༤. ཀ་ལཱ༹་ར་ཁ་ཏྟི་ཡ་ཝ་གྒོ

༡. བྷཱུ་ཏ་སུ་ཏྟཾ

༣༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཝུ་ཏྟ་མི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པཱ་རཱ་ཡ་ནེ [པཱ་རཱ་ཡ་ཎེ (སཱི.)] ཨ་ཛི་ཏ་པ་ཉྷེ –

‘‘ཡེ ཙ ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་སེ, ཡེ ཙ སེ་ཀྑཱ པུ་ཐཱུ ཨི་དྷ;

ཏེ་སཾ མེ ནི་པ་ཀོ ཨི་རི་ཡཾ, པུ་ཊྛོ པ་བྲཱུ་ཧི མཱ་རི་སཱ’’ཏི.

‘‘ཨི་མ་སྶ ནུ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི…པེ… དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཝུ་ཏྟ་མི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པཱ་རཱ་ཡ་ནེ ཨ་ཛི་ཏ་པ་ཉྷེ –

‘‘ཡེ ཙ ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་སེ, ཡེ ཙ སེ་ཀྑཱ པུ་ཐཱུ ཨི་དྷ;

ཏེ་སཾ མེ ནི་པ་ཀོ ཨི་རི་ཡཾ, པུ་ཊྛོ པ་བྲཱུ་ཧི མཱ་རི་སཱ’’ཏི.

‘‘ཨི་མ་སྶ ནུ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི? ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.

‘‘བྷཱུ་ཏ་མི་ད་ནྟི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་སྶ་སཱི’’ཏི? བྷཱུ་ཏ་མི་ད་ནྟི, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. བྷཱུ་ཏ་མི་ད་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ བྷཱུ་ཏ་སྶ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་སྶ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སེ་ཀྑོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ཧོ་ཏི? བྷཱུ་ཏ་མི་ད་ནྟི, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. བྷཱུ་ཏ་མི་ད་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ བྷཱུ་ཏ་སྶ ནི་བྦི་དཱ ཝི་རཱ་གཱ ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ནི་བྦི་དཱ ཝི་རཱ་གཱ ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་སྶ ནི་བྦི་དཱ ཝི་རཱ་གཱ ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ པཱ་རཱ་ཡ་ནེ ཨ་ཛི་ཏ་པ་ཉྷེ –

‘‘ཡེ ཙ ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་སེ, ཡེ ཙ སེ་ཀྑཱ པུ་ཐཱུ ཨི་དྷ;

ཏེ་སཾ མེ ནི་པ་ཀོ ཨི་རི་ཡཾ, པུ་ཊྛོ པ་བྲཱུ་ཧི མཱ་རི་སཱ’’ཏི.

‘‘ཨི་མ་སྶ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི.

‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷཱུ་ཏ་མི་ད་ནྟི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. བྷཱུ་ཏ་མི་ད་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ བྷཱུ་ཏ་སྶ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་སྶ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སེ་ཀྑོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ཧོ་ཏི? བྷཱུ་ཏ་མི་ད་ནྟི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. བྷཱུ་ཏ་མི་ད་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ བྷཱུ་ཏ་སྶ ནི་བྦི་དཱ ཝི་རཱ་གཱ ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ནི་བྦི་དཱ ཝི་རཱ་གཱ ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ དི་སྭཱ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་སྶ ནི་བྦི་དཱ ཝི་རཱ་གཱ ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ པཱ་རཱ་ཡ་ནེ ཨ་ཛི་ཏ་པ་ཉྷེ –

‘‘ཡེ ཙ ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་སེ, ཡེ ཙ སེ་ཀྑཱ པུ་ཐཱུ ཨི་དྷ;

ཏེ་སཾ མེ ནི་པ་ཀོ ཨི་རི་ཡཾ, པུ་ཊྛོ པ་བྲཱུ་ཧི མཱ་རི་སཱ’’ཏི.

‘‘ཨི་མ་སྶ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. ཀ་ལཱ༹་ར་སུ་ཏྟཾ

༣༢. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཀ་ལཱ༹་ར་ཁ་ཏྟི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཀ་ལཱ༹་ར་ཁ་ཏྟི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟོ་ཏི. ན ཧི ནཱུ་ན སོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་སྶཱ་ས་མ་ལ་ཏྠཱ་ཏི. ཏེ་ན ཧཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་སྶཱ་སཾ པ་ཏྟོ’’ཏི?

‘‘ན ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀ་ངྑཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ, པ་ནཱ་ཝུ་སོ’’ཏི?

‘‘ན ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཀ་ལཱ༹་ར་ཁ་ཏྟི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཀ་ལཱ༹་ར་ཁ་ཏྟི་ཡོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ, བྷ་ནྟེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཧི – ‘ས་ཏྠཱ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཏྠཱ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏ་ཡཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨེ་ཏེ་ཧི བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨ་ཏྠོ [ཨ་ཏྠོ ཙ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཝུ་ཏྟོ’’ཏི. ‘‘ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྱཱ་ཀ་ཏ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦ’’ནྟི. ‘‘ན་ནུ ཨ་ཧ་མྤི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ན ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨེ་ཏེ་ཧི བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ’’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཐཾ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་ན ཏ་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀ་ཐཾ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི?

‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཐཾ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་ན ཏ་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀ་ཐཾ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི; ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ [པུ་ཊྛོ ཨ་ཧཾ (སྱཱ. ཀཾ.), པུ་ཊྛཱ་ཧཾ (པཱི. ཀ.)], བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘ཡཾ་ནི་དཱ་ནཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛཱ་ཏི, ཏ་སྶ ནི་དཱ་ན་སྶ ཁ་ཡཱ ཁཱི་ཎ་སྨིཾ ཁཱི་ཎཱ་མྷཱི་ཏི ཝི་དི་ཏཾ. ཁཱི་ཎཱ་མྷཱི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ – ཁཱི་ཎཱ་ཛཱ་ཏི ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཛཱ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཛཱ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘ཛཱ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ཝ་ནི་དཱ་ནཱ བྷ་ཝ་ས་མུ་ད་ཡཱ བྷ་ཝ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ བྷ་ཝ་པྤ་བྷ་ཝཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘བྷ་ཝོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡོ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝོ’ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘བྷ་ཝོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡོ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝོ’ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘བྷ་ཝོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་དཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མུ་ད་ཡོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པྤ་བྷ་ཝོ’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ…པེ… ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ཏ་ཎྷཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ཏ་ཎྷཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘ཏ་ཎྷཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝེ་ད་ནཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ་པ་བྷ་ཝཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཐཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་ན ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀ་ཐཾ པ་སྶ་ཏོ ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ན་ནྡཱི སཱ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་སཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཐཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་ན ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀ་ཐཾ པ་སྶ་ཏོ ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ན་ནྡཱི སཱ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་སཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘ཏི་སྶོ ཁོ ཨི་མཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝེ་ད་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཨི་མཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ. ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཝི་དི་ཏཾ [ཝི་དི་ཏཱ (ཊཱི་ཀཱ)], ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ན་ནྡཱི སཱ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་སཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ, པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་སྶ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨི’’’ནྟི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཐཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ པ་ན ཏ་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཐཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ པ་ན ཏ་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡཱ ཏ་ཐཱ ས་ཏོ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཡ་ཐཱ ས་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨཱ་ས་ཝཱ ནཱ་ནུ་སྶ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ནཱ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་སྶ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ཡེ ཨཱ་ས་ཝཱ ས་མ་ཎེ་ན ཝུ་ཏྟཱ ཏེ་སྭཱ་ཧཾ ན ཀ་ངྑཱ་མི, ཏེ མེ པ་ཧཱི་ནཱ་ཏི ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི.

ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏཾ མཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ པ་ཋ་མཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི, ཏ་སྶ མེ ཨ་ཧོ་སི ད་ནྡྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ པ་ཋ་མཾ པ་ཉྷཾ ཨ་ནུ་མོ་དི, ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – དི་ཝ་སཾ ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, དི་ཝ་ས་མྤཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི. ར་ཏྟིཾ ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, ར་ཏྟི་མྤཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི. ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ [ར་ཏྟི་དི་ཝཾ (ཀ.)] ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ་མྤཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི. དྭེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ…པེ… དྭེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ…པེ… ཏཱི་ཎི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ…པེ… ཏཱི་ཎི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ…པེ… ཙ་ཏྟཱ་རི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ…པེ… ཙ་ཏྟཱ་རི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ…པེ… པ་ཉྩ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ…པེ… པ་ཉྩ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ…པེ… ཚ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ…པེ… ཚ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ…པེ… ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཀ་ལཱ༹་ར་ཁ་ཏྟི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཀ་ལཱ༹་ར་ཁ་ཏྟི་ཡོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ, བྷ་ནྟེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན སཱི་ཧ་ནཱ་དོ ན་དི་ཏོ – པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏཾ མཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ པ་ཋ་མཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི, ཏ་སྶ མེ ཨ་ཧོ་སི ད་ནྡྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ པ་ཋ་མཾ པ་ཉྷཾ ཨ་ནུ་མོ་དི, ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – དི་ཝ་སཾ ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, དི་ཝ་ས་མྤཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི; ར་ཏྟིཾ ཙེ་པི…པེ… ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… དྭེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཏཱི་ཎི… ཙ་ཏྟཱ་རི… པ་ཉྩ… ཚ… ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧཱི’’ཏི.

‘‘སཱ ཧི, བྷི་ཀྑུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ, ཡ་སྶཱ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ དི་ཝ་སཾ ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, དི་ཝ་ས་མྤི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི. ར་ཏྟིཾ ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, ར་ཏྟི་མྤི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ…པེ… ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ, ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ་མྤི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ… དྭེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ, དྭེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ… ཏཱི་ཎི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཏཱི་ཎི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ… ཙ་ཏྟཱ་རི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཙ་ཏྟཱ་རི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ… པ་ཉྩ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ, པ་ཉྩ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ… ཚ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཚ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ… ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཙེ་པཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི, ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི་པི མེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སུ་ཏྟཾ

༣༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ…པེ… ‘‘ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི [ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཾ ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི? ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ ཉཱ་ཎཾ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ; ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཉཱ་ཎཾ, ཛཱ་ཏི་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ; བྷ་ཝེ ཉཱ་ཎཾ, བྷ་ཝ་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ; ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ ཉཱ་ཎཾ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ; ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ, ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ; ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ; ཕ་སྶེ ཉཱ་ཎཾ…པེ… ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནེ ཉཱ་ཎཾ… ནཱ་མ་རཱུ་པེ ཉཱ་ཎཾ… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཉཱ་ཎཾ… ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཉཱ་ཎཾ, ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ. ཨི་མཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཾ ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ? ཡཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མྷི ཏ་མྷི ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཛ་རཱ ཛཱི་ར་ཎ་ཏཱ ཁ་ཎྜི་ཙྩཾ པཱ་ལི་ཙྩཾ ཝ་ལི་ཏྟ་ཙ་ཏཱ ཨཱ་ཡུ་ནོ སཾ་ཧཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཛ་རཱ. ཡཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མྷཱ ཏ་མྷཱ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏི ཙ་ཝ་ན་ཏཱ བྷེ་དོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ མ་ཙྩུ མ་ར་ཎཾ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ར་ཎཾ. ཨི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྩ ཛ་རཱ, ཨི་ད་ཉྩ མ་ར་ཎཾ; ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ.

‘‘ཛཱ་ཏི་ས་མུ་ད་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡོ; ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷོ; ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མ་སྶ དྷ་མྨེ ཉཱ་ཎཾ. སོ ཨི་མི་ནཱ དྷ་མྨེ་ན དི་ཊྛེ་ན ཝི་དི་ཏེ་ན ཨ་ཀཱ་ལི་ཀེ་ན པ་ཏྟེ་ན པ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏེ་ན ཡཾ ནེ་ཏི.

‘‘ཡེ ཁོ ཀེ་ཙི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, ས་བྦེ ཏེ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི.

‘‘ཡེ་པི ཧི ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧཱི་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཨ་ནྭ་ཡེ ཉཱ་ཎཾ.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨི་མཱ་ནི དྭེ ཉཱ་ཎཱ་ནི པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི ཧོ་ནྟི པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཱ་ནི – དྷ་མྨེ ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་ནྭ་ཡེ ཉཱ་ཎ་ཉྩ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ཏི་པི, ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ཏི་པི, ཨཱ་ག་ཏོ ཨི་མཾ ས་དྡྷ་མྨཾ ཨི་ཏི་པི, པ་སྶ་ཏི ཨི་མཾ ས་དྡྷ་མྨཾ ཨི་ཏི་པི, སེ་ཀྑེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨི་ཏི་པི, སེ་ཀྑཱ་ཡ ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨི་ཏི་པི, དྷ་མྨ་སོ་ཏཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ ཨི་ཏི་པི, ཨ་རི་ཡོ ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙོ ཨི་ཏི་པི, ཨ་མ་ཏ་དྭཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨི་ཏི་པཱི་ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ཏི…པེ… ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ཝོ… ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ… ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ ཏ་ཎྷཱ… ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ… ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶོ… ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ… ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནཱ་མ་རཱུ་པཾ … ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ? ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ – ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ, ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ་ཏི. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ.

‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡོ; ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་རོ་དྷཱ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ; ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་རེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མ་སྶ དྷ་མྨེ ཉཱ་ཎཾ. སོ ཨི་མི་ནཱ དྷ་མྨེ་ན དི་ཊྛེ་ན ཝི་དི་ཏེ་ན ཨ་ཀཱ་ལི་ཀེ་ན པ་ཏྟེ་ན པ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏེ་ན ཡཾ ནེ་ཏི.

‘‘ཡེ ཁོ ཀེ་ཙི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་ངྑཱ་རེ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, ས་བྦེ ཏེ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི.

‘‘ཡེ་པི ཧི ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་ངྑཱ་རེ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི. ཨི་ད་མ་སྶ ཨ་ནྭ་ཡེ ཉཱ་ཎཾ.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨི་མཱ་ནི དྭེ ཉཱ་ཎཱ་ནི པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི ཧོ་ནྟི པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཱ་ནི – དྷ་མྨེ ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་ནྭ་ཡེ ཉཱ་ཎ་ཉྩ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ཏི་པི, ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ཏི་པི, ཨཱ་ག་ཏོ ཨི་མཾ ས་དྡྷ་མྨཾ ཨི་ཏི་པི, པ་སྶ་ཏི ཨི་མཾ ས་དྡྷ་མྨཾ ཨི་ཏི་པི, སེ་ཀྑེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨི་ཏི་པི, སེ་ཀྑཱ་ཡ ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨི་ཏི་པི, དྷ་མྨ་སོ་ཏཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ ཨི་ཏི་པི, ཨ་རི་ཡོ ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙོ ཨི་ཏི་པི, ཨ་མ་ཏ་དྭཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨི་ཏི་པཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. དུ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སུ་ཏྟཾ

༣༤. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་རི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་རི ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི? ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ; ཨ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ན་ཏྠི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ; ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ན་ཏྠི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ; ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ན་ཏྠི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ; ཡ་མྤི་སྶ ཏཾ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎཾ ཏ་མྤི ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ.

‘‘བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཉཱ་ཎཾ…པེ… ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ་ཏི ཉཱ་ཎཾ… ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནྟི ཉཱ་ཎཾ… ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ… ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ… ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ་ཏི ཉཱ་ཎཾ… ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཉཱ་ཎཾ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ… ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ; ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ན་ཏྠི ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ; ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ན་ཏྠི ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ; ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ན་ཏྠི ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ; ཡ་མྤི་སྶ ཏཾ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎཾ ཏ་མྤི ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ. ཨི་མཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་རི ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༣༥. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ; ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘ཀ་ཏ་མཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ, ཀ་སྶ ཙ པ་ནི་དཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’ནྟི? ‘ནོ ཀ་ལློ པ་ཉྷོ’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ, ‘ཀ་ཏ་མཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ, ཀ་སྶ ཙ པ་ནི་དཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’ནྟི ཨི་ཏི ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ, ‘ཨ་ཉྙཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ པ་ནི་དཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’ནྟི, ཨི་ཏི ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ, ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’’’ནྟི.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ཏི, ཀ་སྶ ཙ པ་ནཱ་ཡཾ ཛཱ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཀ་ལློ པ་ཉྷོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ, ‘‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཛཱ་ཏི, ཀ་སྶ ཙ པ་ནཱ་ཡཾ ཛཱ་ཏཱི’ཏི ཨི་ཏི ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ, ‘ཨ་ཉྙཱ ཛཱ་ཏི ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ པ་ནཱ་ཡཾ ཛཱ་ཏཱི’ཏི ཨི་ཏི ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ, ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ཝོ, ཀ་སྶ ཙ པ་ནཱ་ཡཾ བྷ་ཝོ’’ཏི? ‘‘ནོ ཀ་ལློ པ་ཉྷོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ, ‘‘‘ཀ་ཏ་མོ བྷ་ཝོ, ཀ་སྶ ཙ པ་ནཱ་ཡཾ བྷ་ཝོ’ཏི ཨི་ཏི ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ, ‘ཨ་ཉྙོ བྷ་ཝོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ པ་ནཱ་ཡཾ བྷ་ཝོ’ཏི ཨི་ཏི ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ, ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ན ཧོ་ཏི; ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ’ཏི…པེ… ‘ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནྟི… ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ་ཏི… ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི… ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ་ཏི… ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནྟི… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནྟི… ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’’ནྟི.

‘‘ཀ་ཏ་མེ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྑཱ་རཱ, ཀ་སྶ ཙ པ་ནི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཀ་ལློ པ་ཉྷོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ, ‘‘‘ཀ་ཏ་མེ ས་ངྑཱ་རཱ ཀ་སྶ ཙ པ་ནི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ’ཏི ཨི་ཏི ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ, ‘ཨ་ཉྙེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ པ་ནི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ’ཏི ཨི་ཏི ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ, ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ན ཧོ་ཏི; ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’’ཏི.

‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཏྭེ་ཝ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཡཱ་ནི་སྶ ཏཱ་ནི ཝི་སཱུ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནི ཝི་སེ་ཝི་ཏཱ་ནི ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཀཱ་ནི་ཙི. ‘ཀ་ཏ་མཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ, ཀ་སྶ ཙ པ་ནི་དཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ཉྙཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ, ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ པ་ནི་དཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་རཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ. ས་བྦཱ་ནི་སྶ ཏཱ་ནི པ་ཧཱི་ནཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ་ནི ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ་ནི.

‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཏྭེ་ཝ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཡཱ་ནི་སྶ ཏཱ་ནི ཝི་སཱུ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནི ཝི་སེ་ཝི་ཏཱ་ནི ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཀཱ་ནི་ཙི. ‘ཀ་ཏ་མཱ ཛཱ་ཏི, ཀ་སྶ ཙ པ་ནཱ་ཡཾ ཛཱ་ཏི’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ཉྙཱ ཛཱ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ པ་ནཱ་ཡཾ ཛཱ་ཏི’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་རཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ. ས་བྦཱ་ནི་སྶ ཏཱ་ནི པ་ཧཱི་ནཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ་ནི ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ་ནི.

‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཏྭེ་ཝ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཡཱ་ནི་སྶ ཏཱ་ནི ཝི་སཱུ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནི ཝི་སེ་ཝི་ཏཱ་ནི ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཀཱ་ནི་ཙི. ཀ་ཏ་མོ བྷ་ཝོ…པེ… ཀ་ཏ་མཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ… ཀ་ཏ་མཱ ཏ་ཎྷཱ… ཀ་ཏ་མཱ ཝེ་ད་ནཱ… ཀ་ཏ་མོ ཕ་སྶོ… ཀ་ཏ་མཾ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ… ཀ་ཏ་མཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ… ཀ་ཏ་མཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ….

‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཏྭེ་ཝ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཡཱ་ནི་སྶ ཏཱ་ནི ཝི་སཱུ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནི ཝི་སེ་ཝི་ཏཱ་ནི ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཀཱ་ནི་ཙི. ‘ཀ་ཏ་མེ ས་ངྑཱ་རཱ, ཀ་སྶ ཙ པ་ནི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ཉྙེ ས་ངྑཱ་རཱ, ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ པ་ནི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ, ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་རཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ. ས་བྦཱ་ནི་སྶ ཏཱ་ནི པ་ཧཱི་ནཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ་ནི ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ་ནཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༣༦. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ; ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི.

‘‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ, ཀ་སྶ ཙ པ་ནི་དཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’ནྟི ཨི་ཏི ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ, ‘ཨ་ཉྙཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ, ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ པ་ནི་དཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’ནྟི ཨི་ཏི ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ, ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ན ཧོ་ཏི. ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་རཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’’’ནྟི.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཛཱ་ཏི…པེ… ཀ་ཏ་མོ བྷ་ཝོ… ཀ་ཏ་མཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ… ཀ་ཏ་མཱ ཏ་ཎྷཱ… ཀ་ཏ་མཱ ཝེ་ད་ནཱ… ཀ་ཏ་མོ ཕ་སྶོ… ཀ་ཏ་མཾ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ… ཀ་ཏ་མཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ… ཀ་ཏ་མཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… ཀ་ཏ་མེ ས་ངྑཱ་རཱ, ཀ་སྶ ཙ པ་ནི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཨི་ཏི ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ, ‘ཨ་ཉྙེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ པ་ནི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ’ཏི ཨི་ཏི ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ, ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ན ཧོ་ཏི. ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་རཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’’ཏི.

‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཏྭེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཡཱ་ནི་སྶ ཏཱ་ནི ཝི་སཱུ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནི ཝི་སེ་ཝི་ཏཱ་ནི ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཀཱ་ནི་ཙི. ‘ཀ་ཏ་མཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ, ཀ་སྶ ཙ པ་ནི་དཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ཉྙཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ, ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ པ་ནི་དཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ, ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་རཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ. ས་བྦཱ་ནི་སྶ ཏཱ་ནི པ་ཧཱི་ནཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ་ནི ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ་ནི.

‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཏྭེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཡཱ་ནི་སྶ ཏཱ་ནི ཝི་སཱུ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནི ཝི་སེ་ཝི་ཏཱ་ནི ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཀཱ་ནི་ཙི. ཀ་ཏ་མཱ ཛཱ་ཏི…པེ… ཀ་ཏ་མོ བྷ་ཝོ… ཀ་ཏ་མཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ… ཀ་ཏ་མཱ ཏ་ཎྷཱ… ཀ་ཏ་མཱ ཝེ་ད་ནཱ… ཀ་ཏ་མོ ཕ་སྶོ… ཀ་ཏ་མཾ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ… ཀ་ཏ་མཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ… ཀ་ཏ་མཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… ‘ཀ་ཏ་མེ ས་ངྑཱ་རཱ, ཀ་སྶ ཙ པ་ནི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ཉྙེ ས་ངྑཱ་རཱ, ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ པ་ནི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ’ ཨི་ཏི ཝཱ; ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་རཾ’ ཨི་ཏི ཝཱ. ས་བྦཱ་ནི་སྶ ཏཱ་ནི པ་ཧཱི་ནཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ་ནི ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ་ནཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. ན་ཏུ་མྷ་སུ་ཏྟཾ

༣༧. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ནཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ན་པི ཨ་ཉྙེ་སཾ. པུ་རཱ་ཎ་མི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་བྷི་ས་ཉྩེ་ཏ་ཡི་ཏཾ ཝེ་ད་ནི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ’’.

‘‘ཏ་ཏྲ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཉྙེ་ཝ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏི ཨི་དཾ ཧོ་ཏི, ཨི་མ་སྶུ་པྤཱ་དཱ ཨི་དཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཨི་དཾ ན ཧོ་ཏི, ཨི་མ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཨི་དཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡ་དི་དཾ – ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ; ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཏྭེ་ཝ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ; ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ཙེ་ཏ་ནཱ་སུ་ཏྟཾ

༣༨. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཡ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙེ་ཏེ་ཏི ཡ་ཉྩ པ་ཀ་པྤེ་ཏི ཡ་ཉྩ ཨ་ནུ་སེ་ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཏཾ [ཨཱ་ར་མ་ཎ་མེ་ཏཾ (?)] ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷེ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཛཱ་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི’’.

‘‘ནོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙེ་ཏེ་ཏི ནོ ཙེ པ་ཀ་པྤེ་ཏི, ཨ་ཐ ཙེ ཨ་ནུ་སེ་ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷེ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནོ ཙེ་ཝ ཙེ་ཏེ་ཏི ནོ ཙ པ་ཀ་པྤེ་ཏི ནོ ཙ ཨ་ནུ་སེ་ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཏཾ ན ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ས་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ན ཧོ་ཏི. ཏ་ད་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཨ་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷེ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ན ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. དུ་ཏི་ཡ་ཙེ་ཏ་ནཱ་སུ་ཏྟཾ

༣༩. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཡ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙེ་ཏེ་ཏི ཡ་ཉྩ པ་ཀ་པྤེ་ཏི ཡ་ཉྩ ཨ་ནུ་སེ་ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ཧོ་ཏི. ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ; ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ; ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཏ་ཎྷཱ… ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ… བྷ་ཝོ… ཛཱ་ཏི… ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི’’.

‘‘ནོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙེ་ཏེ་ཏི ནོ ཙེ པ་ཀ་པྤེ་ཏི, ཨ་ཐ ཙེ ཨ་ནུ་སེ་ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ཧོ་ཏི. ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནོ ཙེ་ཝ ཙེ་ཏེ་ཏི ནོ ཙ པ་ཀ་པྤེ་ཏི ནོ ཙ ཨ་ནུ་སེ་ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཏཾ ན ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ས་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ན ཧོ་ཏི. ཏ་ད་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཨ་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ན ཧོ་ཏི. ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. ཏ་ཏི་ཡ་ཙེ་ཏ་ནཱ་སུ་ཏྟཾ

༤༠. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཡ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙེ་ཏེ་ཏི ཡ་ཉྩ པ་ཀ་པྤེ་ཏི ཡ་ཉྩ ཨ་ནུ་སེ་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷེ ན་ཏི ཧོ་ཏི. ན་ཏི་ཡཱ ས་ཏི ཨཱ་ག་ཏི་ག་ཏི ཧོ་ཏི. ཨཱ་ག་ཏི་ག་ཏི་ཡཱ ས་ཏི ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏེ ས་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི’’.

‘‘ནོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙེ་ཏེ་ཏི ནོ ཙེ པ་ཀ་པྤེ་ཏི ཨ་ཐ ཙེ ཨ་ནུ་སེ་ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷེ ན་ཏི ཧོ་ཏི. ན་ཏི་ཡཱ ས་ཏི ཨཱ་ག་ཏི་ག་ཏི ཧོ་ཏི. ཨཱ་ག་ཏི་ག་ཏི་ཡཱ ས་ཏི ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏེ ས་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནོ ཙེ་ཝ ཙེ་ཏེ་ཏི ནོ ཙ པ་ཀ་པྤེ་ཏི ནོ ཙ ཨ་ནུ་སེ་ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཏཾ ན ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ས་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ན ཧོ་ཏི. ཏ་ད་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཨ་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷེ ན་ཏི ན ཧོ་ཏི. ན་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ཨཱ་ག་ཏི་ག་ཏི ན ཧོ་ཏི. ཨཱ་ག་ཏི་ག་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏོ ན ཧོ་ཏི. ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏེ ཨ་ས་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཛཱ་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.

ཀ་ལཱ༹་ར་ཁ་ཏྟི་ཡ་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

བྷཱུ་ཏ་མི་དཾ ཀ་ལཱ༹་ར་ཉྩ, དུ་ཝེ ཙ ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི;

ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ དྭེ, ན་ཏུ་མྷཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཏ་ཡོ་ཏི.