ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ…པེ… པ་ཉྩ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ…པེ… ཚ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ…པེ… ཚ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ…པེ… ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཀ་ལཱ༹་ར་ཁ་ཏྟི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཀ་ལཱ༹་ར་ཁ་ཏྟི་ཡོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ, བྷ་ནྟེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན སཱི་ཧ་ནཱ་དོ ན་དི་ཏོ – པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏཾ མཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ པ་ཋ་མཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི, ཏ་སྶ མེ ཨ་ཧོ་སི ད་ནྡྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ པ་ཋ་མཾ པ་ཉྷཾ ཨ་ནུ་མོ་དི, ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – དི་ཝ་སཾ ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, དི་ཝ་ས་མྤཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི; ར་ཏྟིཾ ཙེ་པི…པེ… ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… དྭེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཏཱི་ཎི… ཙ་ཏྟཱ་རི… པ་ཉྩ… ཚ… ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧཱི’’ཏི.

‘‘སཱ ཧི, བྷི་ཀྑུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ, ཡ་སྶཱ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ དི་ཝ་སཾ ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, དི་ཝ་ས་མྤི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི. ར་ཏྟིཾ ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, ར་ཏྟི་མྤི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ…པེ… ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ, ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ་མྤི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ… དྭེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ, དྭེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ… ཏཱི་ཎི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཏཱི་ཎི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ… ཙ་ཏྟཱ་རི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཙ་ཏྟཱ་རི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ… པ་ཉྩ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ, པ་ཉྩ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ… ཚ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཚ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ… ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.