༣. ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སུ་ཏྟཾ

༣༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ…པེ… ‘‘ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི [ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཾ ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི? ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ ཉཱ་ཎཾ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ; ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཉཱ་ཎཾ, ཛཱ་ཏི་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ; བྷ་ཝེ ཉཱ་ཎཾ, བྷ་ཝ་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ; ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ ཉཱ་ཎཾ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ; ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ, ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ; ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ; ཕ་སྶེ ཉཱ་ཎཾ…པེ… ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནེ ཉཱ་ཎཾ… ནཱ་མ་རཱུ་པེ ཉཱ་ཎཾ… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཉཱ་ཎཾ… ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཉཱ་ཎཾ, ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ. ཨི་མཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཾ ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ? ཡཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མྷི ཏ་མྷི ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཛ་རཱ ཛཱི་ར་ཎ་ཏཱ ཁ་ཎྜི་ཙྩཾ པཱ་ལི་ཙྩཾ ཝ་ལི་ཏྟ་ཙ་ཏཱ ཨཱ་ཡུ་ནོ སཾ་ཧཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཛ་རཱ. ཡཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མྷཱ ཏ་མྷཱ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏི ཙ་ཝ་ན་ཏཱ བྷེ་དོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ མ་ཙྩུ མ་ར་ཎཾ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ར་ཎཾ. ཨི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྩ ཛ་རཱ, ཨི་ད་ཉྩ མ་ར་ཎཾ; ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ.

‘‘ཛཱ་ཏི་ས་མུ་ད་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡོ; ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷོ; ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མ་སྶ དྷ་མྨེ ཉཱ་ཎཾ. སོ ཨི་མི་ནཱ དྷ་མྨེ་ན དི་ཊྛེ་ན ཝི་དི་ཏེ་ན ཨ་ཀཱ་ལི་ཀེ་ན པ་ཏྟེ་ན པ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏེ་ན ཡཾ ནེ་ཏི.

‘‘ཡེ ཁོ ཀེ་ཙི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, ས་བྦེ ཏེ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི.

‘‘ཡེ་པི ཧི ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧཱི་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཨ་ནྭ་ཡེ ཉཱ་ཎཾ.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨི་མཱ་ནི དྭེ ཉཱ་ཎཱ་ནི པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི ཧོ་ནྟི པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཱ་ནི – དྷ་མྨེ ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་ནྭ་ཡེ ཉཱ་ཎ་ཉྩ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ཏི་པི, ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ཏི་པི, ཨཱ་ག་ཏོ ཨི་མཾ ས་དྡྷ་མྨཾ ཨི་ཏི་པི, པ་སྶ་ཏི ཨི་མཾ ས་དྡྷ་མྨཾ ཨི་ཏི་པི, སེ་ཀྑེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨི་ཏི་པི, སེ་ཀྑཱ་ཡ ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨི་ཏི་པི, དྷ་མྨ་སོ་ཏཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ ཨི་ཏི་པི, ཨ་རི་ཡོ ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙོ ཨི་ཏི་པི, ཨ་མ་ཏ་དྭཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨི་ཏི་པཱི་ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ཏི…པེ… ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ཝོ… ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ… ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ ཏ་ཎྷཱ… ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ… ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶོ… ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ… ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནཱ་མ་རཱུ་པཾ … ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ? ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ – ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ, ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ་ཏི. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ.

‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡོ; ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་རོ་དྷཱ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ; ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་རེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མ་སྶ དྷ་མྨེ ཉཱ་ཎཾ. སོ ཨི་མི་ནཱ དྷ་མྨེ་ན དི་ཊྛེ་ན ཝི་དི་ཏེ་ན ཨ་ཀཱ་ལི་ཀེ་ན པ་ཏྟེ་ན པ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏེ་ན ཡཾ ནེ་ཏི.

‘‘ཡེ ཁོ ཀེ་ཙི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་ངྑཱ་རེ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, ས་བྦེ ཏེ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི.

‘‘ཡེ་པི ཧི ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་ངྑཱ་རེ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི. ཨི་ད་མ་སྶ ཨ་ནྭ་ཡེ ཉཱ་ཎཾ.