༤. ན་ནྡ་ཀོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
༣༩༨. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་གོ་ཏ་མཱི པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་གོ་ཏ་མཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨོ་ཝ་ད་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ; ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ; ཀ་རོ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐ’’ནྟི [དྷ་མྨི་ཀ་ཐ་ནྟི (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)].
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ནྟི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ན ཨི་ཙྪ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཛྫ པ་རི་ཡཱ་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ས་བྦེ་ཧེ་ཝ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཏོ [ན་ནྡ་ཀ་སྶ བྷ་ནྟེ (སཱི. པཱི.)] པ་རི་ཡཱ་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ན ཨི་ཙྪ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨོ་ཝ་ད, ན་ནྡ་ཀ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ; ཨ་ནུ་སཱ་ས, ན་ནྡ་ཀ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ; ཀ་རོ་ཧི ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་དུ་ཏི་ཡོ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཾ་སུ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སུཾ, ཨུ་ད་ཀ་ཉྩ པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་སུཾ. ནི་སཱི་དི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ནི་ས་ཛྫ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་སི. ཏཱ་པི ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཊི་པུ་ཙྪ་ཀ་ཐཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཧི – ‘ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མཱ’ ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ, ན ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཧི – ‘ན ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མཱ’ ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཡ་སྶཱ ཝཱ པ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ – ‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཐཾ; ཨི་མ་སྶ ཀྭ་ཏྠོ’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན་པི མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻ་སྶ ན་ནྡ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་བྷི་ར་དྡྷཱ [ཨ་བྷི་ན་ནྡཱ་མ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཡཾ ནོ ཨ་ཡྻོ ན་ནྡ་ཀོ པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི.
༣༩༩. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཙ་ཀྑུ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, སོ་ཏཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… གྷཱ་ནཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘ཛི་ཝ྄ཧཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘ཀཱ་ཡོ ནི་ཙྩོ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩོ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘མ་ནོ ནི་ཙྩོ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩོ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ནོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་མེ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༠༠. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, རཱུ་པཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ས་དྡཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ…པེ… ག་ནྡྷཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘ར་སཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘དྷ་མྨཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ནོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་མེ ཚ བཱ་ཧི་རཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༠༡. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’… ‘‘མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ་ཏི’’? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ནོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་མེ ཚ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༠༢. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཏེ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཝ་ཊྚི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཙྩི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨཱ་བྷཱ་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ. ཡོ ནུ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་མུ་སྶ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཏེ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཝ་ཊྚི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཙྩི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ; ཡཱ ཙ ཁྭཱ་སྶ ཨཱ་བྷཱ སཱ ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’ཏི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་མུ་སྶ ཧི, བྷ་ནྟེ, ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཏེ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཝ་ཊྚི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཙྩི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ; པ་གེ་ཝ་སྶ ཨཱ་བྷཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཡོ ནུ ཁོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཚ ཁོ་མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ [ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ (?)]; ཡ་ཉྩ ཁོ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ’ནྟི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཏ་ཛྫཾ ཏ་ཛྫཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཛྫཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཛྫ་སྶ ཏ་ཛྫ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཏ་ཛྫཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༠༣. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ མཱུ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཁ་ནྡྷོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཚཱ་ཡཱ་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ. ཡོ ནུ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་མུ་སྶ མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ མཱུ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཁ་ནྡྷོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཡཱ ཙ ཁྭཱ་སྶ ཚཱ་ཡཱ སཱ ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’ཏི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་མུ་སྶ ཧི, བྷ་ནྟེ, མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ མཱུ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཁ་ནྡྷོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ; པ་གེ་ཝ་སྶ ཚཱ་ཡཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཡོ ནུ ཁོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཚ ཁོ་མེ བཱ་ཧི་རཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ [ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ (སཱི. པཱི.)]. ཡ་ཉྩ ཁོ ཚ བཱ་ཧི་རེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ’ནྟི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཏ་ཛྫཾ ཏ་ཛྫཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཛྫཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཛྫ་སྶ ཏ་ཛྫ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཏ་ཛྫཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༠༤. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ད་ཀྑོ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ གཱ་ཝིཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན གཱ་ཝིཾ ས་ངྐ་ནྟེ་ཡྻ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ ཨ་ནྟ་རཾ མཾ་ས་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ བཱ་ཧི་རཾ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ. ཡཾ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟ་རཱ ཝི་ལི་མཾ་སཾ [ཝི་ལི་མཾ (སཱི. པཱི. ཀ.)] ཨ་ནྟ་རཱ ནྷཱ་རུ ཨ་ནྟ་རཱ བ་ནྡྷ་ནཾ ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན ས་ཉྪི་ནྡེ་ཡྻ ས་ངྐ་ནྟེ་ཡྻ ས་མྤ་ཀ་ནྟེ་ཡྻ ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟེ་ཡྻ. ས་ཉྪི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ངྐ་ནྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ བཱ་ཧི་རཾ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་མྨེ་ན ཏཾ གཱ་ཝིཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཡཾ གཱ་ཝཱི སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཙ་མྨེ་ནཱ’ཏི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་མུ ཧི, བྷ་ནྟེ, ད་ཀྑོ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ གཱ་ཝིཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན གཱ་ཝིཾ ས་ངྐ་ནྟེ་ཡྻ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ ཨ་ནྟ་རཾ མཾ་ས་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ བཱ་ཧི་རཾ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ. ཡཾ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟ་རཱ ཝི་ལི་མཾ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ ནྷཱ་རུ ཨ་ནྟ་རཱ བ་ནྡྷ་ནཾ ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན ས་ཉྪི་ནྡེ་ཡྻ ས་ངྐ་ནྟེ་ཡྻ ས་མྤ་ཀ་ནྟེ་ཡྻ ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟེ་ཡྻ. ས་ཉྪི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ངྐ་ནྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ བཱ་ཧི་རཾ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་མྨེ་ན ཏཾ གཱ་ཝིཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཀི་ཉྩཱ་པི སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཡཾ གཱ་ཝཱི སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཙ་མྨེ་ནཱ’ཏི; ཨ་ཐ ཁོ སཱ གཱ་ཝཱི ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་མྨེ་ནཱ’’ཏི.
‘‘ཨུ་པ་མཱ ཁོ མེ ཨ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཀ་ཏཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ. ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ; ‘ཨ་ནྟ་རཱ མཾ་ས་ཀཱ་ཡོ’ཏི ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཚ་ནྣེ་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘བཱ་ཧི་རོ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡོ’ཏི ཁོ བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཚ་ནྣེ་ཏཾ བཱ་ཧི་རཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘ཨ་ནྟ་རཱ ཝི་ལི་མཾ་སཾ, ཨ་ནྟ་རཱ ནྷཱ་རུ, ཨ་ནྟ་རཱ བ་ནྡྷ་ན’ནྟི ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ན་ནྡཱི་རཱ་ག་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘ཏི་ཎྷཾ གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ན’ནྟི ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ཡཱ་ཡཾ ཨ་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཀི་ལེ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ བ་ནྡྷ་ནཾ ས་ཉྪི་ནྡ་ཏི ས་ངྐ་ནྟ་ཏི ས་མྤ་ཀ་ནྟ་ཏི ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟ་ཏི.
༤༠༥. ‘‘ས་ཏྟ ཁོ པ་ནི་མེ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཡེ་སཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ཨི་དྷ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ, དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི…པེ… ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ཨི་མེ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཡེ་སཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
༤༠༦. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མི་ནཱ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ; ཀཱ་ལོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ན་ནྡ་ཀ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ; ཀཱ་ལོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟཱི་སུ ཏཱ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སེ ན ཧོ་ཏི བ་ཧུ་ནོ་ཛ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ – ‘ཨཱུ་ནོ ནུ ཁོ ཙ་ནྡོ, པུ་ཎྞོ ནུ ཁོ ཙ་ནྡོ’ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཨཱུ་ནོ ཙ་ནྡོ་ཏྭེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན་ནྡ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི ནོ ཙ ཁོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤཱ’’ཏི.
༤༠༧. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ན་ནྡ་ཀ, སྭེ་པི ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཏེ་ནེ་ཝོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་དུ་ཏི་ཡོ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཾ་སུ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སུཾ, ཨུ་ད་ཀ་ཉྩ པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་སུཾ. ནི་སཱི་དི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ནི་ས་ཛྫ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་སི. ཏཱ་པི ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཊི་པུ་ཙྪ་ཀ་ཐཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཧི ‘ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མཱ’ ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ, ན ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཧི ‘ན ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མཱ’ ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཡ་སྶཱ ཝཱ པ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ – ‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཐཾ; ཨི་མ་སྶ ཀྭ་ཏྠོ’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན་པི མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻ་སྶ ན་ནྡ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་བྷི་ར་དྡྷཱ ཡཾ ནོ ཨ་ཡྻོ ན་ནྡ་ཀོ པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི.
༤༠༨. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཙ་ཀྑུ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, སོ་ཏཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… གྷཱ་ནཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ… ཀཱ་ཡོ… མ་ནོ ནི་ཙྩོ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩོ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ནོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་མེ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༠༩. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, རཱུ་པཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ས་དྡཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ…པེ… ག་ནྡྷཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ… ར་སཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ… ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ… དྷ་མྨཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ནོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་མེ ཚ བཱ་ཧི་རཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༡༠. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ནོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ – ‘ཨི་ཏི་པི་མེ ཚ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༡༡. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཏེ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཝ་ཊྚི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཙྩི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨཱ་བྷཱ་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ. ཡོ ནུ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་མུ་སྶ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཏེ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཝ་ཊྚི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཙྩི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ; ཡཱ ཙ ཁྭཱ་སྶ ཨཱ་བྷཱ སཱ ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’ཏི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་མུ་སྶ ཧི, བྷ་ནྟེ, ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཏེ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཝ་ཊྚི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཙྩི་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ; པ་གེ་ཝ་སྶ ཨཱ་བྷཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཡོ ནུ ཁོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཚ ཁོ་མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ. ཡ་ཉྩ ཁོ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ’ནྟི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཏ་ཛྫཾ ཏ་ཛྫཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཛྫཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཛྫ་སྶ ཏ་ཛྫ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཏ་ཛྫཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༡༢. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ མཱུ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཁ་ནྡྷོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཚཱ་ཡཱ་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ. ཡོ ནུ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་མུ་སྶ མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ མཱུ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཁ་ནྡྷོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ; ཡཱ ཙ ཁྭཱ་སྶ ཚཱ་ཡཱ སཱ ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’ཏི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་མུ་སྶ ཧི, བྷ་ནྟེ, མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ མཱུ་ལ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཁ་ནྡྷོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ; པ་གེ་ཝ་སྶ ཚཱ་ཡཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཡོ ནུ ཁོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཚ ཁོ་མེ བཱ་ཧི་རཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ. ཡ་ཉྩ ཁོ བཱ་ཧི་རེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ’ནྟི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཏ་ཛྫཾ ཏ་ཛྫཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཛྫཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཛྫ་སྶ ཏ་ཛྫ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཏ་ཛྫཱ ཏ་ཛྫཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི་ཡོ! ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ’’.
༤༡༣. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ད་ཀྑོ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ གཱ་ཝིཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན གཱ་ཝིཾ ས་ངྐ་ནྟེ་ཡྻ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ ཨ་ནྟ་རཾ མཾ་ས་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ བཱ་ཧི་རཾ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ. ཡཾ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟ་རཱ ཝི་ལི་མཾ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ ནྷཱ་རུ ཨ་ནྟ་རཱ བ་ནྡྷ་ནཾ ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན ས་ཉྪི་ནྡེ་ཡྻ ས་ངྐ་ནྟེ་ཡྻ ས་མྤ་ཀ་ནྟེ་ཡྻ ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟེ་ཡྻ. ས་ཉྪི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ངྐ་ནྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ བཱ་ཧི་རཾ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་མྨེ་ན ཏཾ གཱ་ཝིཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཡཾ གཱ་ཝཱི སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཙ་མྨེ་ནཱ’ཏི; ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་མུ ཧི, བྷ་ནྟེ, ད་ཀྑོ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ གཱ་ཝིཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན གཱ་ཝིཾ ས་ངྐ་ནྟེ་ཡྻ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ ཨ་ནྟ་རཾ མཾ་ས་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ བཱ་ཧི་རཾ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ. ཡཾ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟ་རཱ ཝི་ལི་མཾ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ ནྷཱ་རུ ཨ་ནྟ་རཱ བ་ནྡྷ་ནཾ ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན ས་ཉྪི་ནྡེ་ཡྻ ས་ངྐ་ནྟེ་ཡྻ ས་མྤ་ཀ་ནྟེ་ཡྻ ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟེ་ཡྻ. ས་ཉྪི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ངྐ་ནྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ བཱ་ཧི་རཾ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་མྨེ་ན ཏཾ གཱ་ཝིཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཀི་ཉྩཱ་པི སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཡཾ གཱ་ཝཱི སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཙ་མྨེ་ནཱ’ཏི; ཨ་ཐ ཁོ སཱ གཱ་ཝཱི ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་མྨེ་ནཱ’’ཏི.
‘‘ཨུ་པ་མཱ ཁོ མེ ཨ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཀ་ཏཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ‘ཨ་ནྟ་རཱ མཾ་ས་ཀཱ་ཡོ’ཏི ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཚ་ནྣེ་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘བཱ་ཧི་རོ ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡོ’ཏི ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཚ་ནྣེ་ཏཾ བཱ་ཧི་རཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘ཨ་ནྟ་རཱ ཝི་ལི་མཾ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ ནྷཱ་རུ ཨ་ནྟ་རཱ བ་ནྡྷ་ན’ནྟི ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ན་ནྡཱི་རཱ་ག་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘ཏི་ཎྷཾ གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ན’ནྟི ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ཡཱ་ཡཾ ཨ་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཀི་ལེ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ བ་ནྡྷ་ནཾ ས་ཉྪི་ནྡ་ཏི ས་ངྐ་ནྟ་ཏི ས་མྤ་ཀ་ནྟ་ཏི ས་མྤ་རི་ཀ་ནྟ་ཏི.
༤༡༤. ‘‘ས་ཏྟ ཁོ པ་ནི་མེ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཡེ་སཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ཨི་དྷ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི…པེ… ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ཨི་མེ ཁོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཡེ་སཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
༤༡༥. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མི་ནཱ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ; ཀཱ་ལོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ན་ནྡ་ཀ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ; ཀཱ་ལོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟཱི་སུ ཏཱ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ པ་ནྣ་ར་སེ ན ཧོ་ཏི བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ – ‘ཨཱུ་ནོ ནུ ཁོ ཙ་ནྡོ, པུ་ཎྞོ ནུ ཁོ ཙ་ནྡོ’ཏི, ཨ་ཐ ཁོ པུ་ཎྞོ ཙ་ནྡོ་ཏྭེ་ཝ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན་ནྡ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཙེ་ཝ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤཱ ཙ. ཏཱ་སཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ཏཱ་ནཾ ཡཱ པ་ཙྪི་མི་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི སཱ [ཡཱ པ་ཙྪི་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི, སཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), ཡཱ པ་ཙྪི་མི་ཀཱ, ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ (ཀ.)] སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ ནི་ཡ་ཏཱ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ནཱ’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.
ན་ནྡ་ཀོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.